KİK Kararı: 2009/UY.I-2782

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/080
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 16.11.2009
Karar No : 2009/UY.I-2782
BAŞVURU SAHİBİ:
Orka İnşaat Nakliye ve Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti, Karadeniz Mahallesi Doğan Sokak K: 3 No:36 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sinop Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Korucuk Köyü Kıranlar Mevkii 57010 SİNOP

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/116605 İhale Kayıt Numaralı "Sinop Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.11.2009 tarih ve I.Y.22.01.0022/2009-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sinop Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 18.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sinop Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Orka İnşaat Nakliye ve Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 07.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.10.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 22.10.2009 tarih ve 21904 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin 10 uncu fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; teklif ekinde ilanda ve idari şartnamede istenilen imalat bileşenleri, proforma faturalar ve imalat analizlerini sundukları, tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek açıklama istenilmesi üzerine, imalat bileşenleri, proforma faturalar ve imalat analizlerini firmaların alış faturalarını içerir şekilde aşırı düşük teklif açıklamasını sundukları, açıklama ekinde 22.08.2009 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca gerekli belgeleri hazırlamaya çalıştıkları, ancak eksikliği görülen belgelerin tamamlatılabilmesi için süre de istedikleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi başlığı altındaki yapım yönteminin ekonomik olması, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü ifadeleri doğrultusunda değerlendirilmesi gereken aşırı düşük açıklaması irdelendiğinde, firmalarının ihale konusu iş alanındaki deneyimlerinin, firmanın personel ve donanım niteliklerinin ve firmalarının sektördeki güvenilirliğinin idarece görmezden gelinerek, temini diğer firmaların inisiyatifinde olan birkaç faturanın noksanlığı sebep gösterilerek firmanın değerlendirme dışı bırakılmasının Kanunun esasını aşan bir değerlendirme olduğu, 22.08.2009 tarihinde yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği’nin yeni olduğu bir dönemde, imalatçı firmaların ilk defa karşı karşıya kaldıkları, son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet veya çıkartılan birim maliyet cetveli ile YMM veya SMMM onaylı alış ve satış faturası örneği gibi belge taleplerinin firmaları güç durumda bıraktığı, beyanname dönemine ait istenen her mal için fatura temin edemeyecekleri, bazı faturaların imalatçılardan, bazılarının da bayilerden temin edilebileceği ve benzeri sıkıntıları dile getirdikleri, bu durumu açıklamaların da belirtip ek süre istedikleri halde, idarenin açıklama talebini içeren yazının firmalarına 18.09.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve 28.09.2009 tarihine kadar süre verildiğinin belirtildiği, ancak 18.09.2009 tarihinin Cuma gününe geldiği ve sonrasının da bayram tatili olduğu, bu nedenle istenilen belgelerin temini için ayın 23, 24, 25, 26’sı günlerini fiilen gerekli belgelerin temini için kullanabildikleri, bu sürenin Tebliğde belirtilen asgari süreyi sağladığı görülmekle birlikte uygulamanın ilk olmasından kaynaklı sıkıntılar, teklifin en düşük fiyatı içermesi ve firmanın avantajlı koşulları göz önünde bulundurulduğunda ve Kanunun açıklamalar ile ilgili maddesinin esasına göre değerlendirme yapıldığında, tekliflerinin açıklamanın uygun görülmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

22.08.2009 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşağıdaki açıklamalar yer almaktadır:

“45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)****_Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)****_Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9.Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10.Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.”

İdarenin 18.09.2009 tarihli yazısı ile başvuru sahibi istekliden “teklifin düşüklüğüne neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarınızı belgeleriyle birlikte 2009 Yılı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olarak” 28.09.2009 tarihine kadar idareye ulaştırması istenilmiştir. İdarece Tebliğin 45.1.2 maddesine uygun süre verildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi istekli tarafından 28.09.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmuştur.

02.10.2009 tarihli kesinleşen ihale kararı bildiriminde, firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında tespit edilen hususlar nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ve idarenin değerlendirmeleri incelendiğinde;

Firmanın teklif bileşenleri genel icmali aşağıdaki gibidir:

“1. İnşaat işleri : 1.854.531,68 TL

2. Mekanik tesisat işleri : 536.999,20 TL

3. Elektrik tesisat işleri : 366.850,00 TL

Genel Toplam : 2.758.380,88 TL”

1. İnşaat imalatları kapsamında yer alan 16.001 150 Dz poz nolu demirsiz beton ile 16.004 300 Dz poz nolu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlara ilişkin olarak malzeme ve işçilik fiyat analizinin sunulduğu ve bu analizlerde, “16.004 300 dozlu Grobeton alınması ve yerine dökülmesi için “Yibitaş Hazır Beton Faturasından GRO3” şeklinde atıf yapıldığı, 16.001 150 dozlu Grobeton alınması ve yerine dökülmesi için “Yibitaş Hazır Beton Faturasından GRO1” şeklinde atıf yapıldığı,” görülmüştür. Analiz ekinde sunulan “imalatçı firma” tarafından sunulan proforma fatura ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6.a maddesi uyarınca, “ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verilmesi, verilen birim maliyet cetvelinin de mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olması” gerekmekte olup, alış-satış faturası sunulması gerekmektedir. Ancak, dosyada proforma fatura ekinde satış faturasının bulunduğu, bu faturanın da GRO3 ve GRO1 betonlarına ait olmayıp C25 betonuna ait olduğu ve faturada YMM-SMMM onayının bulunmadığı ve asıl gerekli olan imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verilmediği görülmüş olup bu nedenle açıklama mevzuata uygun değildir.

2. İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 04 poz nolu Mekanik Montajlı Granit Seramik Cephe Kaplaması yapılması imalatıyla ilgili olarak Tüfekçioğlu İnşaattan alınmış proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma fatura ekinde çeşitli alış ve satış faturalarının bulunduğu (bu faturalardaki SMMM kaşesinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik m.6’da belirlenen şekle uygun olmadığı), ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6.a maddesi uyarınca, işe ilişkin teknik şartnamede belirtilen ebatlarda malzemeye ilişkin faturanın bulunmadığı, proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyetin belirtilmediği görülmüş olup bu nedenle açıklama mevzuata uygun değildir.

Ayrıca, ÖZEL 01 poz nolu iş için sunulan alış ve satış faturalarındaki SMMM kaşesinin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik m.6’da belirlenen şekle uygun olmadığı, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetvelinin verilmediği görülmüş olup bu nedenle açıklama mevzuata uygun değildir.

3.__ İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 07 poz nolu Akustik Asma Tavan yapılması kalemi için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

__

4.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 08 poz nolu Akustik Vinil Kaplama yapılması kalemi için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

5.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 09 poz nolu Portland Çimentolu Ahşap Yünü Plaka yapılması kalemi için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

6.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 10 poz nolu Lavabolu Çalışma Tezgahı yapılması kalemi için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

7.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 11 poz nolu Çalışma Tezgahı (622*150) yapılması kalemi için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

8.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 12 poz nolu Lavabolu Çalışma Tezgahı yapılması (380*75) yapılması için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

Ayrıca, 13 ve 15 nolu pozlar için belge sunulmadığı görülmüştür.__

9.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 16 poz nolu Reflekte Cam takılması imalatı için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

__

10.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 17 poz nolu Alüminyum Giydirme Cephe yapılması için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

11.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 18 poz nolu Sable Cam takılması kalemi için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

12.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 19 poz nolu Konferans Salonu Koltuğu yapılması için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

13. İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 20 poz nolu Otomatik Açılır Kapanır Doğrama İmalatı yapılması (fotoselli kapı yapılması) imalatı için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

Ayrıca 21 nolu poz için belge sunulmadığı görülmüştür.

__

14.İnşaat imalatları kapsamında yapılacak olan ÖZEL 22 poz nolu Su yalıtımı (kristalize) yapılması imalatı için yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6 maddesine uygun olmadığı görülmüştür.__

15.Dosyada sunulan elektrik tesisatı iş grubuna ait teklifin bölümlerine ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6.b maddesi uyarınca söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmadığı görülmüştür.__

16.Dosyada sunulan mekanik tesisat işleri iş grubuna ait teklifin bölümlerine ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6.b maddesi uyarınca söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulmadığı görülmüştür.

17.İdarece, Orka İnşaat Nak. Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamalarında genel giderlere yer verilmediği (sözleşme masrafları, şantiye giderleri, sigorta giderleri, vergi giderleri vb.) de teklifin uygun görülmeme nedenleri arasında sayılmakla birlikte, firmanın sunduğu anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubu ekindeki genel icmalde “Şantiye, SSK, Noter vs. giderleri teklif edilen bedelin içindedir.” ifadesi yer almakta olup idarenin yaklaşık maliyet hesabında da bu kalemler ayrıca belirtilmediğinden firmanın analizlerinde bunların ayrıca belirtilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle firmanın açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin 10 uncu fıkrasının (c) bendi uyarınca itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.