KİK Kararı: 2009/UH.II-1542 (20 Mayıs 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/045
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 20.05.2009
Karar No : 2009/UH.II-1542
BAŞVURU SAHİBİ:
S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, D. Bayazıt Caddesi Sabur Apt. Altı No:54 Merkez/IĞDIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Iğdır Valiliği Sosyal Yardınlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı, Valilik Binası Zemin Kat IĞDIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/22969 İhale Kayıt Numaralı "Kars İlinden Iğdır İline 7150ton Kömürün Nakliyesi ve 5300 Ton Kömürün Evlere Dağıtım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

07.05.2009 tarih ve II.H.09.16.0078/2009-23E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Iğdır Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı tarafından 08.04.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kars İlinden Iğdır İli ve İlçelerine 7150 Ton Kömürün Nakliyesi ve 5300 Ton Kömürün Iğdır Merkez ve Köylerine Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığı’nın 08.04.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.04.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 20.04.2009 tarih ve 9363 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin (o) bendinde; “Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen yetki belgeleri verilecektir.(K1 yetki belgesi)” istenildiği, ancak bu belgeye sahip olmayan firma üzerinde ihalenin bırakıldığı, bu sebeple eşit muamele ilkesinin ihlal edildiği ve hak kayıplarının oluştuğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinin (a) bendinde ihale konusu işin adı; “ Kömür Nakliye (Kars İlinden Iğdır İline Nakliye) ve Dağıtım işi (İl Merkezi, Merkeze Bağlı Köy ve Kasabalardaki Muhtaç Ailelerin Hanelerine Dağıtım İşi) ” olarak belirtilmiştir.

Anılan şartnamenin 2 nci maddesinin (c) bendinde işin fiziki miktarı ve türünün; “ 7150 Ton Nakliye (Iğdır İli ve İlçelerine) ile 5300 Ton Iğdır Merkez, Merkeze Bağlı Köy ve Kasabalardaki Fakir ve Muhtaç Ailelerin Hanelerine Dağıtım ” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Bahse konu idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek için Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” kapsamında yer alan 7.1.(o) maddesinde; “Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen Yetki Belgeleri verilecektir (K1 Yetki Belgesi)” düzenlemesinin yer aldığı, aynı düzenlemenin ihaleye ait ilanın 4.1.2.3 üncü maddesinde de bulunduğu görülmüştür.

İdari şartnamenin 7.3.2 nci maddesinde; “İhale konusu hizmetin yerine getirilmesi için en az 15 adet nakliye aracı ve/veya günlük 200 ton taşıma kapasitesine sahip nakliye (tır-kamyon) araçları, taşıma işinde kullanılacak araçlar isteklinin kendi malı ise fatura, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı veya yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi, taahhüt edilerek temin edilecek olması durumunda ise noter onaylı taahhütname verilecektir.” düzenlemesine,

“Alt Yükleniciler” başlıklı 18 inci maddesinde ise; “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

08.04.2009 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, idarece 4 teklifin geçerli bulunduğu, ihalenin en düşük teklifi veren İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

08.04.2009 tarihli 461 sayılı ihale komisyonu kararında özetle; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesinde, idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde; “ “Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen Yetki Belgeleri verilecektir (K1 Yetki Belgesi)” düzenlemesi bulunduğundan, isteklilerin ihale komisyonuna ibraz ettiği Karayolu Taşıma Yetki Belgelerinin incelenmesine geçildiği,__ isteklilerden Ada Nakliyat, Mert İnşaat ve S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular Minibüsçüler Otobüsçüler ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin K1 yetki belgesi, İstaş Ltd. Şti. nin ise C2 yetki belgesi ibraz ettiğinin görüldüğü, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 11 inci maddesindeki “C” yetki belgesi tanımının 18.01.2006 tarih ve 26053 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikte; “ C Yetki Belgesi: Ticari amaçla uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır. ” şeklinde değiştirildiğinden C2 Yetki Belgesinin K1 yetki belgesini de kapsadığı ve ayrıca şartnamenin 7.1.(o) maddesinde parantez içinde yazılan “(K1 Yetki Belgesi)” ibaresinin sınırlayıcı değil örnek olarak belirtildiği değerlendirildiğinden, kömür nakliye ve dağıtım işinin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren İstaş Taş. Tic. Ltd. Şti.’ne KDV hariç 196.000.-TL bedelle ihale edilmesine ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığı olarak belirlenmesine karar verildiği belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası incelendiğinde; idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (o) bendi gereğince sunulan belgenin Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nce Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti.’ne 06.05.2005 tarihinde verilen ERZ.C2.76.20413 numaralı “Yetki Belgesi” olduğu, belge üzerinde söz konusu yetki belgesinin “düzenli veya arızi sefer düzenleyerek uluslararası eşya taşımacılığı yapmak üzere Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti.’ne verildiği” ve belge türünün “C2” olarak belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca, İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunulan Iğdır 2. Noterliğince düzenlenen 07.04.2009 tarih ve 02969 sayılı taahhütnamede; söz konusu ihalenin İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde kalması halinde Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti. tarafından şirketleri adına kayıtlı bulunan C2 yetki belgeli araçların işin başından sonuna kadar bu işte bulundurulup çalıştırılacağı konusunda beyan, kabul ve taahhütte bulunulduğu görülmüştür.

Diğer taraftan, söz konusu taahhütname ile ihale konusu işte çalıştırılacağı taahhüt edilen ve Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı bulunan araçlara ilişkin ruhsatlar (Motorlu Araç Trafik ve Tescil Belgeleri) ile söz konusu taşıtlara ait taşıt kartlarının da İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında idareye sunulduğu anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde; “…Ayrıca ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere ilan ve ilgisine göre ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir…” hükmüne yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin eki Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin “İhaleye Katılabilmek için Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri”ne ilişkin 7.1 inci maddesinin (o) bendine ait 1.1 nolu dipnotta; “ İhale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere şartnamede yer verilir.” şeklinde açıklamaya yer verildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi uyarınca ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi için ilgili mevzuat uyarınca alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat gibi belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin düzenlemeye ilan ve ihale dokümanında yer verilmesi gerektiği ve idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde yer alan düzenlemenin de bu kapsamda yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’ne hitaben düzenlenen 30.04.2009 tarih ve 598 sayılı yazı ile taşımacılık yetki belgeleri konusunda bilgi istenilmiş olup özetle; ihale konusu kömür nakliye ve dağıtım işinin yapılabilmesi için yasal olarak sahip olunması zorunlu bulunan taşımacılık yetki belgelerinin hangileri olduğu ve taşımacılık yetki belgesi olmadan söz konusu işin yapılıp yapılamayacağı konularında açıklama istenilmiştir.

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün 06.05.2009 tarih ve 6212 sayılı yazısında; açıklama istenilen hususlara ilişkin olarak 81 İl Valiliğine ve Kamu İhale Kurumu Başkanlığı’na daha önce gönderilmiş olan 15.12.2008 tarih ve 15113 sayılı yazının bir örneğinin gönderildiği belirtilmiştir.

Söz konusu 15.12.2008 tarih ve 15113 sayılı yazıda; 19.07.2003 tarih ve 25173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, yine söz konusu Yönetmeliğe göre 25.02.2006 tarihinden itibaren 3,5 tonun üzerindeki araçlarla hiçbir şekilde yetki belgesiz taşıma yapılmasına müsaade edilmediği, Bakanlıkça C2, K1, L1, L2, N1, N2, C3, K3, M1, M2, M3, P1, P2, R1, R2 yetki belgesi almış bulunan gerçek ve tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyet alanı ile ilgili eşya taşıma ihalelerine katılmalarında yasal bir engel bulunmadığı, K1, K3, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinin sözleşmeli taşıt kullanabilme imkanı bulunmadığından, üstlendikleri taşımaları sadece yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı özmal taşıtlarını kullanarak yapabilmelerinin mümkün olduğu, K2 yetki belgesi sahiplerinin ise kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla sadece kendi iştigal konusu ile ilgili eşyayı taşıyabilecek olduğu, ticari maksatla taşımacılık yapamayacakları, R1 ve R2 yetki belgesi sahibi firmaların dışında, hiçbir yetki belgesi sahibi firmanın sorumluluğunu üstlendiği/ihalesini aldığı taşımacılık işinin bir kısmını veya tamamını bir başka firmaya (alt yüklenici vb.) devredemeyeceği veya yaptıramayacağı ifade edilmiştir.

Diğer yandan, taşımacılık yetki belgeleri konusunda daha önce Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nce Kuruma gönderilmiş olan 29.11.2006 tarih ve B.11.O.KUG.0.11.00.02/225-28241-56544 sayılı yazıda da; Ulaştırma Bakanlığından eşya taşımacılığı konusunda C2, K1,L1,L2,N1,N2, ev/büro eşyası taşımacılığı konusunda C3, K3, kargo işletmeciliği konusunda M1,M2,M3, paket servisi/dağıtıcılık konusunda P1,P2 ve taşıma işleri organizatörlüğü konusunda R1,R2 yetki belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin ihaleye katılabileceği belirtilmiştir.

Ayrıca, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin “Yetki Belgesi Türleri” başlıklı 11 inci maddesinde; “ Yetki belgesi türleri aşağıda gösterilmiştir…. C Yetki belgesi : Ticari amaçla uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır. …C2 Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya durumuna göre sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,…verilir….K Yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır. Kl Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya taşımacılığı yapacaklara,…verilir.” hükmüne,

**** Geçici 11 inci maddesinde;“ a) Ticari amaçla; il sınırları dahilinde yapılan eşya taşımaları ile belediye sınırları ile mücavir alanı içinde yapılan şehir içi eşya taşımalarında kullanılan ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen taşıtlarla yapılan taşımalar için 31/7/2009 tarihine kadar yetki belgesi alma şartı aranmaz….” hükmüne yer verildiği görülmüştür.****

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünün ilgili yazıları ve söz konusu mevzuat uyarınca; taşımacılık yapılabilmesi için ilgili Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, 25.02.2006 tarihinden itibaren 3,5 tonun üzerindeki araçlarla hiçbir şekilde yetki belgesiz taşımalara müsaade edilmediği, C2, K1, L1, L2, N1, N2, C3, K3, M1, M2, M3, P1, P2, R1, R2 yetki belgesi almış bulunan gerçek ve tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyet alanı ile ilgili eşya taşıma ihalelerine katılabilecekleri, dolayısıyla ticari amaçlı eşya taşımacılığının K1 yetki belgesi dışında başka yetki belgeleri ile de gerçekleştirilebileceği anlaşılmaktadır.

Nitekim, 08.04.2009 tarihli ihale komisyonu kararında da; C2 yetki belgesinin K1 yetki belgesini de kapsadığı belirtilerek İstaş Taş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunulan C2 yetki belgesinin idarece uygun bulunduğu ve idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde parantez içerisinde yazılan “(K1 Yetki Belgesi)” ibaresinin sınırlayıcı değil örnek olarak belirtildiği ifade edilmiştir.

İdarece idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde yapılan düzenlemede yer alan parantez içerisinde sadece “K1 Yetki Belgesi” belirtilmekle birlikte; söz konusu düzenlemede aynı zamanda Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde öngörülen yetki belgelerinin de verilebileceğinin belirtilmesi nedeniyle, K1 Yetki Belgesinin dışında Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde öngörülen ve ihale konusu işin gerçekleştirilebilmesi için yeterli olan diğer yetki belgelerinin de söz konusu ihalede sunulabileceği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye teklif veren istekliler tarafından idari şartnamenin 7.1.(o) maddesi gereğince sunulan belgeler incelendiğinde; ihale üzerinde bırakılan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti.’ne ait C2 yetki belgesinin, başvuru sahibi S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular Minibüsçüler Otobüscüler ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığı ve ihaleye teklif sunan diğer istekliler tarafından ise kendileri adına düzenlenmiş K1 Yetki Belgelerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, idari şartnamenin 7.1.(o) maddesi ile 18 inci maddesinde yer alan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde; idarece ihale konusu taşımacılık hizmetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat uyarınca zorunlu olan taşımacılık yetki belgesinin istenildiği ve ihale konusu işin bir kısmının veya tamamının yerine getirilmesinde alt yüklenici kullanılmasının mümkün bulunmadığı görüldüğünden, idari şartnamenin 7.1.(o) maddesi gereğince ihale konusu taşımacılık hizmetini yerine getirecek isteklinin söz konusu taşıma işini yapabilmesine ilişkin yetki belgesinin olması gerektiği anlaşılmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu ihalede sunulan taşımacılık yetki belgesinin anılan firmaya ait bir yetki belgesi olmadığı, Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. El ek.Tic. Ltd. Şti. firmasına ait yetki belgesinin (C2 Yetki Belgesi) İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. adına sunulduğu görülmüş olup, kendi adına düzenlenmiş taşımacılık yetki belgesi sunmayan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yetki belgesinin uygun bulunmadığı ve bu nedenle söz konusu firmaya ait teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İdari şartnamenin 2 nci maddesinin (a) bendinde ihale konusu işin adı; “ Kömür Nakliye (Kars İlinden Iğdır İline Nakliye) ve Dağıtım işi (İl Merkezi, Merkeze Bağlı Köy ve Kasabalardaki Muhtaç Ailelerin Hanelerine Dağıtım İşi) ” olarak belirtilmiştir.

Anılan şartnamenin 2 nci maddesinin (c) bendinde işin fiziki miktarı ve türünün; “ 7150 Ton Nakliye (Iğdır İli ve İlçelerine) ile 5300 Ton Iğdır Merkez, Merkeze Bağlı Köy ve Kasabalardaki Fakir ve Muhtaç Ailelerin Hanelerine Dağıtım ” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Bahse konu idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek için Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” kapsamında yer alan 7.1.(o) maddesinde; “Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen Yetki Belgeleri verilecektir (K1 Yetki Belgesi)” düzenlemesinin yer aldığı, aynı düzenlemenin ihaleye ait ilanın 4.1.2.3 üncü maddesinde de bulunduğu görülmüştür.

İdari şartnamenin 7.3.2 nci maddesinde “İhale konusu hizmetin yerine getirilmesi için en az 15 adet nakliye aracı ve/veya günlük 200 ton taşıma kapasitesine sahip nakliye (tır-kamyon) araçları, taşıma işinde kullanılacak araçlar isteklinin kendi malı ise fatura, demirbaş veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı veya yeminli mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi, taahhüt edilerek temin edilecek olması durumunda ise noter onaylı taahhütname verilecektir.” düzenlemesine,

“Alt Yükleniciler” başlıklı 18 inci maddesinde ise; “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz” , düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

08.04.2009 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, idarece 4 teklifin geçerli bulunduğu, ihalenin en düşük teklifi veren İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

08.04.2009 tarihli 461 sayılı ihale komisyonu kararında özetle; belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesinde, idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde; “ “Ulaştırma Bakanlığı Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen Yetki Belgeleri verilecektir (K1 Yetki Belgesi)” düzenlemesi bulunduğundan, isteklilerin ihale komisyonuna ibraz ettiği Karayolu Taşıma Yetki Belgelerinin incelenmesine geçildiği,__ isteklilerden Ada Nakliyat, Mert İnşaat ve S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular Minibüsçüler Otobüsçüler ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin K1 yetki belgesi, İstaş Ltd. Şti. nin ise C2 yetki belgesi ibraz ettiğinin görüldüğü, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 11 inci maddesindeki “C” yetki belgesi tanımının 18.01.2006 tarih ve 26053 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikte; “ C Yetki Belgesi: Ticari amaçla uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır. ” şeklinde değiştirildiğinden C2 Yetki Belgesinin K1 yetki belgesini de kapsadığı ve ayrıca şartnamenin 7.1.(o) maddesinde parantez içinde yazılan “(K1 Yetki Belgesi)” ibaresinin sınırlayıcı değil örnek olarak belirtildiği değerlendirildiğinden, kömür nakliye ve dağıtım işinin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren İstaş Taş. Tic. Ltd. Şti.’ne KDV hariç 196.000.-TL bedelle ihale edilmesine ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığı olarak belirlenmesine karar verildiği belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası incelendiğinde; idari şartnamenin 7.1 inci maddesinin (o) bendi gereğince sunulan belgenin Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nce Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti.’ne 06.05.2005 tarihinde verilen ERZ.C2.76.20413 numaralı “Yetki Belgesi” olduğu, belge üzerinde söz konusu yetki belgesinin “düzenli veya arızi sefer düzenleyerek uluslararası eşya taşımacılığı yapmak üzere Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti.’ne verildiği” ve belge türünün “C2” olarak belirtildiği görülmüştür.

Ayrıca; İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunulan Iğdır 2. Noterliğince düzenlenen 07.04.2009 tarih ve 02969 sayılı taahhütnamede; söz konusu ihalenin İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde kalması halinde Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti. tarafından şirketleri adına kayıtlı bulunan C2 yetki belgeli araçların işin başından sonuna kadar bu işte bulundurulup çalıştırılacağı konusunda beyan, kabul ve taahhütte bulunulduğu görülmüştür.

Diğer taraftan; söz konusu taahhütname ile ihale konusu işte çalıştırılacağı taahhüt edilen ve Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı bulunan araçlara ilişkin ruhsatlar (Motorlu Araç Trafik ve Tescil Belgeleri) ile söz konusu taşıtlara ait taşıt kartlarının da İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında idareye sunulduğu anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 41 inci maddesinde; “…Ayrıca ihale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere ilan ve ilgisine göre ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir…” hükmüne yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin eki Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin “İhaleye Katılabilmek için Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri”ne ilişkin 7.1 inci maddesinin (o) bendine ait 1.1 nolu dipnotta; “ İhale konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin olarak ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin hükümlere şartnamede yer verilir.” şeklinde açıklamaya yer verildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi uyarınca ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi için ilgili mevzuat uyarınca alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat gibi belgelerin isteklilerce sunulmasına ilişkin düzenlemeye ilan ve ihale dokümanında yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Şikayet konusu ihalenin en az 15 adet nakliye aracı ve/veya günlük 200 ton taşıma kapasitesine sahip nakliye (tır-kamyon) araçları ile kömür taşıma ve nakli işlerini kapsadığı, ancak yüklenici tarafından kömür taşıma ve nakli işinde kullanılacak araçların yükleniciye ait olması şartının aranmadığı, idari şartnamenin 7.3.2 nci maddesinde yapılan düzenleme ile yüklenici tarafından temin edilecek araçların yüklenici tarafından taahhüt edilerek temin edileceğine dair noter onaylı taahhütname sunulmasının ihaleye teklif sunulması aşamasında yeterli bulunduğu anlaşılmıştır.

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’ne hitaben düzenlenen 30.04.2009 tarih ve 598 sayılı yazımız ile taşımacılık yetki belgeleri konusunda bilgi istenilmiş olup, özetle; ihale konusu kömür nakliye ve dağıtım işinin yapılabilmesi için yasal olarak sahip olunması zorunlu bulunan taşımacılık yetki belgelerinin hangileri olduğu ve taşımacılık yetki belgesi olmadan söz konusu işin yapılıp yapılamayacağı konularında açıklama istenilmiştir.

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün 06.05.2009 tarih ve 6212 sayılı yazısında; açıklama istenilen hususlara ilişkin olarak 81 İl Valiliğine ve Kamu İhale Kurumu Başkanlığı’na daha önce gönderilmiş olan 15.12.2008 tarih ve 15113 sayılı yazının bir örneğinin gönderildiği belirtilmiştir.

Söz konusu 15.12.2008 tarih ve 15113 sayılı yazıda; 19.07.2003 tarih ve 25173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdiği, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, yine söz konusu yönetmeliğe göre 25.02.2006 tarihinden itibaren 3,5 tonun üzerindeki araçlarla hiçbir şekilde yetki belgesiz taşıma yapılmasına müsaade edilmediği, Bakanlıkça C2, K1, L1, L2, N1, N2, C3, K3, M1, M2, M3, P1, P2, R1, R2 yetki belgesi almış bulunan gerçek ve tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyet alanı ile ilgili eşya taşıma ihalelerine katılmalarında yasal bir engel bulunmadığı, K1, K3, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinin sözleşmeli taşıt kullanabilme imkanı bulunmadığından, üstlendikleri taşımaları sadece yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı özmal taşıtlarını kullanarak yapabilmelerinin mümkün olduğu, K2 yetki belgesi sahiplerinin ise kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla sadece kendi iştigal konusu ile ilgili eşyayı taşıyabilecek olduğu, ticari maksatla taşımacılık yapamayacakları ifade edilmiştir.

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nün söz konusu yazısı uyarınca; taşımacılık yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, 3,5 tonun üzerindeki araçlarla hiçbir şekilde yetki belgesiz taşıma yapılamayacağı, K1 yetki belgesi sahiplerinin sözleşmeli taşıt kullanarak taşıma yapamayacakları, sadece özmal taşıtlarını kullanarak taşımacılık yapabilecekleri, C2, K1, L1, L2, N1, N2, C3, K3, M1, M2, M3, P1, P2, R1, R2 yetki belgesi almış bulunan gerçek ve tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyet alanı ile ilgili eşya taşıma ihalelerine katılabilecekleri anlaşılmıştır.

Diğer yandan; taşımacılık yetki belgeleri konusunda daha önce Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü’nce Kurumumuza gönderilmiş olan 29.11.2006 tarih ve B.11.O.KUG.0.11.00.02/225-28241-56544 sayılı yazıda da; Ulaştırma Bakanlığından eşya taşımacılığı konusunda C2, K1,L1,L2,N1,N2, ev/büro eşyası taşımacılığı konusunda C3, K3, kargo işletmeciliği konusunda M1,M2,M3, paket servisi/dağıtıcılık konusunda P1,P2 ve taşıma işleri organizatörlüğü konusunda R1,R2 yetki belgesi almış gerçek ve tüzel kişilerin ihaleye katılabileceği, K2 yetki belgesi sahiplerinin kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla sadece kendi iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı yapabileceği, ticari maksatla taşımacılık yapamayacağı, R1 ve R2 yetki belgesi sahibi firmalar haricinde, hiçbir yetki belgesi sahibi firmanın sorumluluğunu üstlendiği taşımanın bir kısmını veya tamamını bir başka firmaya (alt yüklenici vb.) devredemeyeceği veya yaptıramayacağı belirtilmiştir.

Ayrıca Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin “Yetki Belgesi Türleri” başlıklı 11 inci maddesinde; “ Yetki belgesi türleri aşağıda gösterilmiştir…. C Yetki belgesi : Ticari amaçla uluslararası ve yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır. …C2 Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya durumuna göre sefer düzenleyerek taşıma yapacaklara,…verilir….K Yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır. Kl Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın eşya taşımacılığı yapacaklara,…verilir.” hükmüne,

**** Geçici 11 inci maddesinde;“ a) Ticari amaçla; il sınırları dahilinde yapılan eşya taşımaları ile belediye sınırları ile mücavir alanı içinde yapılan şehir içi eşya taşımalarında kullanılan ve toplam yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen taşıtlarla yapılan taşımalar için 31/7/2009 tarihine kadar yetki belgesi alma şartı aranmaz….” hükmüne yer verildiği görülmüştür.****

Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünün ilgili yazıları ve söz konusu mevzuat uyarınca; 25.02.2006 tarihinden itibaren 3,5 tonun üzerindeki araçlarla hiçbir şekilde yetki belgesiz taşımalara müsaade edilmediği, ticari amaçlı eşya taşımacılığının K1 yetki belgesi dışında başka yetki belgeleri ile de gerçekleştirilebileceği anlaşılmaktadır.

Nitekim 08.04.2009 tarihli ihale komisyonu kararında da; C2 yetki belgesinin K1 yetki belgesini de kapsadığı belirtilerek İstaş Taş. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyasında sunulan C2 yetki belgesinin idarece uygun bulunduğu ve idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde parantez içerisinde yazılan “(K1 Yetki Belgesi)” ibaresinin sınırlayıcı değil örnek olarak belirtildiği ifade edilmiştir.

Diğer yandan idari şartnamenin 7.1.(o) maddesi ile 18 inci maddesinde yer alan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde; idarece ihale konusu taşımacılık hizmetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat uyarınca zorunlu olan taşımacılık yetki belgesinin istenildiği ve ihale konusu işin bir kısmının veya tamamının yerine getirilmesinde alt yüklenici kullanılmasının mümkün bulunmadığı görüldüğünden, idari şartnamenin 7.1.(o) maddesi gereğince ihale konusu taşımacılık hizmetini yerine getirecek isteklinin söz konusu taşıma işini yapabilmesine ilişkin yetki belgesinin olması gerektiği anlaşılmasına karşın, ihale üzerinde bırakılan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu ihalede sunulan taşımacılık yetki belgesinin anılan firmaya ait bir yetki belgesi olmadığı, Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti. firmasına ait yetki belgesinin (C2 Yetki Belgesi) İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. adına sunulduğu görülmüş olup, kendi adına düzenlenmiş taşımacılık yetki belgesi sunmayan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan söz konusu yetki belgesinin uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte; idarece idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde yapılan düzenlemede Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde öngörülen yetki belgelerinin verilebileceği belirtilmesine karşın, aynı düzenlemede yer alan parantez içerisinde sadece “K1 Yetki Belgesi” nin belirtilmesi nedeniyle, K1 Yetki Belgesinin dışında Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde öngörülen ve ihale konusu işin gerçekleştirilebilmesi için yeterli olan diğer yetki belgelerinin de söz konusu ihalede sunulup sunulamayacağı konusunda belirsizlik bulunduğu anlaşılmıştır.

Nitekim yapılan incelemede; ihaleden önce bir firma ve ihaleden sonra ise üç firma tarafından idareye yapılan şikayet başvurularında idari şartnamenin 7.1.(o) maddesindeki düzenlemenin sadece “K1 Yetki Belgesi” sahibi firmaların ihaleye teklif verebileceği şeklinde anlaşıldığı görülmüştür

Söz konusu ihaleye teklif veren istekliler tarafından idari şartnamenin 7.1.(o) maddesi gereğince sunulan belgeler incelendiğinde ise; ihale üzerinde bırakılan İstaş Sağ. Hiz. Akr. Taş. Hay. Elk. İnş. Tur. Oto. Tic. Ltd. Şti. tarafından Dilmen Tur. İnş. Akar. Taş. Gıd. Otom. Elek.Tic. Ltd. Şti.’ne ait C2 yetki belgesinin, başvuru sahibi S.S. Yeşil Iğdır Kamyoncular Minibüsçüler Otobüscüler ve Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi Başkanlığı ve ihaleye teklif sunan diğer istekliler tarafından ise kendileri adına düzenlenmiş K1 Yetki Belgelerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İdarece idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde parantez içerisinde yazılan “(K1 Yetki Belgesi)” ibaresinin sınırlayıcı değil örnek olarak belirtildiği ifade edilmesine karşın, idari şartnamenin 7.1.(o) maddesinde yer alan düzenlemede “K1 Yetki Belgesi”nin örnek olarak yazıldığı konusunda bir açık ve net bir ifadenin bulunmadığı, diğer yandan ise aynı düzenleme içinde Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen yetki belgelerinin verileceğinin belirtilmesi nedeniyle K1 yetki belgesi dışında diğer yetki belgelerinin de sunulabileceği yönünde bir değerlendirmeye ulaşılabileceği göz önüne alındığında, söz konusu madde uyarınca sunulabilecek belgeler yönünden anılan düzenlemenin belirsizlik ve tereddüt doğurucu nitelikte bulunduğu, anılan belirsizliğin söz konusu ihaleye teklif verilmesini ve idarece tekliflerin sağlıklı**** değerlendirilmesini engelleyici ve rekabeti sınırlandırıcı nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, çoğunluk kararına katılmıyorum.

Adem KAMALI

** KurulÜyesi **