KİK Kararı: 2009/UH.I-3032

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/085
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 21.12.2009
Karar No : 2009/UH.I-3032
BAŞVURU SAHİBİ:
Seven İnşaat Temizlik Turizm ve Ticaret A.Ş., İstoç Toptancılar Çarşısı C Blok Kat.6 No: 49 Bağcılar/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Beyazıt/İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/128511 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Üniversitesi Genel Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.12.2009 tarih ve I.H.24.96.0102/2009-38E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 03.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İstanbul Üniversitesi Genel Temizlik Hizmeti Alımı (3.Kısım 85 Kişi ile Rektörlük ve Civarındaki Birimlerin Temizliği)” ihalesine ilişkin olarak Seven İnşaat Temizlik Turizm ve Ticaret A.Ş.’nin 18.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 25.11.2009 tarih ve 23776 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük kapsamında değerlendirildiği ve açıklama istendiği, ihale üzerinde bırakılan Bentem firmasının açıklamasının ve eklerinin Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, bu yöndeki şikayet başvurularının idarece reddedildiği, Kamu İhale Genel Tebliğinde aşırı düşük sorgulaması konusunda yapılan yeni düzenleme ile hizmet sektöründe hayatın olağan akışına uygun olmayan fiyatlarla teklif verilmesinin ve insan sağlığını hiçe sayan düzeyde aşırı düşük fiyatların önüne geçilmesinin amaçlandığı, bu nedenle idarenin yaklaşık maliyeti de dikkate alındığında kendi fiyatlarından düşük fiyat teklifi veren firmanın uygun açıklama vermesinin mümkün bulunmadığı, idarece açıklanan yaklaşık maliyet tutarının 1.725.715,15 TL olduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi hususlarını düzenleyen 9 ncu maddesinin (3) nolu bendinde; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı eklenir.” düzenlemesi bulunduğu, mevzuat hükümlerine göre hesaplandığında idarenin açıkladığı yaklaşık maliyetin azami % 20' sinin yüklenici karı olduğu, yüklenici için öngörülen azami kar tutarının 287.619,19 TL' na tekabül ettiği dikkate alındığında karsız yaklaşık maliyet tutarının 1.438.095,96 TL olduğu, bu kapsamda yalın maliyetin altında kalan isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edilebilmesi anılan Tebliğ hükümleri de dikkate alındığında açıklanamayacağı, idarenin azami % 20 yüklenici karı öngördüğü (ki bu daha düşük oranda da belirlenmiş olabilir) bir hizmet işinde yalın maliyetin altındaki tekliflerin hayatın olağan akışına uygun olmayan fiyatlarla açıklanması veya kabulünün mümkün olamayacağı, yalnız işçilik giderinin 1.372.098,05 TL olarak hesaplandığı ve ihalede sunulan tekliflerin ortalamasının 1.567.2626,36 TL gibi bir tutara tekabül ettiği dikkate alındığında bu ihalede herhangi bir isteklinin 1.385.075,71 TL tutarındaki teklifinin mevzuatın öngördüğü "Ekonomik Acıdan En Avantajlı Teklif" olarak ihale komisyonunca benimsenmesinin piyasa koşulları dikkate alındığında hayatın olağan akışı ve ticari gerçeklere uygun olmadığı, Bentem firmasının verdiği teklifle teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde istenilen çalışan personelin kıyafetlerini ve 13 üncü sayfasında belirtilen temizlik malzemeleri ve ekipmanları karşılamasının mümkün olmadığı, 85 işçinin 11 aylık maliyetinin 1,264.783.85 TL tuttuğu, 85 işçinin 28 günlük kist çalışma ücretinin maliyeti 107.314.20 TL tuttuğu, dolayısıyla toplam işçilik maliyetinin 1.264.763.85+107.314.20=1.372.098.05 TL olduğu, Bentem firması tarafından verilen teklifinin ise 1.385.075,71 TL olduğu, Bentem in fiyatından işçilik maliyeti çıkartılırsa geriye 12.977,66-TL kaldığı, ihalede 70 takım leke tutmayan kolay ütülenir poliviskon alpaka ve polyester karışımı kumaştan iş elbisesi (pantolon, iş önlüğü, bone, kep) , 170 adet sabo tarzı terlik, Edebiyat Fakültesi, Hukuk Fakültesi, Fen Fakültesi, İktisat Fakültesi, Blg. Bil. Uyg Merk, Eczacılık Fakültesi, İletişim Fakültesi, Sos. Bil. M. Y. O, Adalet M. Y. O., Avrasya Arkeoloji Ens., Fen Bilimleri Ens.' nü kapsayan toplam 99.450 m2’lik bir alanda kullanılacak 312 adet süpürge, 6696 kilo mavi sabun, 3840 kg ovucu krem, 1980 kg çamaşır suyu, 2304 adet toz bezi, 1008 adet püsküllü paspas, 3720kg sıvı el yıkama sabunu, 480 litre yer cilası, 1604 kg çöp torbası büyük boy, 852 rulo orta boy çöp poşeti, 384 litre cam temizleyici, 180 kg lavabo koku giderici misket, 936 adet askılı koku giderici, 12000 adet tuvalet kağıdı, 2400 adet havlu kağıt, 2196 kg genel amaçlı temizlik maddesi, 1044 adet tuz ruhu, 924 takım eldiven, 240 kg halı şampuanı, 96 kg pirinç parlatıcı, 257 kg ahşap zemin temizleyici istendiği, bunun yanında yine teknik şartnamenim 13 üncü sayfasına göre 38 adet temizlik seti, 41 adet su kovası, 60 adet oto fırçası, 28 adet yer çek çeki b üyükboy, 15 adet cam çek çeki takım, 48 takım faraş, 120 adet lavabo fırçası, 120 adet klozet fırçası, 21 adet mob, 48 adet çöp kovası, bir kereye mahsus olmak üzere idareye teslim edilmesi gerektiği, kıyafet, temizlik malzemeleri ve ekipmanlar kg, adet, takım ve rulo olarak toplandığında 44.331 birim ettiği, Bentem firmasının işçilik maliyetinden artan 12.977,66 TL tutarın 44.331 birime bölündüğünde 0,29 TL bulunduğu, yukarıda geçen temizlik malzemesi, iş elbisesi, veya ekipmanın hiçbirinin 0.29 TL ye alınamayacağı, dolayısıyla Bentem İnş.Gıda San.ve Tic Ltd. Şti.’nin verdiği teklifin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerçekçi bir düşük fiyat açıklaması yapmasının mümkün olmadığı,

İdare tarafından yapılan yanlışlığın düzeltilerek ekonomik olarak en uygun teklifi veren firmalarına ihalenin verilmesi hususunda düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale kısmi teklife açık olarak yapılmış olup itirazen şikayet başvurusu ihalenin 3 üncü kısmına yöneliktir.

Başvuruya konu ihale, ihale dokümanında; İstanbul Üniversitesinin 3 Kısım 85 kişi ile (99.450 m2 alan) Rektörlük ve Civarındaki Birimlerin genel temizlik alımı iş olarak belirtilmiştir.

03.11.2009 tarihinde yapılan ihalenin ilanı 18.09.2009 tarihli Kamu İhale Bülteninde yayımlanmıştır.

İşin süresi idari şartnamenin “işin süresi” başlıklı 48.3 üncü maddesinde; “3. Kısım Rektörlük ve Civarındaki Birimler: 362 takvim günüdür” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.1 inci maddesinde; “işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: işçiler için belirlenmiş yürürlükteki brüt asgari ücrettir.” düzenlemesi, 25.3.2 nci maddesinde; “aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 7,50 TL yemek bedeli, aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 7,50 TL yol bedeli giderleri nakdi olarak verilecek olup bordroda gösterilecektir. Giyim ayni olarak teknik şartnamede belirtilen niteliklerde ve sayıda verilecektir.” düzenlemesi, 25.3.3 üncü maddesinde; “ihale konusu hizmet gerçekleştirilirken temizlik personeli tarafından kullanılacak olan ayrıntı ve şartları teknik şartnamede belirtilen temizlik hizmeti sırasında kullanılacak olan demirbaş niteliğinde olmayan malzeme, teçhizat ve ekipmanlar giderleri teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi, 25.3.4 üncü maddesinde; “noter masrafı ve sözleşme giderlerinin tümü teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi, 25.5 inci maddesinde; “bu işin tehlike sınıfı:II, iş kazası ve meslek hastalıkları prim oranı %1,5’tir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 7 nci maddesinde; “temizlenecek alanlarda kullanılacak temizlik malzemeleri yüklenici tarafından temin edilecek olup piyasada mevcut TSE veya ISO Kalite Belgeli birinci sınıf malzeme olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde; “…çalışacak elamana 2 takım (kışlık:çalıştırılacak eleman erkek ise renk koyu kahve, bayan ise mor renk, yazlık: çalıştırılacak eleman erkek ise açık kahve renk, bayan ise lila renk olacaktır.) pantolon dahil leke tutmayan kolay ütülenir poliviskon alpaga ve polyester karışımı kumaştan iş elbisesi (pantolon, iş önlüğü, bone-kep dahil) verilecektir. Ayrıca 3. Kısımda çalışacak 85 elemana sabo tarzı terlik verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik şartname ekinde yer alan “Temizlik Malzemeleri, Ekipmanları ve Makinaları” listesinde; ihale konusu 85 kişinin çalışacağı 99.450 m2 alanın temizliği işinde kullanılacak makinalar, ekipmanlar ve temizlik malzemeleri belirtilmiştir.

Bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alınmış, 03.11.2009 tarihinde yapılan ihalenin 3 üncü kısmına Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti. ve Seven İnş. Tem. Turizm ve Ticaret A.Ş. olmak üzere 2 istekli teklif vermek suretiyle katılmıştır.

Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti. ihaleye 1.385.075,71 TL , Seven İnş. Tem. Turizm ve Ticaret A.Ş. 1.749.449,00 TL teklif fiyat vermiştir. Yaklaşık maliyeti 1.725.715,19 TL olarak belirlenmiş olan ihalede, ihale komisyonu ihaleye en düşük fiyat teklifi veren Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti.’nin teklif fiyatını aşırı düşük teklif olarak değerlendirmiştir.

İhale komisyonu 03.11.2009 tarih ve 44721 sayılı yazı ile “Teknik şartname eki listede belirtilen temizlik ekipmanları ve temizlik malzemelerinin maliyet unsurları ile teknik şartnamede belirtilen giyim malzemelerinin maliyet unsurlarını 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi çerçevesinde belgelendirmek suretiyle 09.11.2009 tarihine kadar açıklaması” gerektiğini bildirmiştir.

Bentem İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 09.11.2009 tarihli açıklama yazısına ihalenin 3 üncü kısmı için; “11 aylık yemek, yol ve % 3 sözleşme gideri dahil işçilik ücreti için: 1.264.783,85 TL, 28 günlük yemek, yol ve % 3 sözleşme gideri dahil işçilik ücreti için: 107.314,20 TL, giyim maliyeti 886,01 TL Temizlik Ekipman ve Sarf Malzeme Maliyeti 11 aylık: 10.974,28 TL, Temzizlik Ekipman ve Sarf Malzeme Maliyeti 28 günlük: 841,73 TL, firma karı: 275,64 TL olmak üzere toplam 1.385.075,71 TL” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

Bentem İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 09.11.2009 tarihli açıklama yazısı ekinde “Teklifi Oluşturan Bileşenlerin İcmali, İşçilik Maliyeti Açıklaması, İşçilik Hesaplama Modülü çıktıları, Ekipman Maliyeti Açıklaması, San Temizlik Ltd. Şti.’den alınmış 02.11.2009 tarihli temizlik malzemelerine ilişkin proforma faturalar, Giyim Maliyeti Açıklaması, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından ihale konusu iş için alınan proforma faturalara göre düzenlenmiş bila tarihli Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Maliyet Tespit Raporu, Arz Kimya Metal Mobilya San. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından San. Tem. Taş. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 11.07.2009 tarih ve 033749 nolu, 10.07.2009 tarih ve 033748 nolu, 07.07.2009 tarih ve 033746 nolu, 07.07.2009 tarih ve 033745 nolu, 04.07.2009 tarih ve 033742 nolu, 02.07.2009 tarih ve 033740 nolu, 14.08.2009 tarih ve 033699 nolu, 12.08.2009 tarih ve 033694 nolu irsaliyeli faturalar, Güngör Temizlik ve Gıda Maddeleri firması tarafından San Temizlik Taşımacılık ve İnş. Ticaret Ltd. Şti. adına düzenlenmiş tarihleri ve tutarları okunaksız 097861 nolu, 097860 nolu, 097858 nolu ve 097857 nolu İrsaliyeli Faturalar ve San Temizlik Taşımacılık ve İnş. Ticaret Ltd. Şti.’nin 2009 yılı 2. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi, Ekin İş Elbiseleri Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 02.11.2009 tarihli proforma fatura” sunmuştur.

Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama yazısı ve eki belgeler ihale komisyonunca uygun görülmüş ve alınan 10.11.2009 __ tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.5.1 inci maddesinde; “İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından proforma faturalar ile açıklama yapılması yolu seçilmiştir. Ancak açıklama ekinde sunulan proforma faturaların, Tebliğin anılan hükmünde belirtilen; “proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet” bilgisini içermediği, proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenmediği, sadece alış faturalarının bulunduğu, proforma faturaların ve alış faturalarının tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmadığı görülmüştür. Bu itibarla, mevzuata uygun düzenlenmiş belgeler ile açıklama yapmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken üzerine ihale bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan başvuruya konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alındığı, 03.11.2009 tarihinde yapılan ihalenin 3 üncü kısmına 2 isteklinin teklif vermek suretiyle katıldığı, bu isteklilerden ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin sunduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, dolayısıyla ihalede geçerli tek teklif kaldığı, ancak başvuru sahibi Seven İnş. Tem. Turizm ve Ticaret A.Ş. ‘ne ait 1.749.449,00 TL tutarındaki bu teklifin de yaklaşık maliyetten yüksek olduğu anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin 3 üncü kısmının iptaline, fazla yatırılan başvuru bedelinin sahibinin talebi halinde iade edilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Kurul çoğunluğu, geçerli kalan tek teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ihalenin üçüncü kısmının iptaline karar vermiştir.

22 Ağustos 2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı 16 ncı maddesinin “Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlığı altında;

“ 16.3.1.**** Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

_ a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,_

_ b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, _

_ c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,_

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

__

_ 16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”_ açıklamalarına yer verilmiştir.

Buna göre, ihale komisyonu tarafından, anılan Tebliğ hükmü uyarınca, yaklaşık maliyet tespit edilirken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının ve ödenek durumunun sorgulanarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte olup, geçerli olan teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçe gösterilerek, ihalenin iptal edilmesinin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı kanaatindeyiz.

Başvuru sahibinin, yukarıda belirtildiği şekliyle somut bir itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı kanaatini taşıdığımdan d üzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi yönündeki görüşümle, Kurul Çoğunluğu’nun “ ihalenin üçüncü kısmının iptaline, ” kararına katılmıyoruz.

Ali KAYA Abdullah DÜNDAR

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**