2009 UY.I-2162: İlansız İhale Şikayeti Kararı

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/064
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 24.08.2009
Karar No : 2009/UY.I-2162
BAŞVURU SAHİBİ:
Başkanlık İstemi

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Ankara Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/118411 İhale Kayıt Numaralı "Trabzon Düzköy Yenimahalle 208 Adt Knt,adaiçi Altyp ve Çev Düz İkmal İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

21.09.2009 tarih ve I.Y.16.77.0102/2009-26 sayılı Ön İnceleme Raporunda;

Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında ihale yaptığına ilişkin olarak 19.09.2009 tarihli Referans Gazetesinde yer alan habere ilişkin 14.08.2009 tarih ve 2009/420 sayılı Başkanlık İstemi hazırlandığı,

Yapılan inceleme neticesinde;

İddiaların incelenmesine geçilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Şikayet dilekçesi ve Ön İnceleme Raporu incelendi:

Başkanlık isteminde özetle; Makamın 14.08.2009 tarih ve 2009/420 sayılı onayını taşıyan 14.08.2009 tarih ve 399 sayılı yazıda; “16.10.2008 tarih ve 2008/617 sayılı Başkanlık Onayında; “Ön İnceleme Bürosunca yapılan incelemede; 19.09.2008 tarihli Referans Gazetesinin “Belediyeler ilansız ihaleye çıkmak için afete sığındı” başlıklı haber yazısında özetle;

“Belediyeler ve KİT’lerin ilansız olarak istedikleri şirketi davet ederek yaptıkları ‘pazarlık usulü ihale’ yöntemini uygulayabilmek için şimdi de ‘doğal afet, can kaybı salgın hastalık tehlikesi’ ile ilgili düzenlemeyi kullanmaya başladığı, Kamu İhale Kanununda 21 inci maddenin b fıkrasında yer alan doğal afet, salgın hastalık düzenlemesini en çok kullanan İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 600 kişilik aşçı, garson ve yardımcı hizmet alımını, TOKİ’nin ise çevre düzenlemesi ihalesini ilansız pazarlık usulüyle kendi davet ettiği şirketlerin katılımıyla düzenlediği,

Belediyeler ve KİT’lerin ‘masa-sandalye alımı, çevre düzenlemesi, mobilya alımı’ gibi rutin ihale süreçlerine dahil olması gereken alımları da söz konusu maddeyi kullanarak gerçekleştirdiği, 21/b kapsamındaki ihalelerle ilgili olarak Kamu İhale Kurumunun ise ancak şikayet veya gazete haberlerini ihbar kabul etmesi durumunda devreye girebildiği,

Kamu İhale Yasasının 21 inci maddesine göre istisnai durumlarda idarelerin pazarlık yöntemini kullanabileceği, ancak doğal afet, can veya mal kaybı tehlikesi gibi durumları içeren 21 inci maddenin b bendinin bir çok idarenin yaptığı rutin işler için kullanılmaya başlandığı, 21/b’yi kullanarak yapılan işlerde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 2008 yılına ait 31 ihaleyle önde gelen kurumlar arasında yer aldığı, belediyenin acil durum gerekçesiyle ilansız yaptığı ihaleler arasında ‘600 kişilik aşçı, garson ve yardımcı hizmet alımı, fakir ve muhtaçlara dağıtılmak üzere 200 bin adet ekmek alımı-dağıtımı ve Sütlüce Kültür Merkezinin çevre düzenlemesi’ gibi işlerin olduğu,

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin ‘parkların korunması’ gibi işlerin de yer aldığı 14 ihalede ‘can ve mal kaybı’ tehlikesine dayanarak pazarlık usulünü tercih ettiğinin belirlendiği,

Diğer kamu kurumları arasında ise TOKİ’nin önde geldiği, TOKİ’nin 2008 yılı içinde 19 ihaleyi söz konusu madde kapsamında yaptığı dikkat çekerken acil olarak ilansız yapılan bu işlerin büyük bir bölümünün ‘çevre düzenlemesi’ olduğunun görüldüğü,” ve benzeri iddialara yer verilmiştir.

Haber içeriğinde birtakım idarelerin ilansız ihaleye çıkmak için 4734 sayılı Kanunun doğal afet maddesini kullandığı yönünde iddialara yer verilerek bazı idarelerin 2008 yılında 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin b bendi kapsamında yaptıkları ihalelere ilişkin istatistiki verilere yer verildiği, bu bilgiler arasında 2008 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ilansız yaptığı ihaleler arasında ‘600 kişilik aşçı, garson ve yardımcı hizmet alımı, fakir ve muhtaçlara dağıtılmak üzere 200 bin adet ekmek alımı-dağıtımı ve Sütlüce Kültür Merkezinin çevre düzenlemesi’ gibi işlerin olduğu, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin ‘parkların korunması’ gibi işlerin de yer aldığı, TOKİ’nin acil olarak ilansız yapılan bu işlerin büyük bir bölümünün ‘çevre düzenlemesi’ olduğunun görüldüğü yönünde iddialara yer verilmiştir.

Haber içeriğinde, ilansız ihale yöntemini uygulayabilmek için 2008 yılında 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin b bendi kapsamında yapıldığı belirtilen;

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ‘600 kişilik aşçı, garson ve yardımcı hizmet alımı, fakir ve muhtaçlara dağıtılmak üzere 200 bin adet ekmek alımı-dağıtımı ve Sütlüce Kültür Merkezinin çevre düzenlemesi’ işleri,

Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin ‘parkların korunması’ işleri,

TOKİ’nin ‘çevre düzenlemesi’ işlerine ilişkin ihalelerin tespiti ile bu ihalelerin anılan madde hükmü doğrultusunda yapılmasının mevzuata uygun olup olmadığının Ön İnceleme Bürosu tarafından incelenmesini müteakip, bahse konu iddiaların “İddiaların İncelenmesi” kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunun, tekrar Başkanlık Makamına sunulmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Bahse konu hususlar araştırılarak, haber içeriğinde ismi belirtilen bahse konu işlere ilişkin iddiaların İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 21 inci maddesi hükümleri uyarınca “İddiaların İncelenmesi” kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunun, Ön İnceleme Bürosunun tetkikini müteakip, tekrar Başkanlık Makamına sunulmasının uygun olacağı hususunu olurlarınıza arz ederim.” denilmektedir.

Başkanlık Onayına konu gazete haber yazısında belirtilen ihalelerin araştırılması sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

A- İstanbul Büyükşehir Belediyesinin “600 kişilik aşçı, garson ve yardımcı hizmet alımı, fakir ve muhtaçlara dağıtılmak üzere 200 bin adet ekmek alımı-dağıtımı ve Sütlüce Kültür Merkezinin çevre düzenlemesi” işlerine ilişkin olarak;

06.11.2008 tarih ve 17866 sayılı yazımız ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından “600 kişilik aşçı, garson ve yardımcı hizmet alımı, fakir ve muhtaçlara dağıtılmak üzere 200 bin adet ekmek alımı-dağıtımı ve Sütlüce Kültür Merkezinin çevre düzenlemesi” işlerine yönelik ihalelerin her birine ait “ihale adı, ihale kayıt numarası, ihale yetkilisinden alınan onay belgesi, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi gereğince pazarlık usulü ile yapılma gerekçesi”ne ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Anılan yazıya; İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının 18.11.2008 tarih ve 936105 sayılı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının 19.11.2008 tarih ve 166803 sayılı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığının 18.11.2008 tarih ve 7970 sayılı yazıları ile cevap verilmiştir.

Anılan yazılar ekinde gönderilen bilgi ve belgeler ile Kamu Satınalma Platformu üzerinde yapılan incelemede, 2008 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre gerçekleştirilen;

1)a-) 2008/55678 İKN’li Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet

Alımı,

b-) 2008/137019 İKN’li 600 Kişilik Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmet Alımı,

2008/11459 İKN’li Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 20.000.000 Adet

Ekmek Alımı ve Dağıtımı İşi,

2008/117621 İKN’li Sütlüce Kültür Merkezi ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

İhaleleri tespit edilmiştir.

a-) 30.04.2008 tarih ve 2008/55678 İKN’li “Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı” ihalesinin pazarlık usulü ile yapılma gerekçesine ilişkin olarak idarece tanzim edilen 28.04.2008 tarihli raporda;

“2008/26806 İKN'li Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı İşi ihalesi 21/04/2008 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş. tarafından idaremize şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı Sosyal ve İdari İşler Müdürlüğüne bağlı Lojistik Destek Merkezi Florya Sosyal Tesisi, Arnavutköy Sosyal Tesisi, Avcılar Sosyal Tesisi, Beykoz Sosyal Tesisi, Beykoz Korusu Sosyal Tesisi, Kasımpaşa Sosyal Tesisi, Çamlıca Sosyal Tesisi, Fethipaşa Sosyal Tesisi, Gözdağı Sosyal Tesisi, Haliç Sosyal Tesisi, İstinye Sosyal Tesisi, Dragos Sosyal Tesisi, Küçük Çekmece Sosyal Tesisi, Zeytinburnu Sosyal Tesisi ve Dolmabahçe Sosyal Tesisi olmak üzere toplam 15 tesiste yaklaşık olarak yıllık 7.500.000 ziyaretçisiyle İstanbul halkına kesintisiz hizmet vermektedir. Bu tesislerde çalışan 1.460 personelin 600 kişisi (çalışanların % 41’i) hizmet alımı ihalesi ile karşılanmaktadır.

Halihazırda devam etmekte olan Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı işinin itirazen şikayet başvuruları sonuçlanana kadar devam edebilmesi için, “2005 yılı Kamu İhale Genel Tebliği” ile süreklilik arz eden mal ve hizmet alımlarının kesintiye uğratılmamasını teminen ihale sonuçlanana kadar geçecek süreyi kapsamak ve Kurumun nihai kararının olumlu sonuçlanarak işe başlanılması halinde pazarlık konusu ihalenin herhangi bir şarta bağlı olmaksızın tek taraflı feshedilmek üzere, ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesi (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülmeyen olaylar” kapsamında değerlendirilebileceği kanaatiyle,

Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı işinin, itiraz başvurusunun sonuçlandırılacağı tarihe kadar olan süreyi kapsamak üzere 123 (yüzyirmiüç) takvim günü için 4734 sayılı Kanunun 21 (b) maddesine istinaden pazarlık usulü ile ihale edilmesi …” uygun görülmüştür.

Yapılan inceleme sonucunda, idarece “Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı” işinin 04.12.2007 tarihinde 2007/160610 İKN ile açık ihale usulüne göre ihaleye çıkarıldığı, 17.12.2007 tarihli itirazen şikayet başvurusu üzerine 26.02.2008 tarih ve 2008/UH.Z-987 sayılı Kurul Kararı ile ihalenin iptal edildiği, daha sonra aynı işin 21.04.2008 tarihinde 2008/26806 İKN ile açık ihale usulüne göre yeniden ihaleye çıkarıldığı, bu ihaleye yönelik olarak 22.04.2008 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması üzerine hizmetin kesintiye uğratılmamasını teminen idarece aynı işin 123 (yüzyirmiüç) takvim günü için pazarlık usulüyle 2008/55678 İKN’li ihaleye çıkarıldığı anlaşılmıştır.

b-) 28.08.2008 tarih ve 2008/137019 İKN’li “600 Kişilik Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmet Alımı” ihalesine ait 20.08.2008 tarihli gerekçe raporunda;

“2008/26806 İKN’li Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı İşi ihalesi 21/04/2008 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, Kamu İhale Kurumunun 01.07.2008 tarih ve 2008/UH.Z-2809 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Müdürlüğümüzce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile gerçekleştirilmek üzere ihale dosyası hazırlanarak ihale ilan işlemleri halihazırda devam etmektedir.

Lojistik Destek Merkezi ve Sosyal Tesislerimizde yemek hazırlama ve dağıtımı “Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 kişilik) Hizmet Alımı” işinin Açık İhale Usulü ile gerçekleştirilecek olan ihale iş ve işlemlerinin sonuçlandırılmasına kadar olan süreyi kapsamak üzere; “Kamu İhale Genel Tebliği”nin XVII-Süreklilik arz Eden Mal ve Hizmet Alımlarının Kesintiye Uğratılmadan Temini başlıklı maddesine istinaden önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeden olaylar” kapsamında değerlendirilebileceği kanaatiyle,

Makamınızca da uygun görüldüğü takdirde yukarıda belirtilen gerekçelerle, Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı işinin, 01.09.2008 tarihinden 31.12.2008 tarihine kadar olan süreyi kapsamak üzere 122 (yüzyirmiiki) takvim günü için 4734 sayılı Kanunun 21 (b) maddesine istinaden pazarlık usulü ile ihale edilmesi …” ifadesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, aynı işe ilişkin olarak açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2008/26806 İKN’li ihalenin Kamu İhale Kurulunun 01.07.2008 tarih ve 2008/UH.Z-2809 sayılı Kararı ile iptal edildiği, bunun üzerine 2008 yılının son 4 (dört) aylık ihtiyacı için 28.08.2008 tarih ve 2008/137019 İKN’li ihalenin pazarlık usulü ile yapıldığı, daha sonra 07.10.2008 tarihinde 2008/133515 İKN’li “Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (670 Kişilik Personel İle) Alımı” ihalesinin açık ihale usulüne göre gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünde, “XVII- Süreklilik Arz Eden Mal ve Hizmet Alımlarının Kesintiye Uğratılmadan Temini” başlığı altında; “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (b) bendinde ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabileceği düzenlenmiştir. Böylece ihale ile ilgili ilan süresi ve ihale sürecinin belirli bir zaman alacağı da dikkate alınarak ertesi yılda gerçekleştirilecek bu tür mal ve hizmet alımı ihalelerine mali yıl sona ermeden çıkılabilmesine imkan tanınmıştır.

Ancak yılın sonunda ya da ertesi yılın başında çıkılan ihalelerde önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek, anılan madde hükmü ve 62 nci maddenin (ı) bendinde yer alan esaslar da dikkate alınarak aynı Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendi ya da 22 nci maddesinin (d) bendinde belirtilen tutarlara kadar olanların bu maddelere göre temin edilebilmesi mümkün bulunmaktadır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklama çerçevesinde, süreklilik arz eden alımların, ihalenin iptal edilmesi, şikayet süreci vb. nedenlerle zamanında gerçekleştirilememesi ihtimaline karşı 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmış olup, idarece ortaya koyulan gerekçeler doğrultusunda 2008/55678 ve 2008/137019 İKN’li “Aşçı, Garson ve Yardımcı Hizmetli (600 Kişilik) Hizmet Alımı” ihalelerinin, Tebliğin yaptığı atıfla, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında gerçekleştirilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.

04.02.2008 tarih ve 2008/11459 İKN’li “Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 20.000.000 Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının 19.11.2008 tarih ve 166803 sayılı yazısı ekinde gönderilen 07.01.2008 tarihli “İhale Gerekçesi” konulu Başkanlık Olurunda, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesi şu şekilde ifade edilmiştir:

“5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları başlığı altındaki 18 inci maddesinin (m) bendinde “Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak, özürlülerle ilgili faaliyetlere destek olmak üzere özürlü merkezleri oluşturmak” ve aynı Kanunun Büyükşehir Belediyesinin Giderleri başlıklı 24 üncü maddesinin (j) bendinde “Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar” ile 5393 sayılı Belediye Kanununun, Belediyenin Görev, Yetki ve Sorumlulukları başlıklı 14 üncü maddesinin (b) bendinin 4 üncü paragrafında “Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır. Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun; belediyelerin görev ve sorumluluklarını düzenleyen 14/a maddesi ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin (v) fıkrasına dayanılarak düzenlenen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sosyal İşler ve Yardım Esasları Yönetmeliğinin Birinci Kısım Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İlkeler başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, yoksunluk içinde olup da temel ihtiyaçlarını karşılayamayan ve hayatlarını en düşük seviyede dahi sürdürmekte güçlük çeken dar gelirli, yoksul, muhtaç, kimsesiz ve özürlülere bütçe imkanları dahilinde yapılacak ayni ve nakdi sosyal yardımlar ile özürlü merkezlerinin oluşturulması, kadın ve çocuk korunma evleri açılması, meslek ve beceri kazandırma ve diğer sosyal hizmetlerin yürütülmesine dair usul ve esasları düzenlemektir” , 4 üncü maddesinin (k) bendinde “Sosyal Yardım: Bu Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan kişilere yapılacak ayni ve nakdi yardımları” ile Yönetmeliğin Sosyal Yardımlar ile alakalı İkici Kısmının, Sosyal Yardımdan Yararlanma Usul ve Esasları başlıklı 7 nci maddesinin 1 inci bendinin (a) fıkrasında “Belediye sınırları içinde ikamet eden muhtaç, yoksul, kimsesiz, düşkün ve özürlü kişiler” , 2 nci bendinde “Sosyal yardımların yapılmasında temel amaç ihtiyaç sahiplerinin gıda, giyinme, barınma, ısınma, eğitim, sağlık gibi temel nitelikte sosyal ve ekonomik bir sorunun çözümünde ona yardımcı olunmasıdır.” denilmektedir.

Ayrıca Ayni Yardımlar başlıklı Dördüncü Bölümün 14 üncü maddesinin 1 inci bendinde “Belediye sınırları içinde ikamet eden ve bu yönetmelik kapsamında sosyal yardımlardan yararlanma hakkına sahip bulunan kimselere gıda, yakacak, giyecek, kırtasiye, ilaç, tıbbi araç-gereç ile rehabilitasyon amaçlı protez araç-gereçleri gibi ayni yardımlarda bulunabilir” ve 4 üncü bendinde “ Ayni yardımlar süreli (muhtaç ve yoksullara her gün ücretsiz ekmek dağıtılması vs.), veya kırtasiye, ilaç, gıda, yakacak yardımı gibi geçici nitelikte olabilir” ile Ayni Yardımlarda Satın Alma İşlemleri başlıklı 15 inci maddesinin 1 inci bendinde “Ayni yardımlarda kullanılacak mal ve malzemelerin alımında Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanır” denilmektedir.

Bu bağlamda; muhtaç, güçsüz, kimsesiz ve yoksul kişilere Anayasamızın Sosyal Hukuk Devletine ilişkin ilkeleri ve Uluslararası İnsan Hakları normlarına uygun olarak sosyal hizmet sunulmasında mahalli ve mülki idarelere çok büyük görevler verilmiştir. Bu yardım faaliyetlerinin sosyal devlet ve belediyecilik ilkesine uygun her türlü kaygılardan arınmış, yardımlaşma anlayışının kutsiyeti, objektifliği ve devletin yurttaşlarına duyduğu şefkati yansıtacak şekilde yürütülmesine özen gösterilerek, etkinlik, adalet, yaygınlık ve hakkaniyetin sağlanması düşünülerek, İl Özel İdaresi ve Belediyeler bütçelerindeki sosyal hizmetlerle ilgili kaynak ayırmak, ayırdığı kaynakları adil, rasyonel ve koordineli kullanarak özünde yerel nitelikte olan sosyal hizmetler için daha fazla kullanmaya azami derecede gayret sarf etmektedir.

Buna göre Belediyemiz şehrimizde yaşayan ihtiyaç sahibi kişi ve ailelere 2003 yılından beri rutin olarak günlük ekmek dağıtımı yapmaktadır. Dağıtımı yapılacak olan ekmeğin alımı ise her yıl Kamu İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde yapılmaktadır. 2008 yılı için alımı öngörülen 80.000.000 adet ekmek için 24.12.2007 tarihinde saat 10:00’da 2007/173643 İhale Kayıt Numarası ile ihale yapılmıştır. İhaleye bir istekli teklif vermiştir. İhale komisyonunun teklif veren isteklinin ibraz ettiği belgeleri incelemesi neticesinde imza sirküleri belgesinin uygun olmadığı tespit edilmiştir. Komisyon 835 sayılı karar numarası ile ihalenin iptal edilmesine
Oybirliği ile karar vermiştir. Bu karar 28.12.2007 tarihinde makamınızca onaylanmıştır.

İhale mevzuatı gereği Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi Açık İhale Usulüne göre ihale sürecinin yaklaşık 75 (yetmişbeş) takvim günü süreceği hesaplanmaktadır. Bu süreç Belediyemizin geleneksel hale gelen Sosyal Doku Projesi kapsamında yapmış olduğu sosyal hizmetinin 2008 yılında aksamasına ve ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın mağdur olmasına neden olacaktır.

Bu öngörülemeyen olumsuz durumun ortadan kalkması ve ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi için Müdürlüğümüz Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesi (b) bendi Pazarlık Usulüne göre üç ay süre ile dağıtımını yapmak üzere 20.000.000 Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı ihalesi yapmayı düşünmektedir.

Makamınızca da uygun görüldüğü takdirde yukarıda bahsi geçen Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 20.000.000 (yirmimilyon) Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı İhalesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesi (b) bendi (Pazarlık Usulü)’ne göre yapılabilmesi …” .

Yapılan incelemede, idarece ekmek alımına yönelik olarak 24.12.2007 tarihinde 2007/173643 İKN’li “Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 80.000.000 Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesinin açık ihale usulüne göre yapıldığı, geçerli teklif olmaması nedeniyle ihale komisyonu kararı üzerine 28.12.2007 tarihinde ihalenin iptal edildiği, bunun üzerine idarece alım miktarının azaltılarak 2008/11459 İKN’li “Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 20.000.000 Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı İşi”nin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bu ihaleyi müteakip 15.04.2008 tarihinde yapılan 2008/24268 İKN’li “Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 60.000.000 Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesinde ise açık ihale usulünün uygulandığı anlaşılmıştır.

Buna göre, 2008/11459 İKN’li “Fakir ve Muhtaç Kimselere Dağıtılmak Üzere 20.000.000 Adet Ekmek Alımı ve Dağıtımı İşi” ihalesinin, Kamu İhale Genel Tebliğinin süreklilik arz eden alımların kesintiye uğratılmadan teminine yönelik açıklamaları kapsamında yapıldığı anlaşılmış olup, idarece belirtilen gerekçeler doğrultusunda söz konusu ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

18.08.2008 tarih ve 2008/117621 İKN’li “Sütlüce Kültür Merkezi ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesiyle ilgili olarak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığının 18.11.2008 tarih ve 7970 sayılı yazısı ekinde yer alan pazarlık usulünün seçilmesine ilişkin 04.08.2008 tarihli gerekçe raporunda;

“Dünya Su Konseyi tarafından her 3 yılda bir düzenlenen Dünya Su Forumu’nun beşincisi 16-22 Mart 2009 tarihlerinde İstanbul’da yapılacaktır. 1996 yılında 160’tan fazla üye tarafından kurulan Dünya Su Konseyi’ne 2005 yılında 43 yeni üye kabul edilmiştir. Günümüzde Dünya Su Konseyi’nin 65 ülkeden 340 üyesi bulunmaktadır.

Ülkemizin tanıtımı ve saygınlığı bakımından oldukça önemli olan böylesine geniş kapsamlı bu organizasyonun gerek tesis imkanları, gerek ulaşım imkanları açısından elverişli olan Sütlüce Kongre ve Kültür Merkezinde yapılması planlanmıştır.

Bu organizasyonun başarı ile sonuçlanması ülkemiz ve İstanbul’un tanıtımına katkı sağlayacağı gibi bundan sonra yapılacak olan benzer organizasyonlar da İstanbul’u dünya kongre turizmi için alternatif olarak iddialı bir noktaya taşıyacaktır.

Bu nedenle halihazırda natamam vaziyette bulunan Sütlüce Kültür Merkezi ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatının 5. Dünya Su Forumu’nun yapılacak olduğu 16-22 Mart 2009 tarihinden önce, tamamlanarak tüm testleri yapılmış vaziyette kullanıma hazır hale getirilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Yasasında; “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can ve mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması” durumunda ihalenin 21/b maddesine göre yapılabileceği hususu belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda; Fen İşleri Daire Başkanlığına bağlı Yapı İşleri Müdürlüğünce, acilen inşaatı yapılması gereken Sütlüce Kültür Merkezi ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı işinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21/b maddesine istinaden pazarlık usulü ile yaptırılması …” ifadesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, 2008/117621 İKN’li “Sütlüce Kültür Merkezi ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesi hakkında alınan 27.10.2008 tarih ve 2008/UY.III-4385 sayılı Kurul Kararı ile, “… idare tarafından İstanbul 8 inci İdare Mahkemesine gönderilen 05.09.2008 tarih ve 2008/3447 sayılı yazıda 16-22 Mart 2009 tarihleri arasında yapılacak 5 inci Dünya Su Forumu’nun icrasında herhangi bir aksaklık yaşanmaması için prova mahiyetindeki geniş katılımlı bir toplantı yapılması dikkate alındığından ihale konusu işin ivedi olarak bitirilmesi gerektiğinin belirtildiği, bu nedenle idarenin ihale konusu işin geri kalan kısmı için 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi uyarınca ihaleye çıkmasında herhangi bir sakınca olmadığı” sonucuna varıldığı anlaşıldığından, anılan ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesi yönüyle yeniden incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B- Ankara Büyükşehir Belediyesinin ‘parkların korunması’ işlerine ilişkin olarak;

06.11.2008 tarih ve 17868 sayılı yazımız ile Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığından, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında gerçekleştirilen “parkların korunması” işlerine yönelik ihalelerin her birine ait “ihale adı, ihale kayıt numarası, ihale yetkilisinden alınan onay belgesi, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi gereğince pazarlık usulü ile yapılma gerekçesi”ne ilişkin bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığının 14.11.2008 tarih ve 4812 sayılı cevap yazısı ekinde gönderilen bilgi ve belgeler ile Kamu Satınalma Platformu üzerinde yapılan inceleme sonucunda, anılan idarece 2008 yılı içerisinde‘Parkların korunması’ işleri ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında yapılan;

1)2008/112437 İKN’li Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları,

Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı,

2)2008/122035 İKN’li Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları,

Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı,

3)2008/32877 İKN’li Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları,

Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı,

İhaleleri tespit edilmiştir.

2008/112437 İKN’li “Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesinin, ihaleye teklif veren istekli çıkmaması nedeniyle 18.08.2008 tarihinde iptal edildiği anlaşılmıştır.
2008/122035 İKN’li “Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı” işine ait 07.08.2008 tarihli ihale onay belgesinde ihalenin pazarlık usulü ile yapılma gerekçesi; “17.06.2008 tarihinde ihalesi yapılan Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmeti ihalesi itirazen şikayet nedeniyle iptal edildiğinden yeni ihalenin yapılması ve sonuçlanması zaman alacaktır. Bu nedenle güvenlik alanlarının boş kalması ileride telafisi olmayan sonuçlar doğuracağından aciliyetine binaen 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21/b maddesine göre ihaleye çıkarılması…” şeklinde belirtilmiştir.
2008/32877 İKN’li “Ankara Parkları, Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesinin pazarlık usulü ile yapılma gerekçesine ilişkin olarak 11.03.2008 tarihli ihale onay belgesinde yer alan; “25.12.2007 tarihinde ihalesi yapılan Ankara Parkları Yeşil Alanları, Piknik Alanları, Mezarlıkları, Barajları Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı ihalesine itirazen şikayet başvurusu nedeniyle, şikayet başvurusu sonuçlanana kadar sözleşme yapılamamakta, yer teslimi yapılarak işe başlanamamaktadır. Bu nedenle güvenlik alanlarının boş kalması ileride telafisi olmayan sonuçlar doğuracağından aciliyetine binaen 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21/b maddesine göre ihalesi yapılacaktır.” ifadesiyle ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına onay verilmiştir.

Ankara Büyükşehir Belediyesinin anılan ihaleleri ile ilgili olarak, 09.02.2009 tarih ve 2009/UH.II-727, 2009/UH.II-728, 2009/UH.II-729 sayılı Kurul Kararları ile “Kamu ihale Genel Tebliğinin “Süreklilik Arz Eden Mal ve Hizmet Alımlarının Kesintiye Uğratılmadan Temini” başlıklı XVII nci maddesinde yapılan açıklamaya göre; yılın sonunda ya da ertesi yılın başında çıkılan ihalelerde önceden öngörülemeyen nedenlerle ihale sürecinin uzadığı durumlarda süreklilik arz eden bu alımların kesintiye uğratılmamasını teminen, ihale sonuçlandırılıncaya kadar geçecek süre içindeki ihtiyaçların 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendindeki “idare tarafından önceden öngörülemeyen olaylar” kapsamında değerlendirilerek temin edilmesinin mümkün olduğu” yönünde karar verildiği anlaşıldığından, bahse konu ihalelerin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin yeniden incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

C- TOKİ’nin ‘çevre düzenlemesi’ işlerine ilişkin olarak;

06.11.2008 tarih ve 17869 sayılı, 01.12.2008 tarih ve 19472 sayılı, 03.04.2009 tarih ve 4581 sayılı, 15.06.2009 tarih ve 306 sayılı yazılarımız ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığından 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında gerçekleştirilen “çevre düzenlemesi” işlerine yönelik ihalelerin her birine ait “ihale adı, ihale kayıt numarası, ihale yetkilisinden alınan onay belgesi, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi gereğince pazarlık usulü ile yapılma gerekçesi”ne ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 18.11.2008 tarih ve 58837 sayılı, 24.12.2008 tarih ve 3946 sayılı, 16.04.2009 tarih ve 1050 sayılı, 26.06.2009 tarih ve 2231 sayılı yazıları ile cevap verilmiştir.

İdarece gönderilen bilgi ve belgeler ile Kamu Satınalma Platformu üzerinde yapılan incelemede, çevre düzenlemesi işlerine ilişkin olarak 2008 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında;

1)2008/118411 İKN’li Trabzon Düzköy Yenimahalle 208 Adet Konut, Adaiçi Altyapı

ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

2)2008/88289 İKN’li İzmir İli Aliağa İlçesi 500 Adet Konut, İlköğretim Okulu, Ticaret Merkezi ile Adaiçi Altyapı, Genel Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

3)2008/159707 İKN’li İzmir Uzundere’de Yapılacak 1 Adet; 38 Derslikli Lise, 44 Derslikli İlköğretim Okulu, Cami, Ticaret Merkezi ve İzmir Örnekköy’de Yapılacak 1 Adet; 32 Derslikli İlköğretim Okulu, 32 Derslikli Lise, Spor Salonu, Ticaret Merkezi ile Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

4)2008/70558 İKN’li Malatya Beydağı 2. Etap 2. Bölge 612 Adet Konut İnşaatı ile Genel, Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı,

5)2008/30548 İKN’li Siirt Doluharman 163 Adet Köyevi ile Ada İçi, Genel Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı,

6)2008/9015 İKN’li Mersin Erdemli 2. Bölge 160 Adet Konut, 1 Adet 24 Derslikli İlköğretim Okulu, 1 Adet Ticaret Merkezi, Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

7)2008/9001 İKN’li Ankara Ayaş 288 Konut ve Sosyal Donatısı (16 Derslikli İlköğretim Okulu, Cami, Şadırvan, Ticaret Merkezi), Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

8)2008/85666 İKN’li Diyarbakır Üçkuyular; Toplu Konut Alanı ve 400 Yataklı Hastane Genel Altyapı İnşaatları ihalesi,

9)2008/3614 İKN’li İstanbul Maltepe Başıbüyük Mevkiinde Yapılacak 300 Adet Konut, Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı,

10)2008/153480 İKN’li Hatay Reyhanlı 272 Konut ve Sosyal Donatısı (8 Derslikli İlköğretim Okulu, Ticaret Merkezi, Cami, Şadırvan), Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

11)2008/30497 İKN’li Batman Kuyubaşı 196 Adet Köyevi ile Adaiçi, Genel Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı,

12)2008/11800 İKN’li Ankara İli Yukarı Yurtçu Kuyupınar Mevkii 3. Bölge 1272 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi, Adaiçi Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

13)2008/72913 İKN’li Hatay Dörtyol 360 Konut ve Sosyal Donatısı (24 Derslikli İlköğretim Okulu, Ticaret Merkezi), Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı,

14)2008/24791 İKN’li Erzincan Üzümlü 372 Konut, Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı,

15)2008/98094 İKN’li Ankara Telekomünikasyon Binası İnşaatı ile Adaiçi Altyapı, Genel Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi,

16)2008/128972 İKN’li Ankara Telekomünikasyon Binası İnşaatı ile Adaiçi Altyapı, Genel Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi,

17)2008/167267 İKN’li Ankara Mamak Yatıkmusluk 132 Adet Konut ile Adaiçi ve Genel Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı,

Olmak üzere toplam 17 (onyedi) adet ihalenin yapıldığı görülmüştür.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 24.12.2008 tarih ve 3946 sayılı yazısı ekinde gönderilen ihale işlem dosyalarının incelenmesi sonucunda;

19.08.2008 tarih ve 2008/118411 İKN’li “Trabzon Düzköy Yenimahalle 208 Adet Konut, Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, 31.05.2006 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 18.06.2008 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 19’luk kısmı ile ilave olarak depo ve arıtma tesisi yapılması işlerine yönelik gerçekleştirildiği, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
03.07.2008 tarih ve 2008/88289 İKN’li “İzmir İli Aliağa İlçesi 500 Adet Konut, İlköğretim Okulu, Ticaret Merkezi ile Adaiçi Altyapı, Genel Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, 24.11.2005 tarihinde imzalanan aynı işe ilişkin sözleşmenin 25.04.2008 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 15’lik kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
09.10.2008 tarih ve 2008/159707 İKN’li “İzmir Uzundere’de Yapılacak 1 Adet; 38 Derslikli Lise, 44 Derslikli İlköğretim Okulu, Cami, Ticaret Merkezi ve İzmir Örnekköy’de Yapılacak 1 Adet; 32 Derslikli İlköğretim Okulu, 32 Derslikli Lise, Spor Salonu, Ticaret Merkezi ile Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, 24.11.2005 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 14.07.2008 tarihinde idarece feshedilmesi nedeniyle geri kalan % 48 oranındaki iş kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,

4)29.05.2008 tarih ve 2008/70558 İKN’li “Malatya Beydağı 2. Etap 2. Bölge 612 Adet

Konut İnşaatı ile Genel, Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı” ihalesinin, 12.08.2008 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 24.03.2008 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 21,5’lik kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,

5)12.03.2008 tarih ve 2008/30548 İKN’li “Siirt Doluharman 163 Adet Köyevi ile Ada

İçi, Genel Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı” ihalesinin, 24.11.2005 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 20.07.2007 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 67,5 oranındaki kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,

12.02.2008 tarih ve 2008/9015 İKN’li “Mersin Erdemli 2. Bölge 160 Adet Konut, 1 Adet 24 Derslikli İlköğretim Okulu, 1 Adet Ticaret Merkezi, Adaiçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, 07.12.2005 tarihli aynı işe ait sözleşmenin 01.11.2007 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 27,5 oranındaki kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
30.01.2008 tarih ve 2008/9001 İKN’li “Ankara Ayaş 288 Konut ve Sosyal Donatısı

(16 Derslikli İlköğretim Okulu, Cami, Şadırvan, Ticaret Merkezi), Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,

02.07.2008 tarih ve 2008/85666 İKN’li “Diyarbakır Üçkuyular; Toplu Konut Alanı ve 400 Yataklı Hastane Genel Altyapı İnşaatları” işine ait ihale işlem dosyasında yer alan 19.06.2008 tarihli “İç Haberleşme” yazısında özetle, “Diyarbakır İli Üçkuyular bölgesinde yürütülen toplu konut projesi kapsamında genel altyapı işlerinin 02.11.2006 tarihinde ayrı olarak ihale edildiği, 15.12.2006 tarihinde sözleşmesi imzalanan söz konusu işte ihale bedelinin % 20’sinin çok üzerinde artış olması nedeniyle genel altyapı işlerinin ikinci bir ihale ile tamamlanması gerekliliğinin ortaya çıktığı, ikmal ihalelerinden birincisi 31.03.2008 tarihinde, ikincisi ise 30.05.2008 tarihinde yapılmasına rağmen iki ihaleden de sonuç alınamadığı, siyasi ve sosyal yönden önem arz eden bölgedeki söz konusu genel altyapı ikmal inşaatının kış gelmeden bitmiş konutların teslimatlarının yapılabilmesi için ivedilikle ihale edilmesi gerektiği” hususunun belirtildiği, ancak ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin açıklanmadığı,
14.01.2008 tarih ve 2008/3614 İKN’li “İstanbul Maltepe Başıbüyük Mevkiinde Yapılacak 300 Adet Konut, Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İnşaatı” ihalesinin, aynı işe ilişkin 03.09.2007 tarihli sözleşmenin 28.12.2007 tarihinde tasfiye edilmesi üzerine işin tamamına yönelik olarak yeniden gerçekleştirildiği, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
19.09.2008 tarih ve 2008/153480 İKN’li “Hatay Reyhanlı 272 Konut ve Sosyal Donatısı (8 Derslikli İlköğretim Okulu, Ticaret Merkezi, Cami, Şadırvan), Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, aynı nitelikteki inşaat işine ait 10.07.2006 tarihli sözleşmenin 11.07.2008 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine, işin geri kalan % 26’lık kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
12.03.2008 tarih ve 2008/30497 İKN’li “Batman Kuyubaşı 196 Adet Köyevi ile Adaiçi, Genel Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı” ihalesinin, 24.11.2005 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 20.07.2007 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 54’lük kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
06.02.2008 tarih ve 2008/11800 İKN’li “Ankara İli Yukarı Yurtçu Kuyupınar Mevkii 3. Bölge 1272 Adet Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi, Adaiçi Altyapı ile Çevre Düzenlemesi İkmal İnşaatı” ihalesinin, 14.08.2006 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 21.11.2007 tarihinde idarece feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 80’lik kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,
04.06.2008 tarih ve 2008/72913 İKN’li “Hatay Dörtyol 360 Konut ve Sosyal Donatısı (24 Derslikli İlköğretim Okulu, Ticaret Merkezi), Adaiçi ve Genel Altyapı ile Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı” ihalesinin, 02.01.2006 tarihinde imzalanan aynı işe ait sözleşmenin 11.02.2008 tarihinde idare tarafından feshedilmesi üzerine işin geri kalan % 17 oranındaki kısmının tamamlanmasına yönelik yapıldığı, ihalenin 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendine göre yapılma gerekçesinin belirtilmediği,

Anlaşılmıştır.

2008/24791, 2008/98094, 2008/128972 ve 2008/167267 İKN’li ihalelere ilişkin bilgi ve belgeye ise rastlanılmamıştır.

Özetle, 2008/118411, 2008/88289, 2008/159707, 2008/70558, 2008/30548, 2008/9015, 2008/3614, 2008/153480, 2008/30497, 2008/11800, 2008/72913 İKN’li ihalelerin, aynı işe ait sözleşmelerin tasfiye veya feshedilmesi nedeniyle bitirilmeyen iş kısımlarının tamamlanması, 2008/85666 İKN’li ihalenin ise aynı işe ait sözleşmenin % 20 oranındaki iş artışı ile karşılanamayan iş kısımlarının tamamlanmasına yönelik olarak gerçekleştirildiği, söz konusu ihalelerde ihtiyacın gerekçesi belirtilmekle birlikte pazarlık usulünün seçilme nedeninin açıklanmadığı; 2008/9001, 2008/24791, 2008/98094, 2008/128972 ve 2008/167267 ihalelerle ilgili olarak ise belirtilen hususlara yönelik hiçbir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca Kuruma gönderilen 16.04.2009 tarih ve 1050 sayılı, 26.06.2009 tarih ve 2231 sayılı yazılar ile; pazarlık usulüne göre ihale edilen “ikmal işleri”nin tasfiye ya da feshedilen ihalelerin devamı niteliğinde ihaleler olduğu, söz konusu işlerde konut satışları yapılarak belirli bir teslim takviminin belirlendiği, tasfiye veya fesih durumlarında anılan takvimde aksamaların ve dolayısıyla konut teslimleri noktasında mağduriyetlerin doğduğu, konutların zamanında teslim edilememesinden dolayı konut alıcıları tarafından geç teslim nedeniyle kira kaybı ve tazminat talepli davaların açılmasına sebebiyet verilerek büyük mali külfete yol açıldığı, idarenin bu doğrultudaki sorumluluğu nedeniyle bu ikmal işlerinin süratle ve zamanında tamamlanması zorunluluğunun olduğu, dolayısıyla anılan ihalelerin ivedilikle pazarlık usulüne göre ilansız davet yoluyla yapılarak işlerin bir an önce bitirilmesine çalışıldığı; Ankara Telekomünikasyon Binası İnşaatı ile Adaiçi Altyapı, Genel Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşinin ise söz konusu merkezin gizlilik içermesi ve acil olarak hizmete alınması zorunluluğundan dolayı pazarlık usulüne göre ilansız davet yoluyla ihaleye çıkarılarak bir an önce bitirilmesine çalışıldığı bildirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesi (b) bendi uyarınca ani ve beklenmeyen veya idarece önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması halinde pazarlık usulünün uygulanabileceği dikkate alındığında; Toplu Konut İdaresi Başkanlığının tetkik konusu işleri için bu nitelikte bir olayın bulunmadığı, idarece öne sürülen iş artışı ile sözleşmenin tasfiyesi/feshedilmesi hallerinin sözleşme ilişkisinin muhtemel sonuçlarından olduğu, dolayısıyla öngörülemezlik niteliği taşımadığı, nitekim idarenin yukarıda anılan işlerinden çoğunu bu şekilde sonuçlandırdığı, idarece söz konusu işlerin aciliyet arz ettiği ve ayrıca Ankara Telekomünikasyon Binası İnşaatı ile Adaiçi Altyapı, Genel Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işinin gizlilik içerdiği belirtilse de bu durumun pazarlık usulü ile ihaleye çıkılmasının hukuki dayanağı olamayacağı, bu itibarla söz konusu ihalelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 21 inci maddesi (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak, aktarılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, 16.10.2008 tarih ve 2008/617 sayılı Başkanlık Onayında yer alan iddiaların, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının yukarıda maddeler halinde sayılan 17 (onyedi) adet ihalesiyle sınırlı olarak İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 21 inci maddesi hükmü uyarınca “İddiaların İncelenmesi” kapsamında değerlendirilerek incelemeye alınmasının uygun olacağı hususunu,

Olurlarınıza arz ederim.” denilmektedir.

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin Şikayet ehliyeti başlıklı 5 inci maddesinde; bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekli olabilecekler, adaylar ve isteklilerin şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet ehliyeti bulunanların iddiaların incelenmesi başvurusunda bulunamayacakları hükme bağlanmış, 4734 sayılı Kanun ve anılan Yönetmelikte yapılan tanımlar dikkate alındığında şikayet ehliyeti ihale dokümanı satın alınması koşuluna bağlanmıştır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 21 inci maddesinde de; Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olarak Kuruma ulaşan yazılı başvurular veya kamuoyuna yansıyan somut ve ciddi nitelikteki ihale mevzuatına aykırılık iddiaları veyahut itirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentlerine aykırılık bulunması ya da itirazen şikayet başvurusundan vazgeçilmesi hallerinde iddiaların incelenmesine geçilip geçilmeyeceğine Kurul tarafından karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin 22 nci maddesinde; ihalenin ve ihaleyi yapan idarenin belli olması, Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık iddialarının somut ve ciddi nitelikte olması, aynı ihaleye ilişkin ve aynı konuda esas incelemesine geçilmiş veya sonuçlandırılmış bir başvurunun olmaması, başvuruya konu ihalenin iptal edilmemiş olması hallerinde iddiaların incelenmesine geçilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık iddialarının somut ve ciddi nitelikte bulunmaması nedeniyle Yönetmeliğin 22 nci maddesinde öngörülen iddiaların incelenmesine geçilmesinin kabul koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından iddiaların incelenmesine geçilmesine gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

İddiaların incelenmesine geçilmesine gerek bulunmadığına,

Oyçokluğu ile karar verildi.

**KARŞI OY **

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılan ön inceleme sonucunda anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (ç), (d) ve (e) bentleri bakımından bir aykırılığın tespiti halinde Kurul tarafından başvurunun iddiaların incelenmesi kapsamında incelenip incelenmeyeceğine karar verileceği hükmüne yer verilerek 22 nci maddesinde ise, hangi hallerde iddiaların incelenmesine geçileceği belirtilmiştir.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığının 24.12.2008 tarih ve 3946 sayılı yazısı ekinde gönderilen ihale işlem dosyalarının incelenmesi sonucunda;

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 2008 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında gerçekleştirilen “çevre düzenlemesi” işlerine ilişkin olarak 2008 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendi kapsamında;

2008/118411, 2008/88289, 2008/159707, 2008/70558, 2008/30548, 2008/9015, 2008/3614, 2008/153480, 2008/30497, 2008/11800, 2008/72913 İKN’li ihalelerin, aynı işe ait sözleşmelerin tasfiye veya feshedilmesi nedeniyle bitirilmeyen iş kısımlarının tamamlanması, 2008/85666 İKN’li ihalenin ise aynı işe ait sözleşmenin % 20 oranındaki iş artışı ile karşılanamayan iş kısımlarının tamamlanmasına yönelik olarak gerçekleştirildiği, söz konusu ihalelerde ihtiyacın gerekçesi belirtilmekle birlikte pazarlık usulünün seçilme nedeninin açıklanmadığı; 2008/9001, 2008/24791, 2008/98094, 2008/128972 ve 2008/167267 ihalelerle ilgili olarak ise belirtilen hususlara yönelik hiçbir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

2008/24791, 2008/98094, 2008/128972 ve 2008/167267 İKN’li ihalelere ilişkin bilgi ve belgeye ise rastlanılmamıştır.

Bu itibarla, söz konusu iddiaların somut ve ciddi nitelikte bulunması nedeniyle İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 22 nci maddesinde belirtilen koşulların oluştuğu anlaşıldığından, iddiaların incelenmesine geçilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

** Hakan GÜNAL Abdullah DÜNDAR**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KİK Kararı: 2009/UY.I-2162 (24 Ağustos 2009)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin