KİK Kararı: 2009/UH.I-1765 (29 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/055
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 29.06.2009
Karar No : 2009/UH.I-1765
BAŞVURU SAHİBİ:
Ufi Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti, Atatürk Mahallesi Selahattin Eyyübi Cad. Ufi Apt. 2 Kat.1

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Iğdır Tarım İl Müdürlüğü, Vatan Cad. No:9

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/41277 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

26.06.2009 tarih ve I.H.11.95.0085/2009-25E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Iğdır Tarım İl Müdürlüğü tarafından 11.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ufi Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti’nin 22.05.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.05.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 08.06.2009 tarih ve 13185 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Iğdır Tarım İl Müdürlüğü tarafından “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı İşi” nin 11.05.2009 tarihinde ihale edildiği, söz konusu ihaleye ilişkin kesinleşen ihale kararıyla ihalenin EGT Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının bildirildiği, firmalarının ise ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelin asgari işçilik bedelinin dahi aşağısında olduğu, işçilik bedeli haricinde söz konusu ihalede giyim ve mali sorumluluk sigortası kalemlerinin de olduğu, teklif edilen bedelin asgari işçilik maliyetinin 137,87 TL. aşağısında olduğu, ihalenin onaylanmasından sonra ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, yapılan sorgulama sonucunda firmanın teklifinin asgari işçilik bedeli, giyim bedeli ve mali sorumluluk sigortasını karşılamadığının görüldüğü, buna rağmen anılan istekli üzerinde ihalenin bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, ihalenin firmaları üzerinde bırakılmasının gerektiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikayet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında; “İlgi tarihli yazınız incelenmiş olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesi ve Kamu İhale Kurumu Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59 uncu maddesince ve yine hizmet alımı açık ihale idari tip şartnamemizin 33 üncü maddesindeki a, b ve c bendi ile kanun ek fıkrası gereği ihale komisyonumuz EGT firmasından tekliflerinde önemli gördüğümüz bileşenlerle ilgili ayrıntılı olarak yazılı belgeler istenmiştir. EGT Özel Güv. Ltd. Şti.’nin vermiş olduğu yazılı bilgi ve belgeler yeterli görülmüş olup, teklifin en ekonomik teklif olacağı ve sözleşme giderlerinin karşılayabileceğine komisyonumuz tarafından karar verilmiştir.” ifadesine yer verilmiştir. __

Şikayet konusu işe ilişkin idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 25 inci maddesinde; “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasınca ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

__

25.2. (25.1) nci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

__

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1 Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak vasıflı personele ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

__

SIRA

İŞÇİNİN POZİSYONU

ASGARİ ÜCRETTEN FAZLASI %

1

9 adet güvenlik personeli

25

__

Resmi-dini bayram tatilinde çalışacak günlük işçi sayısı toplam 3’dür. 2009 yılı 1 yılda 1 kişi için 11,5 (on bir buçuk) gündür. 11,5 x 3= 34,5 gündür. Resmi tatil ve bayram günlerinde ödenecek ücret brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacak ve bordroda gösterilecektir.

__

_ 25.3.2. Yemek, yol ve giyecek gibi giderler: Yemek kurum idaresi tarafından nakdi olarak ödenecektir. İdare yüklenici tarafından karşılanacak yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmi altı) gün esas alınacaktır. Personelin yemek gideri günlük brüt (4,50 TL.) olarak hesaplanacaktır ve 1 öğün yemek verilecektir. Yüklenici, teklif fiyatına yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir._

__

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmi altı) gün esas alınacaktır.

__

Personelin yol gideri günlük brüt (1,50 TL.) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.

__

Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

__

% 3 sözleşme bedeli teklif fiyata dahil edilecektir.

__

Ancak mali sorumluluk sigorta poliçe bedeli, malzeme, ekipman ve işçilik gideri haricindeki diğer maliyet giderleri için sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

__

Bu ihalede artık (kıst) gün hesaplanmayacaktır.

__

25.3.3. Makine ve ekipman amortismanı ile malzeme giderleri: Mali sorumluluk sigorta poliçe bedeli, malzeme, ekipman ve işçilik gideri haricindeki diğer maliyet giderleri için sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

Yüklenici, çalıştırılacak personelin makine ve ekipman malzemeleri bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

__

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

__

25.5. Personelin iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

__

İşe ilişkin ilanın 2 nci maddesinin (c) bendinde, işe başlama tarihi 01.06.2009, işin bitiş tarihi 31.12.2009 olarak belirtilmiştir.

Ayrıca, idari şartnamenin 2 nci maddesinde söz konusu işin 9 personel ile yapılacağı belirtilmiştir.

İdarece ihale dokümanında yapılan düzenlemeler esas alındığında, işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada işçilik ve nakdi olarak ödeneceği belirtilen yol ve yemek bedeli dahil, ayni karşılanacağı anlaşılan giysi hariç, % 1 “İş kazaları ve meslek hastalıkları risk prim oranı”na göre ve % 3 sözleşme gideri dahil edilmek üzere şikayet konusu ihalede 7 ay için asgari maliyet toplamının 78.649,65 TL olduğu belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan EGT Güvenlik Kor. ve Eği. Hiz. Ltd. Şti.’nin teklifi 78.511,78 TL.’dir. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda anılan istekli aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenerek, idarenin 11.05.2009 tarih ve 1259 sayılı yazısı ile teklifin detayına ilişkin belge ve bilgilerin sunulmasının istendiği, EGT Güvenlik Kor. ve Eği. Hiz. Ltd. Şti.’nin 12.05.2009 tarihli yazı ekinde istenilen belge ve bilgileri idareye sunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda sunulan açıklamaların kabul edildiği ve söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin birinci bölümünün XIII üncü maddesinin (H/b) bendinde; “ Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.

__

_ Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir. _

__

_ Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir._

__

_ İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir._

__

_ Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır._

__

_ Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır._

__

_ Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır._

__

_ Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir. _

__

_ Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” _ açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; söz konusu istekli tarafından işçilik modülü kullanılarak işçilik maliyeti hesaplanırken, tek bir modül üzerinden işçilik ile resmi ve dini bayram günlerinde çalışacak personelin maliyetinin hesaplanmayıp, ayrı ayrı önce normal çalışma günlerindeki işçilik hesabının, daha sonra da resmi ve dini bayram günlerinde çalışılacak günlerdeki işçilik maliyetinin hesaplandığı ve bu iki maliyetin toplanarak işçilik maliyetinin bulunduğu, daha sonra toplanan rakama % 3 sözleşme giderinin de eklenerek toplam işçilik maliyetinin hesaplandığı görülmüştür.

Ancak resmi ve dini bayram günlerinde çalışacak personelin ücreti bilgisi girilirken çalışacak güvenlik personeline idari şartnamede belirtildiği üzere asgari ücretin % 25 fazlası üzerinden değil, asgari ücret üzerinden ödeme öngörülmüştür. Dolayısıyla söz konusu isteklinin teklif ettiği bedel (78.511,78 TL), söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik bedelinin dahi (78.649,65 TL) altında kalmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin birinci bölümünün XIII üncü maddesinin (G/3) bendinde; “ Vasıflı personel için ise yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret üzerinden aynı hesaplamalar yapılacaktır. Brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Şikayet konusu husus, mevzuat hükümleri ve ihale dokümanında yer alan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken toplam işçilik maliyetini dahi karşılamadığı anlaşıldığından, idarece söz konusu isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme neticesinde;

Şikayet konusu ihalede ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibinin de teklifinin asgari işçilik maliyetinin 281,35 TL üzerinde olduğu, yaklaşık maliyete göre bu teklifin de aşırı düşük olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle anılan isteklinin de teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek, idarece söz konusu isteklinin teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduktan sonra ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde ihale süreci içerisinde idareye yapılacak şikayet başvuruları üzerine on gün içinde idarece bir karar alınmaması veya alınan kararın istekli tarafından uygun bulunmaması halinde, on günlük sürenin bitimini veya kararın bildirim tarihini izleyen on gün içinde, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabileceği ve idarelerce bu süre içerisinde sözleşme imzalanamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalede, idarece 01.06.2009 tarihinde tebliğ edilen 27.05.2009 tarihli işlemle şikayetin reddine karar verildikten sonra Kuruma yapılacak itirazen şikayet başvurusu için öngörülen on günlük itirazen şikayet süresi beklenilmeden 05.06.2009 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibinin de aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.