KİK Kararı: 2009/UH.II-3088

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/085
Gündem No : 75
Karar Tarihi : 21.12.2009
Karar No : 2009/UH.II-3088
BAŞVURU SAHİBİ:
Pekcanlar Turizm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti., Sanatoryum Caddesi No:169/A Keçiören/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Atölye Müdürlüğü, İstanbul Caddesi No:8 Akköprü Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/140027 İhale Kayıt Numaralı "Müdürlüğümüzün Personelinin Taşınması ve Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 2010 Yılında Çalıştırılmak Üzere 16 Adet Araç Kiralanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.12.2009 tarih ve II.H.26.17.0228/2009-37E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Karayolları Atölye Müdürlüğü tarafından 12.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Müdürlük Personelinin Taşınması ve Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 2010 Yılında Çalıştırılmak Üzere 16 Adet Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Pekcanlar Turizm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 20.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.12.2009 tarih ve 24347 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.12.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 6 ncı satırında aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerinde aritmetik hata bulunmadığı, 6 ncı satırın 0,15 kr X 4000 km =600.00TL şeklinde doğru hesaplandığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif mektubunda hiç birim yazılmadığı, geçici teminat mektubunda ihale konusu işin adının yanlış yazıldığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “ Teklif ve sözleşme türü ” başlıklı 25 inci maddesinde; “ İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarenin birim fiyat teklif cetvelini şu şekilde tanzim ettiği görülmüştür:

A!

B 2

Sıra

No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Araç Sayısı

Gün / Km

Teklif Edilen Birim Fiyat

TOPLAM TUTAR

Toplam tutar= Araç sayısı+Gün/km + Birim Fiyat

1

15 yolcu kapasiteli araç

Araç x Gün

11

250 Gün

2

26 yolcu kapasiteli araç

Araç x Gün

1

250 Gün

3

4 yolcu kapasiteli panel

Araç x Gün

2

250 Gün

4

4 yolcu kapasiteli panel

Araç x Gün

1

365 Gün

5

18 yolcu kapasiteli

Araç x Gün

1

365 Gün

6

Fazla çalışma

Kilometre

4000 km

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuru sahibi tarafından birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin “Fazla çalışma” kaleminde “Teklif edilen birim fiyat” sütununa “0,15 KR”, “Toplam tutar” sütununa ise “600,00 TL” yazıldığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması ” başlıklı 56 ncı maddesinin son fıkrasında; “ Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Aritmetik hata ve yuvarlama ” başlıklı 16.5 inci maddesinde; “ 16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarlar, virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır. Ancak, birim fiyat üzerinden teklif alınan mal alım ihalelerinde, miktarı yüksek olan iş kalemleri için, idari şartnamenin diğer hususlara ilişkin bölümünde belirtilmek kaydıyla, istekliler birim fiyatlarını virgülden sonra iki haneden fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Bu durumda da birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarlar, virgülden sonra iki hane olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır. ” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi fazla çalışma kaleminde, kilometre başına öngördüğü 0,15 kuruş birim fiyatı 4000 km ile çarpmak suretiyle 600 TL teklif fiyatını bulmuştur. Fakat 0,15 kuruş ile 4.000 miktarının çarpılması sonucunda matematiksel olarak 600 kuruş neticesi çıkar ki bu değer 6 TL’ye tekabül etmektedir. Bu itibarla yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, birim fiyat teklif cetvelinin anılan sütununda 6 TL olarak bulunması gereken tutarın 600 TL olarak yazılmasının aritmetik hata olduğu ve isteklinin teklifinin bu sebeple değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “ Araç Kiralanmasıdır. Toplam 16 adettir ” şeklinde belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunda işin adının “Araç Kiralama” şeklinde belirlendiği görüldüğünden söz konusu isteklinin geçici teminat mektubunun kabulünde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin “Fazla çalışma” kaleminde “Teklif edilen birim fiyat” sütununa “0,35”, “Toplam tutar” sütununa ise “1.400,00” yazıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “ Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ” başlıklı 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “ Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur. Mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında alternatif teklif verilebileceğine dair hüküm bulunması halinde, alternatif tekliflerde aynı şekilde hazırlanarak sunulur. ” hükmü

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Başvuru ve teklif mektuplarının şekli ” başlıklı 53 üncü maddesinde; “ (1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

_ a) Yazılı olması._

_ b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi._

_ c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması._

_ ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması._

_ d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi._

_ e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması._

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu, işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri gereği teklif mektuplarına, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması gerekmekte olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif mektubunda teklif tutarının rakam ve yazı ile 383.040,00 Türk Lirası olarak açık bir şekilde yazıldığı, eki cetvelde herhangi bir para birimi belirtilmemesine karşın kalemlerin toplam tutarının 383.040,00 miktarını sağlamasından para biriminin Türk Lirası cinsinden belirlendiği ve herhangi bir aritmetik hata olmaksızın yazıldığı anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale işlem dosyasının tetkiki neticesinde Gümüşsoy Tur. Ltd. Şti’nin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 6 ncı kaleminin başvuru sahibi ile birebir aynı şekilde doldurulduğu görüldüğünden Kararın (A) kısmında yapılan tespitler çerçevesinde anılan isteklinin teklifinin bu sebeple de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır

Sonuç olarak yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin “ Karayolları Atölye MüdürlüğününPersonelinin Taşınması ve Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 2010 Yılında Çalıştırılmak Üzere 16 Adet Araç Kiralanması” işi olduğu, açık ihale usulü ile ihaleye çıkıldığı, yaklaşık maliyetin [m1] ilgili oda ve kuruluşlara sorulmak suretiyle toplam 387.463,33 TL olarak belirlendiği;**** ihalede 9 adet ihale dokümanının satın alındığı, biri teşekkür mektubu olmak üzere 7 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu, teklif zarfı uygun olmadığı gerekçesiyle bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, değerlendirmeye alınan 5 tekliften başvuru sahibi dahil teklif mektubunda aritmetik hata olduğu gerekçesiyle 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bir diğer isteklinin ise iş deneyim belgesi ekinde sözleşme olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye geçerli tek teklif kaldığı ve ihalenin 383.040,00 TL teklif sunan isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

9. maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü yer almaktadır .

__

Hizmet Alamı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8. maddesinde; ****

“ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır._

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9. maddesinin 3. Fıkrasında ise; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak**% 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği”****** hükmü yer almaktadır.

İdarenin incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere fiyat analizi verilerinden faydalandığı ve fiyat analizleri verileri başlıklı tabloda müteahhit kârı olarak %25 oranının belirtildiği anlaşılmıştır.

**** Kamu İhale Mevzuatında, idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyetin; ihale konusu iş için öngörülecek ödenek tutarının belirlenmesi, ihale sürecinde istekliler tarafından sunulan tekliflerin fiyat yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesi aşamalarında oldukça önemli bir parametre olduğu ortadadır. Bu nedenle, idareler tarafından yaklaşık maliyetin doğru, tutarlı bir şekilde ve titizlikle hesaplanması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede; idarece hazırlanan yaklaşık maliyete % 25 oranında yüklenici kârı ilave edildiği**,** bununda yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, söz konusu ihalede 7 istekli tarafından teklif zarfı sunulduğu, bir isteklinin teklif zarfında teşekkür mektubu olduğu, bir başka isteklinin teklif zarfı uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, değerlendirmeye alınan 5 tekliften başvuru sahibi dahil teklif mektubunda aritmetik hata olduğu gerekçesiyle 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bir diğer isteklinin teklifinin ise iş deneyim belgesi ekinde sözleşme olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, değerlendirmeye esas geçerli tek teklif kaldığı ve teklif tutarının yaklaşık maliyetin (%20 kâr içeren) üzerinde olduğu dikkate alındığında, anılan Kanun’un 5. maddesinde yer alan “rekabet” ilkesi uyarınca ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Hakan GÜNAL Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi **