KİK Kararı: 2009/UH.II-2637

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/077
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 26.10.2009
Karar No : 2009/UH.II-2637
BAŞVURU SAHİBİ:
Efekent Endüstriyel Makina Ekip. Kim. Mad. Çevre Te. Rest. Öd. Nak. ve Ser. Taş.Tic.Ltd.Şti., Egemenlik Mh. 6133-2sk 4 Işıkkent Bornova/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Altındağ Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü, Akköprü Kampüsü Akköprü Kampüsü Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/74403 İhale Kayıt Numaralı "Belediyemiz Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması ve Taşınması Hizmet İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

14.10.2009 tarih ve II.H.20.16.0223/2009-33E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Altındağ Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 07.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediyemiz Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması ve Taşınması Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Efekent Endüstriyel Makina Ekip. Kim. Mad. Çevre Te. Rest. Öd. Nak. ve Ser. Taş.Tic.Ltd.Şti.’nin 18.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.09.2009 tarih ve 20778 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,
Tespit edilen aykırılıklarla ilgili olarak Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dokümanında istenildiği şekilde 2008 model ve üzeri yeterli sayıda aracı bulunmadığı,
İdarece yaklaşık maliyet miktarının eksik hazırlandığı,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının idarece kabul edilmesinin yerinde olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde söz konusu işin adı; “ 1 Adet Altındağ Belediyesi Metropol ve Mücavir Alan Sınırları İçerisindeki Tüm Bulvar, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazar Yerlerindeki Katı Atıkların Toplanması ve Taşınması Hizmet İşi ” , 48.3 üncü maddesinde işin süresi 36 ay, 1095 gün olarak gösterilmiştir. Aynı düzenlemelere ihale ilanında da yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “ Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde;

“ İdaremizce öngörülen işbaşında çalıştırılması gereken en az makine ve ekipman miktarı aşağıda belirtilmiştir.

a)Makine ve ekipmanlar için en az % 30 kendi malı olma şartı aranacak. Geriye kalan miktar için kendi malı olma şartı aranmayacak.

b)Çöp kamyonları en az 2008 model ve üzeri olacaktır.

1-5 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gündüz 2 adet, gece 1 adet

2-13 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gündüz 8 adet, gece 10 adet

3-15 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gece 10 adet

4-Çift Kabin Kamyonet (2009 model ve üstü): Gündüz 2 adet, gece 1 adet, toplam 3 adet.

5-Binek Tipi Kontrol Aracı (2009 model ve üstü 1600 cc): Gündüz 1 adet ” düzenlemesi yer almaktadır. Aynı düzenlemeye ihale ilanının 4.3.2 nci ve teknik şartnamenin 5.1.3 üncü maddesinde de yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde; “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda anılan düzenleme uyarınca, idareler tarafından işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilecek, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartı aranmayacaktır. Ancak söz konusu düzenlemeye bir istisna getirilerek, idarenin, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olmasını isteyebileceği ve bu hususları yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu durumda aday veya isteklinin kendi malı olmasının istenildiği makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olduğu anılan Yönetmelik hükmünün 2 ve 3 üncü fıkrasında belirtildiği şekilde belgelendirilecek ve söz konusu belgeler başvuru veya teklif kapsamında sunulacaktır.

İdarece hazırlanan idari şartnamenin 7.5.2 nci maddesindeki düzenlemeden, anılan maddede sayılan ekipmanın en az % 30’ unun isteklilerin kendi malı olmasının, çöp kamyonlarının 2008 model ve üstü, çift kabin kamyonet ve binek aracın ise 2009 model ve üstü olması gerektiği ve istekilerce idarece öngörülen araçların teknik kriterlerine ve isteklinin kendi malı olduğuna dair tevsik edici belgelerin teklif dosyasında sunmalarının istenildiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; makine ve teçhizata ilişkin olarak;

“-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2007 model, … plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonuna ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2007 model, … plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonuna ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2006 model, … plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonuna, ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Teö. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2006 model, … plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonuna, ait ruhsat fotokopisinin dair noter onaylı örneğinin,

--A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2006 model, … plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonuna, ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2006 model, … plakalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonuna ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2007 model, … plakalı çift sıralı açık saç kasa kamyonete, ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2007 model, … plakalı kamyonete, ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

-A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait 2008 model, … plakalı otomobile ait ruhsat fotokopisinin noter onaylı örneğinin,

teklif dosyasında sunulduğu ve idarece istenilen araçları çalıştıracağına dair taahhütnamede bulunduğu görülmüştür.

Buna göre, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, 9 adet çöp kamyonu, 3 adet kamyonet ve 1 adet otomobil sahibi olduğunu beyan ettiği anlaşılmakta olup, çöp kamyonlarının 2 adetinin 2007 model, 7 adetinin 2006 model olduğu; 3 adet kamyonetin 2007 model olduğu; otomobilin de 2008 model olduğu görülmüştür.

Yukarıda anılan idari şartname ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddelerine aykırı olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olarak beyan ettiği toplam 13 adet aracın, çöp kamyonları için en az 2008, kamyonet ve binek tipi aracında en az 2009 model olma şartını sağlamadığı, idarece yapılan değerlendirmede, A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin teklifinin geçerli bir teklif olarak kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı, bu sebeple başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde;“ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

_ a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,_

_ b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, _

_ c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,_

_ ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,_

_ d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,_

_ Esas alınır._

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü bulunmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idarece yaklaşık maliyet hazırlanırken; yıllık araç maliyetinin, akaryakıt maliyetinin, yıllık yolluk ve işçilik maliyetinin esas alındığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı iddiasına yönelik olarak ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi gereken başka kalemlerin var olup olmadığını incelemek gerekmektedir. Buna göre,

-Teknik şartnamenin, 5.2.7 nci maddesinde; “ Yüklenici personelini örneğini idareden alacağı Altındağ Belediyesi amblemi olan yazlık ve kışlık olmak üzere tek tip iş kıyafetleriyle çalıştırmak zorundadır. Kışlık elbiseler, ekim ve nisan ayları arasında, yazlık elbiseler mayıs ve eylül ayları ayları arasında giyilecektir. Elbiseler zamanından önce personele dağıtılacaktır.” düzenlemesi,

5.2.12 nci maddesinde; “ Yüklenici işin yürütülmesi için gerekli el arabası, kürek, süpürge, faraş, iş elbisesi, eldiven vb. alet ve edevatı temin edecektir.” düzenlemesi,

Çalışma gün ve saatleri başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

“ 6.1.Hafta içi cumartesi ve pazar ile resmi ve dini tatil günleri çalışma kesintisiz olarak devam edecektir. Yüklenici işin kesintisiz devamını sağlayacak sayıda yedek personel bulunduracaktır.

6.2. Çalışma saati 4875 sayılı İş Kanununa uygun olacak, idarenin onayladığı programa göre toplam çalışma süresi sabit kalmak üzere başlangıç ve bitiş saatleri yükleniciye bildirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İdare tarafından, yaklaşık maliyet hesaplanırken, teknik şartnamenin yukarıda anılan düzenlemelerine dayanılarak, giyecek, el arabası, kürek, faraş gibi malzemeler, haftasonu ve resmi ve dini tatil günlerinde yapılacak çalışma göz önünde bulundurulmalıyken, bunun yapılmadığı, süresi 3 yıl olan bir ihalede bu kalemlerin önemli birer bileşen olduğu, idarece yaklaşık maliyet hesaplanırken, bu bileşenlere yer verilmesi gerektiğinden, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Diğer taraftan, yukarıda yer alan iddia ile ilgili olduğu düşünülen şu hususlar tespit edilmiştir;

-Giyim giderine idari şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı maddesinde yer verilmesi gerektiği, bu kaleme ilişkin düzenlemeye teknik şartnamede yer verilmiş olmasının mevzuata uygun olmadığı,

-Teknik şartnamede yer alan çalışma gün ve saatleri ile ilgili olarak yapılan düzenlemede, kaç gün kaç işçinin çalışacağının belli olmadığı, “ Yüklenici işin kesintisiz devamını sağlayacak sayıda yedek personel bulunduracaktır.” düzenlemesinde __ geçen “yedek” ifadesinin belirsizlik taşıyan bir ifade olduğu, ayrıca yine teknik şartnamede öngörülen işin yürütülmesi için kullanılacak olan kürek, süpürge, faraş gibi malzemelerin sayılarının net bir şeklide belirlenmesinin yerinde olacağı, aksi takdirde gerek idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken gerek isteklilerce teklif hazırlanırken, sağlıklı bir ihale sürecinden söz edilemeyeceği açıktır.

Sonuç olarak, yukarıda tespit edilen aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu anlaşıldığından, söz konusu ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.__…. ” Hükmü bulunmaktadır. Aynı düzenlemeye Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin “ Teklif fiyata dahil olacak masraflar ” başlıklı 25 inci maddesinde;

“ 25.3.1.İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Ünvanı Asgari ücretten fazlası %

_ 1-Firma koordinasyon elemanı…..150_

_ 2-Çevre mühendisi………………..100_

_ 3-Formen……………………………60_

_ 4-Şoför………………………………35_

_ 5-Düz işçi……………………………20_

_ Yüklenici çalışanlara, idarenin minimum olarak öngördüğü, asgari ücretin yukarıda belitirlen oranları üzerinden maaş ödemesi yapacaktır. SSK Primleri ve diğer ödenmesi gereken vergi ve harçlar bu yukarıdaki artış oranları ve personelin bordrosuna yansıyan toplam miktar üzerinden yapılacaktır. Ödenti makbuz ve evrakları her hak edişte ibraz edilecektir. _

_ 25.3.2. Yemek, yol ve giyecek gibi giderler: _

_ Yüklenici çalıştırdığı her personel için her gün 2 kontör üzerinden tam abonman bileti olarak 26 işgünü X 2 =52 kontör ayni olarak yüklenici tarafından personele verilecektir. (Büyükşehir belediyesi EGO Genel Müdürlüğü Otobüslerinde kullanılan tam abonman kontörü dikkate alınacaktır.) Her hak edişle birlikte belgelenip idareye sunulacaktır. _

_ 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma değer Vergisi (KDV) ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. _

25.5.Bu iş için iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 2,5 tur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartnamenin “ Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde;

“ İdaremizce öngörülen işbaşında çalıştırılması gereken en az makine ve ekipman miktarı aşağıda belirtilmiştir.

a)Makine ve ekipmanlar için en az % 30 kendi malı olma şartı aranacak. Geriye kalan miktar için kendi malı olma şartı aranmayacak.

b)Çöp kamyonları en az 2008 model ve üzeri olacaktır.

1-5 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gündüz 2 adet, gece 1 adet

2-13 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gündüz 8 adet, gece 10 adet

3-15 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gece 10 adet

4-Çift Kabin Kamyonet (2009 model ve üstü): Gündüz 2 adet, gece 1 adet, toplam 3 adet.

5-Binek Tipi Kontrol Aracı (2009 model ve üstü 1600 cc): Gündüz 1 adet ” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin 5.2.7 nci maddesinde; “ Yüklenici personelini örneğini idareden alacağı Altındağ Belediyesi amblemi olan yazlık ve kışlık olmak üzere tek tip iş kıyafetleriyle

çalıştırmak zorundadır. Kışlık elbiseler, ekim ve nisan ayları arasında, yazlık elbiseler mayıs ve eylül ayları ayları arasında giyilecektir. Elbiseler zamanından önce personele dağıtılacaktır.” düzenlemesi,

5.2.12 nci maddesinde; “ Yüklenici işin yürütülmesi için gerekli el arabası, kürek, süpürge, faraş, iş elbisesi, eldiven vb. alet ve edevatı temin edecektir.” düzenlemesi,

Çalışma gün ve saatleri başlıklı 6 ncı maddesinde ise;

İdare tarafından, 07.08.2009 tarih ve 677 sayılı yazı ile A.AzizYıldız İnş. Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ den, 11.08.2009 tarihi mesai bitimine kadar işçilik, akaryakıt, makine ve ekipmanlar ile sarf malzeme konularındaki avantajların yazılı olarak ayrıntılı bir şekilde açıklanması istenilmiştir.

A.AzizYıldız İnş. Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ise 10.08.2009 tarihinde yapmış olduğu aşrı düşük teklif açıklamasında, “…Altındağ Belediyesi Metropol ve Mücavir Alan Sınırları içerisindeki Tüm Bulvar, Cadde, Sokak, Meydan ve Pazar Yerlerindeki Katı Atıkların Toplanması ve Taşınması Hizmet İşine ait teklifimizin işçilik, akaryakıt, makine ve ekipmanları ve sarf malzeme giderleri gibi bütün gider ve teklif fiyata dahil olan bütün masraflar dahil edilerek hesaplanmış, teklif dosyamızda kabul ve taahhüt edilmiş olup, firmamız bu giderleri karşılamaya muktedirdir… ” hususlarını belirtmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde; genel icmal gösteren bir tabloya yer verilmiş, bu tabloda;

36 aylık toplam akaryakıt maliyeti 2.655.417,60 TL,

Toplam işçilik maliyeti 6.109.720,12 TL,

İş Elbisesi, (yazlık+kışlık=8 takım) 42.747,28 TL,

Sarf Malz. (süpürge, faraş vb.) 18.000,00 TL,

Araç Takip Sistemi (35 adet) 24.115,00 TL

Müteahhit karı 0,00 TL

TOPLAM 8.850.000,00 TL öngörülmüştür.

A.AzizYıldız İnş. Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, genel giderler içinde yer verdiği iş elbisesi kalemine ilişkin olarak öngördüğü 42.747,28 TL’yi; sarf malzemeler için öngördüğü 18.000.00 TL’yi tevsik edici belgeler sunmadığı görülmüş olup, aşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Akaryakıt giderine ilişkin olarak; başvuru sahibinin, Alp Petrol Tic. Nak. Ltd. Şti. ile aralarında imzaladıkları bir Veresiye Satış Protokolünü sunduğu, 22.08.2009 tarihinde imzalanan bu protokolde Alp Petrol Tic. Nak. Ltd. Şti.’nin A. AzizYıldız İnş. Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne yapacağı akaryakıt satımlarında pompa satış fiyatından % 11 indirim yapacağı görülmüştür. Buna göre, ihale üzerinde bırakılan istekli 1 lt. akaryakıtı 1,90 TL üzerinden hesaplayarak ihale konusu işi gerçekleştirirken kullanacağı araçların bir saatlik akaryakıt bedelini belirlemiştir. Başvuru sahibi bulmuş olduğu 1 saatlik akaryakıt bedellerini, 1 günde 8 saat çalışacağını öngörerek 8 ile ve daha sonra bir ayda 30 gün çalışılacağını öngörerek 30 ile ve araç sayısı ile çarpmış, böylece 1 yıllık akaryakıt giderini hesaplamış, ihale konusu iş 3 yıl süreceğinden bulduğu değeri 3 ile çarparak toplam akaryakıt maliyetini 2.655.417,60 TL olarak hesaplamıştır. Başvuru sahibinin akaryakıt giderine ilişkin olarak yaptığı hesaplamanın, Alp Petrol Tic. Nak. Ltd. Şti. ile gerçekleştirilen satış protokolüne dayanılarak yapılmış olmasında ve idarece kabul edilmesinde herhangi bir aykırılık bulunmamıştır.

İşçilik maliyeti ile ilgili olarak, A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılarak ve ayni olarak verilecek bilet için Ego Genel Müdürlüğü web sayfasında yer alan 2 binişlik tam bilet ücreti olan 3,40 TL üzerinden toplam işçilik maliyetinin 6.109.720,12 TL olarak hesaplandığı, ancak yukarıda Kararın A Bölümünün 1 inci iddiası için yapılan tespitler doğrultusunda, işçilik maliyeti hesaplanırken göz önüne alınması gereken resmi ve dini bayramlarda yapılacak çalışmanın kaç gün ve kaç işçi için gerçekleşeceğinin belli olmaması sebebiyle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu işçilik maliyeti hesabının sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.

Araçlara takılacak Uydu takip sistemi için, Baykom Telekominikasyon Ltd. Şti.’den 08.08.2009 tarihinde fiyat teklifi alındığı, buna göre 35 araç için 1 adedi 325 Euro, toplamda TL cinsinden 24.115,00 TL öngörüldüğü anlaşılmış olup, söz konusu kalem için verilen teklif fiyatının Baykom Telekominikasyon Ltd. Şti.’den alınan fiyat teklifine göre belirlendiği ve idarece kabul edildiği görülmüş, söz konusu durumda herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde, söz konusu ihalede kullanılacak makine, teçhizat ve diğer ekipmanın % 30’unun kendi malı olma şartı aranmış olup, bu durumda isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasında bu durumu tevsik edici belgelerin bulunması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, idari şartnamede öngörülen araçlar için Porte Temizlik Peyzaj İnş. Taahh. Tur. Gıda Teks. San. ve Tic. Şti.’ ne ait olduğu anlaşılan araçlara ait ruhsat fotokopilerini sunduğu anlaşılmıştır. Oysa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinde makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olması ya da olmaması durumunda, bu durumları tevsik eden belgelerin sunulması gerektiği düzenlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamasında makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olması halinde buna ilişkin amortismanı, kendi malı olmaması halinde ise kira sözleşmesi sunması gerekirken bunu yapmadığı, dolayısı ile aşırı düşük açıklamasında bu maliyet kalemini tevsik edemediği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin;

Cangarlar Otomotiv İnş. Tic. A.Ş. tarafından 03.08.2009 tarihinde düzenlenen, her birinin bedeli 35.754,00 TL olan Hyundai Marka 2009 model HD 75 HMC Kamyon alındığına dair 3 adet fatura fotokopisinin sunduğu görülmüştür. Ancak, söz konusu faturaların isteklinin teklif bedelini nasıl etkilediğinin ortaya konulmadığı görülmüştür.

Meçikoğulları Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 26.08.2009 tarihinde düzenlenen her birinde bedeli 62.930,02 TL olan Ford Marka 2009 model 2524 Cargo araç alındığına dair 8 adet irsaliyeli fatura fotokopisi sunduğu görülmüştür. İhale tarihinin 07.08.2009 olması göz önüne alındığında ihale tarihi itibarıyla bu araçlara sahip olunmadığı anlaşılmış ve söz konusu faturaların isteklinin teklif bedelini nasıl etkilediğinin ortaya konulmadığı görülmüştür. Diğer taraftan, idare tarafından 07.08.2009 tarih ve 16.01/677-2009 sayılı yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklif sorgulamasına 11.08.2009 tarihine kadar cevap vermesi istenilmiş, anılan isteklinin yazının aslını 07.08.2009 tarihinde elden aldığına dair beyanda bulunarak imzalamış olduğu görülmüştür. İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 10.08.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, yukarıda da belirtildiği üzere 26.08.2009 tarihli faturaların, aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı 10.08.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması içeriğinde yer alması hususu tereddüt yaratmaktadır.

Benzer şekilde, Mutsan Otomotiv Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 31.08.2009 tarihinde düzenlenen her birinin bedeli 20.137,60 TL olan BMC Marka 2009 model Levend L-100 Çift Sıralı Kasalı Kamyonet alındığına dair 2 adet fatura fotokopisi sunduğu anlaşılmıştır. İhale tarihinin 07.08.2009 olduğu göz önüne alındığında ihale tarihi itibarıyla bu araçlara sahip olunmadığı anlaşılmış ve söz konusu faturaların isteklinin teklif bedelini nasıl etkilediğinin ortaya konulmadığı görülmüştür. Diğer taraftan, idare tarafından 07.08.2009 tarih ve 16.01/677-2009 sayılı yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklif sorgulamasına 11.08.2009 tarihine kadar cevap vermesi istenilmiş, anılan isteklinin yazının aslını 07.08.2009 tarihinde elden aldığına dair beyanda bulunarak imzalamış olduğu görülmüştür. İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 10.08.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, yukarıda da belirtildiği üzere 31.08.2009 tarihli faturaların, aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı 10.08.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması içeriğinde yer alması hususu tereddüt yaratmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde, idarelerin yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.

Yukarıda ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu ileri tarihli faturalar hakkında inceleme yapılması gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İdari şartnamenin 7.5.2 nci maddesinde, söz konusu ihalede kullanılacak makine, teçhizat ve diğer ekipmanın % 30’unun kendi malı olması gerektiği şartının diğer isteklilerce sağlanıp sağlanmadığına ilişkin olarak eşit muamele ilkesi bakımından, idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

İdari şartnamenin “ Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ” başlıklı 7.5.2 nci maddesinde;

“ İdaremizce öngörülen işbaşında çalıştırılması gereken en az makine ve ekipman miktarı aşağıda belirtilmiştir.

a)Makine ve ekipmanlar için en az % 30 kendi malı olma şartı aranacak. Geriye kalan miktar için kendi malı olma şartı aranmayacak.

b)Çöp kamyonları en az 2008 model ve üzeri olacaktır.

1-5 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gündüz 2 adet, gece 1 adet

2-13 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gündüz 8 adet, gece 10 adet

3-15 M3 lük Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: Gece 10 adet

4-Çift Kabin Kamyonet (2009 model ve üstü): Gündüz 2 adet, gece 1 adet, toplam 3 adet.

5-Binek Tipi Kontrol Aracı (2009 model ve üstü 1600 cc): Gündüz 1 adet ”

Düzenlemesi gereğince isteklilerin en az 11 adet aracın kendisine ait olduğunu belgelemesi gerekmektedir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi gereğince, istekliler tarafından kendilerine ait olan makine, teçhizat ve ekipmanlar; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilecektir. Bu bağlamda idarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

İhaleye teklif veren ve teklifi geçerli kabul edilen Norm San. Ür. İml. ve Dış Tic. Ltd. Şti’nin teklif dosyasında, idari şartname gereğince istenilen araçların en az % 30’unun kendisine ait olması ve bunun tevsik edilmesi gerekirken bu şartın sağlanmadığı, teklif dosyasında sadece ihale dokümanında istenilen araçların bulundurulacağına dair taahhütnameye yer verildiği, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Saray Tem. Seyy. Tuv. İşl. Org. Nak. ve Serv. Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında idari şartname gereğince istenilen araçların en az % 30’unun kendisine ait olması ve bunun tevsik edilmesi gerekirken bu şartın sağlanmadığı, teklif dosyasında sadece ihale dokümanında istenilen araçların bulundurulacağına dair taahhütnameye yer verildiği, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Final San. Ür. Tic. Ltd. Şti. tarafından, serbest muhasebeci mali müşavir onaylı demirbaş defterinin 11 sayfasının sunulduğu, belgelerin bu haliyle idarece istenilen sayıda ve modelde olup olmadığı anlaşılamamıştır. Ayrıca yukarıda anılan Yönetmeliğin 41 inci maddesinde, araçların isteklinin kendi malı olması koşulunun serbest muhasebeci mali müşavir onayı ile değil, serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği hüküm altına alınmıştır. Böylece anılan istekli, araçların kendine ait olması koşulunu tevsik edemediğinden, isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3K İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ’nin teklif dosyasında idari şartname gereğince istenilen araçların en az % 30’unun kendisine ait olması ve bunun tevsik edilmesi gerekirken bu şartın sağlanmadığı, buna ilişkin olarak teklif dosyasında hiçbir bilgi veya belgeye rastlanılmadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin ihalenin iptalini gerektirdiği anlaşıldığından, burada yapılan tespitlerin esasa etkisi bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamında sunmuş olduğu, açıklama tarihinden sonraki tarihli faturalarla ilgili hususun incelenmek üzere İçişleri Bakanlığı’na bildirilmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 7.5.2 maddesindeki düzenlemeden, anılan maddede sayılan ekipmanın en az % 30’ unun isteklilerin kendi malı olmasının, çöp kamyonlarının 2008 model ve üstü, çift kabin kamyonet ve binek aracın ise 2009 model ve üstü olması gerektiği ve istekilerce idarece öngörülen araçların teknik kriterlerine ve isteklinin kendi malı olduğuna dair tevsik edici belgelerin teklif dosyasında sunmalarının istenildiği anlaşılmaktadır. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; makine ve teçhizata ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin, 9 adet çöp kamyonu, 3 adet kamyonet ve 1 adet otomobil sahibi olduğunu beyan ettiği anlaşılmakta olup, çöp kamyonlarının 2 adedinin 2007 model, 7 adetinin 2006 model olduğu; 3 adet kamyonetin 2007 model olduğu; otomobilin de 2008 model olduğu görülmüştür.

Yukarıda anılan idari şartname ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddelerine aykırı olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olarak beyan ettiği toplam 13 adet aracın, çöp kamyonları için en az 2008, kamyonet ve binek tipi aracında en az 2009 model olma şartını sağlamadığı, idarece yapılan değerlendirmede, A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin teklifinin geçerli bir teklif olarak kabul edilerek aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduktan sonra ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilmesinin TCK.nun 235 inci maddesinin ikinci fıkrasının a/2 bendinden tanımlanan “İhaleye katılma yeterliğine veya koşullarına sahip olmayan kişilerin ihaleye katılmasını sağlamak,” fiiline uyduğu düşünülmektedir.

Ayrıca; İdare tarafından, 07.08.2009 tarih ve 677 sayılı yazı ile A.AzizYıldız İnş. Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ den, 11.08.2009 tarihi mesai bitimine kadar işçilik, akaryakıt, makine ve ekipmanlar ile sarf malzeme konularındaki avantajların yazılı olarak ayrıntılı bir şekilde açıklanması istenilmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin;

Benzer şekilde, Mutsan Otomotiv Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 31.08.2009 tarihinde düzenlenen her birinin bedeli 20.137,60 TL olan BMC Marka 2009 model Levend L-100 Çift Sıralı Kasalı Kamyonet alındığına dair 2 adet fatura fotokopisi sunduğu görülmüştür. İhale tarihinin 07.08.2009 olduğu göz önüne alındığında ihale tarihi itibarıyla bu araçlara sahip olunmadığı anlaşılmış ve söz konusu faturaların isteklinin teklif bedelini nasıl etkilediğinin ortaya konulmadığı görülmüştür. Diğer taraftan, idare tarafından 07.08.2009 tarih ve 16.01/677-2009 sayılı yazı ile başvuru sahibinden aşırı düşük teklif sorgulamasına 11.08.2009 tarihine kadar cevap vermesi istenilmiş, anılan isteklinin yazının aslını 07.08.2009 tarihinde elden aldığına dair beyanda bulunarak imzalamış olduğu görülmüştür. İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 10.08.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, yukarıda da belirtildiği üzere 31.08.2009 tarihli faturaların, aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı 10.08.2009 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması içeriğinde yer alması, ya kullanılan faturaların usulüne uygun düzenlenmediği ya da adı geçen faturaların ihale işlem dosyasına sonradan konulduğu olasılığını akla getirmektedir.

Dosyasındaki bu bilgilere rağmen A. Aziz Yıldız İnş. Tem. Tur. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin teklifinin geçerli bir teklif olarak kabul edilerek aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduktan sonra ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilmesinin TCK.nun 235 inci maddesinin ikinci fıkrasının a/4 bendinden tanımlanan “Teklif edilen malları, şartnamesinde belirtilen niteliklere sahip olmadığı hâlde, sahip olduğundan bahisle değerlendirmeye almak,
fiiline” uyduğu düşünülmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu tarihte düzenlenmesi –sahtecilik dışında- mümkün olmayan bu faturaların aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer alması hususu, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan güvenirlik ilkesini zedelediği, kamu adına yapılan ihalelerde başta serbest rekabet mekanizması olmak üzere ekonomik kuralların bir takım dürüst olmayan hareketlerle fesat karıştırılmak suretiyle bozulamayacağına ilişkin olarak özellikle kamu görevlilerine duyulan güveni sarstığı, kanısındayız.

Sonuç olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin hazırlamış olduğu ihale teklif dosyasında kendi malı olduğuna dair beyan ettiği araçların, idari şartnamede öngörülen model şartını sağlamadığı ve bu sebeple değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, mevzuata aykırı olarak bu istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması istenilmesi hukuken mümkün bulunmamaktadır. Bu noktada, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması mümkün olmayan istekliden aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilmesinin istenilmesinde ve isteklinin sunduğu bilgi ve belgelerin kabul edilmesinde, özellikle yukarıda sunulan faturalar hakkında yapılan tespitler doğrultusunda; şikayet konusu ihalenin iptali yönündeki Kurul kararına katılmakla birlikte; yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

** Adem KAMALI Abdullah DÜNDAR Erkan DEMİRTAŞ**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KİK Kararı: 2009/UH.II-2637

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin