KİK Kararı: 2009/UH.II-2741

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/079
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 09.11.2009
Karar No : 2009/UH.II-2741
BAŞVURU SAHİBİ:
Pan Havacılık ve Ticaret Aş, Macun Mahallesi Mağdenli Binası 195.Cadde No:4 K.1 06370 Macunköy/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İdari İşler Daire Başkanlığı, Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Mithatpaşa Cad. B Blok 3 Sıhhıye /ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/105888 İhale Kayıt Numaralı "Ambulans Uçak Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

06.11.2009 tarih ve II.H.22.53.0264/2009-8E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 29.09.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ambulans Uçak Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Pan Havacılık ve Ticaret Aş’nin 13.10.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.10.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.10.2009 tarih ve 22231 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif ettiği fiyatın yaklaşık maliyete kıyasla %46,86, diğer tekliflere kıyasla %30-36 civarında tenzilatlı olduğu, yaklaşık maliyet ve diğer teklifler dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, idarece anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

2. İdarece piyasa araştırması yapılmak suretiyle hesaplanan yaklaşık maliyet için ihale üzerinde bırakılan Heliportugal S.A. firması tarafından verilen fiyatın 61.974.000,00 Euro olmasına karşın, aynı firmanın ihaleye vermiş olduğu teklifin 19.278.000,00 Euro olduğu, anılan firmanın yaklaşık maliyet hesabı için verdiği teklif ile ihaleye verdiği teklif arasındaki fark dikkate alındığına, söz konusu firmanın idareyi aldatmaya yönelik bir davranışta bulunmak suretiyle ihaleye fesat karıştırdığı,

3. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabının mevzuata aykırı olduğu,

4. Şikayete konu ihalede, 4734 sayılı Kanunun 63 üncü maddesinde yer alan yerli istekliler lehine fiyat avantajının uygulanmamasının 02.12.2008 tarih ve 2008/20 sayılı Başbakanlık Genelgesine aykırı olduğu,

5. Ekonomik ve mali yeterlik belgeleri ile iş deneyim belgesinin istenmediği, ancak ihale konusu işin bilgi ve ihtisas sahibi olmayı gerektirdiği ve anılan belgeleri sağlayacak yeterli isteklinin bulunduğu,

6. İdari şartnamede tekliflerin sadece “Euro” cinsinden verilebileceğinin düzenlendiği, ancak teklifin milli para birimi olan “ TL” cinsinden de verilebilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

__

Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde benzer hükümler bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 19.728.000,00 Euro olduğu, yaklaşık maliyetin de idarece 37.122.102,00 Euro olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece 02.06.2009 tarihli yazı ve eki ihale konusu işin teknik şartnamesi ile birlikte çeşitli firmalardan piyasa araştırılması yapılmak suretiyle teklif alındığı ve bu tekliflerin aritmetik ortalamasına kendi hesapladığı maliyet dahil edilerek bulunan her iki maliyetin tekrar ortalaması alınmak suretiyle hesaplandığı görülmektedir. İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında yüklenici karının %25 (Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesine göre bu oran en fazla %20 olarak öngörülebilir.) öngörülmesine rağmen yaklaşık maliyetin 28.139.004,00 Euro olarak bulunduğu, bu fiyata aritmetik ortalaması 46.105.170,00 Euro olan piyasa teklifleri dahil edildiğinde yaklaşık maliyetin 37.122.102,00 Euro’ya a yükseldiği, piyasa teklifi kapsamında teklif alınan firmalardan bazılarının ihaleye de teklif verdiği, ancak her iki teklifleri arasında fiyat farkının çok yüksek olduğu görüldüğünden piyasadan alınan bazı tekliflerin rasyonel olmadığı ve yaklaşık maliyeti yükselttiği aşikardır. İdarece 28.139.004,00 Euro olarak bulunan yaklaşık maliyet hesabında yüklenici karının %25 öngörüldüğü ve karsız yaklaşık maliyetin 22.511.196,00 olduğu hususu ile piyasa teklifi kapsamında en düşük teklifi veren Red Star Havacılık A.Ş.’nin teklif fiyatının 13.777.200,00 Euro olduğu hususu bir arada değerlendirildiğinde idarece aşırı düşük sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılmak üzere 02.06.2009 tarihli yazı ve eki ihale konusu işin teknik şartnamesi ile birlikte ihale üzerine bırakılan ortak girişimin bazı ortakları dahil çeşitli firmalardan fiyat teklifi alındığı, ihale üzerine bırakılan isteklinin verdiği fiyatın 61.974.000,00 Euro, ihaleye verdiği teklifin 19.728.000,00 Euro, aradaki farkın 42.246.000,00 Euro olduğu anlaşılmıştır.

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde idare tarafından gerek duyulduğunda yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yaklaşık maliyet hesabında kullanılmak üzere fiyat teklifi veren isteklilerin verdikleri tekliflerle bağlı olduğuna dair herhangi bir mevzuat hükmü olmadığı gibi, idarece bu fiyatların kullanılmasını zorunlu kılacak bir hüküm bulunmadığı, piyasadan alınan fiyat tekliflerinin yaklaşık maliyet hesabına katılıp katılmamasının da idarenin takdirinde olduğu anlaşılmıştır. Hayatın olağan akışı içinde, herhangi bir firmanın ihaleye vereceği teklif fiyatı ile yaklaşık maliyet hesabı için verdiği fiyat teklifinin aynı olmasının beklenemeyeceği, aksi takdirde söz konusu firmanın ihaleye katılması durumunda firmanın teklif fiyatının önceden bilinme ihtimalinin doğacağı ve bu durumun firmayı ihalede dezantajlı konuma düşürme olasılığının bulunduğu, bu gibi riskleri elemine etmek için firmaların yaklaşık maliyet hesabı için genellikle yüksek fiyat teklifi verdikleri bilinmektedir. Zira, bahse konu ihalede THK iktisadi işletmesinin yaklaşık maliyet hesabı için öngördüğü bedelin 57.960.000,00 Euro, teklif fiyatının 29.880.000,00 Euro olduğu; Global Tek. Elk. Yaz. Müh. Hav. San. ve Tic. A.Ş- Gate Elk. San. ve Tic. A.Ş.- SOS İnt. Amb. Ser. A.Ş.-Sportif Hav. Ve Tur. A.Ş.-(Ortak Girişim)’nin teklif fiyatının 29.844.000,00 Euro olmasına karşın Global Tek. Elk. Yaz. Müh. Hav. San. ve Tic. A.Ş’nin yaklaşık maliyet bedeli için öngördüğü fiyatın 57.600.000,00 Euro, SOS İnt. Amb. Ser. A.Ş’nin öngördüğü bedelin 34.200.000,00 Euro olduğu görülmektedir.

Bununla birlikte, başvuru sahibi, ihale üzerine bırakılan isteklinin yaklaşık maliyet için öngördüğü bedel ile teklif fiyatı arasındaki farktan hareketle, söz konusu isteklinin idareyi aldatmaya yönelik bir davranışta bulunmak suretiyle ihaleye fesat karıştırdığını iddia etmektedir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunun “ İhaleye fesat karıştırma” suçunu düzenleyen 235 inci maddesinde yer alan;__“Kamu kurum veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihalelere ve yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

__

(2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır:

__

_a) _Hileli davranışlarla;

__

1. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye veya ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek,

2. İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak,

3. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olduğu halde, sahip olmadığından bahisle değerlendirme dışı bırakmak,

4. Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı halde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak.

_ b) Tekliflerle ilgili olup da ihale mevzuatına veya şartnamelere göre gizli tutulması gereken bilgilere başkalarının ulaşmasını sağlamak._

_ c) Cebir veya tehdit kullanmak suretiyle ya da hukuka aykırı diğer davranışlarla, ihaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olan kişilerin ihaleye, ihale sürecindeki işlemlere katılmalarını engellemek._

d) İhaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapmaları.

__

(3) İhaleye fesat karıştırma sonucunda ilgili kamu kurumu veya kuruluşu açısından bir zarar meydana gelmiş ise, ceza yarı oranında artırılır. Zararın meydana gelmiş olduğu sabit olmakla birlikte miktarının belirlenememiş olması, bu fıkra hükmünün uygulanmasını engellemez.

(4) İhaleye fesat karıştırma dolayısıyla menfaat temin eden görevli kişiler, ayrıca bu nedenle ilgili suç hükmüne göre cezalandırılırlar.

