KİK Kararı: 2009/UH.I-1851 (13 Temmuz 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/058
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 13.07.2009
Karar No : 2009/UH.I-1851
BAŞVURU SAHİBİ:
Emin Temizlik Rek. Med. Güv. Hay. Orm. Ür. İnş. Taah. Gıda Özel Eğt. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti., Pazar Mahallesi Necati Efendi Sokak No:3/1 Merkez Samsun

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Toprak Mahsulleri Ofisi Samsun Şube Müdürlüğü, Liman Mahallesi Atatürk Bulvarı No:611 55070 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/73906 İhale Kayıt Numaralı "Veri Giriş, Numune Alma ve Şoför Hizmeti Satın Alınması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

09.07.2009 tarih ve I.H.13.21.0041/2009-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Toprak Mahsulleri Ofisi Samsun Şube Müdürlüğü tarafından 22.06.2009 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Veri Giriş, Numune Alma ve Şoför Hizmeti Satın Alınması” ihalesine ilişkin olarak Emin Temizlik Rek. Med. Güv. Hay. Orm. Ür. İnş. Taah. Gıda Özel Eğt. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 23.06.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 26.06.2009 tarih ve 14910 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre numune alma ve veri giriş elemanlarına hafta içi (6 gün) 7.5 saat normal mesai ve 2 saat fazla mesai yaptırılacağı, ayrıca pazar günleri de 9 saat mesai yaptırılacağının öngörüldüğü,

Hafta içi mesaisinin toplam 45 saat olduğu ve ilave olarak 2 saat de fazla mesai yapılmasından dolayı iş mevzuatı gereği işçilerin hafta sonu (pazar günü) istirahat yapması gerekirken 9 saat mesai öngörüldüğü, işçilerin pazar günü ücretinin tam verilmesi gerektiği, ayrıca fazla mesai ücreti ödenmesi halinde pazar günleri yapılacak çalışma için 2,5 yevmiye ödenmesi gerektiği,

Bu şarta göre hesaplama yapılması halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin teklif edilmesi gereken asgari maliyeti karşılamayacağı,

Ayrıca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından veri giriş personeli ve numune alma hizmetinde çalışacak personele saatlik ücretin 5,32 TL öngördüğü, idareye şikayet başvuruları hakkında idarece alınan kararda saatlik ücretin 4,62 TL olduğunu bildirdiği, idarenin SSK ve %3 sözleşme gideri ilave edilerek belirlemiş olduğu saatlik mesai ücretlerine göre de toplamda 11.579.24.-TL fazla mesai verilmesini öngördüğü, Hedef Ltd. Şti.nin ise toplamda 10.927,28.-TL ile işçilik maliyetinin altına düştüğünün görüldüğü, bu şekliyle de ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden bahisle düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde;

“…

__

_25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: İşin ihalesinden ikmaline kadar teklifin verilmesinden sözleşmenin akdinden ve taahhüt olunan işin yürütülmesinden doğacak işçilik ücretine ilave, veri giriş hizmetinde ve numune alma hizmetinde her bir çalışan için; hafta içi günlük 2 saat olmak üzere: Veri Giriş Elemanları için Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde en fazla toplam 54 saat, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde en fazla 50 saat, Numune Alma Elemanları için Çorum Ajans, Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde en fazla toplam 54 saat, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde en fazla 50 saat, Hafta tatili Günlerinde ise (_pazar günleri) günlük 9 saat olmak üzere; Veri Giriş Elemanları için Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde en fazla toplam 4 gün (36 saat), Numune Alma Elemanları için Çorum Ajans, Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde en fazla toplam 4 gün (36 saat) sözleşme süresince fazla mesai yaptırılacaktır. Bu bedellerin tümü işçilik giderlerine dahildir. Çalışacak personel sayısı Veri Giriş Elemanları için Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungunu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde toplam 9 kişi, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde toplam 2 kişi, Numune Alma Elemanları için Çorum Ajans/Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde toplam 10 kişi, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde toplam 2 kişi, Şoför hizmeti için Samsun Şube Müdürlüğünde 1 kişi'dir. Şoför hizmetinde çalıştırılacak personel için fazla mesai öngörülmemektedir.

__

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek gibi giderler:

__

Çalışanlara yol ve yemek ücreti nakdi olarak ödenecek olup bordroda gösterilecektir. Bu giderler Teklif fiyata dahildir. Yemek bedeli Veri Giriş Elemanları için Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde 31 gün üzerinden, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde 29 gün üzerinden günlük brüt 3 TL/gün olarak ödenecektir. Numune Alma Elemanları için ise Çorum Ajans, Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde 31 gün üzerinden, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde 29 gün üzerinden günlük brüt 3 TL/gün olarak ödenecektir. Şoför hizmetinde çalıştırılacak personel için ise aylık 26 gün üzerinden brüt 3 TL/gün yemek bedeli ödenecektir.

__

Yol bedeli Veri Giriş Elemanları için Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde 31 gün üzerinden, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde 29 gün üzerinden günlük brüt 3 TL/gün olarak ödenecektir. Numune Alma Elemanları için ise Çorum Ajans, Amasya, Merzifon, Zile, Pazar, Erbaa, Sungurlu, İskilip, Bayat, Mecitözü Alım Ekiplerinde 31 gün üzerinden, Vezirköprü ve Alaca Alım Ekiplerinde 29 gün üzerinden günlük brüt 3 TL/gün olarak ödenecektir. Şoför hizmetinde çalıştırılacak personel için ise aylık 22 gün üzerinden brüt 3 TL/gün yol bedeli ödenecektir.

…

__

25.5. İhale konusu işte tespit edilen ve yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı (kısa vadeli sigorta kolları prim oranı) bilgisayar veri giriş hizmeti için %1 ve Şoför hizmeti ile Numune Alma hizmeti için % 2 dir.”

__

Teknik şartnamenin 2.2 nci maddesinde;"2.2. İşçilerin haftalık çalışma süresi 45 saat olacak şekilde programlanacaktır. Haftanın 7 günü hizmet verilecek mahallerde isçilere vardiyalarda hizmeti aksatmayacak şekilde dönüşümlü olarak izin verilecektir. Hafta içi (6 gün) 7.5 saat normal mesai ve 2 saat fazla mesai yapılacaktır. Pazar günleri 9 saat çalışılacaktır. Teklif edilen fiyat bu çalışma şartlarına göre yapılacaktır. Firma çalıştırdığı personele İdari şartname ve sözleşme (tasarısı) kapsamında çalışan personele fazla mesai ücretini ödeyecektir."

__

__ şeklinde düzenleme yapıldığı belirlenmiştir.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre veri giriş elemanı, numune alma elemanı ve şoför olmak üzere ihale konusu hizmette üç farklı pozisyonda personel istihdamı öngörüldüğü, veri giriş elemanı, numune alma elemanı pozisyonlarında çalıştırılacak personel için hizmet süresine ilişkin ise 01.07.2009-31.07.2009 ve 10.07.2009-07.08.2009 tarihleri arasında olmak üzere iki farklı düzenleme yapıldığı, şoförün hizmet süresinin ise 01.07.2009-30.09.2009 tarihleri arasında üç ay olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale konusu hizmette istihdam edilecek personelin hizmet süreleri içerisinde yapacakları fazla çalışmanın ise hafta sonu ve hafta içi olmak üzere iki başlıkla gruplandırıldığı ve birim fiyat cetvelinde de bunların her birinin ayrı bir iş kalemi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiaları ile idarece alınan kararda belirtilen hususlar dikkate alındığında, uyuşmazlık konusunun esas itibariyle asgari işçilik maliyeti hesabında, ihale dokümanında “Hafta Tatili ( pazar Günü) çalışması” şeklinde belirtilen günde yapılacak çalışma ücretinin tespitinde odaklandığı anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, incelenen ihalede asgari işçilik maliyeti hesabı yapılmadan önce ihale dokümanında “Hafta Tatili ( pazar Günü) çalışması” şeklinde belirtilen günlerde çalışma yapılması halinde ödenecek ücretin iş mevzuatı çerçevesinde belirlenmesi gerekli görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanununun;

-“Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 41 inci maddesinde;

“Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.

Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

__

Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.

__

Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.”

__

-“Hafta Tatili Ücreti” başlıklı 46 ncı maddesinde;

“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir.

....”

-“Genel Tatil Ücreti” başlıklı 47 nci maddesinde;

“Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

__

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” ,

-“Çalışma Süresi” başlıklı 63 üncü maddesinde;

“Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.

__

Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir.

__

Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

__

Sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.”

__

hükümleri yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunun aktarılan hükümlerinin inceleme konusuna ilişkin olanları birlikte değerlendirildiğinde; çalışma süresinin haftada en çok kırkbeş saat olduğu, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmaların “fazla çalışma” kabul edileceği; işçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği ve çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretinin tam olarak ödeneceği; işçilere ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödeneceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 46 ncı maddesinde hafta tatilinde, 47 nci maddesinde ise genel tatil günlerinde herhangi bir iş karşılığı olmaksızın işçilere o günün ücretinin tam olarak ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Ancak, 47 nci maddede genel tatil günlerinde çalışma yapılması halinde ödenecek ücretin belirlenmesine karşın, 46 ncı maddede dinlenme (hafta tatili), çalışılmayan gün olarak kabul edildiğinden bu günlerde çalışma yapılması haline ve ödenecek ücrete ilişkin bir hüküm konulmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, 4857 sayılı Kanunda yedi günlük bir zaman dilim içerisinde kesintisiz yirmidört saatlik dinlenme süresi şeklinde tarif edilen hafta tatilinin, iş mevzuatının çalışma sürelerine ilişkin hükümleri çerçevesinde her gün çalışma yapılan bir işyerinde yedi günlük bir zaman dilim içinde olmak kaydıyla, haftanın herhangi bir gününde verilmesi mümkün olup pazar günlerinin, iş mevzuatında belirtilen hafta tatili kapsamında kabul edilmesinin zorunlu olmadığı açıktır.

4857 sayılı İş Kanununun çalışma süreleri ve hafta tatiline ilişkin hükümleri çerçevesinde, idarelerce hizmetin yürütüleceği günler ve çalışma saatleri dikkate alınarak personel sayısının belirlenmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliğinde vardiya programı, haftalık çalışma süresi ve toplam personel sayısının tespitine ilişkin olarak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet kapsamında sayılan özel güvenlik hizmeti alımı ihaleleri için;

__

“Özel güvenlik hizmet alımlarında, günlük vardiya sayısına ya da cumartesi ve/veya pazar günleri çalışılıp çalışılmamasına bağlı olarak hafta tatili izni dikkate alınmak suretiyle ilave personel öngörülmesi gerekmektedir. Bu çerçevede;

1 – İhale dokümanında hafta sonu dahil tam gün ve her vardiyada eşit sayıda personelin çalıştırılacağı belirtilen özel güvenlik hizmet alımlarında hafta tatili izni de dikkate alınmak suretiyle çalışacak toplam personel sayısı belirlenecek ve bu şekilde hesaplanan toplam sayı dokümanda belirtilecektir.

2 – İhale dokümanında, çalışacak personel sayısı her vardiya veya hafta sonları için farklı belirlenmişse ya da günlük vardiya sayıları eşit değilse; haftalık toplam çalışma süresinin haftalık çalışma süresi olan 45 saate bölünmesi suretiyle gerekli olan toplam personel sayısı tespit edilecektir.

3 – İhale dokümanında günlük vardiya sayısı ile her vardiyada kaç personel çalıştırılacağı ve haftada çalışılacak gün sayısı belirtilmeden sadece çalışacak toplam güvenlik personeli sayısı belirtilmiş ise, ihale dokümanındaki toplam personel sayısı dikkate alınarak teklif verilecek ve teklifler değerlendirilecektir. İşin gerçekleştirilmesi aşamasında ise haftalık 45 saat olan çalışma süresi aşılmamak kaydıyla, ihale dokümanında öngörülen personel sayısı üzerinden iş programı yapılmak suretiyle vardiya sayıları, her vardiyada çalışacak personel sayısı ve haftalık gün sayısı belirlenecektir.

__

...” şeklinde ayrıntılı açıklama yapılmıştır.

Aynı Tebliğde “ G. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlığı altında ;“Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi ve Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamelerin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı maddesi çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlara uyulması gerekmektedir:

...

2- Vasıfsız personel için, çalıştırılacak personel sayısı üzerinden brüt asgari ücret tutarı ile brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanacak, teklifler verilecek ve değerlendirme yapılacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işçilik hesaplama modülünde yer verilen işveren payları dikkate alınacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücret, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacaktır.

...

4- İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol ve yemek gibi maliyetlerin brüt tutarları eklenerek işçilik maliyeti bulunacaktır.

5- Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacaktır.

...

7- İdari şartnamede işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirtilmesi gerekmektedir. İşin başlangıç tarihinin ayın ilk gününden farklı bir tarih olarak belirlendiği işlerde, işin başlangıç ayına ait kişi başına asgari işçilik maliyeti; başlangıç tarihinden ayın son gününe kadar ki gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İşçilik hesaplama modülü üzerinden 1 aylık asgari işçilik maliyeti bulunduktan sonra bu rakam önce 30’a bölünecek, sonra da başlangıç tarihinden ayın son gününe kadar ki gün sayısı ile çarpılarak başlangıç ayına ait 1 kişilik asgari işçilik maliyeti bulunacaktır. Daha sonra 1 işçinin asgari işçilik maliyeti ile işçi sayısı çarpıldıktan sonra başlangıç ayına ilişkin toplam asgari işçilik maliyeti bulunacak ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri eklendikten sonra başlangıç ayına ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet hesaplanmış olacaktır. Kalan aylara ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı işçilik hesaplama modülü üzerinden hesaplanacak ve bu iki tutar toplanarak işin tamamına ait teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı bulunacaktır.

__

Ancak başlangıç tarihi, ayın 2 nci günü olmakla birlikte, işin başlangıç ayının gün sayısı 31 olan işlerde, işin başlangıç tarihi ayın ilk gününden farklı olmakla birlikte başlangıç ayı ile ayın son günü arasında 30 günlük bir süre kaldığından, işin başlangıç ayına ait asgari işçilik maliyeti için ayrı bir hesaplama yapılmayacak, işçilik hesaplama modülünde zaten 30 gün üzerinden hesaplama yapıldığından başlangıç ayı için ayrı bir işlem gerekmeyecektir.

__

İşin bitiş tarihinin ayın son gününden daha önceki bir tarih olarak belirlendiği işlerde de aynı yöntem uygulanacak ve ayın ilk günü ile iş bitim tarihi arasındaki gün sayısı üzerinden son aya ait 1 kişilik asgari işçilik maliyeti bulunacak ve teklif edilmesi gereken asgari maliyet tutarı hesaplanacaktır.

__

8- Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen hizmet alımı ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

__

...” şeklinde açıklama yapılmıştır.

İncelemeye konu ihale, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olup işçilerin çalışma süreleri, sözleşme süresince toplam çalışma süresi ve ihtiyaç duyulan personel sayısının tespiti bakımından özel güvenlik hizmeti ile aynı esaslara bağlı olduğu da ortadadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde işçilere verilecek yol ve yemek giderleri için aylık 22 veya 26 gün üzerinden hesap yapılacağı, aylık ücret hesabında bazı ayların 30 günden fazla ya da eksik olmasının dikkate alınmayacağı belirtilmiştir.

Buna karşın, incelenen ihalede, teklif mektubu eki birim fiyat cetvelinde işin başlangıç bitiş tarihleri esas alınarak aylık ücretler ile hafta sonu ve hafta içi fazla çalışma ücretlerine ilişkin birim fiyat tekliflerinin her bir iş pozisyonuna göre ayrı ayrı belirlendiği ve işin başlangıç ve bitiş tarihleri ayın ilk ve son günlerine tekabül etmeyen 2 ve 9 uncu kalemlerde işin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki gün sayısı esas alınarak günlük birim fiyat teklifi alındığı belirlenmiştir.

İş mevzuatının yukarıda aktarılan hükümleri çerçevesinde, işçi ücretlerinin hesabında haftalık çalışma süresi 45 saati aşmadıkça haftanın herhangi bir gününün diğerlerinden farklı ücrete tabi olmayacağı açıktır.

Ancak, işçilerin haftanın herhangi bir gününe tekabül eden hafta (dinlenme) tatili dışında kalan günlerde yapmış oldukları çalışmanın haftalık 45 saatlik çalışma süresinden fazla olması halinde (denkleştirme yapılan haller hariç) 4857 sayılı Kanunda öngörüldüğü şekilde günlük ücrete bağlı olarak hesaplanacak saatlik çalışma ücretinin % 50 fazlasının bir saatlik fazla çalışma ücreti olarak ödenmesi, hafta (dinlenme) tatilinde ise her hangi bir iş karşılığı olmaksızın günlük ücretinin ödenmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, haftanın bütün günlerinde hizmet ihtiyacının olduğu durumlarda idarece iş mevzuatının çalışma sürelerine ilişkin hükümlerine uygun olarak çalışma programı yapılıp hizmetin ifası için gerekli asgari işçi sayısının belirlenmesi suretiyle haftanın bütün günlerinde çalışma yapılmasının sağlanması gerekmektedir.

Buna karşın, incelenen ihalede birbirinden farklı hizmet yerlerinde ihtiyaç duyulan her pozisyon için istihdam edilmesi gereken personel sayısının belirlendiği ve sözleşme süresi ayın ilk günü başlayıp son günü biten ( toplam süresi 1 ay olan) hizmetler için bu pozisyonda çalışacak toplam personel sayısı ile sözleşme süresi içerisinde kalan toplam gün sayısı esas alınarak 31 günlük yol ve yemek bedeli hesaplanmasının öngörüldüğü, aynı şekilde süresi 29 gün olarak belirlenen kalemlerde de 29 günlük yol ve yemek gideri öngörülerek 29 günlük çalışma için günlük birim fiyat teklif edilmesinin istenildiği dikkate alındığında bu pozisyonlarda istihdam edilecek personelin hizmet süresi boyunca hafta tatili kullandırılmaksızın çalıştırılması kurgusu üzerine teklif alındığı anlaşılmaktadır.

Halbuki, iş mevzuatının yukarıda aktarılan hükümleri birlikte değerlendirildiğinde haftalık çalışma süresi 45 saati aşan çalışmalar için saatlik fazla çalışma ücretinin ayrı bir iş kalemi belirlenip teklif alınması mümkün ve gerekli olmasına rağmen sözleşme süresi boyunca her işçinin her gün (hafta tatili dikkate alınmaksızın) çalışması öngörülerek bu günler için de yol/yemek maliyetinin aylık ücret içerisinde teklif fiyata dahil edilmesi suretiyle teklif alınmasının, hem iş mevzuatına hem de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliğinde yapılan açıklamalardaki sistematiğe aykırı olduğu anlaşılmıştır.

İdari şartnamede fazla mesai yapılması öngörülen hizmetlerde mesai sürelerinin “en fazla” kaydıyla belirlendiği ve Teknik Şartnamenin 2.2 nci maddesinde işçilerin haftalık çalışma süresi 45 saat olacak şekilde programlanacağı ve haftanın 7 günü hizmet verilecek mahallerde isçilere vardiyalarda hizmeti aksatmayacak şekilde dönüşümlü olarak izin verileceği belirtildiğinden hareketle fazla çalışmanın ihtiyaç duyulması halinde yapılacağı, bu nedenle iş mevzuatının çalışma sürelerine ilişkin hükümlerinin sözleşmenin yürütülmesi sürecinde gözetilebileceği şeklinde bir değerlendirme yapılmasının da mümkün olmadığı, keza işin başlangıç ve bitiş tarihi ayın ilk ve son günlerine tekabül eden iş kalemlerinde aylık çalışma için 31 gün yol/yemek bedeli ödenmesinin öngörüldüğü belirlenmiş olup bu durumda, işçilerin hafta tatili (dinlenme) günleri için de yol ve yemek bedeli ödenmesi sonucunun ortaya çıkması söz konusu olacaktır.

Kaldı ki, teknik şartname ekinde yer alan Çalışılacak Yerler ve Mesai Cetvelinde her bir yer için sadece 1 personel ile haftanın her günü çalışma yapılmasının öngörüldüğü, bu durumda işçilerin hafta tatilinin dönüşümlü olarak kullanmasının mümkün olamayacağı ortadadır.

Oysa, iş mevzuatının çalışma sürelerine ilişkin hükümleri çerçevesinde işçilerin hafta (dinlenme) tatili de dikkate alınarak ihale konusu hizmetin yürütülebilmesi için gerekli toplam personel sayısının belirlenmesi ve işçilerin hafta (dinlenme) tatiline tekabül eden günler için fazla çalışma ve yol/yemek bedeli ödenmesine ilişkin düzenleme yapılmaması gerekmektedir.

Keza, Kamu İhale Genel Tebliğinde işçilik ücreti hesabında yol ve yemek gibi çalışılan gün sayısına göre yapılacak ödemelerin günlük çalışma sürelerine bağlı olarak 22 veya 26 gün olarak belirtilmesi gerektiği açıklanmış olup KİK İşçilik Modülünde de aylık ücret hesabı hafta (dinlenme) tatili ücretini de içerecek şekilde kurgulanmıştır.

Bu nedenle, genel tatil günlerinde veya işçilerin hafta (dinlenme) tatili günlerinde herhangi bir çalışma yapılmaksızın işçilerin günlük ücretinin ödenmesi gerektiği, ancak genel tatil günlerinde çalışılması halinde çalışılan her gün için bir günlük ilave ücret ödenmesi gerekmektedir.

Fakat, iş mevzuatında hafta (dinlenme) tatilinin işçilerin çalışma yapmayacağı gün olarak öngörülmesi nedeniyle bu günlerde çalışılması ve yapılacak çalışma karşılığında ilave ücrete ilişkin düzenleme bulunmamakla birlikte, olağanüstü koşullar nedeniyle sürekli olmamak kaydıyla hafta tatilinde çalışılması ve bu çalışma için takip eden günlerde dinlenme günü verilerek telafi edilmesinin mümkün olmadığı hallerde hafta (dinlenme) tatili ücretinin aylık ücret içerisinde yer alması nedeniyle yapılan çalışmaya sadece fazla çalışma ücreti ödenmesinin söz konusu olabileceği, bu nedenle ihale konusu hizmette pazar günü hafta ( dinlenme) tatili kabul edilse dahi, hizmetin başlangıç ve bitiş tarihleri ayın ilk ve son gününe tekabül eden ve aylık birim fiyat alınan (1) ve (8) inci iş kalemleri ile işin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki toplam gün sayısına göre günlük birim fiyat alınan (2) ve (9) uncu iş kalemlerinde hafta tatili ücreti, toplam teklif tutarının içerisinde yer alacağından ayrıca hafta tatil günü için günlük ücret hesaplanmasının söz konusu olmayacağı; bu günlerde çalışılması halinde ise sadece fazla çalışma süresi (saat) kadar günlük ( 7,5 saatlik) ücretin % 50 fazlası esas alınarak hesaplanan fazla çalışma ücretinin (TL/saat) ödenmesi gerekeceğinden şikayetçi tarafından iddia edildiği gibi hafta tatilinde yapılacak çalışma için 2,5 günlük ücret ödenmesinin söz konusu olmadığı ortadadır.

Bu itibarla, incelenen ihalede hizmetin ifasına yönelik olarak yapılan düzenlemeler ile çalışılacak günler ve çalışma sürelerine ilişkin düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; ihale dokümanında sözleşme süresince farklı hizmet noktalarında her gün ve kesintisiz çalışma öngörülmesine karşın her bir noktada her bir pozisyon ( veri giriş elemanı veya numune alma elemanı) için bir personel istihdamının öngörüldüğü ihale konusu hizmet için ihtiyaç duyulan toplam personel sayısının iş mevzuatının çalışma sürelerine ilişkin hükümlerinin dikkate alınmaksızın belirlendiği, işin başlangıç ve bitiş tarihleri arasında her bir işçinin her gün çalışması öngörülerek işçilere hafta (dinlenme) tatili hakkının ortadan kaldırıldığı, dolayısıyla ihale dokümanında belirlenen personel sayısıyla ihale konusu hizmetin 4857 sayılı Kanunda uygun olarak yürütülmesinin mümkün olmadığı; bununla birlikte, incelenen ihaleye ilişkin ihale dokümanında işçilerin çalışma süreleri ve ücretlerine ilişkin düzenlemelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının hazırlanmasına ilişkin olarak belirlenen kurallar ve yapılan açıklamalar ile tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesine ilişkin sistematiğe aykırı olarak hazırlanan dokümana göre ihalenin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Buna karşın, ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde işçilerin pozisyonu, hizmet süresi, hafta içi ve hafta sonu yapılacak fazla çalışma dikkate alınarak hafta tatili de dahil olmak üzere fazla çalışma ücretine ilişkin yukarıda yapılan değerlendirme paralelinde birim fiyat teklif mektubu eki cetvelde belirlenen iş kalemleri için teklif edilmesi gereken %3 sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilmesi gereken asgari bedeller ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedellerin;

Birinci kalem Veri Giriş Hizmeti ( 9 kişi, 1 ay süreli): teklif edilmesi gereken asgari bedel 1.090,51TL/kişi, teklif edilen 1.216,70 TL/kişi,

İkinci kalem Veri Giriş Hizmeti ( 2 kişi 29 gün süreli): teklif edilmesi gereken asgari bedel 36,11 TL/gün, teklif edilen 40,60 TL

Üç, dört, beş ve altıncı kalemler Veri Giriş Hizmeti hafta içi ve hafta sonu fazla mesai: teklif edilmesi gereken asgari bedel 5,78 TL/saat, teklif edilen 5,32 TL/saat,

Sekizinci kalem Numune Alma Hizmeti ( 10 kişi, 1 ay süreli): teklif edilmesi gereken asgari bedel 1.099,12 TL/kişi, teklif edilen 1.216,70 TL/kişi,

Dokuzuncu kalem Numune Alma Hizmeti ( 2 kişi 29 gün süreli): teklif edilmesi gereken asgari bedel 36,40 TL/gün, teklif edilen 40,60 TL,

On, onbir, oniki ve onüçüncü kalemler Numune Alma Hizmeti hafta içi ve hafta sonu fazla mesai: teklif edilmesi gereken asgari bedel 5,83 TL/saat, teklif edilen 5,32 TL/saat,

Yedinci kalem şoförlük hizmeti ( 1 kişi, 3 ay süreli) teklif edilmesi gereken asgari bedel 1.047,74 TL/Ay, teklif edilen 1.181,00 TL/Ay,

şeklinde olduğu belirlenmiştir.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerin iş mevzuatı ve ihale mevzuatına göre değerlendirilmesi bir yana bırakılarak dokümanda yapılan düzenlemeler çerçevesinde yukarıda yapılan hesaplamalara göre ihale konusu hizmetin tamamı için teklif edilmesi gereken asgari bedelin toplam 40.080,31 TL olduğu; ihale üzerinde bırakılan isteklinin 42.297,18 TL tutarındaki telifinin teklif edilmesi gereken asgari tutarı karşıladığı; buna karşın veri giriş ve numune alma hizmetlerinde her biri ayrı bir iş kalemine konu edilen hafta içi/hafta sonu fazla mesai için teklif edilen bedellerin teklif edilmesi gereken asgari bedeli karşılamadığı belirlenmiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Şikayetçinin teklifinin incelenmesi sonucunda ise on ve onbirinci kalemlere konu Numune Alma Hizmeti hafta içi fazla mesai için teklif edilmesi gereken asgari bedelin 5,83 TL/ saat olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 5,81 TL/saat birim fiyat teklif verdiği belirlenmiş olup bu durumda şikayetçinin teklifinin de bahse konu kalemler için teklif edilmesi gereken asgari bedelden düşük olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmadan önce teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istenilmesi gerekmekte ise de, asgari ücret baz alınarak yapılan işçilik ücretleri hesabına göre teklif edilmesi gereken asgari tutardan daha düşük teklif veren isteklilerin açıklamalarının geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığı da ortadadır.

Sonuç olarak, incelenen ihalede ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin 4857 sayılı İş Kanunu ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti hesabına ilişkin açıklamalar ve hesap sistematiğine uygun olmadığından ihalenin mevzuata uygun olarak sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı; bununla birlikte ihale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde isteklilerce teklif edilen bedellerin teklif edilmesi gereken asgari bedeli sağlayıp sağlamadığına ilişkin yapılan hesaplamada hem ihale üzerinde bırakılan isteklinin hem de şikayetçinin yukarıda belirtilen iş kalemlerinde teklif edilmesi gereken asgari bedelden daha düşük teklif verdikleri bahse konu tekliflerin geçerli kabul edilmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.