KİK Kararı: 2009/UY.I-2570

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/076
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 19.10.2009
Karar No : 2009/UY.I-2570
BAŞVURU SAHİBİ:
Arer İnşaat Endüstri ve Tic.A.Ş., Birlik Mah. 450 Cad. (Eski 9. Cad.) 490 Sok. (Eski 110 Sok) No:3/3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uşak Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Uşak Üniversitesi Bir Eylül Kampüsü İzmir Yolu Üzeri 8. Km UŞAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/96601 İhale Kayıt Numaralı "Kapalı Spor Salonu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.10.2009 tarih ve I.Y.20.02.0102/2009-32E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Uşak Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 17.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kapalı Spor Salonu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Arer İnşaat Endüstri ve Tic. A.Ş.’nin 08.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 15.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 24.09.2009 tarih ve 20743 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleyi yapan idarenin 4734 sayılı Kanuna ve ilgili mevzuat ve Kurul kararlarına uymayarak yanlışlıklar yaptığı, ihalede en avantajlı teklifi sunmalarına rağmen tekliflerinin yeterli görülmediği, uygun görülmeme nedeni olarak sadece ÖF 001 pozunun uygun görülmemesinin gösterildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli, proforma faturalar ile piyasadan alınan fiyat teklifleri verdikleri, idarece gönderilen kesinleşen ihale kararında; “ÖF001 pozu için idareye sunduğunuz aşırı düşük teklif dosyasında söz konusu idarenin hazırladığı ÖF001 poz içeriğinde analiz, proforma fatura ve teknik şartnamesine göre %79,74 oranında düşük ve aşırı uyumsuz olduğu ve yaklaşık maliyetin %13,08 ine tekabül eden bu imalatın teklif edilen fiyatla yapılamayacağı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla Arer İnşaat A.Ş.’ne ait aşırı düşük teklif açıklaması 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesi gereğince mevzuata uygun olmaması nedeniyle yeterli görülmemiştir.” denildiği, böylece işin bütünü ile ilgili olarak Anahtar Teslimi Götürü Bedel Tekliflerinin ve pozlarla ilgili piyasadan alınan teklif yazılarının göz ardı edildiği, sadece ÖF001 pozunun ölçü alınarak tekliflerinin yeterli görülmemesinin mevzuata uygun olmadığı, teklifin anahtar teslimi götürü bedel olacağının idari şartnamede belirtildiği, dolayısıyla işin tamamı için Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif verdikleri, ancak idarece işin Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif alınmak suretiyle yapıldığının dikkate alınmadığı, bir poz üzerinden değerlendirmeye tabi tutularak karar verildiği, teklif bileşenlerini oluşturan analizleri idareye verdikleri, ihaleye teklif veren 17 istekli içerisinde 6.692.393,22 TL bedelle en uygun fiyatı kendilerinin verdiği, tekliflerinin işin ideal yapılabilirlik limiti dahilinde olduğu, teklif tutarlarının işin yapılmasını engelleyecek boyutta bir indirim taşımadığı, idari şartnamenin 36.1 inci maddesinde işin ekonomik açıdan en avantajlı fiyat veren isteklinin üzerinde bırakılacağının belirtildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan Ulak İnşaat Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile kendi teklifleri arasında 297.606,78 TL fiyat farkı bulunduğu, işin bütünü düşünüldüğünde bu tutarın işin yapılmasına engel olacak kadar yüksek bir tenzilat oranı olmadığı, % 4 gibi bir orana tekabül eden bu tutarın esas alınarak teklifin tamamının aşırı düşük teklif kabul edilmesinin ekonomik olabilirlilikle tutarlık göstermediği, firmalarının müteahhitliğin yanında tasarım, imalat, üretim ve montaj işlerini tamamen kendi bünyesi içinde yaptığı, çelik çatı konstrüksiyonu ve uzay sistem çelik çatı imalatçısı olmalarının kendilerine sözü edilen tenzilat tutarından daha fazla bir avantaj sağladığı, bunun bir yapım avantajı olduğu, idarece bu durumun göz ardı edildiği, çelik çatı konstrüksiyon ve çatı kaplamasının kendi firmaları tarafından yapılacağının idarece dikkate alınmadığı, idarenin şikayetlerine cevapta ÖF001 pozunun yaklaşık maliyetin %13,08’ine tekabül ettiğini ve bu poz için belirlenen yaklaşık maliyetin 1.283.337,60 TL olduğunu bildirdiği, bu tutarın aşırı yükseltilmiş bir fiyat olduğu veya yaklaşık maliyeti hazırlayan tarafından yapılmış maddi bir hata olduğu, bir inşaatın maliyetinin %13’ünün çatı kaplaması olarak belirtilmesinin makul bir oran olmadığı, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında uyumsuzluk olduğunu gösterdiği, bu pozla ilgili olarak Rheınzınk GMBH CO KG İstanbul bürosundan çatı malzemesinin tamamı ile ilgili olarak proforma fatura teklif alındığı, 249.480,00 TL ile tedarik edilecek bir malın idarenin hazırladığı yaklaşık maliyette 1.283.337,60 TL olarak alınmasının inandırıcılığı olmadığı, idarenin yaklaşık maliyetinin aşırı yükseltilmiş bir fiyat olduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap ekinde Polarkon Metal Yap. End. ve Tic. Ltd. Şti.’den alınan teklif belgeleri konulduğu, teklife ilişkin belgelerin idareye sunulmasına rağmen tekliflerinin uygun görülmemesinin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca sahip oldukları makine parkıyla altyapıda büyük avantajları olduğu, ihale üzerinde kalan istekli ile aralarındaki fiyat farkının işin yapılmasını engelleyecek oranda yüksek olmadığı, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde verilmediği, ihale dokümanında yer alan projeler ve mahal listesini baz alarak imalat metrajlarını belirledikleri, hesaplanan metrajların idare tarafından hesaplanan miktarlarla birebir uyuşmamasının ve ihaleye katılan firmaların birbirlerinden farklı miktarlar önermesinin olağan olduğu, bazı imalat kalemlerine ilişkin fiyat ve miktarların idarece tespit edilen fiyat ve miktarlardan düşük veya fazla olabileceği, idarece tespit edilen imalat miktarlarıyla isteklilerin belirttiği imalat miktarları arasındaki farkın işin yapımını etkileyecek ölçüde olmadığı sürece teklifin kabul edilmesi gerektiği, anahtar teslimi götürü bedel tekliflerde teklif toplamının esas alınması gerektiği, hesapladıkları bazı imalat kalemlerinin idarece hesaplanan miktardan fazla olabileceği gibi bazı imalat kalemlerinin de idarece hesaplanan imalat kalemlerinden düşük olmasının normal olduğu, idarece düşük olan imalat kalemlerinin hesaba alındığı ancak fazla olan imalat kalemlerinin ise dikkate alınmadığı, 484 poz içerisinde 27 pozun imalat kalemlerinde farklılıklar olduğunun belirtildiği, idarenin 27 poz üzerinden değerlendirme yapıp 457 pozu göz ardı etmesinin mevzuata uygun olmadığı, idarenin metrajının düşük olduğunu belirttiği 27 poz imalat kalemindeki farkların toplam bedelinin 859.756,00 TL olarak belirttiği, bu fiyatın aşırı yükseltilmiş bir fiyat olduğu, ihale üzerinde kalan istekli ile aralarında bu kadar fiyat farkı olmadığı, bu durumun yaklaşık maliyetin hesaplanmasında uyumsuzluk olduğunu gösterdiği, ihale üzerinde kalan firmanın teklif fiyatı ile kendilerinin teklif fiyatlarının birbirine yakın olduğu, aralarında imalat miktarları açısından teklifi etkileyecek bir farkın olmadığı, idarenin ihaleyi tercih kullanarak sonuçlandırdığı, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde ihalenin toplam bedel esas alınarak sonuçlandırılması gerektiği, işin boyutu ile uyumlu olmayan bir tutar ve oran gerekçe gösterilerek teklifin tamamının aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi anılan Kanunun saydamlık, eşit muamele ve güvenirlik ilkelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu 2009/96601 ihale kayıt numaralı Uşak Üniversitesi Yapı İşleri Teknik Daire Başkalığının Kapalı Spor Salonu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzu İnşaatı işinin ilanı 24.07.2009 tarihli Kamu İhale Bülteninde yayımlanmış olup, bahse konu ihalede 20 adet ihale dokümanı satın alınmış ve 17.08.2009 tarihinde yapılan ihaleye 17 istekli katılmış bulunmaktadır.

17.08.2009 tarihinde yapılan ihalede 5.740.053,54 TL teklif fiyat ile en düşük fiyat teklifi veren Issa Yapı Tic. Ltd. Şti., ihale komisyonu tarafından “bilanço ve gelir tablosu belgelerinin serbest muhasebeci yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Geriye kalan 16 istekliye ait teklif fiyatların aritmetik ortalaması 7.653.656,85 TL olarak hesaplanmış ve bunun sonucunda sınır değer 7.000.056,00 TL olarak belirlenmiştir.

İhaleye 5.740.053,54 TL teklif fiyat ile en düşük fiyat teklifi veren ve belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan Issa Yapı Tic. Ltd. Şti.’den sonra sırasıyla Arer İnşaat Tic. A.Ş. 6.692.393,22 TL, Ulak İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. 6.990.000,00 TL , Alp Karasar İnş. Ener. Tic. Ltd. Şti. 6.998.000,00 TL , Ak-Ser İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. 7.050.000,00 TL, diğer istekliler ise bu fiyattan daha yüksek tutarda teklif fiyat vermiştir.

İhale komisyonu, teklif fiyatları 7.000.056,00 TL tutarındaki sınır değerin altında kalan; Arer İnşaat Tic. A.Ş., Ulak İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Alp Karasar İnş. Ener. Tic. Ltd. Şti.’den oluşan toplam üç isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğunu karar vermiş ve bu isteklilerden 18.08.2009 tarihli yazı ile tekliflerine açıklık getirmelerini talep etmiştir.

Adı geçen 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklamalarını vermesinden sonra yapılan değerlendirmede ihaleye geçerli teklifler içerisinde en düşük fiyat teklifi veren Arer İnş. End. ve Tic. A.Ş.’nin yaptığı yazılı açıklamaları yeterli görülmediğinden değerlendirme dışı bırakılmasına ihalenin Ulak İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına ve Alp Karasar İnş. Ener. Tic. Ltd. Şti.’nin ise ikini en avantajlı teklif olarak belirlenmesine
Oybirliği ile karar verilmiştir.

Başvuru sahibi Arer İnşaat End. Tic. A.Ş.’ne gönderilen 01.09.2009 tarihli kesinleşen ihale kararaında teklifin değerlendirmeye alınmama/uygun görülmemesine gerekçe olarak; “ÖF001 pozu için idareye sunduğunuz aşırı düşük teklif dosyasında söz konusu idarenin hazırladığı ÖF001 poz içeriğinde analiz, proforma fatura ve teknik şartnamesine göre %79,74 oranında düşük ve aşırı uyumsuz olduğu ve yaklaşık maliyetin %13,08 ine tekabül eden bu imalatın teklif edilen fiyatla yapılamayacağı kanaatine varılmıştır.” açıklaması yapılmıştır.

Arer İnşaat End. ve Tic. A.Ş.’nin kesinleşen ihale kararına karşı idareye yaptığı 10.09.2009 tarihli şikayet başvurusu üzerine ihale komisyonunca alınan ve 15.09.2009 tarih ve 494 sayı ile şikayetçi istekliye gönderilen bila tarihli kararda, ÖF001 pozunun yanı sıra değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak ayrıca, isteklinin teklifte hesapladığı 27 pozun imalat miktarları ile idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı imalat miktarları arasında önemli oranda fark olduğu, isteklinin hesapladığı miktarların idarenin imalat miktarlarına göre aşırı oranda düşük olduğunun tespit edildiği, bir kısım pozlarda ayrıntılı metrajların sunulmadığı ve istekli tarafından yapılan hesaplamalarda yaklaşık ifadesinin kullanıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap ekinde sunulan proforma faturaların geçerlik sürelerinin teklif geçerlilik süresini kapsamadığı, teklif geçerlilik süresinden kısa olduğu belirtilerek şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Başvuruya konu inceleme idarenin şikayete cevapları esas alınmak suretiyle yapılmıştır.

1. Arer İnşaat End. ve Tic. A.Ş.’nin ÖF001 pozu için verdiği teklif fiyat ile işin yapılamayacağı;

ÖF001 pozu Titanyum Geçme Kilit Kenet Çatı Kaplaması Yapılması işi olarak belirlenmiş olup bu poz için;

M2

Birim fiyat TL

Toplam tutar TL

İdarece yapılan hesaplama

4.212,36

304,66

1.283.337,60

Arer İnşaat End. ve Tic. A.Ş.

4.000,00

65,00

260.000,00

Ulak İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

4.050,00

220,00

891.207,47

Alp Karasar İnş. Ener. Tic. Ltd. Şti.

4.022,00

247,83

996.772,00

Başvuru sahibi aşırı düşük teklif sorgulamasında ÖF001 pozu için Polarkon Metal yapılar Endüstri ve Tic. Ltd. Şti.’den işin 260.000,00 TL bedelle yapmayı taahhüt eden bir belge koyduğu, ayrıca Rheınzınkl Gmbh&Co. Kg İstanbul irtibat bürosundan alınmış Titanyum Çinko Kenet Sistem Çatı Kaplama sistemlerine ilişkin malzeme fiyatlarına ait belge sunmuştur.

ÖF001 pozu Titanyum Geçme Kilit Kenet Çatı Kaplaması Yapılması işi için idarece belirlenen fiyat ile başvuru sahibi istekli tarafından önerilen fiyat arasında önemli fark olduğu, isteklinin fiyatının idarenin fiyatına göre önemli sayılabilecek düzeyde farklılık taşıdığı görülmekle birlikte, başvuru sahibinin teklifini proforma fatura ve taahhüt ile belgelendirmek suretiyle açıklama yaptığı, dolayısıyla isteklinin anılan imalat kalemine ilişkin teklifinin öngörülen bedelle yapılamayacağına ilişkin kabulün mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. İdarece şikayete ilişkin cevapta isteklinin aşağıda belirtilen 27 poz için önemli oranda imalat miktarı farkları olduğunu belirtmiştir.

01 İNŞAAT

İdarece

Hesaplanan

Miktar

ARER Firmasınca Hesaplanan Miktar

ARADAKİ

İMALAT

FARKI

KIYASLAMA

FARK YÜZDESİ %

4

16 001

150 DOZLU DEMİRSİZ BETON

M3

475,200

260

215,200

-45,29

5

16.002

200 DOZLU DEMİRSİZ BETON

M3

610,973

490

120,973

-19,80

6

16.059/2A

BASINÇ DAYANIM SINIFI C35/45 (BS 35) OLAN HAZIR BETON DÖKÜLMESİ (BETON NAKLİ DAHİL)

M3

5905,492

5205

700,492

-11,86

7

18.071/2

YATAY DELİKLİ 191913.5 CM.FABR.TUĞLASI İLE DUVAR YAPILMASI

M3

683,288

240

443,288

-64,88

11

18.466/1

PLASTOMER ESASLI

(-7C,PB1-PB180)3 MM POLY KEÇE TAŞ.POLİMER BİTÜMLÜ ÖRT 2 KAT SU YAL.6M.

M2

7062,349

2665

4397,349

- 62,26

13

19.057

TERAS DÖŞEMELERİNE 2 KAT (2.5 CM) LİK POLİSTREN KÖPÜĞÜ İLE ISI YALITIMI

M2

1256,650

55

1201,650

-95,62

14

21.017/1

PLVVOOD (FİLM KAPLI) İLE YAPILAN DÜZ YÜZEYLİ ÇIPLAK BETON VE B.A KALIBI

M2

16432,959

133S4

3048,959

- 18,55

15

21.054

AHŞAP KALIP İSKELESİ (EN YÜKSEK 4 M)

M3

13217,680

1552

11665,680

-88,26

37

26.005/027A-Ö

30x30 CM RÖLYEF YÜZEYLİ HER RENK VE DESENDE SERAMİK YER KAROSU İLE FUGALl DÖŞEME KAPLAMASI YAPILMASI(ANTISLIP)

M2

1139,280

694,8

444,480

- 39,01

38

26.193/1

100X200X9 MM DUZ RENKLİ GRE SERAMİKLE FUGALl DUVAR KAPLAMASI

M2

1840,149

1431.39

408,759

- 22,21

39

26.195/Ö

GRANİT SERAMİK KAROLARLA FUGALI DÖŞEME KAPLAMASI (6006009-PARLAK)

M2

1085,680

683,35

402,330 ´

- 37,06

40

26.211/0

4 CM ANDEZİT PLAKLARLA DÖŞEME KAPLAMASI YAPILMASI

(IWIUCARTALI)(40,,40'*4cnn.)

M2

1080,050

70

1010,050

- 93,52

42

26.502

BEY ÇİMENT MERM.PİRİNÇLİ SUNİ MERM.PLAKLARLA DÖŞEME KAPLAMAS!

M2

2077,307

818

1259,307

- 60,62

43

27.501/0

250 KG ÇİMENTO DOZLU DUZ SIVA YAPIMI

M2

1840,149

1150,14

690,009

- 37,50

44

27.525

ALÇI SIVA YAPILMASI

M2

7733,375

5756,55

1976,825

- 25,56

46

27.528/2

SIVA ÜZERİNE SATEN ALÇI KAPLAMA YAPILMASI

M2

9978,018

6438,25

3539,768

-3548

47

27 581

200 DZ ÇİMENTO HARCIYLA TESVİYE TABAKASI YAPIMI

M2

5498,617

1054

4444,617

-80,83

48

27.584

2.5 CM KALINLIĞINDA 450 KG ÇİMENTO DZ ŞAP YAPIMI

M2

5498,617

1054

4444,617

-80,83

61

ÖF-008

COMPACT LAMINAT PANEL(CUBICLE)İLE BÖLME YAPILMASI

M

262,960

162

100,960

- 38,39

62

ÖF-011

PVC GERGİ TAVAN YAPILMASI

M2

39,640

1

38,640

- 97,48

63

ÖF-014

CAM CAMA CEPHE SİSTEMİ

M2

860,700

378

482,700

- 56,08

64

ÖF-016

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANEL CEPHE KAPLAMASI

M2

959,800

873

86,800

-9,04

66

ÖF-018

ALÜMİNYUM HARPUŞTA YAPILMASI

M

248,990

200

48,990

-19,68

68

ÖF-023

KROM NİKEL MERDİVEN KORKULUĞU YAPILMASI

PK

256,150

60,6

195,550

- 76,34

70

ÖF-026

YANGIN KAPISI

AD

6,000

2

4,000

- 66,67

71

ÖF-028

ISLAK HACİMLERDE SU YALITIMI YAPILMASI (ÇİFT KOMPENANTLI SÜRME YALITIM)

M2

651,330

165

486,330

- 74,67

73

ÖF-10

TRANSPARAN CEPHE

M2

250,370

186,5

63,870

-25,51

İdarenin yaklaşık maliyet hesabında yer alan metrajların esas alınması suretiyle yapılan inceleme sonucunda 27 poz için esas alınan miktarların idarenin imalat miktarları ile arasında başvuru sahibinin de belirttiği üzere önemli oranda farklılık bulunduğu görülmektedir. İhale konusu işe ait idari, teknik şartnamelerin ve uygulama projelerinin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verildiği, dolayısıyla anahtar teslim götürü bedel yapılan işte isteklilerin metrajları doğru belirleyip tekliflerini buna göre hazırlamaları gerektiği, metrajların doğru belirlenmesinin teklif fiyatı önemli oranda etkileyeceği, imalat miktarlarının idarece belirlenen miktarlarla bire bir aynı olması beklenmese de önemli oranda farklılık göstermemesi gerektiği dikkate alındığında, bu gerekçeler ile işlem tesis eden ihale komisyonun kararında aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan başvuru sahibi, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde idarece belirlenen metrajlar ile istekliler tarafından belirlenen metrajlar arasında farklılık bulunmasının normal olduğunu, kendilerinin bazı pozlarda düşük miktar belirlemiş olmakla birlikte bazı pozlarda fazla miktar belirlediklerini, bu nedenle 486 pozdan oluşan ihale konusu işte 27 poz için öngörülen imalat miktarlarının esas alınarak ihalenin değerlendirilmesinin uygun olmadığını ileri sürmektedir.

Başvuruya konu 2009/96601 ihale kayıt numaralı Kapalı Spor Salonu ve Yarı Olimpik Yüzme Havuzu İnşaatı işi, İnşat İmalatları, Elektrik İmalatları, Havalandırma Sistemi İmalatları, Müşterek Tesistat İmalatları, Sıhhi Tesisat İmalatları, Kalorifer Tesisatı İmalatları şeklinde ana gruplara ayrıldığı, şikayetçinin imalat miktarlarında eksiklik olduğu gibi fazlalık da olduğu iddiasına ilişkin değerlendirme yapılmasını teminen, yaklaşık maliyet açısından ana imalat gruplarının isteklinin öngördüğü bedellerle idarece öngörülen imalat miktarları çarpılarak istekli tarafından kendi öngördüğü birim fiyatlarla idarenin metrajlarına göre teklif edilmesi gereken bedelin yaklaşık bir hesabı yapılmıştır.

Buna göre;

İmalat Grubu

Yaklaşık Maliyet

İstekli tarafından teklif edilen toplam tutar

İstekli birim fiyatları ile idare miktarları çarpımı elde edilen tutar

İnşaat İmalatları

7.060.849,91

4.680.223,82

5.160.613,26

Elektrik

986.260,94

822.432,00

1.633.772,40

Müşterek tesisat imalatları

192.960,74

210.463,40

165.877,42

Havalandırma Tesisatı imalatları

1.053.679,76

643.977,70

660.821,60

Olduğu görülmüştür.

Ayrıca, havalandırma tesisatı imalatları kapsamında idarece HVÖ-12 poz numarasıyla VRV tesisatsı için 1adet set olarak düzenleme yapılıp yaklaşık maliyetin 304.753,00 TL öngörüldüğü, şikayetçinin ise bahse konu imalat kalemi için miktarın 500 mt, birim fiyatın ise 5,00 TL öngörülerek toplam 2.500,00 TL teklif edildiği tespit edilmiş olup, bahse konu imalat kalemi yukarıda yapılan hesaplamaya dahil edilmemiştir. Bu kalem için şikayetçinin teklif ettiği bedelin idarece öngörülen bedelden oldukça düşük olduğu ve aynı birimle teklif verilmediği dikkate alındığında, birim farklılığının şikayetçinin teklif bedelinin teklif edilmesi gereken bedelden daha düşük olmasına neden olacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan bu hesaplamadan, şikayetçi tarafından teklifte esas alınan bazı imalat kalemleri için hesaplanan metrajların yüksek, bazıları için ise düşük olduğu; ancak toplamda metraj farklılıklarının şikayetçinin öngördüğü bedellerle idarenin miktarlarının çarpımından elde edilen tutarlar esas alındığında, şikayetçi tarafından yapılan metraj hesaplarının idarenin hesaplarından farklılık gösterdiği, bu farklılığın isteklinin kendi öngördüğü bedellere göre teklif etmesi gereken tutardan daha düşük bedelde teklif sunduğu sonucunu çıkardığı, dolayısıyla idarece şikayetçinin metraj hesaplarının sağlıklı olmadığına ilişkin değerlendirmesinde isabetsizlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan idarece şikayete cevapta belirtilen bir kısım proforma faturaların geçerlilik tarihlerinin teklif geçerlilik süresine göre kısa süreli olduğu yönündeki değerlendirmesinin, teklif geçerlilik süresi ile aşırı düşük teklif sorgulamasına teklifi açıklayıcı belge olarak sunulan proforma faturaların tarihlerinin aynı olması gerektiği yönünde bir değerlendirmeyi temin edici mevzuat olmadığı dikkate alındığında idarece yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Açılanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 7.1.ğ maddesinde; isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini teklifleri kapsamında sunmalarının zorunlu kılındığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10. maddesinin (b) bendinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgeler 9 madde halinde belirtildikten sonra, ihale konusu işin niteliğine göre, belirtilen bilgi ve belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtileceğinin hüküm altına alındığı; sayılan belgeler arasında “** analizlere** ” yer verilmediği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; “Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

_ 1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,_

_ 2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,_

_ istenir. _

_ Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.” _hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38. maddesinde; “ 38.1. Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü uyarınca,

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilecek birim fiyatlara ilişkin olarak idare tarafından, tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; idare tarafından teklif bedelini oluşturacak iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının düzenlenerek ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi gerekmektedir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

05.03.2009 tarihinde yürürlüğe giren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılan, 11.09.2009 tarihli, 25226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 34. maddesine 08.06.2004 tarih ve 25486 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelikle eklenen 3. fıkrasında yer alan “… isteklilerden teklifleri ekinde … ” sözcüklerinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay 13. Dairesinin 09.01.2009 tarih ve E:2006/731, K:2009/116 sayılı kararı ile, “… 4734 sayılı Yasa’nın ihaleye katılım kurallarını düzenleyen bölümünde yer alan 10. Maddesinin (h) fıkrası uyarınca isteklilerin, tekliflerinin ekinde istenilen belgeleri vermemeleri halinde, ihale dışı bırakılmaları sonucu doğuracağından, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin, yönetmelik hükmü ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasa’nın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı tekliflerin verilmesi aşamasında, bir ihaleye katılım şartı olarak istenilmesine olanak sağlayan Yönetmelik hükmünde yer alan “… isteklilerden tekliflerinin ekinde …” ibaresinde ve bu ibareye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin 1. Maddesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …” gerekçesiyle anılan düzenlemenin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138. maddesinde; “… Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” hükmü yer almakta olup, 2577 sayılı Kanun’un 28. maddesinin dördüncü fıkrasında da; “ Mahkeme kararlarının (otuz) gün içinde kamu görevlilerince kasten yerine getirilmemesi halinde ilgili, idare aleyhine dava açabileceği gibi, kararı yerine getirmeyen kamu görevlisi aleyhine de tazminat davası açılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Anayasa’nın 138 ve 2577 sayılı Yasa’nın 28. Maddesi uyarınca yargı kararlarının, geciktirilmeksizin uygulanması gerektiği ve etkisiz kılacak düzenleme yapılamayacağı açıktır.

Öte yandan, Anayasa’nın 124. maddesi gereği Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak koşuluyla yönetmelikler çıkarabileceği açıktır. Yönetmelikler, yasa tekniğine uygun olmaması ve güçlükler bulunması nedeniyle yasal düzenlemelerde yer almayan ancak idarenin işleyişi ve kamu yararı için önceden belirlenmesi zorunlu bulunan teknik konu ve ayrıntıları yasal çerçeve içerisinde kalmak koşuluyla düzenleyebilir. Kamu idaresi tarafından görev alanına giren konularda yönetmelikler yapılırken dayanağı yasanın bütününe bağlı kalınması zorunlu olduğu gibi yasayı ve yasanın amacını aşar veya yasa konusu alanlara girer nitelikte düzenleme yapma olanağı da bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda, 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5812 sayılı Kanun’la yapılan değişiklik kapsamında, “ ihaleye katılımda yeterlik ” kriterlerini belirleyen 10. maddede “analizlerin de istenebileceğine” ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görülmektedir.

Bu nedenle, Yasa’da düzenlenmeyen bir belgenin Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri ile istenebilecek belgeler kapsamına dahil edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Danıştay 13. Dairesinin kararı birlikte değerlendirildiğinde, Kanun’da belirtilmeyen ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik kriterine ilişkin olarak Yönetmelik ve Tebliğle düzenleme yapılması mümkün olmadığından, teklifler değerlendirildikten sonra, ancak aşırı düşük tekliflerin varlığı halinde Yasanın 38. Maddesi uyarınca istenmesi mümkün olan analizlerin, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı, haliyle de ihale üzerinde kalanda belli olmadan, sözleşme aşamasındaki duruma ilişkin düzenleme yapılarak, teklif ekinde tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ihaleye katılım şartı olarak istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kanunun 56. Maddesinin 2. Fıkrasında; “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü mevcuttur.

İnceleme kapsamındaki ihalede, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine ilişkin analizlerin isteklilerden teklifleri ekinde istenmesi, 4734 sayılı Yasa’ya aykırılık oluşturduğundan, ihale dokümanı satın alan istekliler tarafından şikâyet edilmiş olsa idi ihalenin iptali gerektiği düşünülmekte ise de, bu konuda idareye ya da Kuruma herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığından ve dokümanın kesinleştiği anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun da, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olması nedeniyle, bu hukuki koşullar çerçevesinde; kararda yer alan “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” yönelik gerekçelere katılıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**