KİK Kararı: 2009/UY.I-2117 (17 Ağustos 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/063
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 17.08.2009
Karar No : 2009/UY.I-2117
BAŞVURU SAHİBİ:
Serkan İnşaat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti., Gazi Mustafa Kemal Bulvarı No:40/6 Maltepe ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dsi V. Bölge Müdürlüğü, Mustafa Kemal Mah. 06520 Çankaya / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/65239 İhale Kayıt Numaralı "Dsi V. Bölge Müdürlüğü Bina ve Tesis Güçlendirilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

12.08.2009 tarih ve I.Y.15.68.0225/2009-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

DSİ V. Bölge Müdürlüğü tarafından 02.07.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “DSİ V. Bölge Müdürlüğü Bina ve Tesis Güçlendirilmesi” ihalesine ilişkin olarak Serkan İnşaat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 24.07.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 28.07.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.07.2009 tarih ve 17754 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, teklif edilen bedelle ihale konusu yapım işinin yapılmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanunun 37 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendireceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Tekliflerin Alınması ve Değerlendirmesi başlıklı 8 inci bölümünün (H) başlığının (a) bendinde yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesiyle ilgili açıklama yapılmıştır. Buna göre ihale komisyonu bir yapım işinin ihalesinde geçerli teklifleri tespit ettikten sonra ilgili maddede açıklanan formül yardımıyla aşırı düşük teklif sınır değerini hesaplayacak ve teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilerden açıklama talep edecektir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, ihale komisyonu tarafından belirlenen sınır değerin altında teklif sunan isteklinin teklifinin reddedileceği ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, söz konusu isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması (i), seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması (ii) ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü (iii) gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde yapılan açıklamasının uygun bulunması halinde, teklifin geçerli kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedel, idare tarafından hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu için açıklama istenmiş, sunulan açıklama idare tarafından yeterli bulunarak kabul edilmiştir. Ancak gerek ihale komisyonu kararında gerekse idare tarafından başvuru sahibinin şikayet başvurusuna verilen yanıtta, bu karara ilişkin herhangi bir hukuki gerekçe sunulmamıştır.

Teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklinin açıklamaları incelendiğinde, söz konusu teklifin üç ana bileşen çerçevesinde oluşturulduğu, bu bileşenlerin, inşaat, makine ve elektrik işleri olduğu, buna ilişkin analizler yapıldığı ve analizlerin ekine çeşitli proforma faturalar eklendiği görülmüştür. Söz konusu istekli, betonarme, mimari ve yıkım işlerinden oluşan bütün inşaat işleri için toplam 1.312.587,89 TL teklifte bulunmuş, bu tutarın aynı işler için yaklaşık maliyet icmalindeki bedelden önemli ölçüde düşük olduğu anlaşılmıştır.

İnşaat işlerine ilişkin düşük bedeli, yaptığı analizler yardımıyla açıklayan isteklinin, bu açıklamaları, herhangi bir özgünlük, avantajlı koşul veya ekonomik yapım tekniği içermediği gibi, analizlerde kullanılan çam kerestesi, çelik, alçıpan gibi malzemelerin fiyatlarına ilişkin herhangi bir proforma fatura da sunulmamıştır. Bu nedenle, sunulan açıklamalar eksiklik içermektedir.

Öte yandan, istekli, tesisat işlerine ilişkin açıklamalarını, aynı konuda faaliyet gösteren bir başka tüzel kişinin işin tamamı için verdiği fiyat teklifi yoluyla açıklamıştır. Dolayısıyla bu açıklama sonucunda, isteklinin tesisat işini alt yüklenici sıfatını haiz olacak bir kişiye bırakacağı anlaşılmaktadır. Ancak konuya ilişkin olarak idari şartnamenin 18 inci maddesinde, işin tamamının ya da bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı düzenlenerek, teklif bileşenine ilişkin bu şekilde açıklama yapmanın önü kapatılmıştır. Dolayısıyla, isteklinin inşaat işinin yanı sıra tesisat işlerine ilişkin açıklamalarının da geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.

İdare tarafından, bu açıklamaların kabul edilmesinde esas yönünde hukuka uygunluk bulunmamakla birlikte, bu işlem şekil yönünden incelendiğinde, yukarıda ifade edildiği gibi, herhangi bir somut gerekçeye dayanmadan isteklinin açıklamalarının geçerli kabul edildiği görülmüştür. Ancak, aktarılan mevzuattan hareketle, idarelerin aşırı düşük teklifleri geçerli kabul ederken kullandıkları takdir yetkisi sınırsız olmayıp, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde düzenlenen koşullara uygun gerekçelere dayanmalıdır. Dolayısıyla, yapılan açıklamaların gerekçesiz biçimde kabul edilmesi de kamu ihale mevzuatına aykırıdır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmediğinden, idarenin aksi yöndeki değerlendirmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Bu nedenle, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede; ihale konusu işin adının “Bina ve Tesis Güçlendirilmesi İşi” olduğu, 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 3 isteklinin teklif verdiği, idarece bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ise Kurul kararı ile değerlendirme dışı bırakılması sonucunda, geriye değerlendirmeye esas tek teklif kaldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu ihalede, 10 adet ihale dokümanı satın alınmasına karşın 3 istekli tarafından teklif verildiği, teklif tutarlarının sırasıyla 1.487.871 TL, 2.102.000 TL ve 2.706.000 TL olduğu, ikinci sırada yer alan teklifin teklif ekinde sunulan özel ortağa ait iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece teklif tutarı 1.487.871 TL olan isteklinin üzerinde ihalenin bırakıldığı, teklif tutarı 2.706.000 TL olan isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurul tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmediği ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine karar verildiği, bu durumda geriye değerlendirmeye esas tek teklif kaldığı ve bu teklif tutarının da teklifleri değerlendirme dışı bırakılan diğer iki isteklinin teklif tutarlarının üzerinde olduğu görülmüştür.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, söz konusu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alınmış olmasına karşın 3 istekli tarafından teklif verildiği, yapılan değerlendirmeler sonucunda ihale üzerinde bırakılan dahil iki isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye değerlendirmeye esas tek teklif kaldığı ve bu teklif tutarının da değerlendirme dışı bırakılan diğer iki teklif tutarının üzerinde olduğu dikkate alındığında, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı bir fiyat yarışması sonucunda oluşamayacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan ilkeler doğrultusunda, ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Hicabi ECE **

** II. Başkan **