KİK Kararı: 2009/UM.I-1764 (29 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/055
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 29.06.2009
Karar No : 2009/UM.I-1764
BAŞVURU SAHİBİ:
Anatolia Madeni Yağ Petrol Kimya Nakliyat Makina San. Tic. Ltd. Şti., Nasuh Akar Mah. 28. Sok. No:19/4

İHALEYİ YAPAN İDARE:
M.S.B. İzmir İç Tedarik Bölge Başkanlığı 3 Nolu İhale Komisyon Başkanlıgı, Gaziler Cad. 1420 Sok. No:1/3 35128 Yenişehir

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/24303 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif Madeni Yağ Alımı (38 Kısım)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.06.2009 tarih ve I.M.12.51.G031/2009-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

M.S.B. İzmir İç Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 07.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Muhtelif Madeni Yağ Alımı (38 Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Anatolia Madeni Yağ Petrol Kimya Nakliyat Makina San. Tic. Ltd. Şti.’nin 29.05.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 16.06.2009 tarih ve 13942 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

İhalenin 6, 7, 8, 9, 13, 21, 26, 27, 29, 30, 31, 33, 37 ve 38 nolu kısımları için 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 38 kısım muhtelif madeni yağ alımına ilişkin birim fiyat teklif cetvellerinde 2 kısımda yaptıkları aritmetik hatadan dolayı tekliflerinin tamamının değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa hata yapılan kısımların değerlendirme dışı bırakılıp hata yapılmayan kısımların değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

M.S.B İç Tedarik Bölge Başkanlığınca 07.05.2009 tarihinde ihalesi yapılan ve kısmi teklife açık olan “38 Kısım Muhtelif Madeni Yağ Alımı” ihalesine toplam 5 firmanın katıldığı, bu firmalardan Doğuş San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında teşekkür yazısı verdiği, diğer 4 firmanın muhtelif kalemlere teklif verdiği ve bu firmalardan Anatolia Mad. Yağ Petr. Kim. Nak. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin birim fiyat teklif cetvelinin 2 kısmında aritmetik hata bulunması nedeniyle vermiş olduğu bütün tekliflerin tamamının değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bu arada, ihale komisyonunca 20.05.2009 tarihinde isteklilerin teklifleriyle ilgili değerlendirme sonuçlandırılmış, 38 kısım muhtelif madeni yağ alımına ilişkin teklifler için teklif verilmeyen 5, 17 ve 35 inci kısımlar için herhangi bir karar alınmayıp 35 adet komisyon kararı ile ihale izin talebi ve eki ihale inceleme tutanağı düzenlenerek ihale yetkilisinin onayına sunulmuş, ihale sonucu 26.05.2009 tarihinde de ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır. İhale izin talebi ve eki ihale inceleme tutanağı incelendiğinde, ihalenin teklif verilmeyen 5, 17 ve 35 inci kısımları ile birim fiyat teklif cetvelindeki aritmetik hata nedeniyle ihale dışı bırakılan firmanın teklif veren tek firma olması sebebiyle 7 nci kısmının iptal edildiği görülmüştür.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55 inci maddenin yedinci fıkrasında; “Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmüne yer verilmiştir. Ancak bu hüküm; kısmi teklife açık olmayan ihalelerde ihalenin tamamına teklif verilmesi söz konusu olduğundan ve ihale birim fiyatların toplamı üzerinden verilen fiyat teklifine göre sonuçlandırıldığından herhangi bir aritmetik hata toplam sonucu etkileyeceğinden bu şekilde yapılan aritmetik hata sebebiyle tekliflerin bir bütün olarak değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, kısmi teklife açık olan ihalelerde ise istekli tarafından her kısım için verilen teklif o kısma ait bir ihale konusu alımını gerçekleştirdiğinden, her kısım için verilen tekliflerin ayrı ayrı değerlendirilmesi ve aritmetik hata tespit edilen teklifler değerlendirme dışı bırakılırken aynı ihaleye verilen diğer geçerli tekliflerin değerlendirilmesi gerekmektedir.

İdari Şartnamenin;

19.1 inci maddesinde;“Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. İhale konusu iş, bu şartnamenin 2 (c) maddesinde belirtildiği şekilde kısımlara ayrılmıştır.” düzenlemesi,

__

19.2.1 inci maddesinde; “İstekliler ihalenin tamamına teklif verebileceği gibi bir veya birden fazla kısım için kısmi teklif verebileceklerdir. Verilecek tekliflerin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu teklif mektubunda açıkça belirtilecektir. İşin tamamına, bir veya birden fazla kısma teklif verilmesi halinde ekli örneğe uygun teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli (Standart Form - KİK015.3/M); her bir kısım için kısım numaraları ve kısımlara teklif edilen fiyatları da içerecek şekilde verilecektir. İşin tamamına teklif verilirse tamamı için tek bir Geçici Teminat yatırabileceği gibi bir kısma veya birkaç kısma teklif verilirse teklif verilen kısım/kısımlar için ayrı ayrı Geçici Teminat da alınabilecektir. İhale konusu işin tamamı veya birden fazla kısım bir istekliye ihale edilse dahi her kısım için ayrı ayrı kesin teminat yatırılıp, ayrı ayrı teklif birim fiyat mal alımı sözleşmesi yapılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece yapılan düzenleme ile ihale kısmi teklife açık olup, istekliler ihalenin tamamına teklif verebilecekleri gibi bir veya birden fazla kısım için de teklif verebileceklerdir. İhaleye katılan istekliler ihale konusu alımın tamamına teklif vermeyip muhtelif kısımlara teklif vermişlerdir. Dolayısıyla ihale komisyonu da her bir kısım alım için ayrı ayrı komisyon kararı alarak her bir kısım alım için ayrı ayrı ihaleyi sonuçlandırması gerekmekte olup, bu durumda ihaleye verilen kısmi tekliflerin toplam tutarları ihalenin sonucuna yönelik bir anlam ifade etmemektedir. Nitekim ihale komisyonu da bu şekilde hareket etmiş, her ne kadar ihalenin iptal edilen kısımlarıyla ilgili komisyon kararı alınmamış ise de ihaleye verilen tekliflerin değerlendirilmesi noktasında her kısım madeni yağ alımı için 35 tane komisyon kararı alarak her kısım için ihaleyi ayrı ayrı sonuçlandırmıştır.

__

Başvuru sahibi Anatolia Mad. Yağ. Petr. Kim. Nak. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu ihalenin 6, 7, 8, 9, 20, 21, 27, 29, 30, 31, 32 ve 33 nolu kısımlarına teklif verilmiş, bu kısımlardan 20 nci kısım için 1.824 Kgx1,498 TL=2.732,35 TL şeklinde hesaplama yapılması gerekirken söz konusu çarpımın sonucunun 2.756,32 TL olarak hesaplandığı, 32 nci kısım için 9.000 Kgx2.033 TL=18.297 TL şeklinde hesaplama yapılması gerekirken söz konusu çarpımın sonucunun 18.927 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla 20 ve 32 nci kısımlara ilişkin verilen birim fiyat tekliflerinde aritmetik hata yapıldığı anlaşıldığından, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 55 inci maddesinin 7 inci fıkrası gereğince aritmetik hata yapılan 20 ve 32 inci kısımlara ilişkin verilen tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Anatolia Mad. Yağ. Petr. Kim. Nak. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin değerlendirme dışı bırakılması gereken 20 nci ve 32 nci kısım için verdiği teklifin dışında kalan diğer 10 kısım alım için verdiği teklifler değerlendirildiğinde;

1- 6 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HD-46 (16-20 Lt Teneke Kutu) alımına 30.836,54 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

2- 7 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HD-46 (180 Kg Fıçı) alımına 6.220,98 TL ile geçerli tek teklif sahibi olduğu, (bu kısımla ilgili olarak başvuru sahibinin tekliflerinin tamamı değerlendirme dışı bırakıldığından ve tek teklif olduğundan ihalenin iptal edildiği)

3- 8 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HVI-68 alımına 25.364,34 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

4- 9 kısım nolu Motor Yağı SAE 10W/40 alımına 6.969,81 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

5- 21 kısım nolu Dizel Motor Yağı 15W/40 alımına 16.253,28 TL ile geçerli teklif verdiği,

6- 27 kısım nolu Yüksek Viskozite İndeksli Otomatik Şanzuman Ve Transmisyon Yağı ATF-2 (180 Kg Fıçı) alımına 578.384,16 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

7- 29 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HD-32 (16-20 Lt Teneke Kutu) alımına 103.618,40 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

8- 30 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HD-32 (180 Kg Fıçı) alımına 24.966,00 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

9- 31 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HD-68 (16-20 Lt Teneke Kutu) alımına 50.825,00 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

10- 33 kısım nolu Hidrolik Sistem Yağları HVI-46 alımına 54.190,02 TL ile 1 inci en avantajlı teklifi verdiği,

Anlaşılmıştır.

Görüleceği üzere, idare tarafından tüm teklifleri değerlendirme dışı bırakılan Anatolia Mad. Yağ Petr. Kim. Nak. Mak. San. Tic. Ltd. Şti., 10 kısım alım için ihaleye verdiği geçerli tekliflerinin 9 tanesinde 1 inci en avantajlı teklif sahibidir.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII/C kısmındaki “Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlıklı maddesinde;

_ “…_

İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet tespit edilirken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyeti güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

_Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak verilen teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirleyerek işin ihalesine veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir hakkına sahiptir. _

Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İhalenin 8, 13, 26, 37 ve 38 nolu kısımlara verilen teklifler yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen ihale komisyonu herhangi bir sorgulamaya tabi tutmadan bu kısımlara ilişkin karar almak suretiyle ihaleleri sonuçlandırmıştır. Tebliğ gereği idare tarafından tespit edilen yaklaşık maliyetin üzerinde teklifler verilmesi nedeniyle 8, 13, 26, 37 ve 38 nolu kısımlarla ilgili olarak ihale komisyonunca gerekli sorgulama yapmak suretiyle bu ihalelerin sonuçlandırması gerekmektedir.

İhale kısmi teklife açık olduğundan, Anatolia Mad. Yağ Petr. Kim. Nak. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 12 kısım alım için verdiği teklifler değerlendirildiğinde birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapılan 20 nci kısım ile 32 nci kısım için vermiş olduğu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması, 6, 8, 9, 21, 27, 29, 30, 31 ve 33 nolu kısımlar için verilen tekliflerin geçerli olması nedeniyle değerlendirilmeye alınması, 8, 13, 26, 37 ve 38 nolu kısımlarla ilgili olarak ihale komisyonunca gerekli sorgulama yapmak suretiyle bu ihalelerin sonuçlandırması, 7 nolu kısımla ilgili alınan iptal kararının iptal edilmesi, ayrıca teklif verilmemesi nedeniyle iptal edilen 5, 17 ve 35 nolu kısımlar için ihale komisyonunca iptal kararı düzenlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle idarenin, başvuru sahibi isteklinin sadece iki kısımda yaptığı aritmetik hataya istinaden diğer 10 kısım alım için verdiği tekliflerini değerlendirme dışı bırakması mevzuata uygun bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptal edilerek, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

İhalenin 6, 7, 8, 9, 13, 21, 26, 27, 29, 30, 31, 33, 37 ve 38 nolu kısımları için 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalenin 07.05.2009 tarihinde __Açık İhale Usulü ile yapıldığı ve ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 17 isteklinin doküman satın aldığı anlaşılmıştır.

İhalenin 4 üncü kısmı olan Hidrolik Sistem Yağları HD-150 ihalesine 2 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu,

İhalenin 8 inci kısmı olan Hidrolik Sistem Yağları HVI-68 ihalesine 2 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu,

İhalenin 13 üncü kısmı olan Buhar ve Dişli Türbin Yağı ihalesine 1 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu,

İhalenin 26 ncı kısmı olan İki Zamanlı Outboard Motor Yağı ihalesine 1 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu,

İhalenin 37 nci kısmı olan TSK Özel Antifiriz ihalesine 1 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu dikkate alındığında yukarıda belirtilen kalemler de rekabetin oluşmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “Temel İlkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “Temel İlkeler” gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalenin yukarıda belirtilen kalemlerinde Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet ” ilkesinin ihlal edildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin bu kalemlerinin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

** Adem KAMALI**

** Kurul Üyesi **

** KARŞI OY**

__

M.S.B. İzmir İç Tedarik Bölge Başkanlığı 3 Nolu İhale Komisyon Başkanlığı tarafından 2009/24303 İKN’li “Muhtelif Manevi Yağ Alımı (38 Kısım)” işinin __ Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, , ihalenin kısmi teklife açık olduğu, söz konusu ihalede 17 adet ihale dokümanının satın alındığı, 07.05.2009 tarihinde yapılan ihaleye 5 firmanın katıldığı, yaklaşık maliyetin ise toplam 9.419.504,50 TL olarak belirlendiği;

Söz konusu ihalede,

4 Nolu Kısım Hidrolik Sistem Yağları HD-150 Alımı İhalesi için; iki isteklinin teklif verdiği, yaklaşık maliyetin 12.600,00 TL olduğu, ihalenin 13.557,60 TL bedel ile Belgin Mad. Yağ Tic. Ve San. A. Ş. Şti. üzerinde bırakıldığı,

8 Nolu Kısım Hidrolik Sistem Yağları HVI-68 Alımı İhalesi için için; iki isteklinin teklif verdiği, bu isteklilerden başvuru sahibi Anatolia Mad. Yağ Petr. Kim. Nak. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin (Birim fiyat cetvelinde aritmetik hata sebebiyle) değerlendirme dışı bırakıldığı, Kurul tarafından başvuru sahibi firmanın teklifin geçerli olduğu ve değerlendirmeye alınması yönünde karar verildiği, bu firmanın teklif bedelinin 25.364,34 TL olduğu, diğer geçerli firma olan Belgin Mad. Yağ Tic. Ve San. A. Ş.’nin teklif bedelinin 25.520,40 TL olduğu, yaklaşık maliyetin 22.950,00 TL olduğu,

13 Nolu Kısım Buhar ve Dişli Türbin Yağ Alımı İhalesi için; bir isteklinin teklif verdiği, yaklaşık maliyetin 146.160,00 TL olduğu, ihalenin 157.852,80 TL bedel ile Belgin Mad. Yağ Tic. Ve San. A. Ş. üzerinde bırakıldığı,

26 Nolu Kısım İki Zamanlı Outboard Motor Yağı Alımı İhalesi için; bir isteklinin teklif verdiği, yaklaşık maliyetin 48.400,00 TL olduğu, ihalenin 49.280,00 TL bedel ile Koçak Petrol Ürn. San. Ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

37 Nolu Kısım TSK Özel Antifriz (16-20 LT Teneke Kutu) Alımı İhalesi için; bir isteklinin teklif verdiği, yaklaşık maliyetin 464.000,00 TL olduğu, ihalenin 480.240,00 TL bedel ile Bilginler Turz. İnş. Ve Tic. A. Ş. üzerinde bırakıldığı,

38 Nolu Kısım TSK Özel Antifriz (180-240 KG. Fıçı) Alımı İhalesi için; bir isteklinin teklif verdiği, yaklaşık maliyetin 340.000,00 TL olduğu, ihalenin 351.900,00 TL bedel ile Bilginler Turz. İnş. Ve Tic. A. Ş. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “temel ilkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Zikredilen Kanunun 5 inci maddesinde yer alan ilke gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur.

Söz konusu ihalede 4, 8, 13, 26, 37 ve 38 nolu kısımlar için verilen teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sağlıklı ve gerçekçi bir fiyat yarışması sonucunda oluşmadığı dikkate alındığında; söz konusu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul edilerek ihalenin sonuçlandırılması işleminin 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “rekabet ” ilkesine aykırılık teşkil ettiği, incelemeye konu ihalenin yukarıda açıklanan nedenlerle iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

** Ali Kemal AKKOÇ** Hakan GÜNAL

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**