KİK Kararı: 2009/UY.I-2556

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/076
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 19.10.2009
Karar No : 2009/UY.I-2556
BAŞVURU SAHİBİ:
Can Özdemir İnşaat Turizm ve Dış Tic.Ltd.Şti., 1725 Sk. No:30 K:1 Daire :1 Er-Can Apt. Karşıyaka/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu), Cumhuriyet Bulvarı No:16 35250 Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/57034 İhale Kayıt Numaralı "İzmir İli Torbalı İlçesi Muratbey Mahallesi Atıksu Kollektör İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2009 tarih ve I.Y.19.79.0203/2009-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 12.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İzmir İli Torbalı İlçesi Muratbey Mahallesi Atıksu Kollektör İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Can Özdemir İnşaat Turizm ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 31.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 14.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.09.2009 tarih ve 20616 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idare tarafından hazırlanan birim fiyat tariflerine göre iksa yapılması ve sökülmesinin teklif fiyatına dahil olmasına ve kazı derinliği ortalama 6 metre olan ihale konusu işin iksasız yapılmasının mümkün olmamasına karşın, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklamalarında iksa bedeline yer vermeyen isteklilerden Ekin Yapı A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Mustafa Saruhan İnş. Taah. ve Müh.’in ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” __ başlıklı 60 ıncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü,_

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.” _hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca, ihale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “ Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi ” başlıklı XIII üncü bölümünün “ H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi ” başlıklı kısmının “(a) Yapım İşleri İhalelerinde :” başlığı altında; “ 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde,

__

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

****

40 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ise, “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

__

4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, 38 inci maddesinde ise, aşırı düşük tekliflerin, ihale komisyonlarınca önce tespit edileceği, daha sonra ise bunlar hakkında yazılı açıklama isteneceği ve değerlendirme yapılacağı öngörülmüş iken, uygulamada ihale komisyonlarınca Kanunun öngördüğü aşırı düşük teklif tespit çalışması hiç yapılmayarak ihale doğrudan en düşük teklif sahibine bırakılmakta veya**** aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme çalışmaları komisyonlar tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntılar hakkında yazılı açıklama istenmeden veyahut yazılı açıklama istenmiş olsa dahi, Kanunun öngördüğü, “Yapım yönteminin ekonomik olması”, “Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar” ile “Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü” hususlarında her hangi bir değerlendirme yapılmaksızın ihalelerin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

__

Bu şekildeki uygulamaların önüne geçilebilmesi için aşırı düşük teklifin tespitinde ve değerlendirilmesinde esas alınacak bazı kıstasların getirilmesine gerek görülmüştür.

…

Bu çerçevede ihale komisyonu; bir yapım işinin ihalesinde geçerli teklifleri tespit ettikten sonra;

a) Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki, yani yaklaşık maliyeti = 100 olan bir ihalede, 120 nin üzerindeki tekliflerle 40 ın altındaki teklifleri dikkate almaksızın, diğer tekliflerin aritmetik ortalamasını bulur ve bu değeri yaklaşık maliyete bölmek suretiyle (C) değerini elde eder.

b) Ekteki tablodan (C) değerine karşılık gelen (K) değerini bulur.

_c) Bu (K) değerini yaklaşık maliyetle çarpmak suretiyle sınır değeri tespit eder ve bu sınır değerin altındaki (yaklaşık maliyetin % 40’ının altındakilerde dahil) tekliflerin sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

Bileşenler, teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntılar ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiğinden,

İhale komisyonu, aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan tebliğ açıklamasında, idarelerce aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, bileşenlerin teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntıların ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiği belirtilmiş olup, bunlar dışında belgelere dayalı her hangi bir açıklamaya ihtiyaç duyulması halinde bunların aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ayrıca belirtilmesi gerekmektedir.

12.06.2009 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, geçerli teklifler dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin 654.462,98**** TL olarak tespit edildiği ve teklifleri sınır değerin altında kalan Beyda Sargın İnş. Müh., Aksu İnş ve Tic. Ltd. Şti., Ekin Yapı A.Ş., Megataş İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile Mustafa Saruhan İnş. Taah. ve Müh. firmalarına aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, açıklamaları yeterli görülmeyen Beyda Sargın İnş. Müh. ve Aksu İnş ve Tic. Ltd. Şti. ile açıklama yapmayan Megataş İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak istekilere gönderilen yazılarda, uygulama projeleri ve teknik şartnamedeki tarifler esas alınarak hazırlanan imalat tanımlarına ait ayrıntılı fiyat analizlerinin, imalat tanımlarına ait malzemelerin üretici veya satıcı firmalarından alınmış fatura aslının veya fiyat bildirme yazısının aslının, entegre contalı beton boru fabrikasının ilgili standartlara göre üretim yaptığına dair TSE uygunluk belgelerinin sunulması gerektiği hususlarına yer verildiği görülmüş olup; yukarıda anılan tebliğ açıklamalarına ilişkin olarak yapılan değerlendirmeler doğrultusunda teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet bileşenlerine ilişkin cetveller ile bu bileşenlere ilişkin analizlerin ve sorgulama yazılarında belirtilen diğer belgelerin sunulması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyete esas belgelerin incelenmesi neticesinde, idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken, “her cins ve zeminde paçal kazı yapılması” iş kalemine ait analizde, tam kaplama ahşap iksa yapılması(14.023/1) işi için 203.944,10 TL, sık aralıklı ahşap iksa yapılması(14.023/2) işi için 16.183,08 TL, aralıklı ahşap iksa yapılması(14.023/3) işi için 2.279,16 TL olmak üzere iksa yapımı için toplam 222.406,34 TL tutarında bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.

İsteklilere verilen birim fiyat analizlerinde, kazı yapılması (2.001) işine ilişkin olarak; “Birim fiyata, …her türlü iksa (ahşap, çelik pano, palplanş vb. temini ile) yapılması ve sökülmesi, …dahildir.” açıklamasının,

İç çapı 1000 mm standart veya standart düşü baca yapımı (2.008, 2.009, 2.010) işine ilişkin olarak; “Birim fiyata, …temel kazısı kenarlarının her türlü iksa (çelik palplanş iksa hariç) ile desteklenmesi, …dahildir.” açıklamasının,

1200 mm standart veya standart düşü baca yapımı (2.011) işine ilişkin olarak; “Birim fiyata, …temel kazısı kenarlarının her türlü iksa (çelik palplanş iksa hariç) ile desteklenmesi, …dahildir.” açıklamasının yer aldığı görülmüştür.

Teknik şartnamenin “İksa ve palplanş” başlıklı 2A-8 maddesinde; “Hendek kazılarında çökme, oyulma, kayma veya heyelan önlenmesi amacıyla gerektiği şekilde kaplama, iksa, payanda ve destekleme yapılacak olup, yüklenici hazırladığı emniyet tedbiri ile ilgili çalışmayı yapı denetim görevlisini görüşüne sunacaktır.

__

Hendek iksası geri dolgu yapılmadan sökülmeyecektir. Borunun mukavemeti iksanın gerisinde kalan dayalı hendek yüklerini taşıyacak nitelikte değil ise geri dolgu işleminden sonra da hendek destek elemanları sökülmeyecektir. Yapı denetim görevlisinin onayı ile hendek destek elemanları, kalıcı olarak hendek içinde bırakılacak olup bunun için gereken her türlü malzeme, işçilik v.b yükleniciye aittir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin yapımı esnasında iksa yapılması gerektiği ve iksa yapılması ve sökülmesine ilişkin maliyetlerin yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca, yaklaşık maliyete esas belgelerden iksa yapımı işinin yaklaşık maliyetin önemli bir bileşeni olduğu tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak Ekin Yapı A.Ş. ve Mustafa Saruhan İnş. Taah. ve Müh.’e gönderilen yazılarda, uygulama projeleri ve teknik şartnamedeki tarifler esas alınarak hazırlanan imalat tanımlarına ait ayrıntılı fiyat analizlerinin istenilmesine karşın, anılan istekliler tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, ihale konusu işin önemli bir maliyet bileşeni olan iksa yapılması işinin teklif fiyatlarına yansıtıldığına dair her hangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiş olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulaması üzerine yaptıkları açıklamalara ilişkin başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.