KİK Kararı: 2009/UH.II-1682 (11 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/052
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 11.06.2009
Karar No : 2009/UH.II-1682
BAŞVURU SAHİBİ:
Onat Temizlik Bilgi İşlem İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Alacamescit Mahallesi İnönü Cad. Hüzmen Plaza B Blok K.3 No:339 Osmangazi/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ali Osman Sönmez Onkoloji Hastanesi Baştabipliği, Alaattin Mh. Menekşe Sk. Osmangazi/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/16240 İhale Kayıt Numaralı "2009 Yılı 8 Aylık Veri Kayıt Eleman Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

03.06.2009 tarih ve II.H.10.33.0177/2009-9E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Ali Osman Sönmez Onkoloji Hastanesi Baştabipliği tarafından 31.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2009 Yılı 8 Aylık Veri Kayıt Eleman Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Onat Temizlik Bilgi İşlem İnşaat Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin 22.04.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.05.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 07.05.2009 tarih ve 10949 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.05.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Bilançolarında yıllara yaygın inşaat maliyeti kalemi yer almadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idareye yaptıkları itiraz neticesinde idarenin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin iddiası dikkate alınmadan süreç sıra hatası sebebiyle ihalenin iptal edildiği, idarece yapılan ihalenin iptali işleminin mevzuata aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare ihalenin Kamu İhale Kanununun 37 ve 38 inci maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle ihaleyi iptal etmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37 nci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesi usulü, 38 inci maddesinde ise aşırı düşük tekliflerin nasıl değerlendirileceği belirtilmiştir.

“ Tekliflerin değerlendirilmesi

__

Madde 37-__İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.__

__

_(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/11 md.) _Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

__

__

Aşırı düşük teklifler __

_Madde 38-_İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)****_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”

__

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinin ilk fıkrasında tekliflerin değerlendirilmesinde önce belgelerin tam olup olmadığının değerlendirilmesi, daha sonra tam olan tekliflerden aşırı düşük görülenlerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Bununla beraber yukarıda belirtilen değerlendirme sıralaması usule yönelik bir kuraldır. İdare şikayet üzerine veya kendiliğinden ihalenin esasına etkileyecek bir hata yaptığını fark etmesi halinde, bu sıralamaya uymadığından bahisle ihaleyi iptal etmesi yerine, hatayı düzeltmesi gerekmektedir. Bunun aksini iddia etmek 4734 sayılı Kanunda yer alan şikayet ve itirazen şikayet mekanizmalarının varlık sebebini inkar etmek anlamına gelecektir. Zira şikayet ve itirazen şikayet mekanizmaları ihalede hak kaybını engellemek amacıyla kurulmuşlardır.

Onat Tem. Ltd. Şti., Atlas Ltd. Şti. ve A – Kaya Ltd. Şti.’nin teklifleri sadece bilançolarında yıllara yaygın inşaat maliyetlerini göstermediğinden teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “ Bilanço veya eşdeğer belgeler ” başlıklı 35 inci maddesinde;

** “** (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde;

_ a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosunun ve bilançonun gerekli görülen bölümlerinin,_

_ b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,_

_ her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur._

__

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Bu durumda;

_ a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),_

_ b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),_

_ c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,_

_ yeterlik kriterleri olarak öngörülür ve sayılan üç kriter birlikte aranır. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi zorunludur._ …..” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen hükümden de anlaşılacağı üzere bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetinin gösterilmesi varlığı halinde bir zorunluluktur. Yıllara yaygın inşaat maliyetinin olmadığı durumlarda bilançolarda bu kaleme yer vermenin anlamı olmadığı gibi bu hususta fiili imkansızlık olduğu da açıktır.

İdarenin sadece bilançolarında yıllara yaygın inşaat maliyetlerini göstermediği gerekçesiyle Onat Tem. Ltd. Şti., Atlas Ltd. Şti. ve A – Kaya Ltd. Şti.’nin tekliflerini hatalı bir şekilde değerlendirme dışı bırakması ve aşırı düşük teklif sorgulaması yaptıktan sonra yeniden bu teklifleri değerlendirmeye almayarak ihaleyi iptal etmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir. İdarenin ihaleyi iptal etmek yerine mevzuata uygun biçimde teklifleri yeniden değerlendirmesi gerekmektedir. Zira aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra da tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin hataların idarece düzeltilmesine engel bulunmamaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40 ıncı maddesinde; "… İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır." hükmü bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca ihale yetkilisi tarafından 30.04.2009 tarihinde iptal edildiği ancak idarenin iptal işleminde tespit edilen mevzuata aykırılıklar nedeniyle iptal işlemi 4734 sayılı Kanuna uygun olmadığından, idarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline, karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

İdarenin ihalenin iptaline ilişkin kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.