KİK Kararı: 2009/UH.I-1767 (29 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/055
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 29.06.2009
Karar No : 2009/UH.I-1767
BAŞVURU SAHİBİ:
Yay Özel Güvenlik Koruma Eğitim ve Kurs Hizm. Ltd. Şti., Tepebağ Mahallesi İnönü Cad. Enver Arsavan Kızılay İşhanı No:63 K.2

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tübitak-Sage, Samsun Yolu 25nci Km. Tilkicak Tepe Mevkii P.K.16 06261

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/41011 İhale Kayıt Numaralı "Silahlı Özel Güvenlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

24.06.2009 tarih ve I.H.12.41.0162/2009-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

TÜBİTAK-SAGE tarafından 11.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Silahlı Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yay Özel Güvenlik Koruma Eğitim ve Kurs Hizm. Ltd. Şti.’nin 08.06.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 10.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 15.06.2009 tarih ve 13830 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihale dokümanında yapılan düzenlemeler gereğince, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin aşırı düşük olduğu, brüt yol maliyeti dikkate alındığında ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin, teklif edilmesi gereken asgari maliyeti karşılamadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde; “2.1. İhale konusu hizmetin;

__

_ a) Adı: Silahlı Özel Güvenlik Hizmeti Alımı_

_ b) Miktarı ve türü: 25 kişi, 12 ay”_ şeklinde,

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1 İhale ve sözleşmenin yapılmasına ilişkin ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi, resim, harç ve benzeri giderler isteklilerce teklif fiyata dahil olacaktır.

__

_ 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz._

__

25.3.**** Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

__

25.3.1 İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

__

25.3.1.1 Çalıştırılacak personelin aylık brüt ücreti, asgari ücretin en az %30 fazlası olacaktır.

__

25.3.1.2 Fazla çalışma ücreti; 25 kişi için toplam 337,5 gün (Ulusal Bayram, Resmi ve Dini Bayramlar ile Yılbaşını kapsar) üzerinden hesaplanacaktır.

__

25.3.2 Yemek, yol ve giyecek gibi giderler:

__

Çalıştırılacak olan personelin yemek giderleri ayni (idare tarafından verilecektir.), yol gideri 25 kişi için ayda 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecektir.

__

25.4 Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak katma değer vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

__

25.5 Koruma ve güvenlik hizmetlerine ait mali sorumluluk sigortası kısa vadeli prim kolları oranı %1’dir.” şeklinde düzenlemeler yapılmıştır.

İhale konusu işe ait teknik şartnamenin 2.6.7 nci maddesinde ise;“Yüklenici çalışanları işe gidiş-geliş için SAGE servislerini kullanabilecektir. Ayrıca güvenlik servisi hareket noktasına (Ulus) ulaşabilmeleri için 24 Özel Güvenlik Görevlisine (26) gün, Büyük Şehir Belediyesi otobüs tarifesinin 1 bilet fiyatından günlük 2 bilet yol parası yüklenici tarafından ödenecektir. (Toplu kart uygulaması geçerli olmayacak, çalışanlara nakit ödenecektir.) ” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre, silahlı özel güvenlik hizmeti alımı işinin süresinin 12 ay olduğu, işin 25 kişi ile asgari ücretin %30 fazla ücret ile yapılacağı ve işin süresi içerisinde 337,5 gün fazla çalışma süresinin olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı XIII. bölümün “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar” başlıklı G maddesinde;

“4- İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol ve yemek gibi maliyetlerin brüt tutarları**** eklenerek işçilik maliyeti bulunacaktır.

__

5- Nakdi olarak ödenecek brüt yemek ve yol bedeli üzerinden işveren sigorta primi ayrıca hesaplanacaktır…

__

8- Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen hizmet alımı ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

__

9- İdari şartnamelerde ücret ile nakdi olarak ödenecek yemek ve yol gibi giderlerin net olarak ödeneceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. İdari şartnamede yer alan bu bedellerin brüt olduğu belirtilmemiş olsa bile bu tutarlar brüt olarak kabul edilecek ve buna göre işlem yapılacaktır.

__

10- Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.

__

_Ancak idari şartnamede çalışacak personelin yemek veya yol maliyetinin idarenin yemekhanesinden veya personel servisinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecektir. Bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek veya yol bedelinin tutarı idari şartnamede gösterilecektir. Hakedişten kesilecek bu yemek veya yol bedelinin, idare personeli için öngörülen yemek veya yol bedelinde bir artış yapılsa bile değiştirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yemek ve yol bedelinin yıl içinde meydana gelecek artışları da kapsayacak şekilde tahmini bir bedel olarak belirlenmesi gerekecektir. _

__

__

11- Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet veya kart ücreti ya da fazla bilet sayısı nedeniyle günlük bilet fiyatların daha düşük bedelle verildiği hallerde, günlük bilet fiyat yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır…” şeklinde açıklama bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükümleri gereğince, her ne kadar idari şartnamenin 25.3.2 maddesinde yer alan; “ Çalıştırılacak olan personelin yemek giderleri ayni (idare tarafından verilecektir.), yol gideri 25 kişi için ayda 26 gün üzerinden nakdi olarak ödenecektir.”**** şeklindeki düzenlemeye göre yol bedelinin isteklilerce nakdi olarak karşılanacağı anlaşılmakta ise de,__ yine idari şartnamenin 5.3 üncü maddesinde yer alan; “İstekli tarafından, ihale dokümanının içeriği dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Teklifin verilmesine ilişkin şartların yerine getirilmemesinden kaynaklanan sorumluluk teklif verene aittir. İhale dokümanında öngörülen kriterlere ve şekil kurallarına uygun olmayan teklifler değerlendirmeye alınmaz.” şeklindeki düzenleme ile ihale dokümanının bir bütün olduğu, dokümandaki bütün koşulların okunup anlaşılarak teklif verilmesi gerektiği, ihale dokümanının ise idari şartname, sözleşme tasarısı, standart formlar ile teknik şartnameden oluştuğu, buna göre işin teknik şartnamesinin 2.6.7 nci maddesinde yer alan;****“Yüklenici çalışanları işe gidiş-geliş için SAGE servislerini kullanabilecektir. Ayrıca güvenlik servisi hareket noktasına (Ulus) ulaşabilmeleri için 24 Özel Güvenlik Görevlisine (26) gün, Büyük Şehir Belediyesi otobüs tarifesinin 1 bilet fiyatından günlük 2 bilet yol parası yüklenici tarafından ödenecektir. (Toplu kart uygulaması geçerli olmayacak, çalışanlara nakit ödenecektir.) ” şeklindeki düzenleme gereğince Kamu İhale Genel Tebliği XIII-G-11’de yer alan açıklama da dikkate alındığında yol giderinin isteklilerce ayni olarak karşılanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı XIII. bölümün**** “H-Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi “ başlıklı maddesinde ise; Hizmet alımı ihaleleri için yapılacak aşırı düşük teklif sorgulamaları için; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.

__

_ Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir. _

__

_ Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir._

__

_ İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. _

__

_ Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır._

__

_ Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır._

__

_ Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır._

__

_ Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir. _

__

_ Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır._

__

_ Özel güvenlik hizmet alımlarında ise ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir. Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir._

__

_ Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir._

__

_ Özel güvenlik hizmetinin kampus gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir…”_ açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıya aktarılan hükümleri dikkate alındığında ihale dokümanında yer alan düzenlemelere göre yemek, yol, giyim ve mali sorumluluk sigortası hariç olmak üzere 25 işçinin 12 aylık asgari ücretin %30 fazlası ücretle çalışması halinde (337,5 gün tatilde çalışılacak süre de dahil) toplam asgari işçilik maliyeti 327.421,13 TL olup %3’lük sözleşme giderleri de dahil edilmek suretiyle teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı 337.243,76 TL olarak hesap edilmiştir. İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde isteklilerin tekliflerine yapacağı açıklamada 337.243,76 TL’lik teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamına yol, giyim bedeli ile mali sorumluluk sigorta bedellerine ilişkin açıklamaların da yapılması gerekmektedir. Bu nedenle idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının 337.243,76 TL’lik teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı dikkate alınarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Oysa ki idarece, yol bedeline ilişkin düzenleme nakdi olarak değerlendirilerek asgari işçilik maliyeti 364.081,13 TL olarak esas alınıp bu bedele isteklilerce teklif edilen ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan mali sorumluluk sigortası ve giyim bedeline ilişkin bedeller ile %3 sözleşme giderleri ilave edilerek maliyetin hesap edildiği, bu maliyet kalemlerine göre de asgari işçilik maliyetini sağlamadığı tespit edilen beş isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, iki istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak her iki isteklinin açıklamasını da aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta giyim gideri için verilen bedelin piyasa rayiç bedellerini karşılamadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan Ulusal Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nden daha düşük teklif veren ve ihale üzerinde kalan Zara Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. için idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin anılan istekli üzerine bırakıldığı anlaşılmış olup idarece tesis edilen bu işlemlerin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale kararının iptal edilerek yemek, yol, mali sorumluluk sigortası ve giyim bedelleri hariç olmak üzere 337.243,76 TL’lik teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamına göre idarece yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmak üzere bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.