KİK Kararı: 2009/UH.III-2599

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/077
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 26.10.2009
Karar No : 2009/UH.III-2599
BAŞVURU SAHİBİ:
Kul-San Tabldot Temizlik Gıda Ltd.Şti., Merkez Mah. Atatürk Cad. Sandal Kasabası No:116 Kula/MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Sakarya Mah. Atatürk Bulvarı No:1 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/102012 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilere Öğle Yemeği Verilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.10.2009 tarih ve III.H.19.51.0092/2009-36E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 25.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilere Öğle Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Kul-San Tabldot Temizlik Gıda Ltd. Şti.’nin 07.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 09.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.09.2009 tarih ve 20507 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci tekliflerin aşırı düşük olduğu, iki firmadan da aşırı düşük fiyat açıklamasının istenmesi gerektiği, bu fiyatlarla istenen hizmetin sağlanamayacağı ve ayrıca itiraz süreci beklenilmeden sözleşmenin imzalanmasının ise uygun olmadığı, ihalenin iptal edilmesine karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu edilen ihalenin, Manisa merkez ilçe taşımalı eğitim kapsamındaki 1328 öğrenciye, 180 iş günü için toplam 239.040 öğün öğle yemeği verilmesi, bu yemeklerin malzeme dahil pişirilmesi, dağıtımı ve sonraki hizmet işlerini kapsadığı, işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, tekliflerin değerlendirilmesi işlemleri neticesinde, başvuru sahibi isteklinin geçici teminat mektubu sunmaması nedeniyle ihale dışı bırakıldığı, diğer tekliflerin geçerli kabul edildiği, ihalenin en düşük teklif veren Manisa Okyanus Ltd. Şti. adlı isteklinin üzerinde bırakıldığı, ikinci avantajlı teklif sahibi olarak da Habitat Gıda Ltd. Şti.’nin belirlendiği, ancak Manisa Okyanus Ltd. Şti.’nin sözleşme imzalama aşamasında 01.09.2009 tarihinden itibaren altı ay süreyle yasaklı olduğu hususunun tespit edilmesi üzerine, sözleşmenin en avantajlı ikinci teklif sahibi firma olan Habitat Gıda Ltd. Şti. ile imzalandığı anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde;****

“İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır.” _hükmü,

Anılan yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde ise;

“İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_ İhale komisyonu;_

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_ Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

_ Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,_

Yer almaktadır.

İdare tarafından gerçekleştirilen yaklaşık maliyet tutarının tespiti işlemleri incelendiğinde; yaklaşık maliyetin tespitinde, Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğünün 10.07.2006 tarih ve 11279 sayılı onay yazısının esas alındığı, bu onay yazısında ise özetle, 2006- 2007 öğretim yılından itibaren taşımalı ilköğretim öğrencilerine verilen günlük öğle yemeği bedelinin Katma Değer Vergisi (KDV) dahil olmak üzere 1,92 TL olarak belirlenmesinin uygun görüldüğü belirtilmekte olup, idare tarafından da söz konusu onay yazısı doğrultusunda öğün başına yaklaşık maliyet tutarının KDV hariç 1,77 TL olarak belirlendiği, bu haliyle yaklaşık maliyet tutarının belirlenmesi yönteminin mevzuat hükümlerine herhangi bir aykırılık teşkil etmediği belirlenmiştir.

İhaleye ilişkin idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler” başlıklı 25.3 üncü maddesinde; “ Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergisi, resim ve benzeri personel giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. Ayrıca, taşıma merkezi okullarda öğle yemeği servisi ile servis sonrası hizmetleri yürütülecek personelin maaş ve SSK ve benzeri giderleri teklif fiyatına dahildir” düzenlemesine,

Aynı şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 54 üncü maddesinin 13 üncü fıkrasında ise; “Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde mesul mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır. …” düzenlemesine,

Yer verilmiştir.

İhaleye ilişkin teknik şartnamenin “Verilecek hizmet şekli” başlıklı 7 nci maddesinde ise, öğrencilere verilecek yemek menüsü ile ilgili olarak;

“1 inci gün : kıymalı kuru fasulye, pirinç pilavı, mevsim meyve, ekmek

2 nci gün : mercimek çorba, patates köfte kızartma, yoğurt, ekmek

4 üncü gün : etli nohut, bulgur pilavı, mevsim salata, ekmek

5 inci gün : şehriyeli tavuksuyu çorba, fırında sebzeli tavuk, mevsim meyve, ekmek

6 ncı gün : etli taze fasulye, sigara böreği, ayran, ekmek

7 inci gün : fırında köfte, pirinç pilavı, mevsim salata, ekmek

8 inci gün : kıymalı nohut, domatesli pirinç pilavı, mevsim meyve, ekmek

9 uncu gün : ezogelin çorba, tepsi böreği, ayran, ekmek

10 uncu gün: z.yağlı sebze yemeği, tavuklu pirinç pilavı, sütlü tatlı, ekmek

Not: Bakliyat 80 gr., pirinç pilavı 80 gr., köfte 80 gr., bulgur pilavı 80 gr., yoğurt 100 gr., tavuk 80 gr., salata 100 gr., tatlı 150 gr., mevsim meyve 125 gr.”

Düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından öğün başına 1,19 TL fiyat verilirken, birinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından 1,10 TL ve ikinci avantajlı teklif sahibi istekli tarafından ise 1,31 TL’lik birim fiyatların verildiği, ayrıca birinci avantajlı teklif sahibi isteklinin yasaklandığının öğrenilmesi nedeniyle sözleşmenin, 1,31 TL birim fiyat veren ikinci avantajlı teklif sahibi istekli ile imzalandığı belirlenmiştir.

Buna göre, başvuru sahibi istekli tarafından her ne kadar birinci ve ikinci avantajlı teklif sahiplerince verilen fiyatlar ile işin yapılamayacağı hususu iddia edilmekte ise de, kendisi tarafından verilen teklif fiyatının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin verdiği teklif fiyatına oldukça yakın olduğu ve ikinci avantajlı teklif sahibi isteklinin verdiği teklif fiyatından ise düşük olduğu, bu gerekçe ile de başvuru sahibinin kendisi tarafından verilen teklif fiyatı ile yaptığı şikayetin çelişkili durum arz ettiği anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, ihalede belirlenen yaklaşık maliyet tutarı ve işin gerçekleştirilmesi için öngörülen maliyet bileşenleri ile verilen teklif fiyatları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde birbiriyle karşılaştırıldığında, geçerli en düşük ilk üç teklif fiyatının birbirine yakın olduğu anlaşıldığından, tekliflerin aşırı düşük bulunmasızın ihalenin sonlandırılması işlemlerinde mevzuat hükümlerine bir aykırılık bulunmadığı belirlenmiş olup, yapılan başvurunun uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde ihale süreci içerisinde idareye yapılacak şikayet başvuruları üzerine on gün içinde idarece bir karar alınmaması veya alınan kararın istekli tarafından uygun bulunmaması halinde, on günlük sürenin bitimini veya kararın bildirim tarihini izleyen on gün içinde, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği ve idarelerce bu süre içerisinde sözleşme imzalanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalede, idarece 08.09.2009 tarihli işlemle şikayetin reddine karar verildikten sonra Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikayet süresi beklenilmeden 16.09.2009 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı belirlenmekle birlikte, yapılan şikayetin uygun olmadığı sonucuna varıldığından, sözleşme imzalanması ile ilgili olarak gerçekleştirilen aykırılığın sonuca etkili olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede; ihale konusu işin adının Manisa merkez ilçe taşımalı eğitim kapsamındaki 1328 öğrenciye, 180 iş günü için toplam 239.040 öğün öğle yemeği verilmesi işi olduğu, bu yemeklerin malzeme dahil pişirilmesi, dağıtımı ve sonraki hizmet işlerini kapsadığı, yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü’nün 10.07.2006 tarih ve11279 sayılı oluru esas alınarak toplam 423.100,00 TL olarak belirlendiği, 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 5 istekli tarafından teklif verildiği, tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda, başvuru sahibi tarafından geçici teminat mektubu sunulmadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer istekliler tarafından sunulan teklif tutarlarının sırasıyla 262.944,00 TL, 284.344,00 TL, 313.142,40 TL, 392.025,60 TL ve 908.352,00 TL olduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile 4734 sayılı Kanunda belirtilen sürelere uyulmadan sözleşmenin imzalandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde, “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yapılan incelemeden;

İdari şartnamenin 25.3 maddesinde; “ Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergisi, resim ve benzeri personel giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir. Ayrıca, taşıma merkezi okullarda öğle yemeği servisi ile servis sonrası hizmetleri yürütülecek personelin maaş ve SSK ve benzeri giderleri teklif fiyatına dahildir” , 54. maddesinin 13. Fıkrasında da; “ Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde mesul mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır. …” düzenlemeleri yer almaktadır.

İdarece, yaklaşık maliyet tespit edilirken Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü’nün 10.07.2006 tarih ve11279 sayılı oluru esas alınarak, öğün başına KDV dahil 1,92 TL, KDV hariç 1,77 TL fiyatın baz alındığı, ancak istekliler tarafından öğün başına 1,10 TL, 1,19 TL ve 1,31 TL fiyat tekliflerinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Teknik Şartnamenin 7. maddesinde; “ öğrencilere verilecek yemek menüsünün;

1. Gün: kıymalı kuru fasulye, pirinç pilavı, mevsim meyve, ekmek

2. Gün: mercimek çorba, patates köfte kızartma, yoğurt, ekmek,

3. Gün: kıymalı mevsim sebze yemeği, pirinç pilavı, sütlü tatlı, ekmek

4. Gün: etli nohut, bulgur pilavı, mevsim salata, ekmek

5. Gün: tavuk sulu şehriye çorba, fırında sebzeli tavuk, mevsim meyve, ekmek

6. Gün: etli taze fasulye, şehriye çorba, sigara böreği, ayran, ekmek

7. Gün: fırında köfte, pirinç pilavı, mevsim salata, ekmek

8. Gün: kıymalı nohut, domatesli pirinç pilavı, mevsim meyve, ekmek

9. Gün: ezo gelin çorba, tepsi böreği, ayran, ekmek

10. Gün: zeytinyağlı sebze yemeği, tavuklu pirinç pilavı, sütlü tatlı, ekmek

__

_ Not: Bakliyat 80gr-Pirinç pilavı 80 gr-Köfte 80 gr-Bulgur pilavı 80gr-yoğurt l00gr-_

_ Tavuk 80 gr- salata 100 gr- tatlı 150 gr- mevsim meyve 125 gr_” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarece, yaklaşık maliyet hesaplamasında Milli Eğitim Bakanlığının 2006 tarihli olurunun esas alındığı, geçen 3 yıllık süre zarfında yemeğin ana bileşenlerini oluşturan malzeme fiyatlarında artışlar olabileceği göz önüne alınarak fiyatların güncellenmesi gerekirken, güncelleme yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi yada belgeye rastlanılmadığı,

Kaldı ki, idarece yaklaşık maliyet hesaplamasında Bakanlığın 2006 yılı fiyatları esas alınmasına karşın, isteklilerce teklif edilen fiyatların, idarenin belirlediği yaklaşık maliyetin de altında kaldığı,

İdari şartname ve teknik şartnamede yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, isteklilerce teklif edilen fiyatlarla, teknik şartnamede gramajları ve çeşitleri belirtilen yemeklerin temin edilebilirliğinin anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sorgulama yapılması gerekirken, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükmünden de anlaşılacağı üzere, ihale komisyonunca verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması, anılan Kanun sistematiği açısından önem arz etmektedir.

Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Genel Müdürlüğü’nün 2006 yılı oluru esas alınmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan dahil teklifi geçerli olan 3 isteklinin fiyat teklifleri ile yaklaşık maliyet arasında ciddi fiyat farklılıklarının olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla, isteklilerce sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin altında kalması nedeniyle, ihale komisyonunca aşırı düşük tekliflerin belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

** Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi**