KİK Kararı: 2009/UH.I-3031

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/085
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 21.12.2009
Karar No : 2009/UH.I-3031
BAŞVURU SAHİBİ:
Doğan Sosyal Hizmetler Kur. Dağ. Taş. İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti, Topkapı Mahallesi Morova Sokak Giriş Kat No:34 Fatih/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Beyazıt/İstanbul

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/128511 İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Üniversitesi Genel Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.12.2009 tarih ve I.H.25.12.0102/2009-39E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 03.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İstanbul Üniversitesi Genel Temizlik Hizmeti Alımı (1. Kısım Avcılar, Bakırköy, Şişli, Kadıköy ve Cerrahpaşa Mev. Ünv. Bağlı Birimler)” ihalesine ilişkin olarak Doğan Sosyal Hizmetler Kur. Dağ. Taş. İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin 18.11.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 19.11.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.11.2009 tarih ve 23846 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; 03/11/2009 tarihinde yapılan İstanbul Üniversitesi Genel Temizlik Hizmet alımı işine teklif verdikleri, 12/11/2009 tarihinde faks ile tebliğ edilen kesinleşen ihale kararına göre ihalenin Bentem Inş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, üzerine ihale edilen isteklinin teklifinin aşırı düşük bir teklif olduğu, söz konusu ihalede I. Kısım Avcılar Bakırköy Şişli Kadıköy ve Cerrahpaşa mevkilerindeki üniversiteye bağlı birimler işine ait ihalede ekonomik en avantajlı teklifin firmalarına ait olduğu, idari şartnamenin "Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler" başlıklı 25 inci maddesinde tüm personele asgari ücret verileceği, aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 7,50 TL yol ve 7,50 TL yemek bedelinin nakdi olarak verileceği ve bordroda gösterileceği, demirbaş niteliğinde olmayan malzeme ve ekipmanın teklif fiyata dahil edileceği düzenlemesi bulunduğu, ayrıca iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranının %1,5 olarak belirtildiği, sözleşme tasarısının 9.1 inci maddesinde işe başlama tarihi 04.01.2010, işi bitirme tarihi 31.12.2010 olarak belirlendiği, teknik şartnamede giyime ilişkin yapılan düzenlemede 1. Kısımda çalıştırılacak 91 personele 2 takım pantolon, iş önlüğü, bone-kep ve 91 personele sabo tarzı terlik verileceğinin belirtildiği, ayrıca teknik şartname ekinde ihale konusu işte kullanılacak ve yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen malzeme ve ekipmanların listesinin verildiği, bu durumda ihale konusu işte asgari ücret üzerinden çalıştırılacak 91 personelin işçilik maliyetinin toplam 1.468.952,03 TL olduğu, üzerine ihale bırakılan firmanın asgari işçilik maliyeti için 1.480.001,05 TL önerdiği, arada 11.049,02 TL fark kaldığı, bu durumda mevcut piyasa şartlarında yukarıda bahsi geçen 637 kalem iş kıyafeti ile 11.652 kg sıvı malzeme ve 17.365 adet/rulo/takım sarf malzemenin birim başına 0,37 TL bedel kaldığı, bu bedelle bunların karşılanmasına imkan olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde " ihale komisyonu tarafından, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılayan tekliflerin malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenilmesi gerektiği, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.5 inci maddesi ile bu maddenin 1, 2, 3, 4, 5 nolu alt bentlerinde dikkate alınması gereken hususların açıklandığı, bu madde hükümlerine göre isteklilerin açıklamalarını belgelendirmek suretiyle idareye sunacakları, idarenin de aşırı düşük tekliflerin belgelerini ve açıklamalarını yukarıda anılan mevzuat hükümlerini dikkate alarak değerlendirmesi gerektiğinin anlaşıldığı, bu nedenle açıklamada yer alan bir maliyetin salt belgelendirilmiş olmasının açıklamanın uygun görülmesine yeterli olmayacağı, Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan değişiklikle maliyet kalemleri ile ilgili olarak serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir veya vergi dairesinden bazı belgelerin ve onayların istenmesinin bu belgelerin gerçeğe uygun belge olup olmadığının teyit edilmesi ve bu beyanlarının gerçek beyanlar olmasının sağlanması olduğu, idarenin maliyetle ilgili belgelerin gerçek belge olup olmadığını teyit ettirmesi ve bu belgelerdeki beyanların gerçeğe ne kadar uygun olup olmadığını incelemesi gerektiği, ancak şikayete konu ihalede idarenin bu konuda üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediği, zira ihale üzerinde bırakılan isteklinin 0,37-TL birim bedelle giyim ve malzemeyi karşılamasının mümkün olmadığı, maliyet kalemleri ile ilgili olarak sunması gerekli olan belgelerin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu belgelerin türüne göre bu belgeleri imzalamaya yetkili olan SMMM, YMM veya ilgili vergi dairelerinden teyitlerinin alınması gerektiği, bu belgeleri veren firmaların vergi dairelerinde gerçeğe aykırı evrak düzenleme gibi bir durumlarının olup olmadığının sorulması gerektiği, bu belgelerin gerçek belge olması halinde dahi bu belgelerin hayatın olağan akışına uygun belgeler olup olmadığının idarece irdelenmesinin şart olduğu, idare tarafından verilen mevzuata aykırı ihale kararının düzeltilerek ilgili işe ekonomik olarak en uygun teklifi vermiş olan firmaları üzerine ihalenin bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale kısmi teklife açık olarak yapılmış olup itirazen şikayet başvurusu ihalenin 1. Kısım Avcılar, Bakırköy, Şişli, Kadıköy ve Cerrahpaşa Mevkilerindeki Üniversiteye Bağlı Birimlerin temizliği işine yöneliktir.

Başvuruya konu ihalenin 1.Kısmı, ihale dokümanında; “İstanbul Üniversitesinin Avcılar, Bakırköy, Şişli, Kadıköy ve Cerrahpaşa Mevkilerindeki Birimlerin 91 kişi ile (153.100 m2 alan) genel temizlik alımı” işi olarak belirtilmiştir.

03.11.2009 tarihinde yapılan ihaleye ait ilan 18.09.2009 tarihli Kamu İhale Bülteninde yayımlanmıştır.

İşin süresi idari şartnamenin “işin süresi” başlıklı 48.3 üncü maddesinde; “1. Kısım Avcılar, Bakırköy, Şişli, Kadıköy ve Cerrahpaşa Mevkilerindeki Üniversitemize Bağlı Birimler: 362 takvim günüdür” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.1 inci maddesinde; “işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: işçiler için belirlenmiş yürürlükteki brüt asgari ücrettir.” düzenlemesi, 25.3.2 nci maddesinde; “aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 7,50 TL yemek bedeli, aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 7,50 TL yol bedeli giderleri nakdi olarak verilecek olup bordroda gösterilecektir. Giyim ayni olarak teknik şartnamede belirtilen niteliklerde ve sayıda verilecektir.” düzenlemesi, 25.3.3 üncü maddesinde; “ihale konusu hizmet gerçekleştirilirken temizlik personeli tarafından kullanılacak olan ayrıntı ve şartları teknik şartnamede belirtilen temizlik hizmeti sırasında kullanılacak olan demirbaş niteliğinde olmayan malzeme, teçhizat ve ekipmanlar giderleri teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi, 25.3.4 üncü maddesinde; “noter masrafı ve sözleşme giderlerinin tümü teklif edilecek fiyata dahildir.” düzenlemesi, 25.5 inci maddesinde; “bu işin tehlike sınıfı:II, iş kazası ve meslek hastalıkları prim oranı %1,5’tir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 7 nci maddesinde; “temizlenecek alanlarda kullanılacak temizlik malzemeleri yüklenici tarafından temin edilecek olup piyasada mevcut TSE veya ISO Kalite Belgeli birinci sınıf malzeme olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 13 üncü maddesinde; “…çalışacak elamana 2 takım (kışlık:çalıştırılacak eleman erkek ise renk koyu kahve, bayan ise mor renk, yazlık: çalıştırılacak eleman erkek ise açık kahve renk, bayan ise lila renk olacaktır.) pantolon dahil leke tutmayan kolay ütülenir poliviskon alpaga ve polyester karışımı kumaştan iş elbisesi (pantolon, iş önlüğü, bone-kep dahil) verilecektir. Ayrıca 1. Kısımda çalışacak 91 elemana sabo tarzı terlik verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik şartname ekinde yer alan “Temizlik Malzemeleri, Ekipmanları ve Makinaları” listesinde; ihale konusu 91 kişinin çalışacağı 153.100 m2 alanın temizliği işinde kullanılacak makinalar, ekipmanlar ve temizlik malzemeleri belirtilmiştir.

Bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alınmış, 03.11.2009 tarihinde yapılan ihalenin 1 inci kısmına Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti. ve Doğan Sosyal Hizmetler Kur. Dağ. Taş. İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 2 istekli katılmıştır.

Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti. ihaleye 1.480.001,05 TL, Doğan Sosyal Hizmetler Kur. Dağ. Taş. İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti. 1.791.687,08 TL teklif fiyat vermiştir. Yaklaşık maliyeti 1.754.431,85 TL olarak belirlenmiş olan ihalede, ihale komisyonu ihaleye en düşük fiyat teklifi veren Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti.’nin teklif fiyatını aşırı düşük teklif olarak değerlendirmiştir.

İhale komisyonu 03.11.2009 tarih ve 44721 sayılı yazı ile “Teknik şartname eki listede belirtilen temizlik ekipmanları ve temizlik malzemelerinin maliyet unsurları ile teknik şartnamede belirtilen giyim malzemelerinin maliyet unsurlarını 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi çerçevesinde belgelendirmek suretiyle 09.11.2009 tarihine kadar açıklaması” gerektiğini bildirmiştir.

Bentem İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 09.11.2009 tarihli açıklama yazısına ihalenin 1 inci kısmı için; “11 aylık yemek, yol ve % 3 sözleşme gideri dahil işçilik ücreti için: 1.354.062,71 TL, 28 günlük yemek, yol ve % 3 sözleşme gideri dahil işçilik ücreti için: 114.889,32 TL, giyim maliyeti 948,55 TL Temizlik Ekipman ve Sarf Malzeme Maliyeti 11 aylık: 8.839,59 TL, Temizlik Ekipman ve Sarf Malzeme Maliyeti 28 günlük: 654,30 TL, firma karı: 606,58 TL olmak üzere toplam 1.480.001,05 TL” şeklinde açıklamasında bulunmuştur.

Bentem İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 09.11.2009 tarihli açıklama yazısı ekinde “Teklifi Oluşturan Bileşenlerin İcmali, İşçilik Maliyeti Açıklaması, İşçilik Hesaplama Modülü çıktıları, Ekipman Maliyeti Açıklaması, San Temizlik Ltd. Şti.’den alınmış 02.11.2009 tarihli temizlik malzemelerine ilişkin proforma faturalar, Giyim Maliyeti Açıklaması, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından ihale konusu iş için alınan proforma faturalara göre düzenlenmiş bila tarihli Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Maliyet Tespit Raporu, Arz Kimya Metal Mobilya San. İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından San. Tem. Taş. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 11.07.2009 tarih ve 033749 nolu, 10.07.2009 tarih ve 033748 nolu, 07.07.2009 tarih ve 033746 nolu, 07.07.2009 tarih ve 033745 nolu, 04.07.2009 tarih ve 033742 nolu, 02.07.2009 tarih ve 033740 nolu, 14.08.2009 tarih ve 033699 nolu, 12.08.2009 tarih ve 033694 nolu irsaliyeli faturalar, Güngör Temizlik ve Gıda Maddeleri firması tarafından San Temizlik Taşımacılık ve İnş. Ticaret Ltd. Şti. adına düzenlenmiş tarihleri ve tutarları okunaksız 097861 nolu, 097860 nolu, 097858 nolu ve 097857 nolu İrsaliyeli Faturalar ve San Temizlik Taşımacılık ve İnş. Ticaret Ltd. Şti.’nin 2009 yılı 2. Dönem Geçici Vergi Beyannamesi, Ekin İş Elbiseleri Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş 02.11.2009 tarihli proforma fatura” belgeleri sunmuştur.

Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama yazısı ve eki belgeler ihale komisyonunca uygun görülmüş ve alınan 10.11.2009 __ tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Bentem İnş. Gıda San. ve Tic Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.5.1 inci maddesinde;“İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmış olması zorunludur. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylanmış olacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından proforma faturalar ile açıklama yapılması yolu seçilmiştir. Ancak açıklama ekinde sunulan proforma faturaların, Tebliğin anılan hükmünde belirtilen; “proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet” bilgisini içermediği, proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenmediği, sadece alış faturalarının bulunduğu, proforma faturaların ve alış faturalarının tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’ ye onaylatılmadığı görülmüştür. Bu itibarla, mevzuata uygun düzenlenmiş belgeler ile açıklama yapmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken üzerine ihale bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alınmış olup 03.11.2009 tarihinde yapılan ihalenin 1 inci kısmına 2 istekli katılmıştır. Geçerli teklif olarak değerlendirilen bu tekliflerden ihale üzerinde bırakılan Bentem İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin sunduğu belgelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, dolayısıyla ihalede başvuru sahibi Doğan Sosyal Hizmetler Kur. Dağ. Taş. İnş. Yat. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait olmak üzere geçerli tek teklifin kaldığı, ancak 1.791.687,08 TL tutarında olan teklifin yaklaşık maliyetten yüksek olduğu anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin 1 inci kısmının iptaline, fazla yatırılan başvuru bedelinin başvuru sahibinin talebi halinde iade edilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Kurul çoğunluğu, geçerli kalan tek teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle ihalenin birinci kısmının iptaline karar vermiştir.

22 Ağustos 2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı 16 ncı maddesinin “Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlığı altında;

“ 16.3.1.**** Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

_ a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,_

_ b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, _

_ c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,_

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

__

_ 16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”_ açıklamalarına yer verilmiştir.

Buna göre, ihale komisyonu tarafından, anılan Tebliğ hükmü uyarınca, yaklaşık maliyet tespit edilirken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının ve ödenek durumunun sorgulanarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte olup, geçerli olan teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçe gösterilerek, ihalenin iptal edilmesinin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı kanaatindeyiz.

Başvuru sahibinin, yukarıda belirtildiği şekliyle somut bir itirazen şikayet başvurusunda bulunmadığı kanaatini taşıdığımdan d üzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi yönündeki görüşümle, Kurul Çoğunluğu’nun “ ihalenin birinci kısmının iptaline, ” kararına katılmıyoruz.

Ali KAYA Abdullah DÜNDAR

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi**