KİK Kararı: 2009/UH.III-2909

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/083
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 07.12.2009
Karar No : 2009/UH.III-2909
BAŞVURU SAHİBİ:
Best Tur Turizm San. Tic. Ltd. Şti - Sahra Temizlik San. Tic. Ltd. Şti., Aytaç Mahallesi Huzurevler Mevkii Fatih Cad. 2.Sokak 2/1 Halkalı/İSTANBUL (Pilot Ortak) M. Kemalpaşa Cad. Temizişler İşhanı No:44 Kat:2 AMASYA (Özel Ortak)

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Düzce Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, Düzce Üniversitesi Döneer Sermaye İşletme Müdürlüğü Beçiyörükler, Konuralp/DÜZCE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/109224 İhale Kayıt Numaralı "Hizmet Alımı (Veri Giriş Elemanı 2010)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

04.12.2009 tarih ve III.H.22.66.0266/2009-10E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Düzce Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 29.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2010 Yılı Veri Giriş Elemanı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Besttur Turz. Taş. Otomotiv Gıda Ürünl. Temz. Hizm. İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve Sahra Temz. ve Sağlık Hizm. Bilgi İşlem Gıda Makine Tarım ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 30.10.2009 tarih ve 22313 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede en avantajlı teklifi sundukları ancak kesinleşen ihale kararı ile, idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine ihalenin iptal edildiğinin taraflarına bildirildiği, gerekçenin ise iş ortaklığının özel ortağı olan Sahra Temz. ve Sağlık Hizm. Bilgi İşlem Gıda Makine Tarım ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. ortakları ile ihale komisyon üyesi muhasebe yetkilisi arasında birinci dereceden kan bağı olduğunun anlaşıldığı ve idareye olan güvenirliği sağlamak amacıyla bu kararın alındığı şeklinde belirtildiği, oysa, Maliye Bakanlığı Düzce Defterdarlığına bağlı olan ve Üniversite Döner Sermaye İşletmesinin Saymanlık Müdürü görevini yürüten Mustafa Öner Eker ile aralarında kan bağı olduğunun doğru olduğu fakat ilgilinin ihalede komisyon üyesi olarak görevlendirilmediği ve ihalenin hazırlanması, yürütülmesi, sonuçlandırılması aşamalarına her hangi bir katılımının olmadığı, ihaleye muhasebe memuru Reşat Ekincinin katıldığı, komisyon üyeliği görevinin ünvana değil, kişiye verildiğinin mevzuat hükümleri ile de aşikar olduğu, bu nedenle ihalenin iptaline ilişkin kararın yerinde olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye teklif veren isteklilerden ZC İnş. Güv. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.09.2009 tarihli şikayet dilekçesinde; “muhasebe yetkilisinin 28.09.2009 tarihli güvenlik hizmet alımı ihalesine katıldığı, 29.09.2009 tarihli ihalede de asıl üye olmasına rağmen, yakınlarının ihaleye katılmasını sağlamak için Saymanlık memurunun komisyonda yer almasını sağlayarak kendisinin ihaleye katılmadığı, nitekim 30.09.2009 tarihli temizlik hizmeti alımı ihalesine bu kez yine kendisinin katıldığı” iddialarına yer yerildiği, idare tarafından iddianın araştırılması amacıyla, 05.10.2009 tarihli komisyon ara kararı tutanağında, ortak girişimi oluşturan her iki şirketten de ilgili ortaklarına ait vukuatlı nüfus kayıt örneklerinin istenmesinin kararlaştırıldığı, gerekli belgelerin idareye ulaşması üzerine, Sahra Temz. ve Sağlık Hizm. Bilgi İşlem Gıda Makine Tarım ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. sahiplerinin Muhasebe Yetkilisinin eşi ve çocukları olduğunun anlaşılması üzerine, başvuru sahibi iş ortaklığı teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçici teminatın gelir kaydedilmesi ile yasaklılık işlemlerine ilişkin sürecin başlatılması kararı alındığı ve ihalelerdeki temel ilkeler gözetilerek ihalenin iptal edildiği tespit edilmiştir.

İhale tarihi 11.09.2009 olarak duyurulan şikayete konu ihaleye ilişkin olarak idarece düzenlenen 09.09.2009 tarihli zeyilname ile ihale tarihinin 29.09.2009 tarihine ertelendiği görülmüştür. Söz konusu tarihte ihale komisyonu tarafından düzenlenen isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin tutanak incelendiğinde; 9 isteklinin ihaleye teklif verdiği, en düşük fiyatı, 589.565,82 TL ile başvuru sahibi ortak girişimin teklif ettiği, bu tutarın ihaleye ait yaklaşık maliyet hesap cetvelindeki kar hariç tutara eşit olduğu anlaşılmıştır.

12.08.2009 tarihli ihale onay belgesi ile oluşturulan ihale komisyonunda asıl üyelerin; “ Başkan Doç. Dr. Mustafa Yıldırım, İşletme Müdürü Ertuğrul Eravcı, Muhasebe Yetkilisi, Uzman Üye Hastane Müdürü Yusuf Ziya Met ve Uzman Üye Şef Fatma Eravcı ”, yedek üyelerin ise “ Doç. Dr. Ramazan Memişoğulları, Muhasebe Yetkilisi, Ali Kocabıyık, Başhemşire Nursel Ulusoy Koç ve Şef Feryal Met ” olarak belirlendiği görülmüştür. İşletme Müdürü imzalı ve 17.08.2009 tarihli yazılar ile idarece, ihale komisyonunun asıl üyelerine ihale dokümanı teslimine ve ihaleye davete ilişkin yazıların gönderildiği, ilgili yazılarda ihale tarihinin zeyilname düzenlenmeden önceki 11.09.2009 tarihi olarak yer aldığı, dokümanı muhasebe ve mali işlerden sorumlu üye olarak 20.08.2009 tarihinde “ Saymanlık Müdür V.” ünvanı ile Reşat Ekincinin teslim aldığı tespit edilmiştir.

Düzce Defterdarlığı Personel Müdürlüğünce hazırlanan ve 31.07.2009 tarihinde Valilik Makamı tarafından onaylanan yazı ile, 03.08.2009 tarihinden itibaren başlamak üzere Saymanlık Müdürü Mustafa Öner Eker’in 19 günlük yıllık iznini kullanacağı dönemde memur Reşat Ekinci’nin göreve vekaletinin tayin edildiği anlaşılmıştır.

İdarece, şikayete konu ihaleden bir gün önce gerçekleştirilen 28.09.2009 tarihli Özel Güvenlik Hizmet Alımı ihalesine ilişkin 13.08.2009 tarihli ihale onay belgesinde ve şikayete konu ihaleden bir gün sonra gerçekleştirilen 30.09.2009 tarihli Genel Temizlik Hizmet Alımı ihalesine ilişkin yine aynı tarihli ihale onay belgesinde, 29.09.2009 tarihli ihalede olduğu gibi muhasebe ve mali işlerden sorumlu asıl ve yedek üyelerin ad ve soyadı içeren bir şekilde değil, muhasebe yetkilisi şeklinde ünvana göre belirlendiği görülmüştür. Anılan ihalelerde, zarf açma ve belge kontrolü ile isteklilerce teklif edilen fiyatlara ilişkin tutanaklarda ve ihale komisyon kararı tutanaklarında “ Saymanlık Müdürü ” ünvanı ile Mustafa Öner Eker’in imzasının yer aldığı, şikayete konu ihaleye ait ilgili komisyon tutanaklarında ise, ihalenin iptali kararına ilişkin tutanak hariç, “ Muhasebe Yetkilisi ” ünvanı ile Reşat Ekinci’nin imzasının yer aldığı anlaşılmıştır. İhalenin iptaline ilişkin 16.10.2009 tarihli komisyon tutanağının Reşat Ekinci tarafından “Muhasebe Yetkilisi Y.” şeklinde imzalandığı tespit edilmiştir.

ZC İnş. Güv. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin şikayet başvurusu üzerine İşletme Müdürü tarafından düzenlenen ve ihalenin iptaline de dayanak teşkil eden raporda, ihale onay belgelerinde muhasebe yetkilisi ibaresine yer verilmiş olmasının nedeni; “ Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü kurulmadan önce, muhasebe ve mali işlerden sorumlu üye olarak Defterdarlıktan bir personel görevlendirildiği, ihale gününe kadar kimin katılacağı belli olmadığından Maliye Memuru olarak onay hazırlandığı, Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğünün kurulması ile de Saymanlık Müdürlüğünce yapılan uyarı nedeniyle Muhasebe Yetkilisi ibaresine yer verildiği ve bu şekilde devam edildiği tespit edilmiştir. Bu şekilde düzenlenen ve buna istinaden yapılan ihalelere de genellikle Muhasebe Yetkilisinin katıldığı, kendisinin bulunmadığı zamanlarda saymanlıkta görevli bir başka kişinin görevli olarak katıldığı tespit edilmiştir ” şeklinde belirtilmiştir.

Anılan raporda yer alan diğer tespit ve değerlendirmeler ; “…Besttur ve Sahra şirketi tarafından verilen teklif zarfında yer alan imza sirkülerinde Bülent Devrim Eker’e ait imza ile doküman satın alındığına ilişkin formda yer alan imza birbirinin tutmamaktadır. Konuya ilişkin, dokümanı satan idare yetkilisi Gülay Sevim sözlü ifadesinde, dokümanı Mustafa Öner Eker Bey’in aldığı fakat imzayı kimin attığını ve ne şekilde atıldığını görmediğini, belirtmiştir.

…

(Reşat Ekinci de ihale işlem dosyalarını göreve başlayınca Saymanlık Müdürüne teslim ettiğini beyan etmişti.),

…

Mustafa Öner Eker’in döner sermaye işlemlerinden sorumlu Muhasebe Yetkilisi olduğu,

…

İhale işlem dosyalarının Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü adına kendisine teslim olunduğu (bizzat kendisi teslim almasa bile Müdürlük adına gelen tüm evrakların bölüm amirince görülmesi ve yapılacak işlemlerin amir tarafından belirlenecek olması hasebiyle teslim edilmiş sayılması gereklidir ki, görev başlangıcında bu dosyalar kendisine teslim edilmiş olup, zeyilname yapılması nedeniyle ihale günü değişikliğine ilişkin notu teslim kağıdı üzerindedir ve işlem dosyasında yer alan yaklaşık maliyetleri öğrenme şansının bulunduğu hususu aşikardır,

…

Mustafa Öner Eker hakkında, KİK 58 ve 60. madde hükümleri uygulanmak amacıyla Düzce Defterdarlığına gerekli bilgi ve belgelerin gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir” şeklindedir.

İhale dokümanının Reşat Ekinci’ye teslim edildiğine ilişkin 20.08.2009 tarihli tutanak üzerinde yer alan ve muhasebe yetkilisine ait olduğu belirtilen notta; “ 20.09.2009/10.00 ” yazdığı görülmüştür.

İdari şartnamenin ihaleye katılamayacak olanları belirten 9.1. maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun konuya ilişkin 11 inci maddesine de atıfta bulunulmuştur. Anılan Kanunun ihalelerdeki yasak fiil veya davranışları düzenleyen 17 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak sayılmıştır. Maddenin son fıkrasında da, yasak fiil ve davranışlarda bulunanlar hakkında Kanunun dördüncü kısmında yer alan müeyyidelerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Buna göre, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “ İhaleye katılamayacak olanlar ” başlıklı 11 inci maddesinde; “ Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

…

d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.__

__

e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.__

__

f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç)

…

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir ” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun “ Temel ilkeler ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur ” hükmü,

Mezkur Kanunun “ İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde; “ İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

__

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

__

Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

__

İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

__

İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır” hükmü yer almaktadır.

22.12.2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile yukarıda anılan Kanun maddesinin birinci fıkrasındaki, “ dört kişinin ” ibaresinden sonra gelen “ genel ve katma bütçeli kuruluşlarda maliye memurunun, diğerlerinde ise ” ibaresi “ ve ” şeklinde değiştirilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ihale işlem dosyası içerisinde yer alması gerekli belgelere ilişkin 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli, (c) bendinde ise, ihale ve/veya ön yeterlik dokümanı ile düzenlenmiş ise zeyilname ve yapılmış ise açıklamalar sayılmıştır.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan 25.7.2005 tarihli ve 25886 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin ihale yetkilisi ve ihale komisyonuna ilişkin Birinci Bölümünün V. Kısmının B maddesinde; “…İhale komisyonu; biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve birinin muhasebe veya mali işlerden sorumlu bir personel olması şartıyla, tek sayıda olmak üzere en az beş kişiden oluşacak şekilde ve komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yedek üyelerin isimleri belirtilmek suretiyle oluşturulur. İhale komisyonunun eksiksiz olarak ihaleyi sonuçlandırabilmesi için yedek üyeler tespit edilirken ihale konusu işin uzmanları ile muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel yerine geçecek en az birer yedek üye belirlenmelidir.

…

Yedek üyelerin asıl üyelerin taşıması gereken özellikleri haiz olması gerekir. Bir makamdaki görevi nedeniyle ihale komisyonunda görevlendirilen kişinin o görevinden herhangi bir şekilde ayrılması sonucu komisyon üyeliğinden de ayrılmak zorunda kalması halinde ayrılan personelin yerine atanan kişi değil, o asıl üyenin yedeği ile ihaleye devam edilmesi ve herhangi bir nedenle asıl üyenin yerine geçen yedek üyenin ihale sonuçlanıncaya kadar komisyon üyeliğine devam etmesi gerekmektedir” açıklaması yer almaktadır.

26509 tarihli ve 01.05.2007 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde; “…l) Muhasebe Birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi,

__

m) Muhasebe Yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış yöneticiyi,

__

n) Muhasebe Yetkilisi Mutemedi: Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, muhafaza etmeye, vermeye, göndermeye yetkili ve bu işlemlerle ilgili olarak doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumlu olan görevlileri,

__

o) Muhasebe Yetkilisi Yardımcısı: Muhasebe yetkililerinin yardımcılarını,

…

İfade eder ” tanımlarına yer verilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “ Saymanlık müdürü veya sayman kadrosunda görev yapacak muhasebe yetkilileri;

__

a) Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülen döner sermayeli işletme muhasebe birimlerine Maliye Bakanlığı,

__

b) Kapsama dâhil diğer döner sermayeli işletmelerin muhasebe birimlerine ilgili idare tarafından atanır” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri dikkate alındığında, ihaleyi gerçekleştiren idarenin, ihale komisyon üyelerinin belirlenmesine ilişkin işlemlerinde, muhasebe ve mali işlerden sorumlu üyenin tayinini, ilgili kişi/kişilerin ad ve soyadına göre değil de, belli bir ünvana göre belirlemesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı görülmektedir. Bununla birlikte, İşletme Müdürü raporunda yer alan mevcut tespitler kapsamında, ihalenin iptal edilmesi gerekliliğinin doğduğu da açıktır. Muhasebe yetkilisi, ihale tarihinde komisyon üyeleri arasında asıl üye olarak yer almamaktadır. Ancak, yukarıda belirtilen her üç ihalenin de ihale onay belgelerine ait tarihlerde, ilgilinin yıllık izinde olması nedeniyle, muhasebe yetkilisi görevine ilişkin olarak yerine vekalet eden yedek üye olarak onun yerine geçmiş ve ihale dokümanlarını teslim almıştır. İzin bitiminde bu dokümanların vekil tarafından muhasebe yetkilisine teslim edildiği bir tutanakla sabit değilse de, ilk tutanak üzerinde yer alan ihale günü değişikliğine ilişkin nottan ve ilgilinin, üç ihaleden ikisine asıl üye olarak katılmasına karşın diğerine katılmamasından anlaşılacağı üzere, ihale sürecine başlangıçta değilse bile daha sonra aktif bir şekilde katılımının olduğu ve dokümanlarda yer alan bilgilere vakıf olduğu görülmektedir. Dolayısıyla, ilgilinin, şikayete konu ihaleye asıl üye şeklinde olmasa da yedek üye olarak katıldığı ve kendisinin de ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek ve sonuçlandırmakla görevli olanlar arasında yer aldığı anlaşıldığından, idarenin, ihalenin iptaline ilişkin kararının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.