KİK Kararı: 2009/UY.I-2057 (10 Ağustos 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/062
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 10.08.2009
Karar No : 2009/UY.I-2057
BAŞVURU SAHİBİ:
Ermit Müh.İnş.San.Ve Tic.Ltd.Şti., Ahmet Mithat Efendi Sok. No:7/5-6 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kafkas Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, Bülbül Mahallesi Üniversite Kampüsü Rektörlük Binası Kat :9 36040 KARS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/55043 İhale Kayıt Numaralı "Açık ve Kapalı Spor Tesisleri Stadyum İnşaatı Yapım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.08.2009 tarih ve I.Y.14.71.0063/2009-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kafkas Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 08.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Açık ve Kapalı Spor Tesisleri Stadyum İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ermit Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 03.07.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.07.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.07.2009 tarih ve 16673 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.07.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Bahse konu ihalede en düşük teklifi verdikleri, idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirildiğinden ilgili mevzuat ve uyuşmazlık kararları doğrultusunda 17.06.2009 tarih ve 788 sayılı yazı ile yazılı açıklamalarını yaptıkları, ancak açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmayarak ihalenin yaklaşık bir milyon TL daha yüksek teklif veren istekli üzerinde bırakılarak devletin zarara uğratılması yönünde karar alındığı,

İdareye yapılan şikayet başvurusunun uygun bulunmadığı, 07.07.2009 tarihli yazıda açıklamalarının uygun görülmeme gerekçesi olarak;

1-İdarenin yaklaşık maliyetini oluşturan bileşenlerin %93,68’ini inşaat gruplarının oluşturduğu, inşaat gruplarından;

a-Kapalı tribün imalatlarını oluşturan iş grubuna ilişkin teklif bedelinin yaklaşık maliyet içerisinde yer alan bedele göre %31,27,

b-Oyun sahası imalatlarını oluşturan iş grubuna ilişkin teklif bedelinin yaklaşık maliyet içerisinde yer alan bedele göre %40,75,

c-Çevre düzeni imalatlarını oluşturan iş grubuna ilişkin teklif bedelinin yaklaşık maliyet içerisinde yer alan bedele göre %34,87,

d-Portatif tribün imalatlarını oluşturan iş grubuna ilişkin teklif bedelinin yaklaşık maliyet içerisinde yer alan bedele göre %66,76,

daha düşük olduğu,

İnşaat iş grubuna ilişkin toplam teklif bedelinin yaklaşık maliyet içerisinde yer alan inşaat grubuna ilişkin bedelden %35,69 daha düşük olduğu, sonuç olarak toplam teklif bedelinin yaklaşık maliyetten %33,63 daha düşük olduğu, bu bedelle işin yapılamayacağı, işin yapılmasının risk taşıdığı yönünde maddi ve hukuki gerekçelere dayanmayan gerekçelerle açıklamalarının uygun görülmediğinin belirtildiği,

Bu konuda değerlendirme yapılırken kazı imalatı için Bayındırlık birim fiyatlarının ilgili üç pozu yerine özel kazı pozu olarak fiyatlandırma yapılmasının gerekçe gösterildiği, ancak ihale dokümanında tüm pozların Bayındırlık pozları üzerinden verilmesine ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, ayrıca aynı şekilde iş iskelesi için sadece tek poz vermelerinin de gerekçe gösterildiği, ancak işin yerine getirilmesinde gerekli olan iş iskelesi pozuna teklifte ve açıklamalarında yer verildiği, teklif ve açıklamalarında yer verilen teklif cetvellerinde ve analizlerde yer alan gerek fiyat ve gerekse miktarlarda en ufak bir değişiklik yapılmadığı,

İdarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak malzeme bedellerine ilişkin piyasadan 3 firmadan teklif alınmadığı, açıklama ekine sadece ilgili malzeme bedeline ilişkin tek belgeye yer verildiği, çatılı portatif tribün imalatı yapılması pozu için imalatçı firmadan teklif alınmadığı, herhangi bir ihmalkârlık olması halinde insan hayatına mal olacağı yönünde karar alındığı,

Fiyat araştırmalarının Teknik Şartname ve projelere göre yapıldığı, piyasadan alınan en az üç teklife yer verilmesi gerektiğinin idarece istenilmediği, açıklamalarında en düşük bedelli belgenin yansıtıldığı,

Kendilerine ait olan makine ekipman, iş makineleri, beton santrali gibi avantajlı koşulların hesaplanarak idareye bildirilmediği,

Kendilerine ait olan ekipmana ilişkin belgelere açıklama ekinde yer verildiği, fiyat avantajının idarenin de hesapladığı gibi yaklaşık maliyete göre %33 civarında olduğu,

İdarece piyasadan alınan fiyatların bağlayıcı olmadığı, firmalarına ait herhangi bir malzeme ocağının olduğunun beyan edilmediği, beton santralinin de fazla avantajlı koşul sağlamayacağının belirtildiği, ihale konusu işin malzeme temini olmadığı gibi malzeme ocağına da gerek olmadığı, kaldı ki tüm malzemelerin kendileri tarafından üretilen Türkiye’de kaç firmanın olduğu, bu gerekçenin dayanağının anlaşılamadığı,

Sonuç olarak yapılan açıklamalarının idarece uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi kapsamında tekliflerinin değerlendirilmesi gerektiği, 2008/UY.I-4849 sayılı Kurul kararının idarece dikkate alınmadığı,

İdarece tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında teklif cetvelleri ve analizler ilk oturumda idareye sunulmuş olmasına rağmen herhangi bir inceleme yapılmadan idarece teklifte önemli bileşenlerinin hangileri olduğunun bildirilmediği, firmalarının da kendileri ve idareleri yönlendiren uyuşmazlık kararları doğrultusunda teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama yapıldığı,

4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelerde projeler ve teknik şartnameler ve işin nasıl yapılacağına ilişkin ihale dokümanlarının idare tarafından hazırlanmasından dolayı, isteklilerce açık ihale usulü ile yapılan yapım işi ihalelerinde yeni bir teknik çözüm sunulmasının mümkün olmadığı, ihale konusu işin futbol sahası için yapılacak özelliği olmayan ve (inşaat sahası içinde işyerinin gezilmesi neticesinde hafriyatın çoğununda idare tarafından yapıldığı) tribün olduğu, dolayısıyla söz konusu ihalede aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulamaya verilen cevabın “inşaat imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması” ve “seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar”a yönelik olacağı, bu bağlamda söz konusu açıklamaların teklifin hazırlanması için piyasadan alınan teklifler ile kendi bünyelerinde (ve kaba inşaatı tamamlanmış, ince yapısı devam eden idarenin 30 milyon TL sözleşme bedelli devam eden işlerinin de aynı kampüste olması ve birçok ekipmanın açığa çıkması, diğer firmalar gibi ilk defa o bölgede şantiye kurulmayacağı, çevre esnaf ve diğer malzemelerle ilgili bir çok malzeme bağlantısının yapılmış olmasının idare tarafından da biliniyor olması) mevcut bulunan ve diğer isteklilere göre kendilerinde maliyet avantajı olabilecek unsurlardan ibaret olacağı yönünde açıklamalarının oluşturulduğu,

Sonuç olarak projeler incelendiğinde de herhangi bir özelliği olmayan sıradan inşaat tekniği ile gerçekleştirilecek olan idarenin %25 genel giderler dahil Bayındırlık Bakanlığının birim fiyatları ile piyasadan aldığı özel imalata ilişkin fiyatlardan oluşturulan (idarelerin fiyat araştırmasında aldığı fiyatlar birçok kalem için en az üç beş kat fazladır) toplam yaklaşık maliyetten %33,63 daha düşük bedelle bu işin proje ve şartnamelere uygun olarak yapılamayacağı, ihmal olması halinde insan hayatına mal olacağı kanaatinin manidar olacağı, işin yapılacağı kampüste devam eden ve yaklaşık %35 kırımla aldıkları ve kaba inşaatı devam eden hastane işinde en ufak ikaz, uyarı ve ceza kesim olmadan işin devam ettiği, bu işin idareye ihale konusu işi de fen ve sanat kurallarına uygun olarak gerçekleştireceklerinin bir göstergesi olduğu,

Sözleşme süresince uygulama projesi olan bu işte ne eksik ne de fazla imalat yapılmasının mümkün olmadığı işin ihale dokümanında öngörülen şekilde yapılacağı ve işin kontrolünün idarece yürütüleceği, eksik veya kusurlu imalat yapılamayacağı, yapılması halinde sözleşme hükümlerinin uygulanacağının açık olduğu,

İdarece belgeye dayalı yazılı iş grubu, iş kalemi ve miktarı olarak herhangi bir eksiği bulunmayan açıklamalarının değerlendirme dışı bırakılmasının hukuki ve maddi gerekçelerinin bulunmadığı, idarece istenilen teklif mektubu hesap cetvelleri, analizleri ve bu analizlerin dayanağı olan proforma faturaları sunan en düşük teklifin değerlendirme dışı bırakılması işlemlerinde mevzuat hüküm ve düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de teklif cetvellerinde ve analizlerinde eksiklik bulunduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Bahse konu ihaleye 5 firma tarafından teklif verilmiş olup ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda tüm teklifler geçerli sayılarak aşırı düşük teklif sınır değeri 6.928.771,80 TL belirlenerek tutanak altına alınmıştır. İdare tarafından aşırı düşük sınır değerinin altında teklif veren Ermit Müh. Ltd. Şti. ile Er-Ya İnş. Turz. ve Tic. A.Ş.’den 10.06.2009 tarihli yazı ile aşırı düşüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamaları belgeleriyle birlikte 17.06.2009 tarihine kadar yapmaları istenilmiştir.

Başvuru sahibi 17.06.2009 tarihli açıklamasında; Kafkas Üniversitesi Rektörlüğü Araştırma ve Uygulama Hastanesi İnşaat işinin firmaları yükleminde imalatlarının devam ettiği, hastane inşaatı işi ile ilgili olarak firmalarına ait bulunan beton santralinin kurulmuş olması, yine firmalarına ait olan iş makinelerinin şantiye sahasında bulunması, şantiye kurulumu ve imalatları yapacak olan teknik personel ve taşeronların şantiye sahası içerisinde bulunmasının tekliflerinin düşük olmasında etkili bir rol oynadığı, ihale konusu işin ilave teknik personel ve ekipmanlarla beraber söz konusu iş ilgili teknik şartnameler ve yönetmeliklere uygun, fen ve sanat kaidelerine uygun tamamlayıp süresinden önce teslim etmeyi planladıkları, piyasa şartlarına bakıldığı takdirde teklifin aşırı düşük olmadığının proforma faturalardan anlaşılacağı belirtilerek açıklama ekinde analiz, proforma faturalar ile makine ve ekipmana ilişkin fatura ve ruhsatlara yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonunun 23.06.2009 tarihli kararı ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması özetle; idarece belirlenen temel kazı pozlarının sınıflandırılarak belirlenmesine rağmen anılan firma tarafından özel kazı pozu belirlenerek tek fiyat analizi yapılması, muhtelif imalatlarda verilen fiyatların düşük olması, analizlerinin bulunmaması, muhtelif pozların maliyet bileşenlerinde miktar veya fiyatın olmaması, teknik şartnameye uygun imalat fiyat araştırması yapılmaması ve yapım teknikleri sunulmaması, çeşitli imalatlarla ilgili analiz miktarlarının değiştirilmesi, işçilik miktarlarının düşürülerek hesaplanması nedenleriyle uygun bulunmamıştır. Söz konusu tespitleri içerir 23.06.2009 tarih ve 2809 sayılı kesinleşen ihale kararının tebliği üzerine başvuru sahibinin 01.07.2009 tarihli dilekçesi ile idareye şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna, idarenin 07.07.2009 tarih ve 389 sayılı cevabında;

“….İhale komisyonu 22.06.2009 tarihinde toplanarak Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinden yola çıkarak, firmaya ait aşırı düşük teklifin değerlendirilmesinde; anahtar teslimi işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri, iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelindeki bileşenler ile teklife ait maliyet bileşenleri ve son olarak da ayrıntılarda bulunan fiyat analizlerini ifade eden, firmanın aşırı düşük teklifinin maliyet bileşenleri ve/veya bunlara ait fiyat analizlerinin firmanın verdikleri belge ve izahlar çerçevesinde yukarıda belirtilen kapsamda incelenmiş ve ihale komisyonunca görülen eksik ve kusurlu işler listesi aşağıda izah edilmiştir,

_ İdarenin belirlediği yaklaşık maliyet bileşenlerinin sıralanmasına bakıldığında inşaat imalat grupları maliyetin %93,68’ini oluşturmaktadır._

__

Kapalı Tribün imalatları:

Firmanın verdiği bileşenler; idarenin belirlediği temel kazı pozları 15.001/2B, 15.006/2B, 15.010/4B, 15.014/5B olarak sınıflandırılarak belirlenmesine rağmen ilgili firma tarafından sadece ÖZEL –KAZI pozu belirleyerek tek fiyat analizi yapmış, fiyatı düşük tutulmuştur.

__

16.058/1A pozu fiyatı %40 indirim yapılarak, 16.059/1A pozu fiyatı %42 indirim yapılarak,

_18.081/1/MK fiyatı %55 indirim yapılarak düzenlenmiş ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz mevcut değildir. 18.233/6/1A pozu fiyatı %51 indirim yapılarak düzenlenmiş ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz mevcut değildir. 18.465/2 pozu fiyatı %52 indirim yapılarak düzenlenmiş ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz mevcut değildir. 19.055/C2/A pozu fiyatı %35 indirim yapılarak düzenlenmiş, 19.101/MK pozu %54 indirim yapılarak düzenlenmiş ve bu imalatla ilgili analiz miktarları değiştirilmiştir. _

__

21.054,21.065,21.066,21.067,21.068 pozları maliyet bileşenlerinde miktar ve fiyatlar mevcut değildir.21.210 pozu fiyatı %40 indirim yapılarak düzenlenmiştir.23.014,23.015 pozları işçilik miktarları düşülerek hesaplanmıştır, 23.152 pozu fiyatı %56 indirim yapılarak düzenlenmiştir ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz mevcut değildir, 21.155 pozu fiyatı %51 indirim yapılarak düzenlenmiştir ve bu imalatla ilgili analiz mevcut değildir. 26.195/2/MK pozu fiyatı %65 indirim yapılarak düzenlenmiştir bu imalatla ilgili herhangi bir analizi mevcut değildir. 26.195/6/MK pozu fiyatı %59 indirim yapılarak düzenlenmiştir. 26.196/2/MK pozu fiyatı %53 indirim yapılarak düzenlenmiştir, bununla ilgili herhangi bir analiz mevcut değildir. 27.525/MK pozu %52 indirim yapılarak düzenlemiş, analiz miktarı düşülerek hesaplama yapılmıştır. 27.528/2 pozu fiyatı %54 indirim yapılarak düzenlenmiştir. Bu imalatla ilgili herhangi bir analizi mevcut değildir. MSB.805/2 pozu fiyatı %49 indirim yapılarak düzenlenmiştir. ÖZEL-07 pozu ile ilgili hiçbir imalata yer verilmemiştir. Bununla birlikte bu grubun toplam tenzilat oranı %31,27 olmakla birlikte maliyeti oluşturan pozların pursantaj oranları yüksek olan imalatlarda tenzilatlar yüksek tutulmuştur.

__

II-Oyun sahası inşaat imalatlarında ise;

16.058/1A pozu fiyatı %40 indirim yapılarak düzenlenmiştir. ÖZEL-08 pozu fiyatı %38 indirim yapılarak düzenlemiştir ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz ve piyasa araştırması mevcut değildir. ÖZEL -09 pozu fiyatı %41 indirim yapılarak düzenlenmiştir ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz ve piyasa fiyat araştırması mevcut değildir. ÖZEL -13 pozu fiyatı %44 indirim yapılarak düzenlenmiştir. Yapım şartnamesi idarenin belirlediği teknik şartnameye uygun değildir. Bununla birlikte bu grubun toplam tenzilat oranı %40,75 olmakla birlikte maliyeti oluşturan pozların pursantaj oranları yüksek olan imalatlarda tenzilatlar yüksek tutulmuştur.

__

III-Çevre düzeni inşaat imalatlarında ise;

17.155/MK pozu fiyatı %30 indirim yapılarak düzenlenmiştir ve bu imalatla ilgili herhangi bir analiz ve piyasa araştırması mevcut değildir, 26.210/MK pozu %33 indirim yapılarak düzenlenmiştir ve bu imalatla ilgili analiz miktarı düşülerek hesaplama yapılmıştır. 26.222/MK pozunda idarenin belirlediği miktar ile ilgili firmanın miktarında aşırı derecede farklılık vardır. Bununla birlikte bu grubun toplam tenzilat oranı %34,87 olmakla birlikte maliyeti oluşturan pozların pursantaj oranları yüksek olan imalatlarda tenzilatlar yüksek tutulmuştur.

__

IV-Portatif Tribün İnşaat imalatında ise;

ÖZEL 18 pozu fiyatında %69 indirim yapılarak düzenlediği ve bu imalata ilişkin idarenin belirlediği teknik şartnameye uygun imalat fiyat araştırması ve yapım teknikleri sunulmamıştır. Aynı zamanda suni çimin altında projedeki kesit detaylarında belirtilen belli seviyelerdeki dolgu malzemeleri (sınıflar halinde) sahanın sulanması ile ilgili açıklamalara ve ilgili mali analizleri yer verilmemiştir. Bununla birlikte bu grubun toplam tenzilat oranı %66,76 olmakla birlikte maliyeti oluşturan pozların pursantaj oranları yüksek olan imalatlarda tenzilatlar yüksek tutulmuştur.

İdarenin belirlediği yaklaşık maliyet bileşenlerinin sıralamasına bakıldığında inşaat imalat grupları maliyetin %93,68 ini oluşturmaktadır. Bununla birlikte inşaat grubu toplam tenzilatı %35,69 olmaktadır.

Ayrıca fiyat araştırmasında ve analizlerin hazırlanmasında piyasa koşulları dikkate alınarak hazırlandığı iddiasında bulunulmuştur.

Yapılan iddialara bakıldığında Bayındırlık İskan Bakanlığına ait pozların analiz miktarlarında değişiklik yapılamayacağı gibi sadece fiyat kısmının piyasa koşullarına göre araştırma yapılabileceği gibi ilgi dosyanızda analiz pozlarındaki analiz miktarları değiştirilerek hesaplama yapılmıştır. Özel pozlara gelince piyasa koşullarında en az üç ilgili veya imalatı gerçek manada yapan firmalardan fiyat alınması koşuluyla fiyat araştırması yapılması gerekmektedir. Fakat ilgili firmanın araştırmasına bakıldığında ÖZEL-8 tartan pist yapımı, ÖZEL-9 atletizm pisti yapılması ile ilgili hiçbir fiyat araştırması yapılmadan bileşenler oluşturulmuştur. Yine ÖZEL-18 1478 kişilik çatılı portatif tribün yapılması ile ilgili pozda fiyat araştırması ilgi ve alakası olmayan sadece bir firmadan alınarak bu poz oluşturulmuştur. İşin önemine bakıldığında teknik şartnamesine uyulmadan imalatçı olmayan firmadan alınan piyasa fiyat araştırması bu portatif tribüne yaklaşık 1.500 kişi oturacaktır. Yarın herhangi ihmalkarlık veya noksanlık telafisi olmayan insanların hayatına mal olacaktır. Firmanın ilgili iş için genel toplamda kırımı %33,63’dür. Bununda işin teknik şartnamenin yapılması konusunda büyük risk taşimaktadır.

Kampüs alanında mevcut olan ve devam eden hastane inşaatı işinin tarafınızca yapıldığı ve bunun bir avantaj olarak belirtilmiştir. Ancak bu avantaj olarak belirlenen işin parasal avantajı hesaplanarak idaremize bildirilmemiştir. Ve yine her ne kadar kampus içerisinde şantiyeniz olmasının bir avantaj olduğu bildirilmiş olsa bile her iki işin yapım sürelerinin farklı olması, mevcut şantiyenin hastane inşaatının bitiminden sonra uzun süre orada kalamayacağı, yapılacak statyum inşaatı işini kendi içinde özgün olduğu, teknik çözümlerin farklı olduğu ve iş için yeni şantiye kurulumunun zorunlu olduğu tarafımızca da tespit edilmiştir.

