KİK Kararı: 2009/UY.I-1233 (2 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/028
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 02.04.2009
Karar No : 2009/UY.I-1233 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti., Simon Bolivar Caddesi Sedat Simavi Sokak No:6/8 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İller Bankası 3.Bölge Müdürlüğü, Halide Edip Adıvar Cad. No:110 35380 Bozyaka/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/199614 İhale Kayıt Numaralı "Bergama(İzmir) Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.03.2009 tarih ve I.Y.06.02.0085/2009-13E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İller Bankası 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.01.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bergama (İzmir) Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Yalçın Yapı End. Tic. ve Nak. Ltd. Şti.’nin 23.02.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.03.2009 tarih ve 6092 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2-**** Fazla ödendiği anlaşılan 2000 TL'nin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İller Bankası 3. Bölge Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılan şikayet konusu ihalede, ilanda ve idari şartnamenin 7 nci maddesinde ve “ Diğer Hususlar” başlığı altında yeterlik kriteri olarak istenmemesine rağmen, mekanik ekipman teknik şartnamesi ve kanalizasyon tesisleri santrifüj pompa ve teçhizat teknik şartnamesinde bulunan bilgi föylerinin yeterlik kriteri olarak değerlendirildiği, bu nedenden dolayı firmalarının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, işe ait ilan ve idari şartnamenin yeterlik kriterlerinde belirtilmeyen teknik şartnamelerde istenen bilgi föylerinin bilgi eksikliği olarak değerlendirilerek tamamlatılması gerekirken, idarece belge eksikliği olarak değerlendirilerek değerlendirme dışı bırakılmalarının uygun olmadığı, bu konuda idareye yapılan şikayet başvurusunun da reddedildiği, firmalarınca teklif dosyası hazırlanırken ihale dokümanında yer alan tüm proje ve teknik şartnamelerin değerlendirilerek piyasa araştırmasının yapıldığı ve tekliflerinin hazırlandığı, taraflarınca atılan imza ile ihale konusu işi, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getireceklerinin taahhüt edildiği, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin sözleşme ve teknik şartnamelere aykırı şekilde daha ucuz veya daha kalitesiz malzeme ve ekipman kullanmasının söz konusu olamayacağı, kontrol teşkilatının sürekli olarak işin sözleşme ve teknik şartnamelere uygun olarak yapıldığını denetleyeceği, ihalede istenen yeterlik kriterinin teknik şartnamede yer almaması gerektiği, tekliflerin değerlendirmesinde hiçbir etkisi olmayan bilgi föylerinin firmaların işi yapabilme kapasitesini belirleyen yeterlik kriteri olarak değerlendirilmesinin mevzuata aykırı olduğu, zarf açma ve belge kontrol tutanağında da bilgi föyleri için bir sütun bulunmadığı, tutanağa bakıldığında firmalarının belge eksikliğinin bulunmadığının görüldüğü, bilgi föylerinin katılım ve yeterlik belgesi olarak gösterilmediği, buna rağmen idarece tekliflerinin haksız yere değerlendirme dışı bırakıldığı iddia edilmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında özetle; “ İdaremizce verilen ihale evrakları arasındaki ne Mekanik Ekipman Teknik Şartnamesinde ve Santrifüj Pompa ve Teçhizatı Teknik Şartnamesinde, ne de eklerinde yer alan ve her iki şartnamenin Genel Şartlar başlıklı 2 nci maddesinde;” istekliler tarafından doldurularak teklif ekinde verilecektir.” hükmü ile ekine konulan pompa ve ekipman teknik özellikleri ve karakteristikleri formlarında hangi firmalardan alınacağı veya markaları idaremizce belirtilmediği gibi ima dahi edilmemiştir. İsteklilerce doldurularak verilmesi istenen formlarda isteklilerin pompa ve mekanik ekipmanları yaptıracakları firmalar konusunda iradelerini kısıtlayıcı herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

__

Atıksu arıtma tesislerinde işletme aşamasında en önemli kısımlardan olan pompa ve mekanik ekipmanların yapım şamasında uygun standart ve teknik yeterlilikte firmalardan temininde yüklenicilerin mali kaygıları nedeniyle sık yaşanan (mesela su içinde çalışan pompalarda şartname gereği H sınıfı olması gereken izolasyon için daha ucuz ve işin gereğine uygun olmayan F sınıfı izolasyona göre form dolduran ve tekliflerini buna göre oluşturan firmalara dahi rastlanmakta olup) uygulamada kalite ile ilgili sürtüşmeleri ortadan kaldırmak amaçlanmaktadır. Ayrıca istekliler, motopompları ve diğer ekipmanları projeye, şartnamelere ve ilgili standartlara uygun olmak kaydıyla pompa ve mekanik ekipmanları temin edebilecekleri üretici firma sayısı bakımından da serbest durumdadırlar.

__

Yapımda maliyetin önemli sayılabilecek bir kısmını oluşturan ve idare için teknik yönüyle proje ve şartnamelere uygunluğu önemli olan söz konusu pompa ve mekanik ekipmanları, vermiş olduğu teklif öncesinde teknik uygunluk ve maliyet yönünden detaylı olarak araştırarak karar vermiş olması gereken bilgilerin teknik formlarda yer almasının rekabeti önleyici herhangi bir yönü bulunmamaktadır.

…

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğimim 20 nci maddesi idari şartnamelerle ilgili hususlara açıklık getirmekte, 22 nci maddesi ise, teknik şartnamelerle ilgili hususlara açıklık getirmektedir. 22 nci maddenin 1 inci paragrafında “Yapım işinin teknik ayrıntıları ve şartları ile projelerini kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. İdarelerce hazırlanacak teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.” Denilmektedir.

__

İsteklilere verilen dokümanlar bu esaslara uygun olarak düzenlenmiş olup, Mekanik Ekipman Teknik Şartnamesi ile Santrifüj Pompa ve Teçhizatı Teknik Şartnamesi ekinde yer alan ve isteklilerce doldurularak teklifleri ekinde verilmesi istenen formlar tüm isteklilerin dosyayı aynı hassasiyette inceleyerek proje, şartnameler ve ilgili standartlar çerçevesinde teknik kriterlere uygun olarak üretimlerini güvenceye almalarının yanı sıra verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik istenmiş olup, isteklilerin üretici firmalarla ilgili tercihlerinde ise idarenin etkisinden hiçbir şekilde söz edilemez. Bu itibarla idaremizce yapılan düzenlemelerin birbiri ile uygun olmaması gibi bir durum bulunmamaktadır.

__

Ayrıca ilgili teknik şartnamelerin ekinde verilen ve her isteklinin doldurarak pompa ve mekanik ekipman teknik özellikleri formlarında rekabeti engelleyici ve zorlayıcı hiçbir unsur bulunmamakta, bu formlarda teklif sahiplerinin üretim yaptırmakta tamamen serbest oldukları tüm üretici firmalardan, proje şartnameler ve ilgili standartlara uygun üretim yaptırmalarını hem yüklenici hem de idare açısından güvence altına almak amaçlanmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Şikayet konusu ihaleye ilişkin istekli olabileceklere ihale dokümanı kapsamında verilen Atıksu Arıtma Tesisleri Mekanik Ekipman Genel Teknik Şartnamesinin “Genel Şartlar” başlıklı 2 nci maddesi altında;“ Teklif edilen tüm ekipmanların teknik özellikleri şartname ekinde verilen ve “pompa teknik şartname ekinde verilen ve “pompa teknik özellikleri formunu (EK:1)” ve “mekanik ekipman teknik özellikleri formu (EK:2)” doldurularak teklif ile birlikte verilecektir.” düzenlemesi,

Kanalizasyon ve Atıksu Arıtma Tesisleri Santrifüj Pompa ve Teçhizatı Teknik Şartnamesinin 2.5 inci maddesinde; “ İstekli teklif ettiği pompa ve tüm teçhizatın markasını teklif özelliklerini teklif ekinde vereceği teknik özellikler formu (EK:1), gerekmesi halinde (EK:2) ve kataloglar ile açıklayacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

__

__ Yukarıda belirtilen düzenlemelerden anlaşıldığı üzere idarece işe ilişkin teknik şartnamelerde, teklif edilen ekipmanların (pompaların ve diğer mekanik ekipmanların) teknik özelliklerini gösteren ve teknik şartnamelerin ekinde verilen formların doldurularak isteklilerce teklifleri ile birlikte sunulması gerektiği belirtilmiş, söz konusu belgeler katılım ve yeterlik belgesi olarak değerlendirilmiş, bu belgeleri teklifleri ile birlikte sunmayan ya da uygun şekilde sunmayan, aralarında başvuru sahibinin de bulunduğu 6 istekli değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Teklif edilen ekipmanların teknik özelliklerini gösteren bilgi föylerinin isteklilerce teklif dosyaları kapsamında sunulacağına ilişkin düzenlemeye idari şartnamenin katılım ve yeterlik belgelerinin sıralandığı 7 nci maddesinde ya da idari şartnamenin “ Diğer Hususlar ” başlığı altında ve ilanın ilgili bölümünde yer verilmemiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ”**** başlıklı 18 inci maddesinde;**** “ İdare tarafından hazırlanacak olan ihale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname ile sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.__” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İdari Şartnameler” başlıklı 20 nci maddesinde; “İdareler, hangi ihale usulünü uygulayacak ise, o usule göre bu Yönetmelik ekinde yer alan Tip İdari Şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip İdari Şartnamelerde doldurulmak üzere boş bırakılan ve dipnota alınan hususlar, işin özelliği ve ihale usulüne göre 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuatın emredici hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla idarelerce düzenlenir.

__

Ayrıca, idareler Tip İdari Şartnamelerde düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları da ihale konusu yapım işinin gereklerini dikkate alarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, ilgili mevzuatın emredici hükümleri ve Kamu İhale Kurumu tarafından çıkarılan yönetmelik, tebliğ, genelge, şartname ve diğer düzenleyici işlemlere aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleme yaparak Tip İdari Şartnamelerde yer alan “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilirler.” hükmü bulunmaktadır.

__ İdarece teknik şartnamede teklif edilen ekipmanların (pompaların ve diğer mekanik ekipmanların) teknik özelliklerini gösteren ve teknik şartnamelerin ekinde verilen formların doldurularak isteklilerce teklifleri ile birlikte sunulması hususunun yeterlik kriteri olarak belirlemesi mevzuata uygun değildir. Sadece teklif edilen ekipmanların (pompaların ve diğer mekanik ekipmanların) teknik özelliklerini gösteren ve teknik şartnamelerin ekinde verilen formların sunulmaması ya da uygun olarak sunulmaması nedeniyle söz konusu ihalede 6 istekli değerlendirme dışı bırakılmıştır. Dolayısıyla yeterlik kriteri olarak istenmemesi gereken söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenmesi sonucunda söz konusu ihalede rekabetin engellendiği belirlenmiştir.

Yapılan değerlendirme sonucunda, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2-**** Fazla ödendiği anlaşılan 2000 TL'nin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.****

KARŞI OY

Kurul Kararının sonuç bölümünde yer alan, “İdarenin teknik şartnamede teklif edilen ekipmanların (pompaların ve diğer mekanik ekipmanların) teknik özelliklerini gösteren ve teknik şartnamelerin ekinde verilen formların doldurularak isteklilerce teklifleri ile birlikte sunulması hususunun yeterlik kriteri olarak belirlemesi mevzuata uygun değildir. Sadece teklif edilen ekipmanların (pompaların ve diğer mekanik ekipmanların) teknik özelliklerini gösteren ve teknik şartnamelerin ekinde verilen formların sunulmaması ya da uygun olarak sunulmaması nedeniyle söz konusu ihalede 6 istekli değerlendirme dışı bırakılmıştır. Dolayısıyla yeterlik kriteri olarak istenmemesi gereken söz konusu belgelerin yeterlik kriteri olarak istenmesi sonucunda söz konusu ihalede rekabetin engellendiği belirlenmiştir.” şeklindeki gerekçeyle söz konusu ihale iptal edilmiştir.

Söz konusu kararın mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi neticesinde, istekli sıfatını haiz olan başvuru sahibinin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, dokümana yönelik başvuruda bulunamayacağı, nitekim, mevcut şikayet konusunun tekliflerin değerlendirilmesine yönelik olduğu, ayrıca, idari şartnameler ile teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri ifade eden ihale dokümanının bir bütün olduğu, idari şartnamede düzenlenmesi gereken bir hususun teknik şartnamede düzenlenmiş olmasının ihalenin iptal edilmesine gerekçe teşkil etmeyeceği hususları göz önüne alındığında, itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** KazımÖZKAN**

** Kurul Üyesi **