__

(5) Yukarıdaki fıkralar hükümleri, kamu kurum veya kuruluşları aracılığı ile yapılan artırma veya eksiltmeler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu kurum veya kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının iştirakiyle kurulmuş şirketler, bunların bünyesinde faaliyet icra eden vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler veya kooperatifler adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara fesat karıştırılması halinde de uygulanır.” hükmü dikkate alındığında, söz konusu işlemin ihaleye fesat karıştırılma suçu olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17 nci maddesinde yer alan; “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

__

_a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek. _

__

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

_c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek. _

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

__

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

__

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede de söz konusu durumun yasaklamaya gerektirecek bir işlem olmadığı açık olduğundan başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55 inci maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında,__

__

__“ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

__

_ İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.” _

__

hükümleri ve 4 üncü fıkrasında ise,

_ “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.”_

hükmü öngörülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; “İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlüarar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan iddia ile ilgili idareye şikayet başvurusunun olmadığı, doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusu yapıldığı, ayrıca başvurunun süresinde yapılmadığı anlaşıldığından bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun reddedilmesi gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun “idareye şikayet başvurusu” başlıklı 55. maddesinde; “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

__

_ İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …”_ hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinde;“(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

__

_ a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,_

__

_ …_

_ c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,_

__

_ hakkında başvuruda bulunabilir…” _hükmü,

6 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında; “ Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin 4 üncü, 5 inci ve 6 ncı iddialarının ihale dokümanına yönelik olduğu anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ihaleye teklif verdikten sonra ihale dokümanına yönelik başvuruda bulunduğu dolayısıyla başvuru ehliyetine haiz olmadığı ayrıca anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca ihale tarihinden önceki üç iş günü içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin 4 üncü 5 inci ve 6 ncı iddialarının ehliyet ve süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.__

Açılanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin “Ambulans Uçak Kiralama Hizmet Alımı” işi olduğu, ihalede 15 adet ihale dokümanının satın alındığı, 8 istekli tarafından teklif verildiği, idare tarafından tespit edilen yaklaşık maliyetin 37.122.102,00 Euro olduğu, ihale komisyonu tarafından tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde ihalenin 19.728.00,00 Euro bedelle Heliportugal-Trabalhos E Transporte Aero, Repsesentaçoes İmportaçao SA – Barış Uçakla Zirai Or. Yan. Sön. Uç. Bak. On. Hav. Ve Tur. Akar. Nak. Paz. Tic. Ltd.Şti. – Duygu Sav. San. Sis. Pet. İnş. Den. Tur. Sağ. Sey. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinin 1. fıkrasında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

9. maddesinde; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü yer almaktadır .

__

Hizmet Alamı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin;

8 inci maddesinde; ****

** “**(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Yer almaktadır.

İdarenin incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak yaklaşık maliyeti oluşturmak üzere piyasadan fiyat araştırması yaptığı, yapılan araştırma sonucunda elde edilen yaklaşık maliyetin aşağıdaki gibi olduğu,

Ambulans Uçak Ücreti (turbo jet Çok Motorlu -3600 saat) (EURO/SAAT)

Ambulans Uçak Ücreti (turbo prob çok motorlu-3600 saat) (EURO/SAAT)

Red Star Havacılık A.Ş.

2.446,00

1.381,00

THK Türk Kuşu Genel Müd.

9.300,00

6.800,00

Duygu–Heliportugal Sav. Sis. Şti.

9.650,00

7.565,00

S.O.S İnter. Amb. Ser. A.Ş.

5.500,00

4.000,00

Koçoğlu Hav. A.Ş.

8.500,00

7.500,00

Global Tek. Hav. A.Ş.

8.500,00

7.500,00

Firmaların Aritmetik ort.

7.333,00

5.474,00

İdarece hesaplanan Bed.

3.329,38

4.487,01

Ort. Birim Mal.

5.910,01

4.401,69

Ort. Birim Mal.(x)3600 Saat

21.276.018,00

15.846.084,00

Toplam

37.122.102,00 Euro (79.500.693,64 TL)

Anlaşılmıştır.

Diğer taraftan; 29.09.2009 tarihinde yapılan ihaleye verilen teklif fiyatların ise;

İsteklinin Adı[M1] [M2]

Teklif Bedeli (Euro)

Heliportugal-Trabalhos E Transporte Aero, Repsesentaçoes İmportaçao SA- Barış Uçakla Zirai Or. Yan. Sön. Uç.Bak. On. Hav. Ve Tur. Akar. Nak. Paz. Tic. Ltd. Şti.-Duygu Sav. San. Sis. Pet. İnş. Den. Tur. Sağ. Sey. San ve Tic. Ltd. Şti. (Ortak Girişim)

19.728.000,00

Türkmen Havacılık Taş. ve Tic. A.Ş.

28.080.000,00

Pan Havacılık ve Tic. A. Ş.

28.224.000,00

Venimest Gayr. Yat. Hizm. San ve Tic. A.Ş-Ezmed Sağ. Tur. Ve Eğt. Ltd. Şti.-Ayjet Anadolu Yıldızları Hava Taş. Ve Uçus Hiz. A. Ş. (Ortak Girişim)

29.250.000,00

Global Tek. Elk. Yaz. Müh. Hav. San. ve Tic. A.Ş- Gate Elk. San. ve Tic. A.Ş.- SOS İnt. Amb. Ser. A.Ş.-Sportif Hav. Ve Tur. A.Ş.-(Ortak Girişim)

29.844.000,00

THK Gökçen Hav. İktisadi İşl.

29.880.000,00

SKY Line Ulaşım Tic. A. Ş.

35.722.800,00

şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda da belirtildiği üzere idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılmak üzere 02.06.2009 tarihli yazı ve eki ihale konusu işin teknik şartnamesi ile birlikte ihale üzerine bırakılan ortak girişimin bazı ortakları dahil çeşitli firmalardan fiyat teklifi aldığı, ihale üzerine bırakılan isteklinin yaklaşık maliyet için verdiği fiyatın 61.974.000,00 Euro, ihale için verdiği teklifin ise 19.728.000,00 Euro olduğu, arada 42.246.000,00 Euro farkın bulunduğu, THK Gökçen Hava iktisadi işletmesinin yaklaşık maliyet hesabı için öngördüğü bedelin 57.960.000,00 Euro, ihale teklif fiyatının ise 29.880.000,00 Euro olduğu, Global Tek. Elk. Yaz. Müh. Hav. San. ve Tic. A.Ş- Gate Elk. San. ve Tic. A.Ş.- SOS İnt. Amb. Ser. A.Ş.-Sportif Hav. Ve Tur. A.Ş.-(Ortak Girişim)’nin ihale teklif fiyatının 29.844.000,00 Euro olmasına karşın Global Tek. Elk. Yaz. Müh. Hav. San. ve Tic. A.Ş’nin yaklaşık maliyet bedeli için öngördüğü fiyatın 57.600.000,00 Euro olduğu, SOS İnt. Amb. Ser. A.Ş’nin öngördüğü bedelin 34.200.000,00 Euro olduğu görülmektedir.

Bu tespitlerden yola çıkıldığında yaklaşık maliyetin oluşturulmasında istekliler tarafından verilen fiyatlar ile aynı istekliler tarafından 29.09.2009 tarihinde yapılan ihaleye verilen teklif fiyatlar arasında % 60 ile % 200’lere varan farkın oluştuğu, bu durumun da yaklaşık maliyetin sağlıklı bir şekilde tespit edilememesi sonucunu doğurduğu kanaatine varılmıştır.

Diğer taraftan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi başlıklı 9. Maddesinin 3. Fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği”hüküm altına alınmasına rağmen idarenin yaklaşık maliyet içerisine % 25 oranında firma kârı ilave ettiği, bununda yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Mevzuatında, idarelerce hesaplanan yaklaşık maliyetin; ihale konusu iş için öngörülecek ödenek tutarının belirlenmesi, ihale sürecinde istekliler tarafından sunulan tekliflerin fiyat yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlenmesi aşamalarında oldukça önemli bir parametre olduğu ortadadır. Bu nedenle, idareler tarafından yaklaşık maliyetin doğru, tutarlı bir şekilde ve titizlikle hesaplanması gerekmektedir.

Ancak incelemeye konu ihalede; hazırlanan yaklaşık maliyet ile teklif fiyatlar göz önüne alındığında idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin doğru ve tutarlı olmadığı, bununda anılan Kanun’un 5. maddesinde yer alan, saydamlık ve güvenirlik ilkesi uyarınca ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

** Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **