KİK Kararı: 2009/UH.III-3062

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/085
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 21.12.2009
Karar No : 2009/UH.III-3062
BAŞVURU SAHİBİ:
Nif - Tem Temizlik ve Malzemeleri Gıda Turizm İnş. ve Özel Sağlık Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti., Bahriye Üçok Bulvarı No:28 K: 1 D: 2 Karşıyaka/İzmir

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir İl Sağlık Müdürlüğü, Hürriyet Bulvarı No:1 Alsancak Konak/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/133936 İhale Kayıt Numaralı "2010-2011 Yılı Malzemesiz Temizlik ve Veri Giriş Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

18.12.2009 tarih ve III.H.25.64.0259/2009-13E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 27.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010-2011 Yılı Malzemesiz Temizlik ve Veri Giriş Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Nif - Tem Tem. Mal. Gıd. Tur. İnş. Öz. Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 20.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 03.12.2009 tarih ve 24118 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. Teknik şartnamedeki ifadeden her bir personele verilecek kıyafetin yazlık ve kışlık 2’şer adet olmak üzere toplam 4 takım olduğu, ihale üzerine bırakılan firmanın bir takım kıyafet başına 5,16 TL teklif verdiği, bu bedelin ise hayatın olağan akışına, piyasa fiyatlarına ekonomik ve mantıksal açıdan uygun olmadığı, hayatın olağan akışı kriterinin bu ihalede de uygulanması gerektiği, aksi takdirde işin yürütülmesi esnasında sorunlarla karşılaşılacağı, idareye yapılan itiraza idarenin verdiği cevapta ihale üzerine bırakılan firmanın aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında giyim bedelini kanıtlayıcı fatura aslı verdiğinin belirtildiği, söz konusu firmanın fatura, onaylı stok tespit raporu ve birim maliyetleri sunup sunmadığının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5. maddesine göre incelenmesi gerektiği,

2. İşçilerin giyeceği tek tip elbisenin yazlık ve kışlık olmak üzere ikişer kez verileceğine ilişkin ihale dokümanındaki düzenlemeden işin süresi boyunca toplam 4 kez verileceğinin anlaşıldığı, bu düzenlemenin teklif verilmesini engellemese de firmalar arasında rekabet ve eşitlik şartlarını ortadan kaldırdığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.19 uncu maddesine göre giyeceğin özelliklerinin belirtilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, idarenin cevap yazısında; “İhale uhdesinde kalan MN Grup MN Temizlik Hiz. Taah. Gıd. İnş. Med. San. Tic. A.Ş. firmasının aşırı düşük teklif sorgusuna cevabında giyim bedeli olarak bir adet alt-üst forma için KDV hariç 5,00 TL tutarında fatura aslı ile (proforma fatura değil) belgelendirmiştir. İdaremizce aşırı düşük teklif sorgulamasında geçmişe nazaran daha somut değerlendirme kriterleri getiren 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5. maddesine istinaden değerlendirme yapılmış ve uhdesinde ihale bırakılan istekli giyim bedelini fatura aslı ile belgelendirdiğinden açıklaması yeterli bulunmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale komisyon kararında;“…Müdürlüğümüzce yapılan yaklaşık maliyet hesaplamasında Teklif edilmesi gereken asgari maliyet6.382.049,04 TL iken MN Temizlik Hiz.Taah. Gıda İnş. Medikal San. Tic. A.Ş (6.378.177,12 TL teklif vermiştir) aşırı düşük olarak belirlenmiş ve 30.10.2009 tarih ve 88385 sayılı yazıyla yapılan aşırı düşük sorgulamasında asgari işçilik maliyetinin KİK İşçilik Modülüne uygun olarak verildiği, giyim bedeli olarak da 1 adet alt üst iş takımı için 5,00 TL fiyattan aldığına dair gerçek fatura ile belgelendirdiğinden kamu yararı da gözetilerek aşırı düşük teklif sorgusuna cevabı yeterli bulunmuştur. Geçerli tekliflerden en avantajlı 1. teklifin sahibi olan MN Temizlik Hiz. Taah. Gıda İnş. Medikal San. Tic. A.Ş. firmasına ihale edilmesine komisyonumuzca
Oybirliğiyle karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde; “Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır. Giyim 221 (ikiyüzyirmibir) elemanına verilecek, 2 (iki) sistem sorumlusu ve 3 (üç) teknik destek elemanına giyim verilmeyecektir. Bu sebeple istekliler teklif fiyatına sadece 221 (ikiyüzyirmibir) elemanının giyimini dâhil edeceklerdir.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Temizlik Personelinin Dış Görünüşü ve Kıyafetleri” başlıklı maddesinde; “Yüklenici temizlik elemanlarının kıyafetini karşılayacak; 171 personel için yazlık ve kışlık olmak üzere ikişer adet, alpaka kumaştan alt-üst takım verilecektir. Temizlik görevlilerinin kıyafetleri yüklenici tarafından karşılanacak olup idare ve yüklenici tarafından renk ve şekil olarak verilecek mutabakat ile belirlenecek ve bölümlere göre tek tip olacaktır. ” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin “Çalışacak personellere ilişkin hususlar” başlıklı maddesinde; “Yüklenici 50 veri giriş elemanın kıyafetini ayni olarak karşılayacak; 50 personel için yazlık ve kışlık olmak üzere ikişer adet alt-üst takım verilecektir. Ancak 2 kişi sistem sorumlusu ve 3 kişi teknik destek elemana giyim verilmeyecek olup bu beş kişinin giyim bedeli teklif fiyata dâhil değildir. ” düzenlemesi bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu; _

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_ İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,_

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşlük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde ise, “İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu;_

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_ Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

_ Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.”_ hükmü yer almaktadır.

Kanunun ve Yönetmeliğin zikredilen maddelerinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutulacağı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan MN Temizlik Hiz. Taah. Gıd. İnş. Med. San. Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklama yazısında ise, personeleverilecek kıyafetlerin teknik şartnameye uygun olarak firmanın ticari ilişkilerinin iyi olduğu üretici firmadan alınacağı, bunun için istenilen kıyafetten 1 (bir) adet satın alınıp faturanın sunulduğu, eğer ihale firmanın üzerine bırakılırsa geri kalan kıyafetlerin istenilen kalite ve özellikte temin edilerek personellere idarenin nezaretinde teslim edileceği belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;

“ 79.5. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir. Bu çerçevede ihale komisyonu tarafından aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

_ 79.5.1. İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır._

_ 79.5.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak (79.5.1) maddesinde belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur…_

_ …79.5.4. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir._

_ 79.5.5. İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur…_

_ …79.5.7. Seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir._

_ 79.5.8. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınabilir…” _açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda bahsedilen Tebliğ hükümlerinden anlaşılacağı üzere, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili maddelerinde belirtilen hususları sağlaması koşuluyla; proforma fatura, fiyat teklifi, maliyet tespit raporu, stok tespit raporu (veya envanter defteri) ile maliyet avantajını sağlayan koşul ve çözümleri ispat edecek bilgi ve belgeler ile yapılabilmektedir.

İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda, temin edilecek mala ilişkin bir proforma faturanın sunulması ve bunun da Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 inci maddesi uyarınca tevsik edilmesi gerekmektedir. Malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda ise, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesi uyarınca düzenlenen envanter defteri veya stok tespit raporunun sunulması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan MN Temizlik Hiz. Taah. Gıd. İnş. Med. San. Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında giyim giderlerini tevsik etmek için Sancaktaroğlu Tekstil İnş. Nak. Gıda Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından MN Temizlik Hiz. Taah. Gıd. İnş. Med. San. Tic. A.Ş.’ye düzenlenen bir fatura sunduğu, faturanın 30.10.2009 tarihinde KDV hariç 5,00 TL’ye bir adet iş takımı (alt-üst forma)’nın satın alınmasına ilişkin olduğu, ancak firmanın buna ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesine uygun olarak düzenlenmiş stok tespit raporu yada envanter defteri sunmadığı tespit edilmiştir.

Öte yandan adı geçen firma, aşırı düşük teklif açıklama yazısında, ihalenin firmaları üzerine bırakılması durumunda söz konusu faturayı düzenleyen firmadan ihtiyaç kadar iş takımı (alt-üst forma) alımının yapılacağını ifade etmesine rağmen, firmanın aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu belgeler arasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.1 inci maddesine uygun olarak düzenlenmiş bir proforma faturanın bulunmadığı tespit edilmiştir.

Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan firma tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine uygun olmaması nedeniyle firmanın teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine, idarenin cevap yazısında; “Ayrıca 28.01.2009 tarih ve 27124 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 3 üncü maddesinin 6 ncı alt bendine istinaden ihale ilanı ve dokümana yönelik idareye şikâyet başvurusunda bulunulamayacağı amir hükmüne rağmen ilgi yazınızda dokümanda belirtilen giyecek sayısıyla ilgili şikâyet başvurunuz yerinde bulunmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini ifade eder.” denilmektedir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasının c) bendinde; “ İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3 üncü maddesinde ise;

_ “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday ve istekliler ile istekli olabilecekler şikâyet başvurusunda bulunabilir…_

(4) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir…

(6) İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikâyet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri gereği, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir. Başvuru sahibinin ihaleye teklif verdikten ve istekli sıfatını kazandıktan sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunduğu, dolayısıyla başvurunun süre ve ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, MN Temizlik Hiz. Taah. Gıd. İnş. Med. San. Tic. A.Ş.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.