KİK Kararı: 2009/UH.I-2606

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/077
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 26.10.2009
Karar No : 2009/UH.I-2606
BAŞVURU SAHİBİ:
Burhan İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti., Bankacı Sokak Özgür Apt. No:16/3 Kocatepe Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Hava Meydanları |işletmesi Genel Müdürlüğü, Konya Yolu Üzeri No:66 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/119286 İhale Kayıt Numaralı "5.Grup Kapsamında Toplam 233 İşçi ile Genel Temizlik Hizmetlerinin Satın Alınması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.10.2009 tarih ve I.H.20.70.0255/2009-4E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 01.10.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “5. Grup Kapsamında Toplam 233 İşçi İle Genel Temizlik Hizmetlerinin Satın Alınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Burhan İnşaat Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 15.09.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.09.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 05.10.2009 tarih ve 21159 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.10.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. Teknik şartnamenin eki tabloda 10 kalem ana sarf malzemesinin belirtildiği, ancak işin yapılması sırasında 40-50 kalem civarında sarf malzemesine ihtiyaç olduğu, şartnamede söz konusu malzemelerin miktarları yer almadığı için, bunlara ilişkin maliyetin teklife dahil edilmemesi nedeniyle yüklenici firmanın söz konusu malzemeleri karşılamakta güçlük çekeceği,

2. Çim biçme makinelerinin akaryakıt bedelinin kim tarafından karşılanacağının belirtilmediği, ilaçlamanın nerelerde yapılacağının belli olmadığı,

3. Teknik şartnamenin eki tabloda belirtilen malzeme miktarlarının asgari miktarlar olduğu, miktarlar tam olarak belirlenmediğinden yüklenicinin zararına yol açılmasının muhtemel olduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin birinci ve üçüncü iddiaları aynı paralelde olduğundan, söz konusu iddialar birlikte değerlendirilmiştir:

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ihale konusu işte kullanılacak olan ve yüklenici tarafından karşılanması istenilen malzeme giderlerinin teklif fiyata dahil edileceği belirtilmiştir.

Teknik Şartnamenin 3.1 inci maddesinde; “ Temizlik hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin makine, teçhizat, ekipman, araç, gereç, çim biçme makinesi ve yakıtı, tuvalet kağıdı, kağıt havlu kutusu ve kağıt havlu, klozet kağıdı, cila, deterjan, sıvı sabun, zaman ayarlı otomatik koku giderici cihazı ve kartuşu, pisuar-lavabo koku giderici tableti, temizlik bezi, araç yıkama bezi, fırça, kova, çöp torbası ve diğer temizlik malzemeleri, haşere ilacı vb. gibi her türlü temizlik malzemesi ve ekipmanı Yüklenici tarafından satın alınarak hizmete sunulur.” düzenlemesine yer verilerek işin yürütülmesi açısından gerekli tüm malzeme, makine-ekipman ile araç-gereçlerin neler olduğunun sayma yoluyla belirlendiği ve bunların maliyetinin yüklenici tarafından karşılanmasının temin edilmek istendiği anlaşılmıştır.

Aynı şartnamenin 3.3 üncü maddesinde; “Teknik Şartnamede belirtilen makine-teçhizat, ekipman, araç, gereç ve temizlik malzemelerinin sayısı asgari olup, Yüklenici; sözleşme döneminde temizlik mahallerinde bunun dışında kullanılacak her türlü temizlik malzemesi ve ekipmanı eksiksiz olarak temin etmekle yükümlü olup, bunun için sözleşme bedelinin dışında herhangi bir ek ücret talebinde bulunamaz. İsteklilerce ihale öncesinde sarf malzemelerinin tespiti bakımından, işin mahallinin yerinde görülmesi, istatistiklerin incelenmesi, sözleşme dönemi içerisinde beklenen yolcu sayısı artışı/eksilişinin de göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ek:1 isimli teknik şartname eki tabloda ise; idare tarafından işin yürütülmesi aşamasında önemli olduğu düşünülen “asgari makine ve teçhizat listesi” ile “asgari malzeme aylık ortalama sarfiyat listesi” nin verildiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere verilen birim fiyat teklif mektubu eki cetvel incelendiğinde; malzeme bedeli için ayrı bir satır açıldığı ve malzeme için teklif edilen bedelin tek kalemde sunulmasının temin edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde idarelerin, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun hükmü uyarınca, idareler tarafından ihtiyaca konu alım/iş içerisinde önemli olduğu düşünülen iş kalemleri ve/veya grupları ile bunlara ilişkin miktarların olabildiğince doğru bir şekilde belirlenerek ihale dokümanında tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Bunun haricinde, ihale dokümanında ihale konusu alım/iş bünyesinde önem arzeden iş kalemleri/gruplarına yönelik asgari veya ortalama belirlemeler yapmak suretiyle, belirlenmiş olan ihtiyaçlar dışında ortaya çıkabilecek her türlü ihtiyacın yüklenici tarafından temin edilmesi ve bunun için sözleşme bedelinin dışında herhangi bir ek ücret ödenmemesi yoluna gidilmesinin, ihaleye katılan istekliler tarafından, ihale dokümanında somut olarak belirlenmiş ihtiyaçların yanısıra nitelik ve niceliği önceden belli olmayan, itibari iş kalemleri veya grupları için de fiyat öngörülmesi sonucuna yol açacağı aşikardır.

Şikayete konu ihalenin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında, istekliler tarafından teklif edilecek fiyatın belirlenmesinde işçilik kalemi haricinde malzeme bedelinin de önemli bir bileşen olduğu ortadadır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesine göre tekliflerin değerlendirilmesi ve 38 inci maddesine göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması aşamalarında, ihale dokümanında öngörülmüş olan ve teklif fiyata dahil edilmesi istenen malzemeler için uygun ve tevsik edilebilir bir teklif öngörülmüş olup olmadığının ihale komisyonunca tetkik edildiği bilinmektedir.

Başvuruya konu ihalede, teknik şartnamenin yukarıda aktarılan 3.1 inci maddesinde ihale konusu temizlik hizmetinin yürütülmesi için kullanılması gereken malzemelerin sayma yöntemiyle belirlendiği, ancak, belirlenen bu malzemelerin yanında, “vb. temizlik malzemeleri” şeklinde bir ifadeye yer verildiği, dolayısıyla, teklif edilecek fiyatın belirlenmesinde önemli bir bileşen olan malzeme cinslerinin nelerden ibaret olduğunun isteklilere tam olarak bildirilmediği tespit edilmiştir.

Ayrıca, teknik şartnamenin 3.1 inci maddesinde belirtilen malzemelerden “ pisuar-lavabo koku giderici tableti” , “araç yıkama bezi” ,“fırça” ve “kova” için Ek:1 isimli teknik şartname eki tabloda sarfiyat miktarlarının verilmediği belirlenmiştir.

Diğer yandan, teknik şartnamenin 3.3 üncü maddesinde; Ek:1 isimli tabloda yer alan sarfiyat miktarlarının asgari miktarlar olduğu, yüklenicinin; sözleşme döneminde temizlik mahallerinde bunun dışında kullanılacak her türlü temizlik malzemesini eksiksiz olarak temin etmekle yükümlü olduğu, bunun için sözleşme bedelinin dışında herhangi bir ek ücret ödenmeyeceği belirtilmiştir.

İncelemeye konu ihalede, teklifin hazırlanmasında önemli olduğu düşünülen bileşenlerden temizlik malzemeleri için, kullanılacak malzemelerin nelerden ibaret olduğunun tam olarak belirlenmemiş olmasının ve ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında, teknik şartnamede belirtilen asgari sayının üzerinde bir ihtiyacın ortaya çıkması halinde bu ihtiyacın istekli tarafından bedelsiz olarak karşılanmasının istenmesinin yükleniciye ek maliyet getireceği ortadadır.

Teknik şartnamede yapılan ihtilaf konusu düzenlemeler uyarınca, idarece belirtilmeyen ancak kullanılması muhtemel temizlik malzemelerine ilişkin isteklilerce münferit belirlemeler yapılarak teklifte maliyet bileşeni olarak bunlara yer verilmesi ve sözleşmenin yürütülmesi sürecinde idare tarafından bedelsiz olarak ilave malzeme istenilmesi durumunun isteklilerce dikkate alınarak bu duruma ilişkin bir maliyet öngörülüp teklif bedeline eklenmesi hallerinde; her bir isteklinin farklı olarak belirlediği bu maliyetlerin, birbiriyle mukayesesi mümkün olmadığı gibi, söz konusu düzenlemelerin; isteklilerden bir kısmının hiçbir maliyet öngörmemesi, diğer bir kısmının ise yaklaşık olarak bir maliyet öngörmesine neden olması da muhtemeldir. Bununla birlikte, işin yürütülmesi aşamasında herhangi bir ilave malzeme ihtiyacı ortaya çıkmaması durumunda; söz konusu durum için ek maliyet öngörmüş olan yüklenici tarafından, gerçekleşmeyen bir iş kaleminin karşılığının idareden alınması sonucunun ortaya çıkması da söz konusu olabilecektir.

Diğer yandan, 22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.22 nci maddesinde;“Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Teklif fiyatına dahil edilmesi öngörülen malzemelerin tamamı tek bir iş kalemi olarak kabul edilmek suretiyle birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılabilecektir. Bu durumda, “birim” sütununa ay veya gün yazılacak, işçi” sayısı sütunu ise boş bırakılacaktır. İdareler, her bir malzeme için ayrı satır da açabilecektir. Söz konusu malzemeler için ayrı satır açılması halinde “birim” sütununa adet, kg, lt. m, kutu, paket vb. yazılacak, “işçi” sayısı sütunu boş bırakılacak ve miktar kısmına işin toplam süresi boyunca kullanılacak toplam adet, kg, lt. m, kutu, paket vb. her bir ölçü birimi için rakam yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

__

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

_ _

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

_ _

şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

__

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

__

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

__

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasında, teklif fiyata dahil malzemelerin birim fiyat teklif cetvelinde tek bir satırda toplanabileceği hususunun belirtilmesine rağmen, ihale konusu işin mahiyetinde yer alan malzeme cinslerinin, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında meydana gelmesi muhtemel iş artışı veya azalışı durumlarında artış veya azalış sonucu ödemeye esas tutarda meydana gelecek değişikliklerin tereddüde mahal vermeden belirlenebilmesine olanak tanıyacak şekilde gruplandırılması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin uygulanabilirliği açısından, ihale dokümanında, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak sarf malzemelerinin her birinin maliyetinin, toplam sarf malzeme maliyeti içerisindeki oranının belirlenmiş olması halinde birim fiyat teklif cetvelinde malzeme için tek bir satır açılması mümkün olabilecektir.

Bu itibarla, ihale dokümanında, ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında ortaya çıkması muhtemel iş artış veya azalışlarına izin vermeyecek şekilde düzenlemeler yapılarak idare tarafından, mevzuatta yer alan iş artış veya azalışlarına yönelik hükümlerin, temizlik malzemeleri açısından işlerliğini kaybetmesine neden olunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 3.1 inci maddesinde; çim biçme makinesi ve yakıtının yüklenici tarafından karşılanacağının, 2.6 ncı maddesinde; ilaçlamanın kapalı mahallerde yapılacağının belirtildiği tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale dokümanında tespit edilen aykırılıklar düzeltici işlemle giderilemeyeceğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.