KİK Kararı: 2009/UH.II-1676 (11 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/052
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 11.06.2009
Karar No : 2009/UH.II-1676
BAŞVURU SAHİBİ:
Uzmanlar Bilişim Temizlik Nak.İnş. ve Yem.Ür.Hizm.Taah.San. ve Tic.Ltd.Şti.(Pilot Ortak)-Kosifler Temizlik İnş.Otomasyon Hiz.Taah.San. ve Tic.Ltd.Şti. (Özel Ortak), İçerenköy Mh. Eski Üsküdar Cd. Çamlk Apt. D:12/3 Kadıköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Eshot Genel Müdürlüğü, 222 Sok. No:500 35140 Gediz Buca/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/12675 İhale Kayıt Numaralı "Otobüslerin İç ve Dış Temizliği ile Bina ve Tesislerin Temizlik Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.05.2009 tarih ve II.H.10.55.0229/2009-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından 20.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Otobüslerin İç ve Dış Temizliği İle Bina ve Tesislerin Temizlik Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Uzmanlar Bilişim Temizlik Nak. İnş. ve Yem. Ür. Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Kosifler Temizlik İnş. Otomasyon Hiz. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 17.04.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.04.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.05.2009 tarih ve 11365 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.05.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin asgari maliyet bileşenlerini özellikle de eğitim ve giyim giderlerini karşılamadığı, söz konusu isteklinin idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartnamenin 2.a. maddesinde ihale konusu işin adının; “Otobüslerin iç ve dış temizliği ile bina ve tesislerin temizlik hizmeti ihalesi (250 kişi)” şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

İdari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde;

_ “26.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak her türlü vergi, resim, harç ile ulaşım ve sigorta giderleri (gazete vb. ilan bedeli hariç) teklif fiyata dahil olup, Yüklenici’ye aittir._

__

_ 26.2. (26.1) nci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması yada benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış yada farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilecektir._

__

_ 26.3. Ayrıca (26.3.1) ve (26.3.2) maddelerinde belirtilen giderler teklif fiyata dahildir._

__

_ 26.3.1. Ayda 26 (yirmialtı) işgünü olmak üzere; çalıştırılacak personelin brüt asgari 6,30 YTL/Gün/Kişi nakdi yemek bedeli ile brüt asgari 4,80 YTL/Gün/Kişi nakdi yol bedeli teklif fiyata dahil edilecektir. Yemek ve yol bedeli işçi ücret bordrosunda gösterilecektir. Çalışan personele; 4857 sayılı İş Kanununun 77 nci maddesine dayanılarak düzenlenmiş “Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları hakkında yönetmelik” kapsamında çalıştırılacak personelin İş sağlığı ve Güvenliği eğitimi aldırılması teklif fiyata dahil edilecektir._

__

_ 26.3.2. Çalışan personele iş sağlığı ve güvenliği gereği verilmesi gereken kişi başına; 1 adet yazlık iş elbisesi: (İş gömleği ve pantolondan oluşan 2 parça yıkanmış taşlanmış kot kumaşı %100 pamuklu, gramajı 7,5 ons olacaktır.)_

__

_ 1 adet kışlık iş elbisesi: (İş gömleği ve pantolondan oluşan 2 parça yıkanmış taşlanmış kot kumaşı %100 pamuklu, gramajı 14,5 ons olacaktır.)_

__

_ 1 çift lastik çizme: (Uzun konçlu, içi astar olacaktır.)_

__

_ 1 ad. Yağmurluk: (Uzunluğu diz altı ve kapüşonlu olacaktır.)_

__

_ 4 çift lastik eldiven: (9,5 numara, usta-iş tipi olacaktır.)_

__

_ 10 ad. toz maskesi: (Tek kullanımlık, ventilsiz, CE EN 149 standardında olacaktır.) yüklenici tarafından çalıştırdığı temizlik elemanlarına ücretsiz olarak verilecektir. Söz konusu giyecek yardımları yüklenicinin mevcut ambarından yapıldığı takdirde bunu tutanakla idareye belgelendirilecek, bu malzemelerin renk ve tipi idare tarafından belirlenecek olup, teklif fiyata dahildir._

__

_ 26.3.3. İsteklilerce verilecek tekliflerde her bir çalışan personel için teklif edilecek aylık ücret; 26.1., 26.3.1., 26.3.2. maddelerinde belirtilen giderler dahil yürürlükte bulunan (16 yaşından büyükler için) brüt asgari ücretin (işveren yükleri dahil) altında olmayacaktır. Aksi halde teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır._

__

_ 26.3.4. Resmi-dini bayram, yılbaşı tatil çalışması; 200 işçinin resmi-dini bayram, yılbaşı çalışması toplam 2300 gündür._

__

_ 26.3.5. İstekliler; teklif edecekleri temizlik hizmeti için çalıştıracakları personelin; aylık toplam maliyeti, aylık brüt ücret toplamı, günlük brüt yövmiye tutarı, günlük brüt yemek bedeli, günlük brüt yol bedeli, aylık SSK işveren yükleri ve aylık net ücreti gösterir bir tabloyu kalem kalem açık bir şekilde tekliflerinde göstereceklerdir._

__

_ 26.4. Ancak sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idarece yükleniciye ayrıca ödenir._

__

_ 26.5. İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranları; %1 olarak dikkate alınacaktır.”_

Düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 48 inci maddesinde fiyat farkı verileceği, 49 uncu maddesinde de ihale konusu işin süresinin 245 takvim günü (8 ay) olduğu belirtilmiştir.

Bu veriler doğrultusunda KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde; işçilik ve sözleşme gideri dahil; eğitim ve giyim gideri hariç işin asgari işçilik maliyetinin toplam 2.437.815,33**** TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale komisyonu tarafından ihalenin, teklifi geçerli kabul edilen beş istekli içinde, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın, yaklaşık maliyetin altında ve en düşük teklifi veren istekli olan As-Bucak İnş. Tem. Hiz. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, adı geçen isteklinin teklif miktarının 2.438.594,00 TL olduğu ve söz konusu teklifin ihale konusu işin asgari işçilik maliyetinden 778,67 TL fazla olduğu belirlenmiştir.

İdari şartnamenin 26 ncı maddesinde teklif fiyata dahil edileceği öngörülen, çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili olarak, 4857 sayılı İş Kanunun “İşverenlerin ve işçilerin yükümlülükleri” başlıklı 77 nci maddesinin ikinci bendinde; “İşverenler işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar. Yapılacak eğitimin usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükümden bünyesinde işçi çalıştıran her işverenin, çalıştırdığı işçisine gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermesinin zorunlu olduğu ve bunun işverenin genel yükümlülükleri arasında sayıldığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

_ a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

__

_ b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

__

_ c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya; “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” şeklinde açıklama getirilmiştir.

Anılan Kanun hükmü ve hükme ilişkin getirilen gerekçe uyarınca, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve sorgulanması işleminin idarenin sorumluluğunda olduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasının ya istekliler tarafından verilen teklifler dikkate alınarak ya da idarece tespit edilen yaklaşık maliyet esas alınarak yapılması gerekmektedir.

Ayrıca; İdari Şartnamenin “Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesi” başlıklı 36 ncı maddesinde; “Bu ihalede tekliflerin değerlendirilmesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif; en düşük fiyat esasına göre belirlenecektir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Bu itibarla, ihale dokümanında, asgari işçilik maliyetinin hesabında, giyim maliyeti ve iş kanununa göre her yüklenicinin yükümlülüğünde olan iş sağlığı ve güvenliği eğitimi gideri dışında başka bir gider kalemi öngörülmediği,__ şikayet konusu husus ile ilgili olarak idari şartnamenin teklif fiyata dahil masraflar başlığı altında belirtilen düzenlemeler dikkate alınarak hesaplanan asgari maliyet bedelinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin altında olduğu, idarece ihale dokümanına uygun olarak en düşük teklifi veren istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşıldığından, bunun yanında verilen teklifler ile kar hariç ihalenin yaklaşık maliyeti arasındaki fark da dikkate alındığında, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılarak asgari işçilik maliyetinin üzerinde teklif veren istekli üzerinde ihalenin bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”_ hükmü bulunmaktadır.__

İdarece yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre teklif fiyatı aşırı düşük bulunan teklifler için aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılmasının yasal bir zorunluluk olduğu yukarıda zikredilen Yasada düzenlenmiştir. Ancak; İdarece ihale üzerinde kalan isteklinin ihale konusu iş için teklif ettiği bedelin, piyasa rayiç değeri ve idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu da anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca; İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyetin 2.681.596,86 TL olarak belirlendiği; İdari Şartnamede yer alan düzenlemeler doğrultusunda % 3 sözleşme gideri dahil eğitim ve giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 2.437.815,33 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise 2.438.594,00 TL teklif bedeli sunduğu, ancak teklif edilen bedelden asgari işçilik maliyetinin çıkartılması sonucunda giyim ve eğitim bedeli olarak 250 kişi için toplam 778,67 TL, kişi başına ise 3,11 TL, her bir işçiye 1 adet yazlık iş elbisesi, 1 adet kışlık iş elbisesi, 1 çift lastik çizme, 1 adet yağmurluk, 4 çift lastik eldiven, 10 adet toz maskesi olmak üzere 6 parça giyim eşyası öngörüldüğünden parça başına da 52 kuruş bir bedelin kaldığı, bu para ile giyim ve eğitim giderlerinin karşılanmasının, hayatın olağan akışına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle ihale işlemlerinin sonuçlandırılması durumunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılması gerekmekte, bunun dışında kalan isteklilerin teklif fiyatları da yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan teklifler hakkında sağlıklı bir değerlendirme yapılması imkanı kalmadığından, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendine göre ihalenin iptaline kararı verilmesi gerektiği düşüncemle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** AliKemalAKKOÇ **

** Kurul Üyesi **

KARŞI OY

4734 sayılı Kanunun 38. maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.__

İdarece yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre teklif fiyatı aşırı düşük bulunan teklifler için aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihalenin sonuçlandırılmasının yasal bir zorunluluk olduğu yukarıda zikredilen Yasada düzenlenmiştir.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyetin 2.681.596,86 TL olarak belirlendiği; İdari Şartnamede yer alan düzenlemeler doğrultusunda % 3 sözleşme gideri dahil giyim ve eğitim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 2.437.815,33 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise 2.438.594,00 TL teklif bedeli sunduğu, ancak teklif edilen bedelden asgari işçilik maliyetinin çıkartılması sonucunda giyim (1 adet yazlık iş elbisesi, 1 adet kışlık iş elbisesi, 1 çift lastik çizme, 1 adet yağmurluk, 4 çift lastik eldiven, 10 adet toz maskesi) ve eğitim bedeli olarak 778,67 TL bedelin kaldığı dikkate alındığında; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu bedelden asgari işçilik maliyeti çıkarıldıktan sonra kalan 778,67 TL bedel ile giyim ve eğitim giderlerinin karşılanmasının, hayatın olağan akışına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, İdarece ihale üzerinde kalan isteklinin ihale konusu iş için teklif ettiği bedelin, piyasa rayiç değeri ve idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu da anlaşıldığından, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak suretiyle ihale işlemlerinin sonuçlandırılması gerektiğinden 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre düzeltici işlem kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

** Hakan GÜNAL Abdullah DÜNDAR **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **