KİK Kararı: 2009/UH.I-2459

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/073
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 05.10.2009
Karar No : 2009/UH.I-2459
BAŞVURU SAHİBİ:
Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Tic. Ltd. Şti., Özel İdare İşhanı No:8 K:2 MUŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Buca Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği, Hoca Ahmet Yesevi Cad.No.27-95 Buca/İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/71018 İhale Kayıt Numaralı "Gelecek Yıllara Yaygın Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

01.10.2009 tarih ve I.H.18.71.0182/2009-31E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Buca Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından 04.08.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Gelecek Yıllara Yaygın Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 28.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 31.08.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.09.2009 tarih ve 20105 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; tekliflerinin yeterli olmasına rağmen aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Gelecek yıllara yaygın malzemeli yemek pişirme servis ve sonrası hizmeti alımı (15 aylık)

__

b) Miktarı ve türü:

__

1

Normal yemek

395.850

Öğün/kişi

2

Diyet yemek

36.400

Öğün/kişi

3

Normal kahvaltı

100.100

Öğün/kişi

4

Diyet kahvaltı

18.200

Öğün/kişi

5

Ara kahvaltı

91.000

Öğün/kişi

düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 47 inci maddesinde fiyat farkı verilmeyeceğine ilişkin düzenleme yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

İdare, bu hüküm çerçevesinde teklifini aşırı düşük olarak belirlediği 10 (on) istekliden açıklama istemiştir. Açıklama vermeyen 3 (üç) isteklinin teklifi değerlendirme bırakılmıştır. Diğer 7 (yedi) istekli ise açıklama vermiştir.

İdarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçeleri ve verilen açıklamalara ilişkin değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Komisyon kararı ve idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevaba göre Günay Yemek Hizmetleri Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Tic. Ltd. Şti.’nin (başvuru sahibi) teklifinin aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri şunlardır:

I- Normal sütlaç ve diyet sütlaç yapımda yarım yağlı süte göre fiyat verildiği, oysaki tam yağlı süte göre fiyat verilmesi gerektiği, süte ilişkin verilen proforma faturada sütlerin tam yağlı, yağlı ve yarım yağlı ayrımının olmadığı,

II- Diyet kahvaltı ve ara kahvaltı menüleri üzerinde çalışılmadığı ve gösterilmediği,

III-Sigara böreğinde kullanılan peynirin proforma faturası ile yapılan hesaplama arasında bir çelişki olduğu,

IV- Teknik şartnamenin 9 uncu maddesi 9.4 maddesinde belirtilmiş olan “ Diyet kahvaltısı çay, şeker, ekmek hariç 4 çeşit olacaktır.” ibaresine rağmen kahvaltı hesaplamalarında 3 çeşit olarak teklif verildiği,

V- Teknik şartnamenin 9 uncu maddesi 9.5 maddesinde belirtilmiş olan “Bir tıbbi beslenme tedavisi olan hastalar için gerekli görüldüğü takdirde tedavinin bir parçası olarak ara öğün (ara kahvaltı) verilir. Özellik gerektiren kliniklerde ara öğün (ara kahvaltı) sayısı 3 (üç) tür. Diyet ara öğünleri (ara kahvaltı), hastanın alması gereken günlük enerji ve besin öğesi ihtiyaçlarına göre yemek kontrol komisyonunun servis diyetisyenleri tarafından hazırlanan diyet kartlarına göre 2 (iki) aynı veya ayrı çeşit olarak verilir.” ibaresine rağmen ara kahvaltı maliyeti hesaplanmadığı,

VI- Teknik şartnamenin 9 uncu maddesi 9.4 maddesinde belirtilmiş olan “ Bir öğünde en az aşağıdaki birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı yemek gruplarından ekmek hariç 5 (beş) kap diyet yemeği verilmelidir.” ibaresine rağmen maliyet hesaplama tablosunda diyet yemeğin 3 (üç) çeşit olarak verildiği, diyet yemek maliyetinin hesaplanmayarak normal yemek sayısının içine dahil edildiği, normal yemek ve diyet yemek fiyatlarının aynı olmasının mümkün olmadığı,

VII- Teknik şartnamenin “Normal ve diyet yemeklerinde kullanılacak malzemelerin gramajları” bölümünde pilavlar-makarnalar-börekler kısmında belirtildiği üzere 60 gr. olarak reçetelerde yer almasına rağmen verilen soslu makarna, soslu spagetti, fırın makarna, gülseren makarna, peynirli makarna, erişte, domatesli makarna örnek menü reçetelerinde, makarna gramajının 50 gr. olarak verildiği,

İdare tarafından yapılan bu tespitler sırasıyla incelenecek olursa;

I- Teknik şartnamenin “Gıda evsafı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “ 59. Süt

1.UHT süt birinci sınıf yarım yağlı-yağlı-tam yağlı isteğe göre getirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin açıklamasında “Fur-Dav Nak. Gıda Tur. Hayv. İnş. Taah. Paz. İth. ve İhr. San. Ltd. Şti.” tarafından verilen proforma faturada sütün yağ durumuna ilişkin bir bilgi mevcut değildir. Sütlaç yapımında kullanılan sütün birim fiyatının 1,50 TL olarak dikkate alındığı görülmektedir.

Sunulan proforma faturada sütün niteliği konusunda herhangi bir belirleme bulunmadığı ve teknik şartnamenin anılan maddesinde sütün yağ durumuna ilişkin kesin bir belirleme olmadığından, bu gerekçeyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

II-IV- Teknik şartnamenin “Diyet yemekleri” başlıklı 9.4 üncü maddesinde; “… Diyet kahvaltısı çay, şeker ve ekmek hariç 4 çeşit olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Normal kahvaltı” başlıklı 9.1 inci maddesinde ; “Normal kahvaltı içecek (süt, poşet çay veya poşet bitki çayı) şeker, ekmek dışında 3 ayrı çeşit olarak verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin açıklaması incelendiğinde kahvaltıda normal-ara-diyet ayrımına gidilmeden içecek hariç 3 çeşit olarak verildiği görülmektedir.

Bu bilgiler çerçevesinde idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olduğu değerlendirilmektedir.

III- Başvuru sahibinin açıklamasında “Fur-Dav Nak. Gıda Tur. Hayv. İnş. Taah. Paz. İth. ve İhr. San. Ltd. Şti.” tarafından verilen proforma faturada peynirin birim fiyatı 6,50 TL olduğu görülmektedir.

Başvuru sahibinin maliyet hesaplarında peynirin kg fiyatının 4,65 TL olarak ele alındığı görülmektedir.

Başvuru sahibi Kuruma başvuru dilekçesinde bu duruma ilişkin olarak, “Halk arasında kırık peynir olarak bilinen içerik olarak aynı sadece şekil yönünden deformasyona uğramış peynir kullanacağı için peynirin birim fiyatının daha düşük belirlediğini” ifade etmektedir.

Teknik şartnamenin “Gıda evsafı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “ 60.Beyaz peynir

…

9.Parlak beyaz, homojen, bozulmamış kalıplar halinde olmalıdır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Sunmuş olduğu proforma faturada birim fiyatı 6,50, sigara böreği maliyet hesabında 4,65 TL gösteren ve “ bozulmamış kalıp ” niteliğini haiz olmayan bir peynir öngören başvuru sahibinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

V- Teknik şartnamenin “Ara öğün (ara kahvaltı)” başlıklı 9.5 inci maddesinde; “Bir tıbbi beslenme tedavisi olan hastalar için gerekli görüldüğü takdirde tedavinin bir parçası olarak ara öğün (ara kahvaltı) verilir. Özellik gerektiren kliniklerde ara öğün (ara kahvaltı) sayısı 3 (üç) tür. Diyet ara öğünleri (ara kahvaltı), hastanın alması gereken günlük enerji ve besin öğesi ihtiyaçlarına göre yemek kontrol komisyonunun servis diyetisyenleri tarafından hazırlanan diyet kartlarına göre 2 (iki) aynı veya ayrı çeşit olarak verilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi açıklamasında ortama kahvaltı öğün birimi için 0,47 TL, toplamda ise 99.104,30 TL öngördüğü görülmektedir. Bu değerlerden (99.104,30/ 0,47=209.300) kahvaltı için yaklaşık 209.300 adet öğün için hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

İhalede istenilen toplam kahvaltı tutarı ise,

Normal kahvaltı

100.100

Diyet kahvaltı

18.200

Ara kahvaltı

91.000

Toplam

209.300

Adettir.

Bu açıklama ve tespitler çerçevesinde başvuru sahibinin adet bazında ara kahvaltıyı dikkate almış olmasına rağmen ara kahvaltıya ilişkin ayrıca bir bilgi bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin bu nedenden dolayı teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

VI- Teknik şartnamenin “Diyet yemekleri” başlıklı 9.4 üncü maddesinde; “ Bir öğünde en az aşağıdaki birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı yemek gruplarından ekmek hariç 5 (beş) kap diyet yemeği verilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.__

__

Başvuru sahibinin açıklaması incelendiğinde tüm yemek öğünlerinin üç çeşit üzerinden hesaplama yapıldığı, bu gerekçeyle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

VII- Teknik şartnamenin “Gramajlar” başlıklı 9.6 ncı maddesinde makarnalı yemeklerde makarnanın gramajı en az 60 gr. olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin açıklaması incelendiğinde makarnalı yemeklerdeki makarna gramajının 50 gr. olarak dikkate alınarak hesaplama yapıldığı görülmektedir. Bu nedenle yapılan bu açıklamanın ihale dokümanına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca teknik şartnamenin 7.33 üncü maddesinde ihale konusu işte bir bilgisayar operatörünün çalışacağı belirtilmektedir. Başvuru sahibinin bu kişiyi açıklamasında dikkate almadığı tespit edilmiştir. Yine başvuru sahibinin açıklaması incelendiğinde personel kıyafet giderine, enerji giderine, ilaçlama giderine ve temizlik giderine ilişkin herhangi bir tevsik edici belgenin olmadığı görülmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunarak ihale üzerinde bırakılan Manisa Okyanus Gıda Yemek Genel Hizmetler Ltd. Şti.’nin açıklaması incelendiğinde, teknik şartnamenin 7.33 üncü maddesinde ihale konusu işte bir bilgisayar operatörünün çalışacağı belirtilmektedir. İsteklinin bu kişiyi açıklamasında dikkate almadığı tespit edilmiştir. Yine isteklinin açıklaması incelendiğinde personel kıyafet giderine, enerji giderine ve temizlik giderine ilişkin herhangi bir tevsik edici belgenin olmadığı görülmektedir.

Aşırı düşük teklif açıklaması yeterli bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Anadolu İkram Taah. San. ve Tic. A.Ş.’nin açıklaması incelendiğinde, haşere ilaçlaması ve temizlik malzemesine ilişkin herhangi bir belge olmadığı tespit edilmiş olup, diğer maliyet kalemleri için sunulan faturaların bazılarının eski tarihli olduğu tespit edilmiş olup, bu nedenle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması istenen tüm isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adının; “ Gelecek yıllara yaygın malzemeli yemek pişirme servis ve sonrası hizmeti alımı (15 aylık)” olduğu, yaklaşık maliyetin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına sorularak 2.010.190,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Teknik şartnamenin;

I- “Gıda evsafı” başlıklı 10 uncu maddesinde; “ 59. Süt

1.UHT süt birinci sınıf yarım yağlı-yağlı-tam yağlı isteğe göre getirilecektir.” düzenlemesi,

II-IV “Diyet yemekleri” başlıklı 9.4 üncü maddesinde; “… Diyet kahvaltısı çay, şeker ve ekmek hariç 4 çeşit olacaktır.” düzenlemesi,

İdari şartnamenin “Normal kahvaltı” başlıklı 9.1 inci maddesinde ; “Normal kahvaltı içecek (süt, poşet çay veya poşet bitki çayı) şeker, ekmek dışında 3 ayrı çeşit olarak verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 10 uncu maddesinde, “… isteğe göre getirilecektir. ” şeklinde bir düzenlemeye yer verildiği, söz konusu düzenlemenin açık ve net olmadığı, bu nedenle net olmayan bir hususta teklif hazırlamanın sağlıklı olamayacağı,

İhaleye ilişkin dokümanda yapılan düzenlemede, yemeklerin gramajı konusunda net bir belirlemenin bulunmadığı, ayrıca verilecek yemeklerin azami verilme sayısı belli iken sözleşmenin uygulanması döneminde genel olarak aynı yemeğin günde kaç defa verileceği yönünde bir açıklamanın yer almadığı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenleme çerçevesinde, isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmasının ve idarenin de teklifleri objektif olarak değerlendirmesinin imkansız olduğu sonucuna varılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde; “Temel İlkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü mevcuttur.

Anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “Temel İlkeler” gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; saydamlığı sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalede dokümanda yapılan düzenlemeler göz önüne alındığında, Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “saydamlık ” ilkesinin ihlal edildiği anlaşılmıştır.

Nitekim, söz konusu ihalede 21 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli 13 tekliften teklifi aşırı düşük bulunan 10 istekliden açıklama istenildiği, açıklama vermeyen 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 7 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, başvuru sahibi dahil 5 istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu duruma ihale dokümanında yapılan ve yukarıda belirtilen düzenlemenin yol açtığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, çoğunluk kararına katılmıyoruz.

** Hicabi ECE Adem KAMALI Erkan DEMİRTAŞ**

** II. Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi **

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

İhale dokümanında yemeklerin gramajı konusunda net bir belirleme bulunmaktadır. Fakat dokümanda verilecek yemeklerin azami verilme sayısı belli iken kaç kere verileceğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.

Örnek vermek gerekirse;

Sigara böreğinin birim maliyeti 0,32 TL iken talaş böreğinin birim maliyeti 0,86 TL dir. Aralarındaki fark 0,54 TL dir. Eğer idare sigara böreği yerine talaş böreğini tercih ederse günde ortalama 400 kişinin yemek yediğini varsaydığımızda sadece bir öğün ve bir çeşit yemek için yüklenicinin katlanması gereken artı maliyet (400x0,54=216) 216 TL olmaktadır. Nasıl ki güvenlik işleri gibi personel çalıştırılmasına dayalı işlerde teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden 1 TL bile daha düşük teklifleri mevzuat gereği aşırı düşük teklif kabul etmek gerekir ise sadece bir öğünde bir çeşit yemekten 216 TL zarar edebilecek isteklilerin teklifi de aşırı düşük teklif olabilecektir.

Söz konusu ihalede yemeklerin gramajı ve azami verilme sayısı konusunda düzenleme bulunmasına rağmen, iş süresi boyunca hangi yemeğin kaç kere verileceğinin bilinmediği, ihaleye teklif veren isteklileri teklif hazırlama aşamasında tereddüde düşürebilecek bir durum olduğu ve sağlıklı teklif verilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından ihalenin iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle Kurul kararına katılmıyorum.****

**Hakan GÜNAL **

** Kurul Üyesi**