KİK Kararı: 2009/UH.II-2443

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/073
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 05.10.2009
Karar No : 2009/UH.II-2443
BAŞVURU SAHİBİ:
Öz Görkem Temizlik Peyzaj Hiz. Tur. Bilg. Öz. Sağlık Hiz. Yemek Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti., Milli Kuvvetler Caddesi, Birlik Apt., No:38/2, BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Balıkesir Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü, Eskikuyumcular Mahallesi, Vasıfçınar Cad., Belediye Hizmet Binası, No:41, 10100,BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/61493 İhale Kayıt Numaralı "Şehrimizin Ağaçlandırma Sahaları, Park ve Yeşil Alanlarının Bakım ve Tanz. İşleri ile İlgili Hiz. Al. İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

30.09.2009 tarih ve II.H.19.07.0199/2009-22E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Balıkesir Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 07.07.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Şehrimizin Ağaçlandırma Sahaları, Park ve Yeşil Alanlarının Bakım ve Tanz. İşleri İle İlgili Hiz. Al. İşi” ihalesine ilişkin olarak Öz Görkem Temizlik Peyzaj Hiz. Tur. Bilg. Öz. Sağlık Hiz. Yemek Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 03.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.09.2009 tarih ve 20289 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 10.07.2009 tarihinde firmalarına tebliğ edilen ilk kesinleşen ihale kararında, işin Fırıntaş Termal Tur. Ulaştırma İnş. ve Gıda San. Tic. A.Ş. firması uhdesinde kaldığı hususunun belirtildiği; Kamu İhale Kurumuna yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu neticesinde, 2009/UH.II-1998 sayılı Kurul Kararı ile düzeltici işlem yapılması yönünde karar alındığı; bunun üzerine 24.08.2009 tarihinde firmalarına tebliğ edilen ikinci kesinleşen ihale kararının ilk karar ile aynı olduğu; ancak aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin soru işaretleri bulunduğu ve idarenin diğer isteklilere karşı adil davranmadığı, açıklamanın aşağıda belirtilen maddeler halinde incelenmesi gerektiği;

a) Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan istekli tarafından yapılan açıklamanın, asgari işçilik maliyeti kaleminin KİK işçilik hesaplama modülü ile desteklenip desteklenmediği ve sözleşme giderinin dahil edilip edilmediği yönlerinden incelenmesi gerektiği;

b) Kıyafet bedeline ilişkin sözleşme bedeli ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, bu giderin proforma faturalarla tevsik edilip edilmediği, kıyafetle ilgili birim fiyatların piyasa koşullarına uygun olup olmadığı ve giyim bedeline %3 sözleşme gideri eklenip eklenmediği yönlerinden incelenmesi gerektiği;

c) Makine ve ekipmanlarda kullanılan madeni yağ, lastik, yedek parça masraflarının, bu makine ve ekipmanların yakıt masraflarının en az 1/4’ü oranında alınması sonucu elde edildiği, bu durumda hesaplamış oldukları yakıt giderleri toplamı olan 268.218,66 TL’nin ¼’nün 67.054,67 TL olduğu; ihaleye ilişkin şartnamede akaryakıt ile çalışan araçların saat bazında düzenlemelerinin yapıldığı, buna göre her bir makine ve araç için ayrı ayrı olmak üzere teknik veri ve analizlerinin mevcut olması ve bu veriler ışığında her birinin saatte ne kadar yakıt harcayacağı hususunun tespit edilerek harcanacak yakıt miktarlarının tek tek bulunması ve daha sonra da ihale tarihi itibarı ile EPDK’nın belirlenmiş olduğu akaryakıt birim fiyatı ile toplam akaryakıt miktarının çarpılması neticesinde akaryakıt bedelinin tespit edilmesi gerektiği;

d) Makinelerin amortisman bedellerinin belirlenmesi konusunda ise, çim biçme makinesi, çalı tırpanı vb. makinelerin amortisman bedellerinin %3 sözleşme bedeli içerisinde olduğu, arazöz, kamyon vb. araçlar için ise kasko değerlerinin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla amortisman hesabının bu şekilde yapılıp yapılmadığı ve kasko değeri listesinin geçerliliğinin olup olmadığı yönlerinden incelenmesi gerektiği;

e) Bu giderlerin kalemler halinde bütün malzemeler için tek tek fiyatlandırılarak proforma faturalarla tevsik edilip edilmediği ve birim fiyatlarının piyasa şartlarına ve hayatın olağan akışına uygun olup olmadığı yönlerinden incelenmesi gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Kurulunun 03.08.2009 tarih ve 2009/UH.II-1998 sayılı Kararında; “… teklif fiyata dahil olan masraflar dikkate alınarak yapılan giyim hariç ve % 3 sözleşme gideri dahil olmak üzere teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı 3.074.580,56 TL olduğu dikkate alındığında, haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılacağı, başvuru konusu ihaleye ait işin ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayalı olduğu ve dolayısıyla söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olarak kabul edilmesi gerektiği açıktır.

_ Ancak, yukarıda belirtilen Kamu İhale Genel Tebliğinin birinci bölümünün “XIII- Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi”**** başlıklı kısmının****_“H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi”__ başlıklı maddesinin “b. Hizmet alımı ihalelerinde:” ____başlıklı bölümünün ilk fıkrasında yer alan açıklamaya göre, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden “% 3 oranında sözleşme ve genel giderlerin” hesaplanması ve _____amortisman giderlerinin aşırı düşük teklif sorgulamasına önemli bir teklif bileşeni olarak dahil edilmemesi yönündeki düzenleme,_temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlıdır ve başvuru konusu ihale, zikredilen ihale çeşitleri arasında yer almamaktadır.

_ İdarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı cetvelinde,_ “asgari işçilik maliyeti”, “kıyafet bedeli”, “makine ekipmanların diğer malzeme bedelleri”, “makine akaryakıt bedeli”, “makinelerin amortisman bedelleri” ve “sarf malzemeleri” kalemlerinin tamamına % 3 sözleşme gideri eklendiği görülmüştür.

Yukarıda belirtilen yaklaşık maliyet hesabında kullanılan kalemlerde yer alan tutarların, % 3 oranında sözleşme ve genel gider eklenmeden toplanması durumunda elde edilen meblağ 3.459.434,48 TL olmaktadır.

_ İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında; “İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği sözleşme damga vergisi, karar pulu, Kamu İhale Kurum payı ile ulaşım giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır. _

_ Anılan düzenlemeye göre, sözleşme damga vergisi binde yedi buçuk (0,0075), ihale kararı damga vergisi binde dört buçuk (0,0045), sözleşme bedeli Kamu İhale Kanununun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen tutarı aşan hallerde Kamu İhale Kurum payı sözleşme bedelinin onbinde beşi (0,0005) olduğundan, toplamda % 1,25 oranı çıkmaktadır. Yüklenici kârı hariç tutulmak suretiyle, yukarıda belirtilen yaklaşık maliyet hesabında kullanılan kalemlerin toplanması sonucunda ortaya çıkan tutarın %1,25 oranı ile çarpılması sonucunda elde edilen meblağ 3.502.677,41 TL olmaktadır…” _ifadeleri yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler”**** başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

_ a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_ c) Teklif edilen işin özgünlüğü, _

_ hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır._

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden, Kamu İhale Kurulunca alınan söz konusu karar ertesinde, anılan mevzuat hükmüne uygun olarak ve Kurul Kararı doğrultusunda, 17.08.2009 tarihinde düzenlenen tutanak ile yukarıda belirtilen meblağın altında teklif veren tek istekli olan Fırıntaş Termal Turizm Ulaştırma İnş. ve Gıda San. Tic. A.Ş.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiğine ihale komisyonu tarafından karar verildiği ve asgari işçilik maliyeti, kıyafet bedeli, makine ve ekipmanların diğer malzeme bedelleri, makine akaryakıt bedeli, makine amortisman bedeli ve sarf malzemeleri ile ilgili olarak yazılı açıklamaların kanıtlayıcı belgelerle birlikte 19.08.2009 günü saat 17:00’e kadar idareye sunulması gerektiği hususunun adı geçen firmaya 17.08.2009 tarihinde elden tebliğ edildiği görülmüştür.

Adı geçen firma tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili belgelerin 19.08.2009 tarihinde Balıkesir Belediyesi kayıtlarına girdiği görülmüştür.

Söz konusu açıklama yazısı ve ekindeki belgeler incelendiğinde, asgari işçilik maliyeti için ihale üzerinde kalan firma tarafından 3.074.580,56 TL teklif edildiği görülmektedir. Söz konusu tutar, asgari işçilik maliyetine %3 sözleşme gideri eklenmesi durumunda elde edilen tutardır. Ancak, 03.08.2009 tarih ve 2009/UH.II-1998 sayılı Kurul Kararında belirtildiği gibi başvuru konusu ihale çeşidi, işçilik maliyetine %3 sözleşme gideri eklenmesi gereken ihale tipleri arasında yer almamaktadır. Bundan dolayı, belirtilen tutara %3 oranı eklenmemesi durumunda elde edilen tutar, 2.985.029,67 TL olmaktadır. İki tutar arasındaki fark ise 89.550,89 TL’dir.

Aşırı düşük teklif açıklamasının ikinci sırasında yer alan “kıyafet giderleri” için ihale üzerinde kalan firma tarafından 32.450,00 TL teklif edildiği ve söz konusu tutarın teknik şartnamenin 3.10 uncu maddesinde belirtilen listede yer alan kıyafet kalemleri ve miktarlarına uygun olarak düzenlenmiş bir proforma fatura ile tevsik edildiği görülmüştür.

Bahsi geçen açıklamanın üçüncü sırasında yer alan “makine ve ekipmanlara ait diğer malzeme bedelleri” ile ilgili olarak, ihale üzerinde kalan firma tarafından 47.538,40 TL teklif edildiği görülmüştür. Bu makine ve ekipmanlara ait diğer malzeme bedellerine ilişkin listenin altında, “Sözleşme süresince araçların toplam çalışma saatleri oranlanarak araçlara ait diğer malzeme, ekipman, tamir, bakım, yedek parça vs. bedeli olarak yukarıda yazılı tutar elde edilmiştir.” notu yer alsa da, bahsi geçen oranlamanın nasıl yapıldığı ve ilgili tutarların nasıl bulunduğu hususu anlaşılamamıştır. İdari şartnamenin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.3 üncü maddesinde yer alan 18 kalem makine ve ekipman hakkında, ihale işlem dosyasındaki yaklaşık maliyet hesabı ile ilgili belgeler arasında bulunan söz konusu makine ve ekipmanların bir saatlik çalışma bedeline ilişkin analizlerde, yedek parça, tamir-bakım, sigorta ve diğer giderler hususunda idarece belirlenen bir saatlik gider toplamının, söz konusu makine ve ekipmanların toplam çalışma saatleri ile çarpılması sonucunda elde edilen yekûn (teleskopik sepetli araç hariç) 64.131,44 TL olmaktadır. İhale üzerinde kalan firma tarafından teklif edilen toplam tutar ise (tabloda teleskopik sepetli aracın kira bedeli olarak yer alan 13.440 TL dahil edilmemiştir) 34.186,80 TL’dir. İdare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesabındaki söz konusu tutar ile bahsi geçen firmanın tutarı arasındaki fark 29.944,64 TL olmaktadır.

Mezkûr açıklamanın dördüncü sırasında yer alan ihale konusu işin ifası sırasında kullanılacak “makine ve araçlara ait akaryakıt bedeli” ile ilgili olarak, açıklama yazısının 4 numaralı maddesinde bulunan tablo ile izahat yapıldığı ve 06.07.2009 tarihli bir proforma faturanın sunulduğu görülmüştür. Açıklamanın 4 numaralı maddesinde yer alan tablo ile proforma faturada bulunan tabloda, kurşunsuz benzin ve kırsal motorine ait birim fiyatlar ile toplam akaryakıt miktarları yer almaktadır. Proforma faturada yer alan toplam akaryakıt tutarı 243.018,70 TL’dir. Ancak, aşırı düşük teklif açıklaması ve ekinde, söz konusu miktarların neye göre tespit edildiğine dair bir belgeye rastlanmamıştır. İhale üzerinde kalan isteklinin teklif dosyasında, söz konusu makine ve ekipmanın ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak tedarik edileceğine dair araç taahhütnamesi yer almaktadır. Aşırı düşük teklif açıklaması ekleri arasında ise temin edilecek araçlara ilişkin proforma faturalar yer almakta ise de, bu belgeler üzerinde veya başka bir belge üzerinde teklif edilen araçların yakıt sarfiyatlarına ilişkin bir bilgi yer almamaktadır. Ancak, idari şartnamenin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.3 üncü maddesinde yer alan 18 kalem makine ve ekipman hakkında ihale işlem dosyasındaki yaklaşık maliyet hesabı ile ilgili belgeler arasında bulunan söz konusu makine ve ekipmanların bir saatlik çalışma bedeline ilişkin analizlerdeki idarece belirlenen bir saatlik akaryakıt tüketim miktarları ile ihale işlem dosyasındaki makine-ekipman yakıt bedelleri tablosunda yer alan toplam çalışma saatlerinin çarpılması sonucunda bulunan tutarlar toplandığında, benzin ile çalışan araçlar için toplam 81.039 lt benzine, motorinle çalışan araçlar için ise toplam 25.960 lt motorine ihtiyaç duyulduğu görülmüştür. İhale üzerinde kalan firmanın idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında ise kurşunsuz benzinin 79.455 lt, motorinin ise 26.704 lt olarak hesaplandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, her ne kadar bu akaryakıt tutarlarının tespitinde kullanılan yakıt miktarlarının ihale üzerinde kalan firma tarafından nasıl hesaplandığına dair detaylı bir açıklama yer almamakta ise de, açıklamada bulunan firmaca belirtilen akaryakıt miktarları ile idarece tespit olunan miktarlar arasında bir çelişki görülmemektedir.

Aşırı düşük teklif açıklamasının beşinci sırasında yer alan “makine ve ekipmanların amortisman değerlerleri” ile ilgili olarak, ihale üzerinde kalan firma tarafından toplam 37.871,94 TL teklif edildiği görülmüştür. Bu amortisman değerlerine ilişkin listenin altında, “Sözleşme süresince çalışacak olan araçların satış fiyatları ile (alınan proforma fatura bedelleri) amortisman oranları hesaplanarak yukarıda yazılı tutar elde edilmiştir.” notu yer alsa da, bahsi geçen oranlamanın nasıl yapıldığı ve ilgili tutarların nasıl bulunduğu hususu anlaşılamamıştır. Ancak, idari şartnamenin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 7.5.3 üncü maddesinde yer alan 18 kalem makine ve ekipman hakkında ihale işlem dosyasındaki yaklaşık maliyet hesabı ile ilgili belgeler arasında bulunan söz konusu makine ve ekipmanların bir saatlik çalışma bedeline ilişkin analizlerde, idarece belirlenen amortisman süreleri ve toplam çalışma süreleri ile ihale üzerinde kalan firma tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan makine ve ekipmanlara ait proforma faturalarda yer alan tutarlar dikkate alınarak yapılan hesap sonucunda elde edilen değerlerle, söz konusu firma tarafından aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer alan amortisman değerleri ile ilgili tabloda bulunan tutarların örtüştüğü görülmektedir. Bundan dolayı, her ne kadar aşırı düşük teklif açıklamasındaki bu amortisman değerlerinin nasıl hesaplandığına dair detaylı bir açıklama yer almamakta ise de, idarece tespit edilen amortisman süreleri dikkate alınarak yapılan hesaba göre, ihale üzerinde kalan firmanın açıklamasında yer alan amortisman değerlerinde bir çelişki görülmemiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamasının altıncı sırasında yer alan sarf malzemesi giderleri için ihale üzerinde kalan firma tarafından 29.360,00 TL teklif edildiği ve söz konusu tutarın teknik şartnamenin 4.1 inci maddesinde belirtilen listede yer alan sarf malzemesi kalemleri ve miktarlarına uygun olarak düzenlenmiş bir proforma fatura ile tevsik edildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, ihale üzerinde kalan firmanın yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklaması ve ekindeki belgelerde, “makine ve ekipmanlara ait diğer malzeme bedelleri, amortisman değerleri ve akaryakıt giderleri” ile ilgili kısımlardaki açıklamaların net olmadığı görülmesine karşın idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan amortisman değerleri ile akaryakıt miktarları kullanılarak ihale üzerinde kalan firmanın açıklaması incelendiğinde, ihale üzerinde kalan firma tarafından “amortisman değerleri ve akaryakıt giderleri” ile ilgili olarak tespit edilen tutarların çelişkili olmadığı neticesine varılmaktadır. “Makine ve ekipmanlara ait diğer malzeme bedelleri” ile ilgili olarak ise, idare ve söz konusu firma tarafından hesaplanan tutarlar arasında % 46,7’lik bir fark vardır. Ancak, söz konusu ihalede asgari işçilik maliyetine % 3 sözleşme gideri eklenmemesi gerekmesine rağmen, bu oranın yukarıda da belirtildiği gibi ihale üzerinde kalan firma tarafından işçilik maliyetine yansıtıldığı görülmüştür. İhale üzerinde kalan firmanın işçilik maliyeti hesabında, işçilik giderine % 3 sözleşme gideri dahil edilmemesi durumunda elde edilen tutar olan 2.985.029,67 TL’ye yukarıda belirtilen kalemlerde yer alan istekli tarafından teklif edilmiş olan tutarlar dahil edildiğinde, 3.375.268,71 TL sonucu elde edilmektedir. Bu tutar, sözleşme damga vergisi, ihale kararı damga vergisi ve Kamu İhale Kurum payı sözleşme bedeli toplamı olan % 1,25 oranı ile çarpıldığında, elde edilen meblağ 3.417.459,57 TL olmaktadır. İhale üzerinden kalan firma tarafından teklif edilen tutar olan 3.500.000,00 TL’den zikredilen meblağ çıkarıldığında elde edilen fark 82.540,43 TL olduğundan, bu meblağın makine ve ekipmanların diğer malzeme giderleri ile ilgili yukarıda bahsedilen farkı telafi ettiği anlaşıldığından, ihale üzerinde kalan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülmesi gerektiği neticesine varılarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açılanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.