KİK Kararı: 2009/UH.I-2011 (3 Ağustos 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/061
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 03.08.2009
Karar No : 2009/UH.I-2011
BAŞVURU SAHİBİ:
Şentur Turizm Taş.Ak.Al.Sat.San.Tic.Ltd.Şti., Osmangazi Cd. No:84/B Bornova/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Cumhuriyet Bulvarı No:1 Kat:4 Konak İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/57840 İhale Kayıt Numaralı "Sürücülü Araç Kiralama Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

27.07.2009 tarih ve I.H.14.69.0227/2009-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 05.06.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sürücülü Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Şentur Turizm Taş. Ak. Al. Sat. San. Tic. Ltd. Şti’nin 03.07.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.07.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.07.2009 tarih ve 16647 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.07.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun görülmediği, idarenin yapmış olduğu sorgulamanın mevzuata uygun olmadığı, sunulan açıklamanın yeterli görülmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “Sürücülü Araç Kiralama Hizmeti Alımı” olarak belirtilmiş olup aynı şartnamenin 25 inci maddesinde, 1 adet camlı hafif ticari araç, 6 adet çift kabinli kamyonet istendiği, anılan araçları kullanacak şoförlerin işçilik maliyetlerinin tekliflere dahil edileceği, araçların ve şoförlerin fazladan çalışmasına yönelik düzenlemelerin de yapıldığı, şartnamede belirlenen fazla km ve fazla mesai bedellerinin de teklif fiyat için hesaplanması gerektiği düzenlenmiştir.****

19.06.2009 tarihli ihale komisyon kararının incelenmesi sonucunda, şikayete konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, katılımcıların belgelerinin ihale dokümanında belirtilen yeterlilik kriterlerini sağladıkları, tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ancak sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin altında kalması nedeniyle tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, 5 isteklinin de belirlenen süre içerisinde açıklamalarını ihale komisyonuna sundukları, içlerinde başvuru sahibinin de bulunduğu dört isteklinin açıklamasının uygun görülmediği tespit edilmiş olup açıklaması uygun görülen MBA Otom. Taş. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklfinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı içerisinde verilen birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, idare tarafından ihale konusu işin 6 satırda düzenlendiği, söz konusu iş kalemlerinin, 1 adet camlı hafif ticari aracın şoför maliyeti dahil 130 günlük bedeli, camlı hafif ticari araç şoförünün toplam 260 saatlik fazla mesai bedeli, camlı hafif ticari aracın öngörülen günlük 50 km mesafesi dışından yapacağı ihale süresi boyunca fazladan toplam 1300 km bedeli, 6 adet çift kabinli kamyonetin şoför maliyeti dahil 760 günlük bedeli, çift kabinli kamyonet şoförlerinin toplam 2280 saat fazla mesai ücretleri ve 6 adet çift kabinli kamyonetin fazladan yapacağı toplam 22800 km bedelinden oluştuğu anlaşılmış olup idari şartnamenin 25.3 üncü maddesinde de aynı hususlara yer verilmiştir. Ayrıca isteklilere ihale dokümanı içerisinde idarece hazırlanmış birim fiyat tariflerinin verildiği, anılan isteklilerin tekliflerini oluştururlarken her bir gider kalemini nasıl hesaplamaları gerektiğine ilişkin bilgilere detaylı bir şekilde yer verildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, birim fiyat tarifleri içeriğinde, “İstekliler birim fiyat tariflerinde yer alan 6 iş kalemi için ayrı ayrı fiyat teklifi vermek, birim fiyatların içinde yer alması gereken (amortisman giderleri, tamir bakım giderleri, sermaye faizi, sigorta, diğer giderler ile nakil, montaj, demontaj giderleri, yakıt giderleri ve sürücünün her türlü giderleri) ücretleri, SSK işveren paylarını, işsizlik sigortası işveren paylarının, sözleşme giderlerini, kar ve genel giderleri koymak zorundadır.” düzenlemesi de yer almaktadır. ****

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; _“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup Kamu İhale Tebliğinin “H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlığı altında yer alan “b) Hizmet Alımı İhalelerinde” başlıklı maddesinde; “Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir.” açıklamasına da yer verilmiştir.

Anılan mevzuat maddelerinde, idareler tarafından tekliflerin 37 nci maddeye göre değerlendirilmesi gerektiği, geçerli görülen tekliflerden yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre teklifi aşırı düşük olanlardan belirli süre içerisinde açıklamaların istenilmesi gerektiği, idarelerin sorgulama yazılarında, açıklanması gereken hususların açıkça belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

İdarenin başvuru sahibine göndermiş olduğu 09.06.2009 tarih ve 1464 sayılı sorgulama yazısında, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 2 nolu İş kalemi (camlı hafif ticari araç fazla mesai maliyeti), 3 nolu iş kalemi (camlı hafif ticari araç fazla km bedeli), 5 nolu iş kalemi (çift kabinli kamyonet fazla mesai maliyeti) 6 nolu iş kalemine (çift kabinli kamyonet fazla km maliyeti) ilişkin tekliflerinin yaklaşık maliyete oranla çok düşük olduğu, anılan iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarla ihale konusu işin nasıl gerçekleştirileceğini belgelendirmeleri gerektiği ve açıklama dosyasının 12.06.2009 tarihi saat 17.00’a kadar komisyona sunulması istenilmiştir.****

Başvuru sahibinin belirlenen süre içerisinde açıklamasını sunduğu, 12.06.2009 tarihli açıklama yazısı incelendiğinde, idari şartnamenin 20.1 inci maddesinde işin tamamına teklif verileceğinin açıkça belirtildiği, sadece idarenin sorgulama yazısında belirtilen iş kalemlerine ilişkin açıklama istenilmesinin yanlış bir uygulama olduğunun düşünüldüğü, teklifin kalemler bazında değil toplu olarak değerlendirilmesi gerektiğinin ifade edildiği görülmüştür.****

Söz konusu açıklama yazısının devamında ihale dokümanında belirtilen tüm fazla mesai ve fazla km miktarlarının tekliflerinden düşüldükten sonra yaklaşık 13.200,00 TL kar elde edildiği, ayrıca ihale dokümanında belirtilen fazla mesai ve fazla km miktarlarının sadece bir öngörü olduğu, ne kadarının gerçekleşip ne kadarının gerçekleşmeyeceğinin belli olmadığı, öngörülenden az gerçekleşmesi halinde kar bedelinin yükseleceği belirtilmiş olup söz konusu yazı ekinde ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin kira sözleşmelerine, işçilik hesaplama modülünden alınmış olan çıktılara ve iki adet icmal tablosuna yer verildiği anlaşılmıştır. İcmal tabloları incelendiğinde, iki tabloda iki farklı duruma göre hesaplamaların yapıldığı, birinci tabloda şartnamede öngörülen fazla mesai ve fazla km miktarları kullanılarak hesaplama yapıldığı, söz konusu tabloda şoförlerin fazla mesai ücretlerinin 5.23 TL/saat olarak öngörüldüğü, ikinci tabloda ise öngörülen fazla km ve fazla mesai saatlerinin şartnamede belirtilenden az olması durumuna ilişkin olarak hesaplamalarının yapıldığı, camlı hafif ticari araç şoförünün fazla mesai maliyeti 1,50 TL/saat olarak, çift kabinli kamyonet şoförlerinin fazla mesai bedeli 2,00 TL/saat olarak belirlendiği anlaşılmış olup iki tabloda belirlenen ve teklifi oluşturan birim fiyatların birbiriyle uyuşmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, camlı hafif ticari araç şoförünün fazla mesai bedelinin birim fiyatının 1,50 TL/saat olduğu, çift kabinli kamyonet şoförlerinin fazla mesai bedelinin birim fiyatının 2,00 TL/saat olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin bu birim fiyatları esas alarak açıklamasını belgelendirmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin şartname yazan fazla mesai ve fazla km miktarlarının öngörülen miktarlar olduğu, bu miktarların daha düşük olması olasılığına göre yaptığı icmal tablosunun uygun olmadığı, isteklilerin dokümanda belirtilen düzenlemeler doğrultusunda tekliflerini oluşturmaları gerektiği, miktarların öngörülenden az olacağı esas alınarak oluşturulan tekliflerin sağlıklı olmayacağı sonucuna varılmış olup ihale konusu işin sözleşmesinin birim fiyatlı olduğu, idari şartnamenin 50 inci maddesinde iş artışının öngörüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde idarenin belirlenen oranlar dahilinde iş artışı ve eksilişi yapabileceği durumunun da dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, idarenin sorgulama yazısında belirli kalemlere ilişkin olarak açıklama istemesinin uygun olmadığı yönündeki iddia ile ilgili olarak yapılan inceleme neticesinde, anılan Kanunun ve Tebliğin ilgili maddelerinde de belirtildiği gibi idarelerin açıklanması istenilen teklif bileşenlerini açıkça yazmaları gerektiği, idarenin sorgulama yazılarında iş kalemlerini ayrı ayrı ve açıkça yazması durumunun mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, hakediş ödemelerinin birim fiyat teklif cetvelinde yazan birim fiyatlar esas alınarak yapılacağından, her bir kaleme ilişkin açıklama istenmesinin daha sağlıklı olduğu kabul edilmekte olup ihale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat tariflerinde söz konusu duruma ilişkin düzenlemeye de yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat tariflerinde, fazla mesai ücretlerinin 4857 sayılı İş Kanununa göre nasıl hesaplanması gerektiğine ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup anılan düzenlemede günlük asgari ücretin sekize bölünerek bulunan değerin %50 fazlasının alınacağı ve mevzuat gereği eklenmesi gereken işveren ve sigorta paylarının eklenerek saat başına fazla mesai ücretinin bulunacağı ifade edilmiştir. Anılan düzenlemeler çerçevesinde, fazla mesai ücretinin 5,08 TL/saat olması gerektiği isteklilerin söz konusu bedelin altında birim fiyat teklif edemeyecekleri sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin teklif mektubunda, fazla mesai ücretleri için teklif ettiği birim fiyatın 1,50 TL/saat ve 2,00 TL/saat olduğu, söz konusu bedelin ödenmesi gereken tutarın altında kaldığı tespit edildiğinden açıklamalarının idare tarafından anılan husus gerekçe gösterilerek değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.