KİK Kararı: 2009/UM.I-2432

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/072
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 01.10.2009
Karar No : 2009/UM.I-2432
BAŞVURU SAHİBİ:
Asıa Ulus.Tic.Müh.Müş.İth.İhr.Ve İnş.Ltd.Şti., Uğur Mumcu Cad. No:87/4 06700 G.O.P. Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muğla Orman İşletme Müdürlüğü, Marmaris Bulvarı No:10 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/104501 İhale Kayıt Numaralı "A Sınıfı Yangın Köpüğü Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

29.09.2009 tarih ve I.M.20.29.0217/2009-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Muğla Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 26.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “A Sınıfı Yangın Köpüğü Alımı” ihalesine ilişkin olarak ASIA Ulus. Tic. Müh. Müş. İth. İhr. ve İnş. Ltd. Şti.’nin 04.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.09.2009 tarih ve 20847 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
I.M.18.78.0217/2009-36E sayılı Esas Raporunda “Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 15 inci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere ilgili idareye gönderilmesi” şeklinde tesis edilen işlemin kaldırılmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin, yaklaşık maliyetin %50’sinin de altında olmasına rağmen idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapmaksızın doğrudan ihaleyi neticelendirmesinin ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İnceleme konusu ihalenin, Muğla Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 26.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan, “100.000 litre A Sınıfı Yangın Köpüğü Alımı” işi olduğu,

Birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 4 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif mektubunda teklif edilen malın tutarı yazılmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihale tarihinden daha önce yapılan numune değerlendirilmesi sonuçları da dikkate alınarak ihalenin en düşük teklifi sunmuş olan Fatsa Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak da Bilden Kimya Sağl. Amb. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği

Anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat düzenlemelerinde, alımın gerektiği şekilde yapılmasına imkan veren bir teklifin hazırlanıp hazırlanmadığının başka ifade ile alımın gerçekleştirilebilirliğini ortaya koymaya yarayan en düşük bedelin tespitinin ihale komisyonunca yapılması gerektiği ve ihale komisyonunun aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama isteyeceği ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatında gerek tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı gerekse de aşırı düşük teklif değerlendirilmesi neticesinde isteklilerin açıklamalarının yeterli olup olmadığı hususunda ilgili idarelere takdir yetkisi tanındığı ortadadır. Ancak idarelere tanınan bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, kanunun belirlediği sınırlar içerisinde kalmak şartıyla eşitlik ilkesi gözetilerek, kamu yararına ve kamu görevinin gereklerine uygun bir şekilde, objektif, makul ve geçerli gerekçelere dayanılarak kullanılması gerekir.

Nitekim kanun koyucu, Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesinde yapmış olduğu düzenleme ile, ihale komisyonunun ancak teklif fiyat ile belirlenen iki maddi değer arasındaki farkı baz almak suretiyle bir teklifi aşırı düşük teklif olarak niteleyebileceğini öngörmüş ve bu şekilde anılan takdir yetkisini belli ölçüde sınırlandırmıştır. Bu bağlamda, ihale komisyonunun, teklifin aşırı düşük olup olmadığının tespiti noktasında, ya “yaklaşık maliyeti” ya da “diğer teklifleri” esas alması ve teklifin söz konusu iki değerle karşılaştırılması neticesinde teklifin aşırı düşüklüğüne ilişkin bir sonuca ulaşması gerekmektedir.

Şikayete konu ihalede, idare tarafından neden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığına ilişkin olarak ihale komisyon kararında, “ İhale komisyonumuz verilen teklifleri idari şartnamenin 32. maddesine göre değerlendirdikten sonra, teklif fiyatlarının diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olup olmadığının incelemesini yapmış, aşırı düşük teklif sorgulamasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. ” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı ile anılan iki maddi değer karşılaştırıldığında ise; teklif fiyatın “yaklaşık maliyet”e göre aşırı düşük olduğu ancak “diğer teklifler”le arasındaki farkın makul karşılanabilecek bir düzeyde olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, madde lafzından hareketle söz konusu iki değerden herhangi birisine göre aşırı düşük olmayan bir teklifin tespiti aynı zamanda teklifin aşırı düşük olmaması neticesini de doğuracağı dikkate alındığında ihale komisyonunun kendisine tanınan takdir hakkı çerçevesinde kalarak isteklilerce sunulan tekliflerin aşırı düşük olmadığı yönünde tesis ettiği işlemin ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede; ihale konusu işin adının “ 100.000 litre A sınıfı yangın köpüğü alımı ” olduğu, yaklaşık maliyetin piyasa rayiç fiyatları esas alınarak 979.000,00 TL olarak belirlendiği, 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 4 istekli tarafından teklif verildiği, teklif fiyatlarının sırasıyla; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Fatsa Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 400.000,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bilden Kimya Sağl. Amb. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 430.000,00 TL, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Aydın Trafo Dış Ticaret tarafından 471.800,00 TL ve başvuru sahibi ASIA Uluslar arası Tic. Mümes. Müş. İth. İhr. ve İnş. Ltd. Şti. tarafından 669.000,00 TL olduğu,

İstekliler tarafından sunulan teklif fiyatlarından da anlaşılacağı üzere, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif fiyatın, yaklaşık maliyetten %59 daha düşük olduğu, ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, idare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan, yaklaşık maliyet cetvelinde; yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılmak üzere, söz konusu ihaleye teklif veren isteklilerden ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Fatsa Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 695.000,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bilden Kimya Sağl. Amb. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 685.000,00 TL, başvuru sahibi ASIA Uluslar arası Tic. Mümes. Müş. İth. İhr. ve İnş. Ltd. Şti. tarafından 1.270.000,00 TL ve ihaleye teklif vermeyen Kesler Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti. tarafından ise 1.266.000,00 TL olmak üzere fiyat verildiği, firmalar tarafından verilen fiyatların aritmetik ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin 979.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58 inci maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) İmalat sürecinin ekonomik olması, _

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar, _

_ c) Teklif edilen malların özgünlüğü,_

_ hususlarında, isteklinin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükmünden de anlaşılacağı üzere, ihale komisyonunca verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması, anılan Kanun sistematiği açısından önem arz etmektedir.

Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere piyasada faaliyet gösteren ve bu ihaleye teklif veren üç isteklinin yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılmak üzere verdikleri fiyat teklifleri ile ihale esnasında sundukları fiyat teklifleri arasında ciddi fiyat farklılıklarının olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, isteklilerce sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin çok altında kalması nedeniyle, ihale komisyonunca aşırı düşük tekliflerin belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine” yönündeki kararına katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**

**
**

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde, “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Anılan Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere, ihale komisyonunca verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması, anılan Kanun sistematiği açısından önem arz etmektedir.

Açıklanan nedenlerle; idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle ihale işlemlerinin sonuçlandırılması gerektiğinden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul kararına katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL **

** Kurul Üyesi ** ** **

KİK Kararı: 2009/UM.I-2432

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin