KİK Kararı: 2009/UH.II-1795 (29 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/055
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 29.06.2009
Karar No : 2009/UH.II-1795
BAŞVURU SAHİBİ:
Kontrol Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd. Şti., Cevizlidere Caddesi No:40/12 Balgat / Ankara

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Ziyabey Cad. No:6 Balgat

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/19698 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Merkez Hizmet Binaları ile A Tipi, B Tipi ve C Tipi Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlükleri Hizmet Binalarının Özel Güvenlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

19.06.2009 tarih ve II.H.11.72.0220/2009-20E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından 09.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Merkez Hizmet Binaları İle A Tipi, B Tipi ve C Tipi Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlükleri Hizmet Binalarının Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kontrol Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd. Şti.’nin 22.05.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.05.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 04.06.2009 tarih ve 13003 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Teklif dosyasında son yıla ait bilançonun sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak 5812 sayılı Kanun uyarınca iki önceki yıla ait bilanço sunulabileceği, bu nedenle 2007 yılına ait sundukları bilançonun yeterli kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif fiyatlarının aşırı düşük olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu İhale Kanunu İle Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”da, başvuru sahibince iddia edilen husus konusunda herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. İsteklilerce sunulacak bilançoların hangi yıllara ilişkin sunulması gerektiğine ilişkin düzenlemeler uygulama yönetmeliklerinde yer almaktadır.

**** 11.09.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 39 uncu maddesinde iddia edilen hususa ilişkin olarak; _“Bu Yönetmeliğin 36ncı maddesinin (c) bendi kapsamındaki hizmetlerin ihalelerinde; isteklinin, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun veya bilançonun gerekli görülen bölümlerinin, yoksa bunlara eşdeğer belgelerinin istenilmesi zorunludur. _

__

_Bu belgelerin istenildiği durumlarda; _

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması (hesaplama yapılırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri, dönen varlıklardan ve hakediş gelirleri kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

__

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,10 olması (hesaplama yapılırken yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

__

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması,

Yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur.

__

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunamayan istekliler iki önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu bilanço belgelerinin yeterlik şartını sağlamaması halinde, iki önceki yılın bilanço belgeleri ile üç önceki yılın bilanço belgeleri sunulabilir ve belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu düzenleme serbest meslek kazanç defteri için de geçerlidir.” hükmü bulunmaktadır.

04.03.2009 tarih ve mükerrer 27159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde, 11.09.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin**** 39 uncu maddesindeki düzenlemede değişiklik yapılarak, 39 uncu maddenin dördüncü fıkrası; “İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde düzenlenmiş, ayrıca, 04.03.2009 tarih ve mükerrer 27159 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmeliğin 70 inci maddesinde 11.09.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığı, geçici birinci maddesinde ise, ilanı veya duyurusu 05.03.2009 tarihinden önce yapılmış olan ihalelerin, ilan edildiği veya duyurulduğu tarihte yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılacağı hükme bağlanmıştır.****

İdarece, bu kapsamda, şikayete konu ihaleye ilişkin olarak hazırlanan idari şartnamenin “İsteklinin bilançosu veya eşdeğer belgeleri” başlıklı 7.2.2 nci maddesi; _“İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait isteklinin yıl sonu bilançosu veya gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeler, _

İsteklinin;
a) Cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,50 olması,
b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/ toplam aktif) en az 0,10 olması,
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’den küçük olması,
yeterlik kriterleridir ve bu üç kriter birlikte aranır. Bu şartları bir önceki yılda sağlayamayan istekliler, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan son iki yılın ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

__

Serbest meslek erbabının vereceği ve ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, toplam gelir/toplam gider oranının son yılının veya son iki yıllık ortalamasının enaz (1,25) olması şartı aranır. Bu durumda yukarıda bilançolar veya gerekli görülen bölümler üzerinden hesaplanacak oranlar aranmaz.

__

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli görülen bölümlerini ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunamayan istekliler iki önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu bilanço belgelerinin yeterlik şartını sağlamaması halinde, iki önceki yılın bilanço belgeleri ile üç önceki yılın bilanço belgeleri sunulabilir ve belgeleri sunulan yılların ortalaması üzerinden asgari değerlerin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bu düzenleme serbest meslek kazanç defteri için de geçerlidir.” şeklinde düzenlenmiştir.

**** Yukarıda belirtilen hükümler göz önünde bulundurulduğunda; şikayete konu ihalenin ilanının 24.02.2009 tarihinde yayımlandığı, bu nedenle bu tarihte geçerli olan, 11.09.2003 tarihli ve 25226 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmış, bu yönetmelik hükümleri uyarınca da, istekliler tarafından son yıla ilişkin bilançonun sunulmasının zorunlu olduğu, ancak, ihale tarihi ilk üç ayda olan ihalelere ilişkin bir istisnanın getirildiği, buna göre, ihale tarihi yılın ilk üç ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait yıl sonu bilançosunu ya da bunlara eşdeğer belgelerini sunamayan isteklilerin iki önceki yıla ilişkin belgelerini sunabilecekleri hususunun düzenlendiği görülmüştür.

**** Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; şikayete konu ihale tarihinin 09.04.2009 olduğu, ihaleye katılan isteklilerin son yıla ait bilançolarını sunmaları gerektiğinin açık olduğu, başvuru sahibinin ise son yıla ait (2008) bilançosu yerine 2007 yılına ait bilançosunu sunduğu görülmüş, bu nedenle, teklifinin, teklif dosyasında son yıla ait bilançosunu sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “ 26.1 Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri ile Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası primleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

****

_26.2. _(26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir.

****

_26.3. __Ayrıca,_Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ve A tipi, B tipi ile C tipi Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlükleri hizmet binalarında çalışacak 101 Özel Güvenlik elemanı;

__

• 101 Özel Güvenlik personeli: En az Asgari ücret + (Asgari ücret X %35 ) brüt ücret ödenecek,

• Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü toplam 322 gün çalışacak,

• 101 personele günlük brüt 3,35 TL 'den aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak yol gideri ödenecek,

-101 personele günlük brüt 4,88 TL'den aylık 26 gün üzerinden nakdi olarak yemek bedeli ödenecek ve bu ücretler ücret bordosunda gösterilecektir.

_-___Personele Teknik Şartnamelerin 4.01.maddesinde belirtilen kıyafetler verilecek ve personelin giyim bedeli ayni olarak karşılanacaktır.

Bu giderlerin tümü teklif fiyata dahildir.

****

_26.4. _Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir.

****

26.5. Bu işte iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (Bir)'dir.” düzenlemesine yer verildiği,

Teknik şartnamede ise ihale konusu işte çalışacak 101 kişi için kıyafet olarak 1’er adet pantolon, 2’şer adet kısa kollu gömlek, 1’er adet ayakkabı, 1’er adet kemer, 1’er adet kravat ve 1’er adet kep istenildiği,

İdari şartnamenin 26 ncı maddesi doğrultusunda işin asgari işçilik maliyetinin 1.131.396,93 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, _

__

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, _

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.

İdarece 20.04.2009 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının sunmasının istenilmesi üzerine, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; ihale konusu işte çalışacak personelin giyim bedeli olarak toplam 782,75 TL, kişi başına ise 7,75 TL öngördüğü, giyim için öngördüğü bedeli tevsik eden proforma fatura sunduğu, zorunlu mali mesuliyet sigorta bedeli için toplam 791,84 TL bedel öngördüğü ve sigorta bedeli için öngördüğü fiyatı tevsik eden Bölge Müdürlüğü imzalı belgeyi sunduğu, anılan isteklinin teklif fiyatının ise, 5,46 TL olarak öngörülen kar dahil, 1.133.000,46 TL olduğu görülmüştür.

Benzer şekilde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, ihale konusu işte çalışacak personelin giyim bedeli olarak toplam 666,60 TL, kişi başına ise 6,60 TL öngördüğü, giyim için öngördüğü bedeli tevsik eden proforma fatura sunduğu, zorunlu mali mesuliyet sigorta bedeli için toplam 1.010,10 TL bedel öngördüğü ve sigorta bedeli için öngördüğü fiyatı tevsik eden proforma fatura ile Bölge Müdürlüğünden alınmış teyit yazısını sunduğu, anılan isteklinin teklif fiyatının ise, 17,47 TL olarak öngörülen kar dahil, 1.133.110,36 TL olduğu görülmüştür.

Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif fiyatlarının KİK işçilik modülü kullanılarak hesaplanan asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim ve zorunlu mali mesuliyet sigorta bedeline ilişkin öngördüğü fiyatları tevsik eden belgeler sundukları, diğer yandan 4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesi hükmü uyarınca idarenin belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirme yetkisine sahip olduğu anlaşıldığından, Alnıaçık Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasında ve Takip Özel Güvenlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunarak anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 1.278.122,56 TL olarak belirlendiği; İdari şartnamede yer alan düzenlemeler doğrultusunda asgari işçilik maliyetinin 1.131.396,93 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise 1.133.000,46 TL teklif bedeli sunduğu, ancak teklif edilen bedelden asgari işçilik maliyetinin çıkartılması sonucunda giyim ile zorunlu mali mesuliyet sigorta bedeli olarak 1.603,53 TL bedelin kaldığı, idarenin yaklaşık maliyet hesabında giyim bedeli için 9.090,00 TL, zorunlu mali mesuliyet sigorta gideri için 2.066,00 TL bedel öngördüğü, ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında giyim (1’er adet pantolon, 2’şer adet kısa kollu gömlek, 1’er adet ayakkabı, 1’er adet kemer, 1’er adet kravat ve 1’er adet kep) için 782,75 TL (kişi başına 7,75 TL), zorunlu mali mesuliyet sigorta bedeli için 791,84 TL öngördüğü dikkate alındığında; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelden asgari işçilik maliyeti çıkarıldıktan sonra kalan 1.603,53 TL bedel ile idarenin, yaklaşık maliyette belirlediği giyim ile zorunlu mali mesuliyet sigorta giderlerinin karşılanmasının iktisadi hayatın olağan akışına uygun olmadığından söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük olması sebebiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Ancak idarece ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci firma olarak belirlenen Takip Özel Güvenlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin 1.133.110,36 TL teklif bedeli sunduğu, bu firmanın aşırı düşük açıklamasında giyim bedeli için 666,60 TL (kişi başı 6,60 TL), zorunlu mali mesuliyet sigorta gideri için 1.010,10 TL bedel öngördüğü dikkate alındığında; bu teklif bedeli ile giyim ve zorunlu mali mesuliyet sigorta giderlerinin karşılanmasının iktisadi hayatın olağan akışına uygun olmadığından söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük olması sebebiyle bu isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılarak yukarıda açıklandığı üzere ticari hayatın olağan koşulları ve idarenin yaklaşık maliyetinde öngördüğü bedel dikkate alınmak suretiyle; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin yeniden belirlenerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL Kurul Üyesi **