Dilekçenizde belirtmiş olduğunuz makine ekipmanları avantaj olarak belirtilmiştir. Ancak bu avantaj olarak belirtilen işin parasal avantajı hesaplanarak idaremize bildirilmemiştir. İşin taahhüdünde zaten ilgili araç ve ekipman ihaleye girme koşulunu zorunlu kılmaktadır.

İşin yapımında kullanılacak olan malzemelerin her ne kadar piyasa fiyatlarından alınarak analizlerin yapıldığı iddia edilmekte ise de piyasadan alınan fiyatların bağlayıcı olmadığı ve firmanıza ait malzeme ocağının veya her hangi bir malzemenin ucuza mal edeceğiniz yapmış olduğunuz savunmada belirtilmemiştir.Ancak bu malzemelerin kendiniz tarafından imal edilmesi durumunda bir avantaj olarak kabul edilebilir.

İşin yapımında kullanılacak olan beton santralinin bir avantaj olarak belirtildiği, ancak bu avantaj olarak belirtilen işin parasal avantajı hesaplanarak idaremize bildirilmemiştir. İdaremizcede hazır beton analizi incelenmiş olup, beton santralinin bu imalatın oluşumunda fazla bir avantaj sağlamadığı tespit edilmiştir.

Yine ilgili firmanın iddiasına bakıldığında ihale üzerinde kalan firmanın idari şartnamenin 7nci maddesinde yer alan belgelerin asgari şartları taşımadığı iddia edilmektedir.

Komisyon ilgili firmanın ihale dosyasındaki evrakları inceleyerek Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağı düzenleyerek KİK009.0/Y tutanak altına alınmıştır.

Bu tespitlerden yola çıkarak ihale komisyonu ilgili firmanın yapmış olduğu hesapların ve miktarların gerçeklerden uzak olduğu kanısına varılmıştır…” __ denilerek şikayet başvurusu uygun bulunmamıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde;

_“(_1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” __ hükmü yer almaktadır.

İdarenin şikayete cevap yazısında yer verilen, idarece 15.001/2B, 15.006/2B, 15.010/4B, 15.014/5B olarak sınıflandırılarak belirlenmesine rağmen yapılan szorgulama sonucunda başvuru sahibince sadece ÖZEL –KAZI pozu belirleyerek tek fiyat analizi yapıldığı, fiyatın düşük tutulduğu, 21.054, 21.065, 21.066, 21.067, 21.068 pozların maliyet bileşenlerinde miktar ve fiyatların mevcut olmadığı, ÖZEL-07 pozu ile ilgili hiçbir imalata yer verilmediği iddiasının incelenmesinde;

15.001/2B nolu makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması, 15.006/2B nolu makine ile her derinlikte yumuşak ve sert küskülük zeminin kazılması, 15.010/4B nolu makine ile patlayıcı kullanılmadan her derinlikte yumuşak kaya veya batak ve balçık kazılması, 15.014/5B nolu makine ile patlayıcı madde kullanılmadan her derinlikte sert kaya kazılması pozlarına ilişkin imalat kalemlerinde başvuru sahibinin teklifinin idarece belirlenen yaklaşık maliyetten düşük olduğu görülmekle birlikte ihale üzerinde bırakılan firmaya yakın metrajların verildiği görülmüştür. İhaleye teklif veren firmaların kendi ekonomik ve mali gücünü, makine ve ekipmanını, personelini ve mesleki deneyimini dikkate alarak teklif vereceği, mevcut projeler çerçevesinde teklifini hazırlaması gerektiğinden anılan firmanın söz konusu kalemlerde teklifini düşük tutmasında ve anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen yapım işlerinde söz konusu pozların özel kazı pozu olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 21.054, 21.065, 21.066, 21.067, 21.068 pozları maliyet bileşenlerinde miktar ve fiyatların mevcut olmadığı, ÖZEL-07 pozu ile ilgili hiçbir imalata yer verilmediği iddiasının incelenmesinde;

Başvuru sahibi Ermit İnş. Ltd. Şti.’nin teklif cetvelinde 21.054, 21.065, 21.066, 21.067, 21.068 pozlarına ilişkin iskele kurulması ve ÖZEL-07 pozu flotalı ayna imalatına ilişkin maliyet bileşenlerinde cetvelde miktar ve fiyatların boş bırakıldığı görülmüştür. Ancak bahse konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen bir ihale olduğu ve anılan firmanın teklifinden kar ve genel giderler için bir bedel öngördüğü ve başvuru sahibinin muhtelif kalemlerde idareden daha fazla malzeme ve/veya imalat miktarı öngördüğü dikkate alındığında, ayrıca söz konusu kalemlerin ihale konusu işteki toplam maliyeti göz önünde bulundurulduğunda incelemeye konu maliyet bileşenlerinin bu kalemlerden de karşılanabileceği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin muhtelif imalat kalemlerinde verilen fiyatların düşük olduğu, analizlerinin bulunmadığı, teknik şartnameye uygun imalat fiyat araştırması yapılmadığı ve yapım tekniklerinin sunulmadığı, çeşitli imalatlarla ilgili analiz miktarlarının değiştirildiği, işçilik miktarlarının düşürülerek hesaplandığı iddiasının incelenmesinde;

Başvuru sahibinin muhtelif pozlara ilişkin imalat kalemlerinde teklifinin idarece belirlenen yaklaşık maliyette göre düşük olduğu görülmekle birlikte başvuru sahibi tarafından idarece belirlenen ve ihale üzerinde bırakılan firmaya yakın metrajların verildiği, bazı metrajların ise idarenin belirlediğinden daha yüksek olduğu, anılan firmanın yukarıda belirtilen açıklamaları ve idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında öngördüğü kar oranı da dikkate alındığında teklif veren firmaların kendi ekonomik ve mali gücünü, makine ve ekipmanını, personelini ve mesleki deneyimini dikkate alarak teklif vereceği göz önünde bulundurulduğunda anılan firmanın söz konusu kalemlerde teklifini düşük tutmasında mevzuata bir aykırılık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinde ihaleye katılımda istenilecek belgeler belirtilmiş olup anılan Yönetmeliğin 1 inci maddesinin (ç) bendinde anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizlerin ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin teklif ekinde, teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgelerin (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Bahse konu ihalede İdari Şartnamenin İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriteri başlıklı 7 nci maddesinin 7.1.a.ğ alt maddesinde istekliler tarafından analizlerin teklifleri kapsamında sunulması istenilmiş ve aynı şartnamenin 5.1 nci maddesinde Analiz Formatları ihale dokümanı kapsamında yer almıştır.

İş kısımlarını gösterir mahal listelerinde “Tüm imalatların Bayındırlı İskan Bakanlığı, İller Bankası ve MSB’lığın teknik tarifleri ve şartnamesine uygun yapılacağı” ve İş Kısımları İcmal Tablosunda “Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şarlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli sunulacaktır ” açıklaması yer almış olup, İdarece gönderilen ihale işlem dosyası ile CD’nin tetkikinden idarenin analiz formatı olarak tüm imalat kalemleri yerine sadece genel fiyat analiz formatı (poz numarası, teknik tarif,birim ve girdi miktarlarının boş bırakılmıştır)) ile özel pozlar başlığı altında 18.233/6/1A, 19.055/C2/A, 27.501/MK/A, 27.535/MK/A ve Özel-1’ den Özel -18 dahil tanımlanan özel pozların analiz formatını verdiği görülmüştür.

İsteklilerin, ihale dokümanında ihaleye katılımda istenilecek belgeler arasında belirtilmesi halinde idarelerce ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekmektedir. Bahse konu ihalede idarece ihale dokümanı kapsamında özel pozlar başlığı altında 18.233/6/1A, 19.055/C2/A, 27.501/MK/A, 27.535/MK/A pozlarına ve ve Özel-1’ den Özel -18’e kadar (ÖZEL-18 poz dahil) özel pozlara ait analiz formatının verildiği, diğer imalat kalemlerine ilişkin analiz formatı verilmediği görüldüğünden idarece ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatları dikkate alınarak teklifin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda idarece ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatları dışında isteklilerin diğer imalat kalemlerine ilişkin analiz formatı sunmadığı ve/veya sunduğu analizlerde miktarlarının değiştirildiği veya işçilik maliyetlerinin düşürüldüğüne ilişkin iddialarla ilgili olarak idarece isteklilere bu imalat kalemlerinde analiz formatı verilmediğinden değerlendirilme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bununla birlikte yapılan açıklamalar doğrultusunda idarenin ihale dokümanı içerisinde verdiği özel analizlerin incelenmesinde; başvuru sahibi Ermit Müh. İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti..’nin ÖZEL-08 pozuna ve ÖZEL-09 pozuna ilişkin imalatla ilgili analiz ve piyasa araştırması olmadığı, 18.233/6/1A pozuna ilişkin analizin bulunmadığı iddiasının incelenmesinde;

İdarece ihale dokümanı kapsamında isteklilere 18.233/6/1A pozuna ilişkin mevcut ahşap, çelik betonarme kiriş veya 0,65 mm boyalı galvenizli sacdan trapez kenet paneli tek kat sistem çatı örtüsü yapımı, ÖZEL-08 pozuna ilişkin tartan pist yapımı ve ÖZEL-09 pozuna ilişkin atletizm pisti yapılması iş kalemine ilişkin analizler verilmiştir. Başvuru sahibinin analizlerinin incelenmesinde 18.233/6/1A pozuna ilişkin analizin teklif dosyasında yer aldığı, ancak ÖZEL-08 ve ÖZEL-09 pozuna ilişkin imalat kalemleriyle ilgili analizlerin ve proforma faturaların, teklif alma yazılarının bulunmadığı görülmüştür. İdare tarafından anılan firmanın söz konusu imalatlarda analizinin ve proforma faturaların, teklif alma yazılarının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata bir aykırılık bulunmamaktadır.

ÖZEL-13 pozu fiyatının %44 indirim yapılarak düzenlendiği, yapım şartnamesinin idarenin belirlediği teknik şartnameye uygun olmadığı, ÖZEL-18 1478 kişilik çatılı portatif tribün yapılması ile ilgili pozda idarenin belirlediği teknik şartnameye uygun imalat fiyat araştırması ve yapım teknikleri sunulmadığı, ilgi ve alakası olmayan sadece bir firmadan alınarak bu poz oluşturulduğu iddiasının incelenmesinde;

Başvuru sahibinin ÖZEL-13 pozu “sentetik çim yüzeyli saha yapılması” imalat kalemine ilişkin analizi ve proforma faturayı sunduğu, sunduğu analizde işin açıklamasına yer verilmemesi söz konusu imalatın teknik şartname hükümlerine aykırı imalat yapılması sonucunu doğurmayacağından anılan firmanın teklifinin yapım şartnamesinin idarenin belirlediği teknik şartnameye uygun olmadığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan ÖZEL-18 pozu “1428 kişilik çatılı portatif tribünü temini ve yerine konulması” iş kalemine ilişkin anılan firmanın analizi ve proforma faturayı, sunduğu, sunduğu analizde işin açıklamasına yer verilmemesinin söz konusu imalatın teknik şartname hükümlerine aykırı imalat yapılması sonucunu doğurmayacağı, ayrıca isteklilerin fiyat araştırması yaparken birden fazla yerden fiyat araştırması yapması gerektiğine ilişkin bir yasal düzenleme olmadığından anılan firmanın belirtilen gerekçelerle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif cetvellerinde ve analizlerinde eksiklik bulunduğu iddiasının incelenmesinde ise anılan firmanın analizlerinin tam olduğu, teklif cetvelinde eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin ÖZEL-08 ve ÖZEL-09 pozuna ilişkin imalat kalemleriyle ilgili analizlerin ve proforma faturalar, teklif alma yazılarının bulunmadığı görülmüştür. İdare tarafından anılan firmanın söz konusu imalatlarda analizinin ve proforma faturaların, teklif alma yazılarının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata bir aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.