KİK Kararı: 2009/UY.I-2458

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/073
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 05.10.2009
Karar No : 2009/UY.I-2458
BAŞVURU SAHİBİ:
Şeber Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., İsmetpaşa Mahallesi Trabzon Bulvarı Enurya Apt. A Blok 14 K.5 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T. C. Kahramanmaraş İl Özel İdaresi, Trabzon Caddesi Kat:12 46100 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/69862 İhale Kayıt Numaralı "Kahramanmaraş Merkez Kız Meslek Lisesi ve Anaokulu İnşaatı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.10.2009 tarih ve I.Y.18.58.0162/2009-36E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kahramanmaraş İl Özel İdaresi tarafından 13.07.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kahramanmaraş Merkez Kız Meslek Lisesi ve Anaokulu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Şeber Yapı İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.08.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.09.2009 tarih ve 20003 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin en düşük fiyat veren istekli üzerine bırakıldığı, ancak en düşük fiyat veren isteklinin teklifinin;

1- Resmi Gazete’de yayımlanan asgari ücret tespit komisyon kararına göre 2009 yılı ikinci altı aylık asgari ücretin bir günlüğünün 23,01 TL olup bunun da düz işçi için saatlik ücretin 3,08TL olduğu, dolayısıyla bu bedelin altında işçinin çalıştırılmasının 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık içerdiği, ihale üzerinde kalan isteklinin işçilik ücretine ilişkin teklifinin mevzuata uygun olmadığı,

2- İmalat metrajlarının büyük oranda eksik olması gerektiği, %40’lık bir tenzilatın ancak imalat miktarları ile metrajlarında eksiklik olması ile mümkün olacağı,

3- İdarece istenen analizlerin ve bu analizlerin dayanağı olan proforma faturalarda belirtilen fiyatların aynı bölgede iş yapan diğer firmalar ile karşılaştırıldığında büyük oranda gerçekle bağdaşmayan uygunsuz fiyat olduğu,

4- Teklifi oluşturan diğer bir kalem olan genel giderlerin teklif açıklamalarında ya hiç belirtilmediği, ya da gerçeğe aykırı olarak yürürlükteki kanunlarda belirlenen oranlara uyulmadan çok düşük ve afaki rakamlardan oluştuğu,

Buna göre, ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bu bedel ile ihale konusu işin yapılamayacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu açıklamanın da idarece 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan ölçütler kullanılmadan değerlendirildiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihaleye 27 isteklinin teklif verdiği, idarece yapılan değerlendirmede 11 isteklinin teklifinin geçersiz kabul edildiği, 16 isteklinin teklifinin geçerli kabul edilerek sınır değerinin 3.087.434,97 olarak hesap edildiği, bu değerin altında kalan üç istekli için aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır. Buna göre başvuru sahibinin iddiaları göz önünde bulundurulduğunda (her ne kadar idareye yaptığı şikayette ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması için yapmış olduğu açıklamaları ile ilgili olarak herhangi bir iddiasının bulunmadığı, bu haliyle başvurunun reddedilmesi gerekmekte ise de) eşit muamele ilkesi yönünden üç isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri açıklamaların mevzuata uygunluğu yönünden inceleme yapılmıştır.

1- İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu açıklamalar yönünden yapılan incelemede tespit edilen hususlar:

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihale konusu işe en düşük fiyatla teklif veren ve ihale üzerinde kalan istekli olan Haşiroğlu İnş. Tic. Alaiddin Çiftarslan’ın teklif bedelinin 2.675.517,00 TL olduğu, anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubu ekinde ise idarece düzenlenen yaklaşık maliyet hesaplamasına esas tabloya uygun olarak birim fiyat teklif cetvelinin verildiği, birim fiyat teklif cetvelinde, imalata esas miktarlar ile istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlara yer verildiği, teklif bileşenleri arasında %5’lik müteahhitlik karına ( 121.794,66 TL) ve 117.829,07 TL de genel giderler ve resmi giderlere yer verildiği anlaşılmaktadır.

İdarece 31.07.2009 tarihli yazı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına ise ihale üzerinde kalan istekli tarafından aynı tarihte yapılan açıklama yazısında;

a) Yapım aşamasında ekonomik anlamda faydalanacakları yöntemlerin, 35 yıllık inşat geçmişi olan ve devam eden işleri dolayısıyla bünyesinde inşaat imalatı yapacak tüm ekiplere sahip oldukları, firmaları bünyesinde aylıklı 61 adet usta ve işçinin bulunduğu, söz konusu işçilere ait SSK giriş belgelerinin sunulduğu, bu nedenle işçilik fiyatları konusunda avantajlı durumda oldukları, inşaatta kullanacakları malzemelere ait proforma faturaların sunulduğu, ayrıca şahsına ait doğrama ve ahşap işleri atölyesi ile damadına ait alüminyum doğrama atölyesinin bulunduğu, firmalarına ait kazıcının bulunduğu, işçinin bünyelerinde bulunması sebebiyle iş makinası ile ilgili olarak sadece akaryakıt masraflarının olduğu, yapım araçları taahhütnamesi ile istenilen araçların firmalarının bünyesinde olduğu, söz konusu araçlara ilişkin faturaların sunulduğu, dolayısıyla bu araçlar için de kira bedelinin ödenmeyeceği, boya ve tecrit malzemesinin 1 yıl öncesinde başka bir iş için anlaşmasının yapılarak parasının ödendiği ancak ihtiyaç kalmadığı için alınmadığı, söz konusu malzeme için proforma faturaların sunulduğu, yine bir yıl öncesinden alınan ve halen firmalarının deposunda bulunan inşaat malzemeleri ile demirin de olduğu, söz konusu malzemelere ilişkin yine proforma faturaların verildiği, 1 adet komyetin de firmaları bünyesinde bulunduğu, bu nedenle küçük çaplı nakliyenin de bu araçla sağlanabileceği,

b) İşin yapılması aşamasında kullanılacak teknik çözümlerin, 35 yıllık inşaat mühendisi deneyimi ile kamuda kontrollük görevini yapmış olması ve bugüne dek sayısız işin bitirildiği gerekçesi ile iş deneyiminin teknik çözümlerde etkili bir şekilde kullanılacağı,

c) İşin özgünlüğünün ise, yapılacak işin okul inşaatı işi olması sebebiyle bu konuda geçmişten gelen bir birikim ve tecrübeye sahip oldukları, bu işlere ait iş deneyim belgelerinin idareye sunulduğu,

İfadelerine yer verilmek suretiyle açıklama yapıldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca anılan isteklinin açıklama yazısı ekinde birim fiyat teklif cetveli ile uyumlu imalata esas miktarlar için Bayındırlık Bakanlığı ve İller Bankası pozlarına uygun birim fiyat analizlerini verdiği, ihale konusu işte kullanılacak malzemeler için proforma faturaların da sunulduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde kalan isteklinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, imalata esas miktarların çoğunun idarece belirlenen yaklaşık maliyet tablosunda yer alan miktarlara göre yüksek olduğu, bazı kalemlerde az olduğu ancak, iş kalemlerindeki miktar farklılıklarının, anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilen bir iş için iş grubu bazında değerlendirildiğinde birbirleri arasında geçişlerin olabileceği değerlendirilmek suretiyle bu miktar farklılıklarının kabul edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki imalata esas miktarların bu haliyle kabul edilebilir olduğu değerlendirilmektedir.

Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki imalat kalemleri için teklif edilen bedellere ait birim fiyat analizlerini verdiği, Bayındırlık Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyat analizleri incelendiğinde, 01.501 poz numarası ile düz işçi için saatlik çalışma ücretinin 3,30 TL olarak belirlendiği, buna karşılık olarak ihale üzerinde kalan istekli tarafından düz işçi için 2,80 TL fiyat belirlendiği, söz konusu işçilik ücretinin Bayındırlık Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyat analizlerinde yer alan ücretlerle uyumlu olmadığı, ayrıca asgari ücret tespit komisyon kararına göre 2009 yılı ikinci altı aylık asgari ücretin bir günlüğünün 23,01 TL olduğu, buna göre düz işçi için saatlik ücretin 3,08TL olduğu, dolayısıyla bu bedelin altında işçinin çalıştırılmasının 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık içerdiği anlaşılmıştır.

2- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu açıklamalar yönünden yapılan incelemede tespit edilen hususlar:

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması için istenen açıklamaya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından 31.07.2009 tarihli yazı ile; “ Bu teklifimizin hazırlanmasında izlediğimiz yöntem ve avantajlarımız aşağıdaki başlıklarda açıklanmış olup; maliyet ve taahhüdümüzü yerine getirmek konusunda herhangi bir riskimiz mevcut değildir.

__

_A- Metrajların hazırlanması:__****_Mimari/statik ve mekanik ve elektrik tesisat projelerinde, konusunda uzman ve tecrübeli teknik elemanlarımızca, mahal listeleri ve istenilen şartnameler doğrultusunda işin maliyet kalemleri proforma faturalarla desteklenerek en küçük ayrıntısına kadar çıkarılmış olup ihale makamınıza teklif ekinde sunulmuştu.

__

İşin toplam keşfi bazında bulunan imalat kalemleri için piyasadan peşin alım iskontoları avantajı ile birebir teklif alınarak, tarafımızdan firmamız alım gücüne göre özel fiyatlar oluşturulmuştur. Demirbaşımızda ve araç/makine parkımızda bulunan şirket varlıklarımızla imalatlar; en alt maliyet koşullarında, kaliteden taviz vermeden yapılabilme, ön koşulları ile, imalat bazında yekun tutmayan imalatlar ise birebir inceleme ve geçmiş tecrübelerimiz, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyatları ve mevcut işlerimizdeki imalatlar göz önüne alınarak hazırlanmıştır.

__

Hafriyat ve nakliyeler kendi araçlarımızla yapılacağı gibi, nakliye ve iş mahallinden malzeme temin avantajı ile, ahşap kalıp ve iskeleleri, demirbaş ve malzeme mevcudumuz bulunduğundan yalnızca işçilik ücretleri ödenmesi avantajı ile diğer iş kalemlerinde doğrudan üretici firma ve baş bayii teklifleri ile imalat tutarları minimum seviyeye çekilmiş ve bu sayede birim fiyatların altında bir fiyat oluşturmuş bulunmaktayız.

__

_B- Demirbaş:__****_Portföyümüzde bulunan; iş makineleri, nakil araçları, binek taşıtları; çelik kalıp ve iskeleleri, sürekli ve tecrübeli teknik personel ve imalat ekiplerimiz ile minimum maliyet ve şartnamelerin istemiş olduğu maksimum kaliteyi oluşturabilmekteyiz.

__

_C-Mali Durum:****_Piyasada oluşan itibarımız, iş ilişkilerimiz ve bankalarda bulunan mevcut nakit gücümüz ile bu iş için herhangi bir risk altına girmeden ve yapım süresinden çok daha önce işi teslim edebileceğimiz açıktır.

__

_D- Birim Fiyatlar:__****_SSK, Maliye, All-Risk sigortası, şantiye kurulum, kontrol teşkilatı ve genel giderler düşünülerek, piyasa şartlarına uygun olarak oluşturulmuştur.

__

Taahhüt işlerinde kaliteyi ön planda tutan firmamız kar marjını en alt seviyede tutarak vermiş olduğumuz teklifimiz tarafımızca uygun teklif olup, işin uhdemizde kalması halinde bahse konu olan işi teknik ve şartnamelere uygun olarak en iyi şekilde yapacağımızı bu yazımız ile taahhüt ederiz.” şeklinde cevap verildiği, cevap yazıları ekinde de imalat kalemlerine ilişkin ayrıntılı analizlerin ve proforma faturaların verildiği anlaşılmıştır.

Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki imalat kalemleri için teklif edilen bedellere ait birim fiyat analizlerini verdiği, Bayındırlık Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyat analizleri incelendiğinde, 01.501 poz numarası ile düz işçi için saatlik çalışma ücretinin 3,30 TL olarak belirlendiği, buna karşılık olarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından düz işçi için 2,30 TL fiyat belirlendiği, söz konusu işçilik ücretinin Bayındırlık Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyat analizlerinde yer alan ücretlerle uyumlu olmadığı, ayrıca asgari ücret tespit komisyon kararına göre 2009 yılı ikinci altı aylık asgari ücretin bir günlüğünün 23,01 TL olduğu, buna göre de düz işçi için saatlik ücretin 3,08TL olduğu, dolayısıyla bu bedelin altında işçinin çalıştırılmasının 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık içerdiği anlaşılmıştır.

3- Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu açıklamalar yönünden yapılan incelemede tespit edilen hususlar:

Başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri açıklamalarda; işçilik maliyetinin düşük gösterildiği, imalat miktarları ile metrajlarında eksiklik olduğu, proforma faturalarda fiyatların düşük gösterildiği, teklifi oluşturan diğer kalemler için herhangi bir masrafın gösterilmediği veya gösterilen tutarların gerçeğe aykırı olduğu yönündeki iddiaları ile ilgili olarak;

I- Öncelikle işçilik maliyeti açısından yapılan incelemede; Bayındırlık Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyat analizleri incelendiğinde, 01.501 poz numarası ile düz işçi için saatlik çalışma ücretinin 3,30 TL olarak belirlendiği, buna karşılık olarak ihale üzerinde kalan istekli tarafından düz işçi için 2,80 TL, ekonomik açıdan ikinci avantajlı istekli tarafından 2,30 TL birim fiyat öngörülmüş iken başvuru sahibi tarafından da 2,90 TL birim fiyat öngörüldüğü, bu haliyle her üç isteklinin de düz işçi için teklif etmiş olduğu işçilik ücretinin Bayındırlık Bakanlığı’nın 2009 yılı birim fiyat analizlerinde yer alan ücretlerle uyumlu olmadığı, ayrıca asgari ücret tespit komisyon kararına göre 2009 yılı ikinci altı aylık asgari ücretin bir günlüğünün 23,01 TL olduğu buna göre de düz işçi için saatlik ücretin 3,08TL olduğu, dolayısıyla bu bedelin altında işçinin çalıştırılmasının 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık içerdiği, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin de birim fiyat analizlerinde düz işçi için teklif etmiş oldukları bedelin mevzuata uygun olmadığı, bu haliyle aşırı düşük olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi de dahil olmak üzere üç isteklinin teklifinin de işçilik ücretleri yönünden aşırı düşük olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

II- İmalat miktarları ve metrajları ile teklif edilen birim fiyatlar açısından yapılan incelemede; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin de teklif etmiş oldukları imalat miktarlarının çoğunun idarece belirlenen yaklaşık maliyet tablosunda yer alan miktarlara göre yüksek olduğu, bazı kalemlerde az olduğu ancak, iş kalemlerindeki miktar farklılıklarının, anahtar teslimi götürü bedel olarak ihale edilen bir iş için iş grubu bazında değerlendirildiğinde birbirleri arasında geçişlerin olabileceği, bu haliyle imalat miktarların kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu değerlendirilmek suretiyle bu miktar farklılıklarının kabul edilebileceği sonucuna ulaşılmaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan isteklinin imalat metrajlarının büyük oranda eksik olması gerektiği, %40’lık bir tenzilatın ancak imalat miktarları ile metrajlarında eksiklik olması ile mümkün olacağı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

III- Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin de dışarıdan temin edeceği malzeme ve işler için usulüne uygun olarak proforma faturaları da açıklamaları ile birlikte idareye verdiği anlaşılmış olup, bu fiyatların piyasadaki diğer firmaların fiyatları ile uyumlu olup olmadığı yönünden bir değerlendirmenin tarafımızdan yapılabilme imkanı bulunmadığından başvuru sahibinin idarece istenen analizlerin ve bu analizlerin dayanağı olan proforma faturalarda belirtilen fiyatların aynı bölgede iş yapan diğer firmalar ile karşılaştırıldığında büyük oranda gerçekle bağdaşmayan uygunsuz fiyat olduğu yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

IV- Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin de teklifi oluşturan diğer bir kalem olan genel giderler ve firma karı ile ilgili olarak da fiyat verdiği, verilen tekliflerin de kendi içerisinde kabul edilebilir olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu iddiası da yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üç isteklinin teklifinin de işçilik ücretleri yönünden aşırı düşük olduğu, bu nedenle söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, buna göre ihale kararının iptal edilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.