KİK Kararı: 2009/UH.III-2838

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/081
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 23.11.2009
Karar No : 2009/UH.III-2838
BAŞVURU SAHİBİ:
Yılkan İnş.Tem.Tic.Ve San.Ltd.Şti., Hikmet Işık Cad. Fatih İşhanı Kat:2 No:15 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
C.Ü.D.Sermaye İşletme Müdürlüğü, C.Ü.Diş Hekimliği Fakültesi Satınalma Bürosu Kampüs SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/115793 İhale Kayıt Numaralı "Bina Temizlik İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

20.11.2009 tarih ve III.H.22.47.0132/2009-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Cumhuriyet Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 17.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bina Temizlik İşi” ihalesine ilişkin olarak Yılkan İnş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 13.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.10.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.10.2009 tarih ve 22195 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İdarece kendilerine bildirilen kesinleşen ihale kararında tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve 18.09.2009 tarih ve 593 sayılı yazıyla 05.10.2009 tarihine kadar verilmesi istenen teklife ilişkin açıklamanın verilmemesi nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği, ancak açıklama yazısında sadece giyim ile ilgili tevsik edici belge istendiği diğer kalemlerin belgeye dayalı olup olmadığının önemsenmediği bunun tebliğe aykırı olduğu, açıklama yazısında teklifte önemli olan bileşenlerin belirtilmemesi nedeniyle tekliflerinin doğru olduğu yönünde açıklamaya cevap verildiği, dolayısıyla değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu,

2. İdarece düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinde mevzuata aykırı olarak yol, yemek ve giyim maliyetlerinin ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmesi sonucu farklı tekliflerin verilmesine neden olunduğu, buradan hareketle ihale üzerinde bırakılan firma tarafından yol ve yemek idari şartnamede nakdi olarak belirlenmesine rağmen üzerine kar ve sözleşme gideri ilave edilerek oluşturulan teklifinin ihale mevzuatına aykırı olduğu, idarenin yanlış hazırlayıp isteklilere sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin isteklilerin tereddüde düşmesi sonucu elenmelerine sebep olduğu, sağlıklı değerlendirmenin yapılamadığı ve tek teklif kaldığı ihalenin bu firma üzerinde bırakıldığı, bu durumun rekabet açısından mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonunca 18.09.2009 tarihinde alınan ve tutanağa bağlanan karar ile ihaleye katılan ve geçerli teklif veren 7 istekliden, Gök-Tuğ Güv. Tem. Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Kuleli Medikal Tem. Oto. Gıda İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Mustafa Köksal Tic., başvuru sahibi Yılkan İnş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Ebsa Elektrik Elektronik İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Beker Enerji Elekt. İnş. Müş. Eml. Gıda ve Tem. firmalarının tekliflerine aşırı teklif olduğuna karar verilerek 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca tekliflerine açıklama getirilmesine karar verildiği, aynı tarihte açıklama talep yazılarının isteklilere bildirildiği, 06.10.2009 tarihinde alınan ihale komisyon kararı ile başvuru sahibi Yılkan İnş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti., Ebsa Elektrik Elektronik İnş. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. ve Beker Enerji Elekt. İnş. Müş. Eml. Gıda ve Tem. firmalarının verilen süre içinde tekliflerine ilişkin aşırı düşük açıklamalarını sunmamaları gerekçesiyle, açıklama istenen diğer 3 isteklinin de açıklamalarının mevzuat hükümlerine uygun ve yeterli olmamaları gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, kesinleşen ihale kararının bildirimi ile bunun isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

İdarece, şikayetçi Yılkan İnş. Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden 18.09.2009 tarih ve 593 sayılı yazı ile tekliflerinin aşırı düşük olduğunun tespit edildiği belirtilerek 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca tekliflerine ilişkin açıklamanın 05.10.2009 tarihi saat 10.00’a kadar yazılı olarak idarelerine bildirilmesinin aksi halde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağının belirtildiği, ayrıca aynı yazıda “Açıklık Getirilmesi Gereken Hususlar” başlığı altında “birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bileşenlere ayrıntılı olarak açıklık getirilmesi ile giyecek alımının belge ile tevsik edilerek 05.10.2009 tarih saat 10.00‘a kadar ihale komisyonuna teslim edilmesi” ifadelerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibince idareye sunulan 05.10.2009 tarihli yazıda aşırı düşük açıklama yazısı ilgi tutularak firmalarından açıklama istenildiği, firmalarının vermiş olduğu teklifin eksik değil doğru olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale Kanununun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı __ 38 inci maddesinde;“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü;__

__

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

__

_ “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükmü gereğince, ihale komisyonlarınca aşırı düşük tekliflerin tespit edileceği, bunlar hakkında yazılı açıklama istenip değerlendirme yapılacağı ve açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer alan tespitler ve hükümler birlikte değerlendirildiğinde, birim fiyat teklif alınmak suretiyle çıkılan sözkonusu hizmet alımı ihalesinde iş kalemlerinin işçi ücreti, yemek bedeli, yol bedeli ve giyim bedelinden oluştuğu, işçi ücretinde asgari ücretin esas alınacağı, yol ve yemek bedelinin idari şartnamede nakdi olarak belirlendiği, idarece aşırı düşük açıklama istem yazısında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan bileşenlere ayrıntılı olarak açıklık getirilmesi ile giyecek alımının belge ile tevsik edilmesinin istendiği dikkate alındığında, idarenin aşırı düşük açıklama yazısının mevzuata uygun olduğu, ayrıca şikayetçinin aşırı düşük sorgusu üzerine teklifinin “eksik değil, doğrudur” şeklindeki cevabı 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi yer alan aşırı düşük açıklaması niteliğinde sayılamayacağı, bu itibarla başvuru sahibinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasının ihale mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

__

_ İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir._

__

… ”hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde isteklilerin yeterlik başvuruları veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği hükmü bulunmaktadır.

Buna göre, birim fiyat teklif cetvelinde mevzuata aykırı olarak yol, yemek ve giyim maliyetlerinin ayrı bir iş kalemi olarak belirlenmesi hakkındaki iddianın, dokümana yönelik bir başvuru olduğu, bu iddiaya yapılacak başvurunun en geç ihale tarihinden 3 iş günü önce yapılması gerekmekteyken yapılmadığı ve başvuru sahibince ihaleye teklif verildiği anlaşıldığından, söz konusu iddianın ehliyet ve süre yönünden reddi gerekmektedir.

Öte yandan,

4734 sayılı Kanun Temel**** İlkeler başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan ilke gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti sağlamakla sorumludur.

Bu itibarla, başvuru konusu ihaleye 10 isteklinin teklif verdiği, ancak ihaleye teklif veren 9 isteklinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan tek geçerli teklifin en yüksek teklif olduğu ve yaklaşık maliyet dikkate alındığında ihalede rekabetin oluşmadığı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.__

__

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin

iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Kurul çoğunluğu, söz konusu ihalede , 10 isteklinin teklif verdiği, ancak ihaleye teklif veren 9 isteklinin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan tek geçerli teklifin en yüksek teklif olduğu ve yaklaşık maliyet dikkate alındığında ihalede rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihale işlemleri ve ihale kararının iptaline karar vermiştir.

Söz konusu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 10 adet teklif verildiği, idarece, bu tekliflerden bir adedinin geçerli teklif olduğunun belirlendiği ve ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Açık ihale usulü ile yapılan ihalede, geçerli olan ve ihale üzerinde bırakılan teklifin, kesinleşmiş ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olduğu, asgari maliyetin üzerinde ve idarece belirlenen yaklaşık maliyetin de altında olduğu görüldüğünden ihalenin anılan gerekçeyle iptalinde mevzuata uyarlık bulunmadığı kanaatindeyim.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendine göre “başvurunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki görüşümle, Kurul Çoğunluğunun “ihalenin iptaline” yönündeki kararına katılmıyoruz.

**Kazım ÖZKAN Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **