KİK Kararı: 2009/UM.II-2927

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/083
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 07.12.2009
Karar No : 2009/UM.II-2927
BAŞVURU SAHİBİ:
Özak Petrol Nakliyat Gıda İnş. Turz. Dinlenme Tesisleri San. ve Tic. Ldt. Şti., Çetinemeç Bulvarı 8.Cadde No:4/7 Dikmen / ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Milli Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü, Bahçelievler Mahallesi Miraç Cad. Hasanoğlan Elmadağ / ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/140745 İhale Kayıt Numaralı "Kalorifer Yakıtı ve Akaryakıt Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.11.2009 tarih ve II.M.23.85.0264/2009-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Milli Eğitim Bakanlığı Devlet Kitapları Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından 03.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kalorifer Yakıtı ve Akaryakıt Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özak Petrol Nak. Gıda İnş. Turz. Din. Tesis. San. ve Tic. Ldt. Şti.’nin 06.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 12.11.2009 tarih ve 22994 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenilen, teklif edilen yakıtın TSE, TÜPRAŞ, ATAŞ veya Avrupa Standardında olduğunu gösterir standart belgeyi tevsiken sundukları belgenin idarece matbu form olarak değerlendirilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak kalorifer yakıtı için TSE belgesinin sadece üretici firmalara verildiği ve Türkiye’de TS 2177(fuel-oil standardı) belgeye sahip firmanın bulunmadığı, idarece söz konusu düzenleme ile kalorifer yakıtına ait analiz raporların istenildiğinin belirtildiği, ancak analiz raporlarının TSE belgesi yerine geçemeyeceği, sadece teklif edilen yakıtın TSE standartlarında olduğunu belirlemeye yarayacağı, ayrıca bazı firmaların TS 2177 belgesi yerine TSE sistem belgesi sunduğu ancak her iki belgenin aynı olmadığı ve birbiri yerine geçemeyeceği, dolayısıyla söz konusu düzenleme ile idari işlemin çelişkili olduğu ve ihaleye teklif veren 5 istekliden 4 ünün yoruma açık söz konusu düzenleme nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı iddiasına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu işin kısmi teklife açık iki kısımdan oluşan akaryakıt alımı olduğu, birinci kısmın 500.000 kg. kalorifer yakıtı (kal-yak, fuel-oil) alımı, ikinci kısmın çeşitli miktarlarda benzin ve motorin alımı olduğu, başvuru sahibinin sadece birinci kısım fuel-oil (kal-yak) alımına teklif verdiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin “Standarda ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.3 üncü maddesinin birinci fıkrasında;“İstekliler teklif ettikleri yakıtla ilgili TSE, TÜPRAŞ, ATAŞ veya Avrupa Standardında olduğunu gösterir standart belgenin aslını ya da noter tasdikli suretini sunmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idari şartnamenin yukarıda yer verilen düzenlemesi ile istenilen belgeyi tevsik etmek amacıyla ihaleye teklif veren isteklilerden;

Başvuru sahibi tarafından fuel-oil türlerine ilişkin TSE tarafından yayımlanan TSE 2177 standardına ilişkin matbu kılavuzun teklif ekinde sunulduğu,

Fulpet Akar. Tic. San. Ltd. Şti., Öz Köse Pet. Tic. Ltd. Şti. ve Efor Pet. Nak. Tur. Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif ettikleri yakıtın TSE 2177 standardında olduğuna dair taahhütname sunulduğu,

İhalede tek geçerli teklif sahibi ve ihale üzerine bırakılan istekli olan Kortaş Pet. Ürn. Paz. Dağ. Tic. A.Ş.’nin BP Petrolleri A.Ş. (BP) tarafından verilmiş ve içeriğinde söz konusu firmanın akaryakıt ürünlerinin tümünün münhasıran BP’den alındığına dair beyan ile BP’nin satmış olduğu akaryakıt ürünlerinin tümünün TSE standartlarına uygun olarak ithal edildiği veya TÜPRAŞ’tan satın alındığına dair beyannamenin yer aldığı ve söz konusu beyan ekinde TÜPRAŞ’tan alınmış fuel-oil numunelerinin TSE 2177 standartlarında olduğunu gösterir analiz raporunun yer aldığı görülmüştür.

İdarece, geçerli teklif olarak kabul edilen söz konusu firmanın idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenilen belgeyi tevsiken sunduğu belgeler üzerinden yapılan incelemede, söz konusu belgenin BP Petrolleri A.Ş’den (BP) alınan beyanname olduğu ve bu beyannamenin içeriğinde BP firması tarafından akaryakıt ürünlerinin ya TÜPRAŞ’tan ya da İthal yoluyla temin edildiği, ithal edilen akaryakıtların da TSE standartlarında olduğu, ayrıca beyanname ekinde yer alan analiz raporunun TÜPRAŞ antetli olduğu ve TÜPRAŞ İzmit Rafinerisinden alınan fuel-oil numunelerinin TSE standartlarına uygun olduğu tespitinin yer aldığı görülmüştür. İdari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenen belge için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan BP firmasının beyannamesinin idarece kabul edildiği, ancak söz konusu beyannamenin TSE standardı yerine geçemeyeceği gibi, diğer istekliler tarafından sunulan taahhütnamelerden nitelik itibari ile herhangi bir farkı olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 42 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir…” hükmü,

Kamu İhale Tebliğinin 56 ncı maddesinin 8 inci fıkrasında; “İhale dokümanında kalite ve standarda ilişkin düzenleme yapılması durumunda, ihale komisyonu ve/veya muayene ve kabul komisyonu tarafından değerlendirmelerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için kalite ve standarda ilişkin belgeler ve belgeleri sunulacak belgelendirme kuruluşlarının/uygunluk değerlendirme kuruluşlarının niteliği açık olarak belirtilmelidir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından anlaşılacağı üzere, idarelerce kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenebileceği ve söz konusu belgelerin istenmesi durumunda, belgenin niteliğinin açık olarak düzenlenmesi gerektiği hükümlerine yer verilmiştir. Ancak, idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde yer alan düzenleme ile kastedilen belgeyi tevsiken üç isteklinin, teklif ettikleri yakıtın TSE standartlarında olduğunu belirtmek amacıyla taahhütnamede bulunduğu, başvuru sahibince TS 2177 standardına ilişkin bilgilerin yer aldığı TSE tarafından yayımlanan matbu klavuzun sunulduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin de BP’den alınan beyanname ile birlikte TÜPRAŞ’tan alınan analiz raporunu sunduğu görüldüğünden, ihaleye teklif veren hiçbir isteklinin söz konusu düzenleme ile istenilen belgeyi sunmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, idarece yapılan düzenleme ile istenilen belgenin yeterince açık olmadığı ve kastedilen belgenin tam olarak anlaşılmadığı görüldüğünden yeterince açık olmayan söz konusu düzenleme uyarınca isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Bununla birlikte, idare tarafından temin edilmek istenilen akaryakıtın (fuel-oil) TSE standartlarında olması istenilmektedir.

Fuel-oil türlerine ilişkin 01.11.2009 tarihinde EPDK tarafından hazırlanarak yürürlüğe giren teknik düzenleme tebliğinde; “Piyasaya akaryakıt olarak arz edilen veya dolaşımda bulunan fuel-oil türlerinin TSE 2177 fuel-oil standardına uygun olması zorunludur.” açıklaması,

Teknik şartnamenin 1 inci maddesinde; “Satın alınacak Kalorifer yakıtı (Kal-Yak) il Hıfzıssıha kurulunca belirlenen, TSE ve POAS fuel-oil 4 standartlarında ve TÜPRAŞ ürün spektlerine uygun kalorifer yakıtı olacaktır.” düzenlemesi,

2 nci maddesinde; “ TÜPRAŞ’ın dolum tesislerinden alınacaktır.” düzenlemesi,

12 nci maddesinde; “Yüklenici firma mal teslimi esnasında Tüpraş ile sözleşmesi bulunan abone olduğu akaryakıt faturalarını ibraz edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

EPDK tarafından hazırlanarak yürüğüne giren teknik düzenleme tebliğine göre piyasaya akaryakıt olarak arz edilen ve dolaşımda bulunan fuel-oil türlerinin TS 2177 standartlarına uygun olma zorunlunun bulunduğu, dolayısıyla alıma konu akaryakıtın ilgili mevzuatı gereği TS 2177 standardında olma zorunluluğunun bulunduğu, bu standartları haiz olmayan akaryakıtların piyasaya arz edilmesinin mümkün bulunmadığı, bununla birlikte, ihale konusu işin teknik şartnamesinin yukarıda yer verilen maddelerinde, kalorifer yakıtının (fuel-oil) TÜPRAŞ dolum tesislerinden alınacağının düzenlendiği, TÜPRAŞ’tan alınan akaryakıtların TSE standartlarına uygun olduğuna dair ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analiz raporundan anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, tedavüldeki akaryakıtların ilgili mevzuatı gereği TSE standardında uygun olması gerektiği hususu ile idareye teslim edilecek akaryakıtın TÜPRAŞ dolum tesislerinden alınma hususu bir arada değerlendirildiğinde, idarece arzulanan TS 2177 standardına uygun akaryakıt şartı doğal olarak sağlanacaktır.

Ancak, ihale konusu akaryakıtın piyasaya arz edilebilmesi için ilgili mevzuatı gereği TSE (TS 2177) standardına uygun olma zorunluluğunun bulunmasına karşın, idareye teslim edilecek akaryakıtın söz konusu standarda uygun olmama riski her zaman mevcuttur. Bu gibi risklere karşı, idarelerce muayene ve kabul aşamasında, teslim edilen akaryakıtlardan numune alınmak suretiyle TS 2177 veya Uluslar arası standartlara uygunluğunun denetlenmesinin daha rasyonel bir yol olduğu aşikardır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Fulpet Akar. Tic. San. Ltd. Şti. ve Öz Köse Pet. Tic. Ltd.Şti.’nin teklifleri idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenilen belgeyi sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Efor Pet. Nak. Tur. Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.’ nin ise anılan gerekçenin yanında iş deneyim belgesi yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak teşkil eden idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesindeki düzenlemenin yeterince açık olmadığı anlaşıldığından söz konusu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması işlemin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla, 1 inci grup kalorifer yakıtı alımına teklif veren ve sadece idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenilen belgeyi sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan Fulpet Akar. Tic. San. Ltd. Şti. ile Öz Köse Pet. Tic. Ltd. Şti. ’nin tekliflerinin geçerli sayılması, anılan gerekçe dışında iş deneyim belgesi de yetersiz olduğu idarece tespit edilen Efor Pet. Nak. Tur. Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin ise sadece iş deneyim belgesi yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenilen belgeyi sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan Özak Petrol Nak. Gıda İnş. Turz. Din. Tes. San. ve Tic. Ldt. Şti., Fulpet Akar. Tic. San. Ltd. Şti., Öz Köse Pet. Tic. Ltd.Şti.’nin tekliflerinin geçerli sayılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde; “Temel İlkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü mevcuttur.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 42. maddesinin ikinci fıkrasında; “Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir…” hükmü,

Kamu İhale Tebliğinin 56 ncı maddesinin 8 inci fıkrasında; “İhale dokümanında kalite ve standarda ilişkin düzenleme yapılması durumunda, ihale komisyonu ve/veya muayene ve kabul komisyonu tarafından değerlendirmelerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için kalite ve standarda ilişkin belgeler ve belgeleri sunulacak belgelendirme kuruluşlarının/uygunluk değerlendirme kuruluşlarının niteliği açık olarak belirtilmelidir…” açıklaması yer almaktadır.

__

İhale ilan metninin 4.3.3.1. maddesinde; “ İstekliler Teklif ettikleri yakıtla ilgili TSE, TÜPRAŞ, ATAŞ veya Avrupa Standardında olduğunu gösterir standart belgesinin aslını yada noter tasdikli suretini sunmak zorundadır.”,

İdari şartnamenin “Standarda ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.3 üncü maddesinin birinci fıkrasında;“İstekliler teklif ettikleri yakıtla ilgili TSE, TÜPRAŞ, ATAŞ veya Avrupa Standardında olduğunu gösterir standart belgenin aslını ya da noter tasdikli suretini sunmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede;

İdari şartname ve ihale ilanında yer alan düzenleme uyarınca istenilen belgeyi tevsik etmek amacıyla ihaleye teklif veren isteklilerden;

Başvuru sahibi tarafından fuel-oil türlerine ilişkin TSE tarafından yayımlanan TSE 2177 standardına ilişkin matbu kılavuzun teklif ekinde sunulduğu,

Fulpet Akar. Tic. San. Ltd. Şti., Öz Köse Pet. Tic. Ltd. Şti. ve Efor Pet. Nak. Tur. Tem. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif ettikleri yakıtın TSE 2177 standardında olduğuna dair taahhütname sunulduğu,

İhalede tek geçerli teklif sahibi ve ihale üzerine bırakılan istekli olan Kortaş Pet. Ürn. Paz. Dağ. Tic. A.Ş.’nin BP Petrolleri A.Ş. (BP) tarafından verilmiş ve içeriğinde söz konusu firmanın akaryakıt ürünlerinin tümünün münhasıran BP’den alındığına dair beyan ile BP’nin satmış olduğu akaryakıt ürünlerinin tümünün TSE standartlarına uygun olarak ithal edildiği veya TÜPRAŞ’tan satın alındığına dair beyannamenin yer aldığı ve söz konusu beyan ekinde TÜPRAŞ’tan alınmış fuel-oil numunelerinin TSE 2177 standartlarında olduğunu gösterir analiz raporunun yer aldığı görülmüştür.

İdari şartnamenin 7.5.3.1 inci maddesinde istenen belge için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan BP firmasının beyannamesinin idarece kabul edildiği, ancak söz konusu beyannamenin TSE standardı yerine geçemeyeceği gibi, diğer istekliler tarafından sunulan taahhütnamelerden nitelik itibari ile herhangi bir farkı olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarelerce kalite ve standarda ilişkin belgelerin istenebileceği ve söz konusu belgelerin istenmesi durumunda, belgenin niteliğinin açık olarak düzenlenmesi gerektiği hükümlerine yer verilmiştir.

Ancak, idari şartnamenin 7.5.3.1 maddesinde yer alan düzenleme ile kastedilen belgeyi tevsiken üç isteklinin, teklif ettikleri yakıtın TSE standartlarında olduğunu belirtmek amacıyla taahhütnamede bulunduğu, başvuru sahibince TS 2177 standardına ilişkin bilgilerin yer aldığı TSE tarafından yayımlanan matbu klavuzun sunulduğu, ihale üzerine bırakılan isteklinin de BP’den alınan beyanname ile birlikte TÜPRAŞ’tan alınan analiz raporunun sunulduğu görüldüğünden, ihaleye teklif veren hiçbir isteklinin söz konusu düzenleme ile istenilen belgeyi sunmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, idarece yapılan düzenleme ile istenilen belgenin yeterince açık olmadığı ve kastedilen belgenin tam olarak anlaşılmadığı, söz konusu düzenleme ile isteklilerin tereddüte düşürüldüğü ve de söz konusu düzenlemenin ihale ilan metninde de yer aldığı anlaşıldığından, bu düzenleme nedeniyle bazı isteklilerin teklif veremediği, ayrıca söz konusu ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen 5 istekli tarafından teklif verildiği, isteklilerin hiç birisinin istenilen belgeyi sunamadığı da dikkate alındığında, ihalenin mevcut düzenleme ile sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıy

**ErkanDEMİRTAŞ ****Kurul Üyesi **