KİK Kararı: 2009/UY.I-2569

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/076
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 19.10.2009
Karar No : 2009/UY.I-2569
BAŞVURU SAHİBİ:
Mesar İnşaat İth.San.Ltd.Şti., Av.Bekir Küçük Kızılırmak Mah. 48. Cad. Asmalı Bahçe Sitesi 7/2 Çukurambar Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları 8.Bölge Müdürlüğü, Zübeyde Hanım Caddesi No:73 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/178077 İhale Kayıt Numaralı "Elazığ-Diyarbakır Devlet Yolu Dicle1-2 Köprü Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2009 tarih ve I.Y.19.70.G031/2009-42E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.12.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Elazığ-Diyarbakır Devlet Yolu Dicle Grubu Köprülerinden Şadyan, Dicle I-II Köprüleri Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mesar İnşaat İth. San. Ltd. Şti.’nin 07.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 18.09.2009 tarih ve 20587 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Ankara 4 üncü İdare Mahkemesinin 30.04.2009 tarih ve E:2009/390 sayılı kararı gereği, Kamu İhale Kurulunun 29.06.2009 tarih ve 2009/MK-92 sayılı kararında düzeltici işlem tesisi edilmesine karar verildiğinden, bu karar nedeniyle daha önce değerlendirme dışı bırakılan tekliflerinin idare tarafından değerlendirilmeye alındığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, idarenin yazısında eksikliklerin, tebliğ tarihinden itibaren (3) gün içerisinde tamamlanmasının istendiği, 18.08.2009 tarihinde tebellüğ edilen söz konusu yazıya 20.08.2009 tarihinde idarece verilen süre zarfında cevap verildiği, ancak idareden alınan 25.08.2009 tarih ve 18357 sayılı ihale kararına yönelik yazıda, yapılan aşırı düşük teklif sorgusuna yasal süreç içerisinde cevap verilmediğinden değerlendirme dışı bırakıldıklarının belirtildiği,

İdarenin cevap süresi hususunda 4734 sayılı Kanunda belirtilen süre dışında başkaca bir süre verilerek kendilerini yanılttıkları, zira söz konusu Kanunda yazının postaya verildiği tarihten itibaren yedinci günün tebliğ tarihi sayılacağına dair açıklamalar standart formlarda yer alırken söz konusu yazıda bu açıklamaya yer verilmeden bunun yerine “tebliğ tarihinden itibaren (3) gün içerisinde” hükmünün yazıldığı, bu hükümle kendilerine açıkça bir sürenin verildiği, bu sürenin de fiilen tebliğ tarihinden sonra (3) gün olduğu ve verilen bu süre içerisinde açıklama yazısının idareye verildiği, postadaki gecikmenin kendilerinden kaynaklanmadığı gibi en düşük teklife sahip olup ihale üzerinde bırakılan firmadan 456.000,00 TL daha düşük teklif veren firmalarının bu gecikmeden dolayı mağdur oldukları, ihale işlemlerinde devamlı olarak faks kullanıldığı halde bu olayda yazının kısa sürede bildirilmesi amacıyla faks kullanılmadığı, idarenin kamu yararına ve hizmetin gereklerine aykırı davrandığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

15.12.2008 tarihinde yapılan Elazığ-Diyarbakır Devlet Yolu Dicle Grubu Köprülerinden Şadyan, Dicle I ve Dicle II Köprüleri Yapım İşine ait ihaleyle ilgili yapılan şikayet üzerine yapılan inceleme sonucunda 23.02.2009 tarih ve 2009/UY.I-905 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusu reddedilmiş, söz konusu karara karşı Mesar İnşaat İth. San. Ltd. Şti. tarafından Ankara 4. İdare Mahkemesi nezdinde dava açılmış, anılan mahkemenin 30.04.2009 tarih ve E:2009/390 sayılı kararı ile “yürütmenin durdurulması” kararı verilmiştir. Bu karar üzerine Kamu İhale Kurulu 29.06.2009 tarih ve 2009/MK-92 sayılı kararında; “23.02.2009 tarih ve 2009/UY.I-905 sayılı Kurul kararının iptaline ve anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine” kararı verilmiştir.

İdare Kamu İhale Kurulunun 29.06.2009 tarih ve 2009/MK-92 sayılı kararı doğrultusunda işlem yapmak üzere daha önce teklifi değerlendirme dışı bırakılan itirazen başvuru sahibi Mesar İnşaat İth. San. Ltd. Şti.’nin teklifi değerlendirmeye alınmış ve teklif bedeli sınır değerin altında kaldığından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

__

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmakta olup söz konusu hükme ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60 ıncı maddesinde de yer verilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulan başvuru sahibi firmaya idare tarafından yazılan “ihale evrakı” konulu 06.08.2009 tarih ve 793-16840 sayılı yazıda;

“Bölge Müdürlüğümüzce 15.12.2008 tarihinde ihalesi yapılan Elazığ-Diyarbakır Devlet Yolu Dicle Grubu Köprülerinden Şadyan, Dicle I ve Dicle II Köprüleri yapım işi ihalesinde ihale komisyonuna vermiş olduğunuz ihale dosyasındaki teklifinizin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre aşırı düşük teklif olduğu görülmüştür.

__

_ Komisyonumuza vermiş olduğunuz aşırı düşük teklifin;_

__

_ -Teklifin bileşenleri (teklifin maliyet bileşenleri, iş kalemleri ve iş gruplarına ait miktarlar ve birim fiyatlar) ve ayrıntısı (idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun fiyat analizleri)_

_ -Yapım yönteminin ekonomikliği,,_

_ -Seçilen teknik çözümler,_

_ -Yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,_

_ -Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,_

__

Hususlarında yazılı açıklamanız yapılması gerekmektedir.

__

Bu eksiklikleri**,** yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 (gün) içerisinde tamamlayarak İhale Komisyonu Başkanlığı’na vermenizi rica ederim.”**** ifadelerine yer verilmiştir.

Bahse konu yazının, başvuru sahibine 06.08.2009 tarihinde iadeli taahhütlü olarak posta yolu ile gönderildiği ve 18.08.2009 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edildiği, başvuru sahibince hazırlanan aşırı düşük teklif açıklaması ve eklerinin 20.08.2009 tarihinde 2009/0819 sayı ile idare kaydına alındığı anlaşılmıştır.

Mesar İnşaat İth. San. Ltd. Şti.’ni, aşırı düşük teklif sorgulamasına yasal süreç içerisinde cevap vermediği gerekçesiyle ihale komisyonu tarafından, adı geçen firmanın aşırı düşük teklif sorgusuna verdiği açıklamalara ilişkin yazı ve eklerinin idare kayıtlarına alındığı tarih olan 20.08.2009 tarihinde alınan kararla değerlendirme dışı bırakılmış ve ihale sonucu idare tarafından 25.08.2009 tarih ve 793-18357 sayılı yazı ile adı geçen firmaya bildirilmiştir.

Kamu İhale Kanununun “Bildirimler ve tebligat esasları” başlıklı 65 inci maddesinde;

“Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:

_ a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:_

__

_ 1) İmza karşılığı elden._

__

_ 2) İadeli taahhütlü mektupla._

__

_ 3) Elektronik ortamda._

__

_ 4) Faksla._

__

_ İadeli taahhütlü mektupla yapılan tebligatlarda mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, yabancı isteklilerde ise ondokuzuncu gün kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın bu tarihten önce muhataba ulaşması halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır._

__

_ b) İdareler veya Kurum tarafından elektronik ortamda veya faks ile yapılan tebligatlar ile çerçeve anlaşmaya dahil olan istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan fiyat tekliflerinin aynı gün teyit edilmesi zorunludur. Elektronik ortamda veya faks ile yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır._

__

_ Ancak, idareler veya Kurum ile aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından, elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde ve şikayet başvurularına ilişkin işlemler dahil Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak ihale sürecine ilişkin işlemlerde teyit aranmaz._

__

_ c) Elektronik haberleşmede kullanılacak araçlar ile bunların teknik özellikleri, yaygın olarak kullanılan haberleşme ve bilgi teknolojisi ürünleri ile uyumlu ve kolay erişilebilir olmalı ve eşit muamele ilkesini sağlamalıdır._

__

_ d) Her türlü bilgi alışverişi ile bilginin muhafazasında; verilerin bütünlüğü ile tekliflerin ve başvuru belgelerinin gizliliğinin sağlanması esastır._

__

_ Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.” _hükmü bulunmaktadır.

Bildirimlerin yukarıda açıklanan esaslara göre yapılması gerekmekte olup, bildirimin niteliğine göre tebligat süresine ilişkin detaylı açıklamalar söz konusu bildirime ilişkin yazılar da ayrıca yazılmaktadır. Nitekim mevzuattaki son değişiklikler çerçevesinde Kurum tarafından bildirime ilişkin hazırlanan tüm standart formlarda, “Bu mektubun [elden tebliğ edilmesi halinde aynı gün/iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi halinde postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün (Bu tarihten önce tarafınıza tebliğ edilmesi halinde ise fiili tebliğ tarihi esas alınır.)/elektronik posta yoluyla gönderilmesi halinde bildirim tarihi /faksla bildirilmesi halinde bildirim tarihi] kararın tarafınıza tebliğ edildiği tarih sayılacaktır.” açıklamasına yer verilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibi Mesar İnşaat İth. San. Ltd. Şti.’ne gönderilen “düzeltici kesinleşen ihale kararı” konulu 25.08.2009 tarih ve 18359 sayılı bildirim yazısında tebligata ilişkin yukarıda yer verilen açıklama aynen yazılmıştır. Hatta 15.12.2008 tarihinde yapılan ihale sonucuna ilişkin 13.01.2009 tarih ve 00684 sayılı bildirim yazısında da (anılan dönemdeki mevzuata göre); “Bu mektubun elden tebliğ edilmesi halinde aynı gün, postayla gönderilmesi halinde postaya verildiği tarihi izleyen yedinci gün tarafınıza tebliğ edildiği tarih sayılacaktır.” açıklaması bulunmaktadır. Dolayısıyla idare tebellüğ tarihinin önem arz ettiği bildirimlerde, tebliğ tarihinin ne zaman olacağına ilişkin açıklamalara detaylı bir şekilde yer vermekle birlikte, şikayete konu aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin başvuru sahibine postayla gönderdiği 06.08.2009 tarih ve 16840 sayılı bildirim yazısında mevzuata göre tebliğ tarihinin ne zaman olduğuna dair açıklamalara yer vermek yerine, “…Bu eksiklikleri, yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içerisinde İhale Komisyonu Başkanlığımıza vermenizi” ibaresini yazmıştır.

Başvuru sahibi firmaya yazılan yazılarda tebligatla ilgili açıklamalara ayrıntılı olarak yer veren idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ait 06.08.2009 tarihli yazısında bu açıklamalara yer vermek yerine sadece, “…Bu eksiklikleri, yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 gün içerisinde İhale Komisyonu Başkanlığımıza vermenizi” şeklinde bir açıklama yazmasının anlam kargaşasına sebep olduğu, tebligata muhatap firma tarafından bu açıklamanın yazının fiilen tebliğ tarihini müteakip 3 gün içerisinde cevaplandırılacağı şeklinde algılandığı, bu şekilde algılanmasının normal olduğu ve yazının tebliğ tarihinden 2 gün sonra 20.08.2009 tarihinde 18.08.2009 tarih ve 2009/0819 sayılı açıklama yazısının idareye verilmesi yerinde bulunmuştur. Zira, başvuru sahibinin 06.08.2009 tarih ve 16840 sayılı bildirim yazısını tebellüğ etmeden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulduğunu ve hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamaların istenildiğini bilmesi mümkün olmayıp, bu hususu anılan yazıyı tebellüğ ettiği tarih olan 18.08.2009 tarihinde öğrenmiş olduğundan bu tarihten önce açıklama yazısı göndermesi mümkün değildir.

Öte yandan, idare adı geçen firma ve diğer firmalarla faks aracılığı ile de bildirimlerde bulunduğu, hatta başvuru sahibine 05.06.2009 tarihli teklif mektubunun süresinin uzatılmasına ilişkin yazının aynı gün faksla bildirildiği ve anılan firmanın da aynı gün cevap verdiği dikkate alındığında, ihalenin bir an evvel sonuçlandırılması açısından söz konusu aşırı düşük teklif sorgusuna ilişkin 06.08.2009 tarihli yazının da faksla iletilebileceği ve böylelikle aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin cevabın da bir an evvel alınmasının sağlanarak ihalenin sonuçlandırılacağı açıktır. Kaldı ki, başvuru sahibinin idareye yaptığı şikayete ilişkin idarenin cevap yazısı da yine öncelikle faks aracılığı ile bildirilmiştir.

Tebligat tarihinin belirlenmesinde anlam kargaşasına sebep olacak şekilde bildirim yazısı gönderen idarenin, gerek ihale komisyonu kararında gerekse başvuru sahibinin şikayeti üzerine verilen kararda, 13.08.2009 tarihinin yazının tebliğ tarihi sayıldığı ve cevap için 3 gün süre tanındığından cevap süresinin 16.08.2009 tarihinin hafta sonu olması nedeniyle 17.08.2009 tarihinde sona erdiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazının zamanında gönderilmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı şeklindeki gerekçesi yerinde bulunmamıştır. Zira, bildirim yazısını 18.08.2009 tarihinde tebellüğ eden Mesar İnşaat İth. San. Ltd. Şti.’nin bildirim yazısında belirtilen yazının tebliğ tarihini müteakip idarece belirtilen 3 gün içerisinde aşırı düşük teklife ilişkin açıklama yazısını ihale komisyonu kararının alındığı 20.08.2009 tarihinde idareye verdiği anlaşılmış, ancak ihale komisyonunca bu açıklama yazısı ve ekleri değerlendirmeye alınmamıştır. Dolayısıyla, tebliğ tarihi olan 18.08.2009 tarihine kadar aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğunu dahi bilmeyen başvuru sahibince idare tarafından öngörülen süre içerisinde (17.08.2009 tarihine kadar) aşırı düşük teklife ilişkin açıklama yazısı verilmediği gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, mevzuata aykırılık teşkil etmekte olup, başvuru sahibinin aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalarının değerlendirilmeye alınarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.