KİK Kararı: 2009/UH.II-1223 (2 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/028
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 02.04.2009
Karar No : 2009/UH.II-1223
BAŞVURU SAHİBİ:
Çevtem Temizlik İnş. Nak. Turizm Güvenlik Sist. San. ve Tic. Ltd. Şti., Arpaemini Mahallesi Kaptasinanpaşa Sokak No:1 Kat:6 34093 Fatih/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğü, Mimar Sinan Mah. Emniyet Cad. No:40/1 16310 Yıldırım/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/208767 İhale Kayıt Numaralı "Bölge Müdürlüğümüz ve Bağlı Yurt Müdürlüklerinin Temizlik Çamaşır Yıkama ve Kalorifer Yakma Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

31.03.2009 tarih ve II.H.0641.0160/2009-10E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğü tarafından 11.02.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kredi ve Yurtlar Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğü ve Bölge Müdürlüklerine Bağlı Yurt Müdürlüklerinin Temizlik, Çamaşır Yıkama ve Kalorifer Yakma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çevtem Temizlik İnş. Nakliye Turizm Güvenlik Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 23.02.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.02.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.03.2009 tarih ve 6287 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

Başvurunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; şikayete konu ihalede,

1. İdarenin kesinleşen ihale kararını bildiren yazısında tekliflerinin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama sebeplerinin bildirilmediği,

2. Üzerinde ihale bırakılan ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlenen firmalarının tekliflerinin aşırı düşük olduğu, ancak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı,

3. İhaleye katılan firmaların dosyalarının ihale komisyonunca gerektiği şekilde incelenmediği, aldıkları duyumlara göre bazı firmaların yeterlilik kriterlerini sağlamadığı,

İddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin kesinleşen ihale kararını başvuru sahibine bildiren yazısında; ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci isteklilerin isimlerine yer verildiği, başvuru sahibinin teklifine ilişkin bir açıklama yapılmadığı, ancak kararın istekliye tebliğ tarihinden itibaren beş (5) gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde teklifin değerlendirmeye alınmama ya da uygun görülmeme gerekçelerinin ayrıntılı olarak bildirileceği hususuna yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 41 inci maddesinde;

_ “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.”_ hükmü yer almaktadır.

İhalenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekindeki “Kesinleşen İhale Kararının Bildirilmesi” Standart Formuna (KİK022.0/H numaralı Standart Forma) göre; ihale kararı isteklilere gönderilirken, üzerine ihale yapılan istekli ile ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi olan isteklinin belirtilmesi, eğer kararı bildiren mektup teklifi değerlendirmeye alınmayan veya uygun görülmeyen istekliye gönderiliyorsa teklifin değerlendirmeye alınmama veya uygun görülmeme gerekçelerinin de kısaca belirtilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu ihalede; kesinleşen ihale kararı başvuru sahibine yazılı olarak KİK022.0/H numaralı Standart Form ile bildirilirken, teklifin değerlendirmeye alınmama veya uygun görülmeme gerekçeleri belirtilmemiştir. Ancak, başvuru sahibinin dilekçesi üzerine idarenin verdiği 27.02.2009 tarihli cevapta; başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alındığı, ancak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sıralamasında 5 inci sırada bulunduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, idarenin ihale kararını bildiren yazısındaki usule aykırılık başvuru sahibinin talebi üzerine idarece düzeltilmiştir.

Netice olarak, ihale kararının bildirimindeki eksiklik idarece düzeltilmiş olup ihalenin esasına etkili bir husus bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İddiaya ilişkin idarece verilen cevapta; ihale komisyonunca yapılan değerlendirmede ekonomik açıdan birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen firmaların teklifinin aşırı düşük bulunmadığı belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun (ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan) “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a)**** İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

__

b)**** Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

__

c)**** Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yürürlükteki Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliğinin 72 nci maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilerek son fıkrasında;

“Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini (damga vergileri, varsa noter masrafları, KİK payı gibi) karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınacaktır.” hükmüne yer verilmiştir.

__

__ İnceleme konusu ihalede idarenin teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirmediği, dolayısıyla firmalardan teklif fiyatlarına ilişkin olarak açıklama istenilmediği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin Birinci Bölümünün XIII/H-b maddesinde; hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi hususunda;

_ “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir._

__

_ Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir. _

__

_ Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir._

__

_ İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. _

__

_ Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır._

__

_ Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır._

__

_ Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır._

__

_ Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir. _

__

_ Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır…”_ hususunda açıklama yapılmıştır.

İnceleme konusu ihalenin İdari ve Teknik Şartnamelerinde düzenlemeler dikkate alınarak Kamu İhale Kurumu işçilik maliyeti hesaplama modülü üzerinden yapılan hesaplamada; ihale tarihi itibariyle teklif edilmesi gereken asgari maliyet 2.108.088,13 TL olarak bulunmuştur.

Bu durumda, üzerinde ihale bırakılan firmanın ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif fiyatlarından asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında bulunan tutarın temizlik malzemesi, temizlik ekipmanı, ilaçlama gideri ve giyim masraflarını karşıladığı idarece kabul edilmiştir.

Yapılan incelemeden, idarece belirlenen gider kalemleri ve yaklaşık maliyet tutarları karşısında üzerinde ihale bırakılan firmanın ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif fiyatının aşırı düşük olduğu, mevzuata uygun olarak anılan isteklilerden açıklama istenilmesi gerektiği, isteklilerin tekliflerine ilişkin açıklamaları değerlendirilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

__

__ 3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:__

İddiaya ilişkin idarece verilen cevapta; Kamu İhale Kanununda belirlenen usul ve esaslar kapsamında ihaleye katılan firmaların sunmuş oldukları belgelerin incelendiği, iş deneyim belgeleri, bilanço ve ciro yeterlik kriterlerinin titizlikle incelenerek ihalenin sonuçlandırıldığı belirtilmiştir.

Başvuru sahibi, ihaleye katılan firmaların istenilen belgeleri, kriterleri sağlamadığını, komisyonun belgeleri iyi kontrol etmediğini iddia ederken genel bir ifade kullanmakta olup bu hususta herhangi bir tespite yer verilmemiştir.

Bazı firmaların yeterlik kriterlerini sağlamadığı iddiası soyut bir iddia olup, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmediğinden başvurunun reddi gerekmektedir. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince itirazen düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İdari Şartnamesinin 2 nci maddesinde; ihale konusu işin Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Bursa Bölge Müdürlüğü ve Bölge Müdürlüğüne Bağlı Yurt Müdürlüklerinin temizlik, çamaşır yıkama ve kalorifer yakma hizmet alımı olduğu, işin 129 temizlikçi, 60 kaloriferci ve 19 çamaşırcı olmak üzere toplam 208 işçi ile yerine getirileceği belirtilmiştir.

İdari Şartnamenin 26 ncı maddesinde teklif fiyata dahil olan masraflar konusu düzenlenmiş olup bu kapsamda;

Personele ödenecek yol, yemek, giyim, resmi ve dini tatillerde yaptırılacak fazla çalışma ücretlerinin teklif fiyata dahil olduğu,

Giyecek yardımının ayni olarak verileceği, yemek ve yol bedelinin nakdi olarak verileceği ve ücret bordrosunda gösterileceği,

Yemek ücretinin brüt tutarının günlük 5,49 TL olduğu, aylık 5,49x26 gün = 142,74 TL olduğu,

Yol ücretinin brüt tutarının günlük 2,75 TL olduğu, aylık 2,75x26 gün = 71,50 TL olduğu,

Fazla çalışma yapılacak gün sayısının;

Temizlikçi için 657 gün,

Çamaşırcı için 74 gün,

Kaloriferci için 543 gün olduğu,

Buna göre toplam 1274 gün fazla çalışma yapılacağı,

Bu ihalede uygulanacak olan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranının %2,5 olduğu,

__

Belirtilmiştir.

Teknik Şartnamenin 4 üncü maddesinde; temizlik için gerekli her türlü sarf malzemesinin yüklenici tarafından temin edileceği, temizlikte kullanılan malzemeler için idareden ayrıca ücret talep edilmeyeceği ile kullanılacak olan temizlik sarf malzemeleri ve ekipmanlar detaylı olarak belirtilmiştir.

Teknik Şartnamenin 9 uncu maddesinde; şartnamede belirtilen yerlerin ilgili mevzuatına göre ilaçlanacağı hususunda düzenleme yapılmıştır.

Teknik Şartnamenin 11 inci maddesinde; işçilerin kıyafetlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, temizlikçilerin şartnamede tanımlanan şekilde iş önlüğü, iş pantolonu ve sabo terlik giyeceği, kalorifercilerin şartnamede tanımlanan şekilde iş tulumu, koruyucu gözlük, iş eldiveni ve uzun lastik çizme giyeceği, çamaşırhanede çalışacak işçilerin ise iş tulumu ve lastik çizme giyeceği belirtilmiştir.

İdarece yapılan hesaplamada ihale konusu iş için; asgari işçilik maliyeti 2.042.507,12 TL, temizlik malzemesi bedeli 93.275,64 TL, ekipman bedeli 21.910,70 TL, ilaçlama maliyeti 32.915,93 TL, giyim bedeli 5.616,00 TL olarak dikkate alındığı, bu maliyet kalemlerine % 20 firma kârı (439.245,08 TL) ilave edilerek yaklaşık maliyetin 2.635.470,47 TL bulunduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyet hesabı yapılırken Kamu İhale Kurumu işçilik maliyeti hesaplama modülünün kullanıldığı, malzeme ve ekipman ve ilaçlama giderleri için piyasadan fiyat araştırması yapıldığı, giyecek giderleri için Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün memurlara verilecek giyecek eşyaları için belirlediği 2008 yılı fiyatlarının dikkate alındığı anlaşılmıştır.

Bahse konu ihalenin idari ve teknik şartnamelerindeki düzenlemeler dikkate alındığında teklif edilmesi gereken asgari teklif tutarının %3 sözleşme giderleri dahil KİK hesaplama modülüne göre 2.108.088,13 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise anılan ihalede 2.132.575,62 TL teklif fiyat sunduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

_ Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir._” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmü gereğince ihale komisyonunun verilen teklifleri; diğer tekliflere ve/veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit ederek aşırı düşük teklifleri belirleme ve aşırı düşük teklif olarak belirlediği isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama isteme yetkisi bulunmaktadır. Bahse konu ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği ve idarece verilen tekliflerin tamamının geçerli sayıldığı, verilen tekliflerin tamamının asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu isteklilerin hiçbirinden teklif fiyatına ilişkin olarak yazılı açıklama talep edilmediği anlaşılmıştır.

İdarenin ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklifini; diğer tekliflere ve/veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bir teklif olarak değerlendirmediği, ihaleyi 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırdığı anlaşılmış olup bu işlemin mevzuata uygun olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açılanan nedenle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, çoğunluk kararına katılmıyoruz.

** Bahattin IŞIK Adem KAMALI**

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi **