KİK Kararı: 2009/UH.I-2346 (17 Eylül 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/068
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 17.09.2009
Karar No : 2009/UH.I-2346
BAŞVURU SAHİBİ:
Armis İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., İsmetpaşa Mah. Yeni Hükümet Cad. Mert İşhanı K:4 No:16 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kahramanmaraş Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü, Akçakoyunlu Mah. Şekerdere Cad. Belediye Sosyal Tesisleri Kat: 3 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/107703 İhale Kayıt Numaralı "Park ve Yeşil Alanların Bakım Onarım Temizlik Koruma ve Düzenlenmesi Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

11.09.2009 tarih ve I.H.17.85.0041/2009-26E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Kahramanmaraş Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 13.08.2009 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Park ve Yeşil Alanların Bakım Onarım Temizlik Koruma ve Düzenlenmesi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Armis İnşaat Temizlik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’nin 19.08.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.08.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 28.08.2009 tarih ve 19641 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelde, binlik ayraç olarak virgül kullanıldığı, kuruş hanesinin ise nokta ile ayrıldığı, teklif bedelinin bu şekilde yazılmasının Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:21) hükümlerine aykırı olduğu; “2,627,949.00 TL” şeklinde belirtilen teklif bedelinin “2,63 TL” ye karşılık geldiği, bu nedenle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İdari şartnamenin 25.3.2 nci maddesinde yol ve yemek bedelinin aylık 26 gün üzerinden hesaplanacağının belirtildiği, buna karşın birim fiyat teklif cetvelinin 1, 3, 5, 7, 9 ve 11 inci kalemlerinde miktar bölümlerine bakıldığında 30 günlük yemek ve yol bedelinin esas alınması gerektiğinin açıkça anlaşıldığı, bu durumun işçilik hesabının 30 gün, yol ve yemek bedellerinin ise 26 gün üzerinden hesaplanması gibi tezat bir durum oluşturduğu, bu nedenle firmaların sağlıklı teklif veremediği,

3. Firmalarına ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde Pazar ve tatil mesaisi için birlikte teklif verilmesi istenildiği, oysa ihale mevzuatı gereği “Resmi Dini Bayram Yılbaşı ve Pazar Tatil” mesaisi olarak ayrı ayrı belirtilmesi gerektiği, bu durumun da fiyatı etkileyen unsur olduğu,

4. İdarenin yaklaşık maliyetindeki işçilik oranlarının günlük ücret üzerinden belirlendiği, KİK işçilik hesaplama modülüne göre işçilik ücretlerinin aylık olarak hesaplanması gerektiği, bu durumun yaklaşık maliyette değişikliğe neden olduğu,

5. İdareye şikayet başvurularında 5 inci maddede, ihale üzerinde bırakılan firmanın birim fiyatlarının yaklaşık maliyet cetveline göre kalem kalem incelenerek yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, idarece bu iddialarına cevap verilmediği,

İhale üzerinde kalan isteklinin birim fiyat cetvelinin 2, 4, 6 ve 8 inci kalemlerinde asgari ücret tutarından daha düşük bedel teklif edildiği, bu durumda teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği halde idarece geçerli teklif olarak belirlendiği,

Bu konuda ihale komisyonunun, “Önemli olan fiyatın düşük olmasıdır.” şeklinde cevap verdiği, oysa aynı idarenin gerçekleştirdiği bir başka ihalede brüt asgari ücretin altında teklif veren isteklinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunun bu değerlendirmesinin keyfi ve yanlı olduğu,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin çalışacak araçlarla ilgili olarak 14, 15, 16 ve 18 inci kalemlerde teklif etmiş olduğu birim fiyatların aşırı düşük olduğu, ancak ihale komisyonunca aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin mevzuatta öngörülen işlemlerin yerine getirilmediği,

7. Teknik şartnamenin 5.4 üncü maddesinde şoför, yakıt ve tüm masrafları yükleniciye ait olmak üzere çalıştırılacak kontrol araçlarının çalışma şartlarına ilişkin olarak araçlar için aylık 3.000 km üzerinden ücret ödeneceği, çalışma süresinin günlük 10 saat olmak üzere aylık 28 gün olacağı ve çalışılan günler için ücret ödeneceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, oysa, 4857 sayılı İş Kanununa göre günlük çalışma süresinin 7,5 saat, haftalık çalışma süresinin de 45 saat olarak belirlenmesi gerektiği, ayrıca araçlar için ödenecek ücretin km esasına göre mi yoksa günlük yevmiye üzerinden mi yapılacağının belirsiz olduğu, bu hususların idarenin yaklaşık maliyetinin sağlıksız olduğunu ortaya koyduğu, bu nedenle isteklilerin sağlıklı teklif verebilmelerinin mümkün olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile ; “2.627.949,00 TL (İKİ MİLYON ALTI YÜZ YİRMİ YEDİ BİN DOKUZ YÜZ KIRK DOKUZ)” şeklinde belirtildiği, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde teklif edilen birim fiyatlar, tutar ve toplam tutar bölümlerinde binlik ayraç için virgül (,), kuruş hanesi ayracı için ise nokta (.) kullanıldığı tespit edilmiştir.

Şikayetçinin iddiasına dayanak gösterdiği Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No:21) 30.09.2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olup “Amaç ve Kapsam” başlıklı II. Maddesinde ; ”5083 sayılı Kanun gereğince 1.1.2005 tarihinden itibaren Yeni Türk Lirası uygulamasının başlaması nedeniyle, genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin her türlü gelir ve giderlerinin tarh, tahakkuk, tahsil ve ödenmesi ile bu işlemlerin muhasebe kayıtlarına alınmasında uyulacak usul ve esasları belirlemek ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermek amacıyla bu Tebliğ düzenlenmiştir” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Tebliğin “Genel Bütçeye Dahil Daireler Ve Katma Bütçeli İdareler İle Saymanlıklarca Yapılacak İşlemler” başlıklı III.9 uncu maddesinde ise; "Diğer taraftan düzenlenen belge ve raporlarda değerlerin rakamla yazılmasında binlik ayraç için nokta (.), kuruş gösterimi için ise ondalık ayraç olarak virgül (,) kullanılacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Anılan Tebliğin, gelir/gider vb. işlemlerinin “muhasebe kayıtlarına alınmasında uyulacak usul ve esasları” belirlemek amacıyla yayımlandığı anlaşılmış olup, teklif mektubu ve eki cetvelin bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün olmadığı açıktır.

Diğer yandan, ihale mevzuatında da; teklif mektubu ve eki cetvelde teklif bedellerinin rakam ile yazılışlarında binlik ayraç kullanımına ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Bu durumda, birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvelde kullanılan ayraçların, teklif bedeli veya birim fiyatlarda; belirsizlik veya tereddüde neden olabilecek şekilde kullanılıp kullanılmadığının tetkik edilmesinin uygun olacağı ortadadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin, birim fiyat teklif mektubunda, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile hiçbir tereddüde meydan vermeyecek şekilde açıkça yazıldığı, birim fiyat cetvelinde birim fiyatlar ve toplam tutarlarda, binlik ve kuruş hanelerinde kullanılan ayraçların birbirinden farklı olduğu ve kullanılan işaretlemenin, bahse konu tutarlarla ilgili herhangi bir tereddüde neden olması söz konusu olmadığından idare kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3 ve 4 ve 7 nci iddiaları:

Başvuru sahibinin 2, 3, 4 ve 7 nci iddialarının ihale dokümanında yapılan düzenlemelere yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesine; “İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,” ; “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi,” ifade edeceği hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5 inci maddesinin (1) nci fıkrasının (a) bendine göre; istekli olabileceklerin, ihale dokümanının verilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar hakkında başvuruda bulunabilmesi; aynı fıkranın (c) bendine göre isteklilerin, tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilmesi mümkündür.

Şikayetçinin ihaleye (ihaleden önce şikayet başvurusunda bulunmaksızın) teklif verdiği ve “istekli” sıfatını haiz olduğu anlaşıldığından ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğuna ilişkin başvuru ehliyeti bulunmamaktadır.

İtirazen şikayet dilekçesinde yer verilen 2, 3, 4 ve 7 nci iddialarda; teklifler sunulduktan sonra ihale komisyonunca gerçekleştirilen işlemlerin, ihale dokümanına ve/veya mevzuata aykırı olduğuna yönelik olarak herhangi bir hususa yer verilmediğinden, bu haliyle bahse konu iddiaların, ihale dokümanına yönelik şikayet niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında, başvuruların ön inceleme konuları bakımından incelenmesinde izlenecek sıra belirlenmiş olup aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin birinci fıkrasında; 16 ncı maddenin birinci fıkrasına aykırılık tespit edilmesi halinde başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Şikayetçinin, 2, 3, 4 ve 7 nci iddialarına ilişkin olarak başvuru ehliyeti bulunmadığı anlaşıldığından bahse konu iddialar yönünden başvuru reddedilmiştir.

3. Başvuru sahibinin 5 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye şikayet başvurusunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedellerin, yaklaşık maliyete göre kalem kalem incelenmesi gerektiği belirtilmesine karşın, bu iddia kapsamında teklif birim fiyat eki cetvelde kalem kalem incelenmesi gereken husus ve gerekçesinin açıkça belirtilmediği görülmüştür.

İtirazen şikayet başvurusunda ise, idarenin 5 inci iddiasına cevap vermediğinden bahisle ihale üzerinde bırakılan isteklinin her bir kalem için teklif ettiği bedellerin yaklaşık maliyete göre ayrı ayrı incelenmesi gerektiği belirtilerek teklif mektubu eki cetvelde 2, 4, 6 ve 8 inci kalemlerde asgari ücretten daha düşük bedel teklif edildiği iddia edilmektedir.

Teklif mektubu eki cetvelde; her bir iş kalemi için teklif edilen bedellerin, yaklaşık maliyete göre ayrı ayrı değerlendirilmesi talebinin doğal sonucunun, her bir kalem için teklif edilen bedelin, fiyat yönünden değerlendirilmesi olduğu ortadadır.

Nitekim, itirazen şikayet başvurusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2, 4, 6 ve 8 inci kalemlerde teklif ettiği bedelin, “asgari ücretin altında olduğu” belirtilmekte olup bu iddia ile idareye şikayet başvurusunda 5 inci sırada yer alan iddianın aynı doğrultuda ve tekliflerin değerlendirilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından bahse konu iddianın, itirazen şikayet kapsamında incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İncelenen ihale, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri kapsamında olmamakla birlikte, birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde sadece personel çalıştırılmasına dayalı iş kalemlerinin bulunduğu belirlenmiştir. Bu durumda, personel çalıştırılmasına dayalı iş kalemlerinde, asgari işçilik maliyeti esas alınarak belirlenen, teklif edilmesi gereken asgari bedelin hesaplanmasında dikkate alınan % 3 sözleşme ve genel giderler payı hariç asgari işçilik maliyetinin karşılanması ve bu kalemlere ilişkin ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin mevzuat hükümlerine uygun olması gerektiği izahtan varestedir.

Şikayete konu kalemlerde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedellerin:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

(TL)

Tutarı

(TL)

İşçi Sayısı

Ay/Gün/Saat

2

1 Grup Eleman Pazar ve Tatil Mesaisi

gün

27,0

88,00

2,376.00

4

2 Grup Eleman Pazar ve Tatil Mesaisi

gün

25,0

80,00

2,000.00

6

3 Grup Eleman Pazar ve Tatil Mesaisi

gün

135,0

70,00

9,450.00

8

4 Grup Eleman Pazar ve Tatil Mesaisi

gün

330,0

60,00

19,800,00

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin 25.3.1 inci maddesinde; “İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti” başlığı altında;

“…

• 1. Grup % 100 Fazla Brüt Asgari Ücretli İşçilik(4 ay süre ile 5 kişi)
• 2. Grup % 75 Fazla Brüt Asgari Ücretli İşçilik (4 ay süre ile 7 kişi)
• 3. Grup % 50 Fazla Brüt Asgari Ücrerli İşçilik (4 ay süre ile 14 kişi)
• 4. Grup % 35 Fazla Brüt Asgari Ücretli İşçilik (4 ay süre ile 8 kişi)
• 5. Grup % 25 Fazla Brüt Asgari Ücretli İşçilik (4 ay süre ile 148 kişi)
• _ 6. Grup Brüt Asgari Ücretli İşçilik (4 ay süre ile 178 kişi)_

__

Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili günlerinde 400 (dörtyüz) kişinin toplam 2130 gün ulusal bayram ve tatil günlerinde, 307 gün hafta tatilinde çalıştırılacağı ön görülmüş olup vasıflar üzerinde dağılımı birim fiyat teklif cetveli üzerinde verilmiştir.”

__

25.3.2 nci maddesinde ise; “Yemek, yol ve giyecek gibi giderler: Çalıştırılacak personele nakdi olarak günlük brüt 5,00 TL yemek ve 2,00 TL yol bedeli aylık 26 gün üzerinden ödenecek ve ücret bordosunda açıkça gösterilecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.__

__

Teknik şartnamenin; “ Çalıştırılacak Elemanlarla İlgili Diğer Hususlar” başlıklı 3.4 üncü maddesinde ise;

“1- Çalışacak personel; 4857 sayılı İş Kanununun 63. maddesi kapsamında çalıştırılacak olup: İş Kanununun 46. maddesinde, bu kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere tatil gününden önce aynı kanunun 63. maddesine göre iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu İle yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 (yirmi dört) saat dinlenme (hafta tatili) verilmesi ve çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak işçiye ödenmesi gerektiği açıklanmaktadır. Bu kapsamda hafta sonu tatil gününü İdare ile birlikte yüklenici tayin eder.

.…

__

10- Ulusal bayram ve tatil günlerinde idarenin ihtiyacına binaen çalıştırılması uygun görülen personelin çalıştıkları beher gün için günlük asgari ücretin %50 fazlası puantajlarına ilave edilir.

__

__

Çalıştırılacak personel ve gün sayıları;

Pazar

Tatil

a) 1. Grup Elemanlar:

25

2

b) 2. Grup Elemanlar:

25

-

c) 3. Grup Elemanlar:

130

5

d) 4. Grup Elemanlar:

330

-

e) 5. Grup Elemanlar:

950

-

f) 6. Grup Elemanlar:

670

300

__

…” şeklinde düzenleme yapıldığı belirlenmiştir. __

İhale dokümanında yapılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; tatil günleri için “Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri” ve “Pazar” günleri şeklinde iki farklı ifade kullanıldığı görülmektedir.

Teklif mektubu eki cetvelin 2, 4, 6 ve 8 nci iş kalemlerinde teklif edilmesi gereken asgari bedelin belirlenebilmesi için, ihale dokümanında yapılan düzenlemelerde genel anlamıyla “tatil günleri” şeklinde ifade edilen günlere ilişkin olarak 4857 sayılı İş Kanununda yapılan sınıflandırma ve ödenecek ücrete ilişkin hükümlerin irdelenmesi gerekmektedir.

__

4857 sayılı İş Kanununun;

-“Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 41 inci maddesinde;

“Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.

Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

__

Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.

__

Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.”

__

-“Hafta Tatili Ücreti” başlıklı 46 ncı maddesinde;__

“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

__

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.

....”

-“Genel Tatil Ücreti” başlıklı 47 nci maddesinde;

“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” düzenlemesi,

-“Çalışma Süresi” başlıklı 63 üncü maddesinde;

“Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.

__

Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir.

__

Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

__

Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.”

__

__ hükümleri yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunun aktarılan hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; işçilerin normal çalışma süresinin haftada en çok kırkbeş saat olduğu, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmaların “fazla çalışma” kabul edileceği; işçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği ve çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği; işçilere ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretlerinin tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanunda, yedi günlük bir zaman dilimi içerisinde kesintisiz yirmidört saatlik dinlenme süresi şeklinde tarif edilen hafta tatilinin, iş mevzuatının çalışma sürelerine ilişkin hükümleri çerçevesinde haftanın her gününde çalışma yapılan bir işyerinde yedi günlük bir zaman dilimi içinde olmak kaydıyla, haftanın herhangi bir gününde verilmesi mümkün olup Pazar günlerinin, iş mevzuatında belirtilen “hafta tatili” kapsamında kabul edilmesi ve diğerlerinden farklı ücrete tabi olması söz konusu değildir.

Diğer yandan, 4857 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinde, hafta (dinlenme) tatilinin işçilerin çalışma yapmayacağı gün olarak öngörülmesi nedeniyle bu günlerde çalışılması ve yapılacak çalışma karşılığında ilave ücret hesaplanması söz konusu olmamakla birlikte, olağan üstü koşullar nedeniyle ve sürekli olmamak kaydıyla; hafta tatilinde de çalışılması ve haftalık çalışma süresinin aşılması halinde, haftalık 45 saatlik çalışma süresini aşan çalışma karşılığında günlük (7,5 saatlik) ücretin % 50 fazlasının fazla çalışma ücreti olarak (TL/saat) ödenmesi zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.

Dolayısıyla, zorunlu nedenlerden dolayı hafta tatilinde çalışılması ve haftalık çalışma süresinin aşılması halinde ödenecek ücret ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışma karşılığında ödenecek ücretin birbirinden farklı olacağı; ayrıca 4857 sayılı İş Kanununun 46 ile 47 nci maddelerine göre; fazla çalışma ile hafta tatili ve zorunlu hallerde genel tatil günlerinde yapılacak çalışma için esas alınacak ücret hesabında ihale dokümanında öngörülen aylık ücret esas alınacağından, birbirinden farklı ücret gruplarının bahse konu ücretlerinin de ücret gruplarına göre birbirinden farklı olacağı açıktır. __

İncelenen ihaleye ilişkin dokümanda; Pazar günlerinin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ise “genel tatil” şeklinde anıldığı ve birbirinden farklı ücret ödenmesi öngörülen gruplarda yer alan personel için ayrı ayrı olmak üzere, sözleşme süresi boyunca 4857 sayılı Kanunun 46 ncı maddesine konu “hafta (dinlenme) tatili” ve 47 nci maddesine konu “Genel Tatil Günleri” nde yapılacak çalışma için, sözleşme süresince hafta tatili ve genel tatil günlerinin toplamına aynı iş kaleminde teklif alındığı; dolayısıyla, 4857 sayılı Kanunda çalışma yapılması halinde bir günlük ilave ücret ödenmesi gereken genel tatil günleri ile çalışma yapılması öngörülmeyen dinlenme tatilinde yapılacak çalışma için aynı iş kaleminde aynı fiyat teklif edilecek şekilde teklif alındığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, farklı ücret gruplarında yer alan personelin günlük ücretlerinin, dolayısıyla da, 4857 sayılı Kanunun 46 ve 47 nci maddeleri uyarınca ödenecek ücretlerin de birbirinden farklı olması gerektiği halde, teknik şartnamenin 3.4.10 uncu maddesinde yapılan düzenlemede “Ulusal bayram ve tatil günlerinde idarenin ihtiyacına binaen çalıştırılması uygun görülen personelin çalıştıkları beher gün için günlük asgari ücretin %50 fazlası puantajlarına ilave edilir.” şeklinde düzenleme yapılarak her bir ücret grubu için ulusal bayram ve genel tatil günleri ile yukarıda açıklandığı üzere fazla çalışma kapsamında değerlendirilmesi gereken hafta tatili (Pazar) günlerinde yapılacak çalışma için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin ilgili mevzuatına göre belirlenmesinin önüne geçildiği anlaşılmıştır.

Bu durumun, birbirinden farklı ücrete tabi ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatilinde yapılacak fazla çalışma için aynı ücretin teklif edilmesini zorunlu kıldığı anlaşılmış olup ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 2, 4, 6, ve 8 inci iş kalemlerinde bir günlük ücret için teklif edilmesi gereken asgari tutarın mevzuata uygun olarak belirlenmesine engel olduğu; dolayısıyla, bahse konu iş kalemleri için fiyat yönünden sağlıklı değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde tekliflerin sağlıklı hazırlanması, değerlendirilmesi ve sözleşmenin 4857 sayılı İş Kanunun anılan hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup bu aşamada ihale dokümanına yönelik olarak düzeltici işlem belirlenmesi mümkün olmadığından ihale işlemleri ve ihale kararının iptali gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 6 ncı iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu iddiaya, idareye şikayet başvurusunda açıkça yer verilmemesine karşın, esas itibariyle şikayetçinin 5 inci iddiası ile paralel olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi gerektiği iddia edildiğinden, bu iddianın da itirazen şikayet kapsamında incelenmesi uygun bulunmuştur.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; ”İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmünde, isteklilerin teklifinin aşırı düşük olup olmadığının, “diğer teklifler” veya “yaklaşık maliyet”e göre değerlendirilerek tespit edilmesi yetkisi ihale komisyonlarına verilmiştir.

Diğer yandan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedellerin aşırı düşük olduğu iddia edilen 14, 15, 16 ve 18 inci iş kalemlerine konu hizmetlerin asgari maliyetinin, personel çalıştırılmasına dayalı iş kalemlerinde olduğu gibi önceden belli olan asgari ücret, nakdi olarak ödenecek yol ve yemek bedelleri vb. giderlere göre kati olarak hesaplanması mümkün değildir.

Bu nedenle, bahse konu iş kalemlerinde isteklilerce teklif edilen bedelin aşırı düşük teklif olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre yapılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde ihale komisyonlarına verilen yetki çerçevesinde; ihale komisyonunca bahse konu iş kalemlerinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedellerinin uygun görülmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç itibariyle, ihale dokümanında mevzuata aykırı olduğu tespit edilen düzenlemeler nedeniyle tekliflerin sağlıklı hazırlanması, değerlendirilmesi ve sözleşmenin 4857 sayılı İş Kanunun anılan hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup bu aşamada ihale dokümanına yönelik olarak düzeltici işlem belirlenmesi ve ihalenin sonuçlandırılması mümkün olmadığından ihale işlemleri ve ihale kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.