KİK Kararı: 2009/UH.III-2727

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/079
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 09.11.2009
Karar No : 2009/UH.III-2727
BAŞVURU SAHİBİ:
Irmak Genel Temizlik Hizmetleri Reklam ve İnş.San.Tic.Ltd.Şti., Talat Paşa Cd. K.1 Çiftçi Sk. 4 Kağıthane/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Havza Devlet Hastanesi Baştabipliği, Yeni Mahalle Ş.Onb.Er. Besim Kazar Sokak No:11 Havza/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/101919 İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik,çamaşır Yıkama ve Kalorifer Yakma Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.11.2009 tarih ve III.H.21.59.0261/2009-04E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Havza Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 27.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik, Çamaşır Yıkama ve Kalorifer Yakma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Irmak Genel Temizlik Hizmetleri Reklam ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 01.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 08.10.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.10.2009 tarih ve 21643 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.10.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye katılımda sunmuş oldukları geçici teminat mektubunda teminat miktarının rakamla 9.750,00 TL, yazıyla “dokuzyüzyetmeişbeş TL” yazılmış olduğu, hatanın bankadan kaynaklandığı, ancak idare tarafından geçici teminat mektubunun teyidi yapılmaksızın değerlendirme dışı bırakıldıkları, idareye şikayet başvuruları ekinde bankadan almış oldukları teyit belgesini sunmalarına rağmen şikayetleri uygun bulunmayarak zaten maliyet altı olduklarından teyit alınmasına gerek görülmediğinin belirtildiği, 13 isteklinin katılmış olduğu ihalede 12 istekli değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin belli bir firma üzerinde bırakılmasına çalışıldığı, mevzuata aykırı söz konusu durumun düzeltilerek değerlendirmeye alınmaları ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmelerinin gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibi Irmak Genel Temizlik Hizmetleri Reklam ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası kapsamında Asya Katılım Bankası A.Ş. Çağlayan şubesi tarafından adına düzenlenmiş, geçerlilik tarihi 24.12.2009 olan, 25.08.2009 tarih ve 561544 sayılı geçici teminat mektubunun sunduğu, geçici teminat tutarının rakamla 9.750.-TL, yazıyla “DokuzYediyüzElliTürkLirası” olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

İdarenin, geçici teminat mektubuna ilişkin ilgili bankadan teyit almaksızın, geçici teminatının usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibini değerlendirme dışı bıraktığı, bunun üzerine başvuru sahibinin 01.10.2009 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçesiyle şikayet başvurusunda bulunduğu ve başvurusunun ekinde geçici teminat mektubunun teyidini sunduğu, teyit yazısında 26.08.2009 tarih ve 561544 sayı ile tanzim edilen teminat mektubunun tutarının 9.750,00 TL “(Dokuzbinyediyüzelli TL)” olarak dikkate alınması hususunun belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi doğrultusunda, idari şartnamenin 26.1 maddesinde teklif edilen bedelin % 3’ünden az olmamak üzere geçici teminat alınacağının düzenlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin teklif bedelinin 319.145,20 TL olduğu görüldüğünden, sunması gereken geçici teminat tutarının, teklif bedelinin %3’ü olan 9.574,36 TL veya üzerinde bir bedel olması gerektiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teminatlar” başlıklı 55 inci maddesinde;

__

_“(4)_İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

…

(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin eki geçici teminat mektuplarına ilişkin standart form (standart form-KİK024.1/H) incelendiğinde, geçici teminat tutarının belirtilmesi için boşluk bırakıldığı ve bu boşluğa ilişkin dipnotta teklifin verildiği para biriminin yazılacağının belirtildiği, tutarın hem rakamla hem de yazıyla yazılacağına ilişkin bir ibareye yer verilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” bölümünün “B. Belgelerin İdarelerce Teyit Ettirilmesi” kısmında; “ İsteklilerce sunulan belgelerin içeriğine ya da geçerliğine ilişkin herhangi bir tereddüt ortaya çıkması halinde, ihalelerin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için komisyonların bu konudaki kararı üzerine idarelerce belgeyi düzenleyen gerçek veya tüzel kişilerle, ilgili kurum ve kuruluşlardan bu hususlarda teyit alınması mümkün bulunmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve hükümler çerçevesinde, başvuru sahibinin sunmuş olduğu geçici teminat mektubunda kendisinden kaynaklanmayan bir hata bulunduğu, bu hatadan dolayı idarenin belgenin içeriğine ilişkin bir tereddüde düşebileceği ancak geçici teminat mektuplarında tutarın hem rakamla hem de yazıyla belirtileceğine ilişkin ihale mevzuatında bir düzenleme bulunmadığı da dikkate alındığında, rakamla yazılmış olan tutarın teklif bedelinin %3’ünü karşıladığı başvuruya konu olayda, tutarı sadece rakamla yazılmış olan geçici teminat mektuplarının da mevzuat açısından geçerli olduğu düşünülerek, idarece belgeyi düzenleyen bankadan teyit alınarak ihale işlemlerine devam edilmesinin 4734 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen temel ilkelerine uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Başka bir husus olarak ise idarece, teklif ettikleri bedeller sırasıyla 319.155,80, 319.155,80, 319.217,00, 319.379,00 TL olan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, diğerlerinin açıklamaları uygun bulunmadığından değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin 319.379,00 TL teklif vermiş olan Kartanesi İnş. Taah. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve kamu yararı gözetilerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, idarece şikayet başvurusuna verilen cevapta, başvuru sahibi Irmak Genel Temiz. Hiz. Rek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedeli (319.145,20 TL) aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan dört istekliden de düşük olduğundan, geçici teminat mektuplarına ilişkin teyit alınsaydı dahi aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacakları ve teklifleri ihale üzerinde bırakılan istekliden düşük olduğu için değerlendirme dışı bırakılacakları belirtilmiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda, anılan Kanun hükmüne uygun olarak teklifi aşırı düşük görülen tüm isteklilerden açıklama istenilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekliden daha düşük teklif vermiş olması, istekliden açıklama istenilmeksizin teklifinin aşırı düşük olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına dayanak olamayacağından, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklamalarının teklifini oluşturan bileşenler bazında incelenmesi neticesinde nihai karar verilecektir.

Dolayısıyla, başvuru sahibinin sunmuş olduğu geçici teminat mektubuna ilişkin, düzenleyen bankadan teyit alınması, teyit sonucunda geçici teminat mektubunun usulüne uygun olduğu ve teklif bedelinin % 3’ünü karşıladığının doğrulanması halinde başvuru sahibinden, teklifi aşırı düşük bulunan diğer isteklilere yapılan sorgulama usulüyle açıklama istenilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin geçici teminat mektubunun uygun olduğunun anlaşılması halinde, teklifinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.****

KARŞI OY

Havza Devlet Hastanesi tarafından “ Genel Temizlik, Çamaşır Yıkama ve Kalorifer Yakma Hizmet Alımı” işinin Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin [m1] piyasa rayiçleri ve asgari ücret esas alınarak toplam 349.001,43 TL olarak belirlendiği, 15 adet ihale dokümanı satın alındığı, 13 istekli tarafından teklif verildiği, teklif fiyatlarının sırasıyla 319.098,20 TL, 319.101,80 TL, 319.145,20 TL, 319.155,80 TL, 319.155,80 TL, 319.184,80 TL, 319.217,00 TL, 319.379,00 TL, 320.106,05 TL, 321.228,00 TL, 322.267,20 TL, 323.650,00 TL, 379.999,64 TL olduğu, teklif fiyatları sırasıyla 319.155,80, 319.155,80, 319.217,00, 319.379,00 TL olan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, üç isteklinin açıklamaları uygun bulunmadığından teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak, ihalenin 319.379,00 TL teklif vermiş olan Kartanesi İnş. Taah. Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Yasa’nın 5. maddesinin 1. fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan incelemeden; ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, ihaleye teklif sunan isteklilerden 2 istekli tarafından iş deneyim belgesi (biri özel ortağa ait iş deneyim belgesi) sunulmadığından, 5 istekli tarafından sunulan teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetveli (üç isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata, iki isteklinin birim fiyat teklif cetvelinin uygun olmaması) uygun olmadığından, 3 istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına cevaben yapılan açıklama idarece uygun bulunmadığından, 1 isteklinin ise geçici teminat mektubu uygun olmadığından tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yapılan incelemeden, söz konusu ihaleye 11 teklif sunulmasına rağmen, tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda geçerli 2 teklif kaldığı, geçerli iki tekliften birinin de teklif tutarı yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmediği görülmüştür.

Tekliflerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin olarak, yapılan değerlendirme sonucunda; değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin birbirine benzerlik gösterdiği, değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine ilişkin kendi için de gruplama yapılabileceği, dolayısıyla söz konusu ihalede, kendi içinde gruplama yapıldığında benzer gerekçelerle tekliflerin değerlendirme dışı kalmasının ve de teklif fiyatlarının birbirine olağanüstü derece de yakın olmasının izah edilebilir bir tarafının bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Anılan Yasa’nın 5. maddesinde, idarelerce yapılacak ihalelerde kamu kaynaklarının verimli kullanılması yönünde idarelere sorumluluk yüklenildiği, ancak bu sorumluluğu yerine getirirlerken idareler tarafından; saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve gizlilik ilkelerine uygun davranışlarda bulunulması gerektiği, istekliler tarafından ise anılan Kanun ve ilgili mevzuatında belirlenen esas ve usullere uygun teklif verilmesi gerekliliği hüküm altına alınmıştır.

İdareye yapılan şikayet başvurusuna, idarece verilen cevabi yazıda; “… sunmuş oldukları geçici teminat mektubu bu gerekliliği taşımadığından değerlendirme dışı bırakıldıkları, değerlendirme dışı bırakılan isteklilerden 4 tanesinin idari şartnamenin 31.1 maddesi, 4 tanesinin idari şartnamenin 31.5 maddesi gereğince, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan 4 isteklinin üçünün ise açıklamaları uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldıkları ve Sağlık Bakanlığı’nın genelgesi çerçevesinde hastanenin gelirleri ve kamu yararı dikkate alınarak ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif belirlenmeyerek ihalenin uygun teklif verdiği kanaatine varılan istekli üzerinde bırakıldığı,geçici teminat mektubunun teyidi yapılmış olsaydı dahi, kendilerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak, bu sefer de aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin açıklamaları uygun bulunan ve ihale üzerinde bırakılan istekliden daha düşük bir bedel teklif etmiş olmalarından ötürü değerlendirme dışı bırakılacakları ve …” ifadelerinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu yazıdan, idarenin, başvuru sahibinin teklifini değerlendirme dışı bırakmak üzere kararlı gözüktüğü, bu durumun da anılan Kanun’un 5. maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, idarenin bu tutumu ile tekliflerin sunulma ve değerlendirilme dışı bırakılma gerekçelerinden dolayı tereddüt hasıl olmuştur.

Bu itibarla; incelemeye konu ihalede, idarece başvuru sahibine verilen cevap ve teklif fiyatları ile tekliflerin değerlendirme dışı kalma nedenleri birlikte değerlendirildiğinde, idarece yapılan ihale işlemlerine ilişkin olarak tereddüt hasıl olduğu, söz konusu ihalede anılan Kanun’un 5. maddesinde yer alan ilkelerin sağlanamadığı gerekçesiyle, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; inceleme konusu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ düzeltici işlem belirlenmesine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **