KİK Kararı: 2009/UH.I-1752 (29 Haziran 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/055
Gündem No : 2
Karar Tarihi : 29.06.2009
Karar No : 2009/UH.I-1752
BAŞVURU SAHİBİ:
Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taş. Tek. ve Sos. Hizm. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti., Taştop Sokak 46/1

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dr.Doğan Baran Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği, Fertek Yolu Üzeri

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/12105 İhale Kayıt Numaralı "56 Kişi ile 9 Aylık Hastane Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

25.06.2009 tarih ve I.H.12.23.0198/2009-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Dr. Doğan Baran Kadın ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından 03.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “56 Kişi İle 9 Aylık Hastane Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşlem Taş. Tek. ve Sos. Hizm. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin 01.06.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 04.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 11.06.2009 tarih ve 13645 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.06.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; söz konusu ihaleye ilişkin olarak yapmış oldukları itirazen şikayet başvurusu sonucunda alınan 07.05.2009 tarih ve 2009/UH.I-1477 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı üzerine, aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması hususunun düzeltici işlem olarak tesis edildiği, ancak kendi teklifleri ile birlikte asgari işçilik maliyeti üzerinden 0,01 TL giyim bedeli veren Bilgin firması ile 17,30 TL giyim bedeli veren Seyitoğlu firmasının da aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edildiği ve ihalenin Bilgin firması üzerinde bırakıldığı, söz konusu firmalar tarafından sunulan bedellerle söz konusu ihalede istenen giyim bedelinin karşılanamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 2 nci maddesinde işin adı “56 kişi ile 9 aylık hastane genel temizlik hizmet alımı” olarak, 49.1 inci maddesinde işin süresi 275 takvim günü olarak belirtilmiş, işin başlangıç tarihi belirtilmemiş ancak işin en geç 31.12.2009 tarihinde bitirilmesinin esas olduğu belirtilmektedir.

Anılan idari şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde;

“ 26.1 Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyatına dahil edilecektir.

__

Teklif edilen fiyata işçi başına yıllık 1 takım kışlık ve 1 takım yazlık temizlik kıyafeti gideri teklif fiyata dahil edilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. Yemek hastanemizce ücretsiz olarak karşılanacaktır. Makine, ekipman ve demirbaş malzemelere ilişkin amortisman giderlerinin %3 sözleşme ve genel giderler içerisinde yer aldığı kabul edilecektir.

…

26.3 Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (YirmiAltı) gün esas alınacaktır. Personelin yol gideri günlük brüt (2 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. İstekliler resmi tatil ve bayram günlerinde toplam 18 personelle 12,5 gün yapılacak çalışma karşılığında brüt asgari ücret üzerinden ilave ücret ödenerek teklif fiyata dahil edilecektir.

…

26.5 Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1,5 (Bir nokta beş) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, 9 ay süreyle yapılması planlanan, asgari işçilik maliyeti idare tarafından 461.004,15 TL olarak hesaplanan ve 03.03.2009 tarihinde yapılan söz konusu ihalede, yapılan ilk oturumda teklifleri geçerli kabul edilen Seyhanlı İlaçlama Temizlik Yem. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (450.000,00 TL), Bilgin Elektrik San Tic. Ltd. Şti. (461.004,16 TL), Seyitoğlu Ltd. Şti. (461.021,45 TL), Zen İç ve Dış Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. (461.350,00 TL), Büyük Adalı Temz. Peyj. Gıda Bilgi İşlem Taş. Tek. Ve Sos. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. (461.990,00 TL), Filiz Müt. Trzm. Gıda Deri Temizlik İşlt. San. Tic. Ltd. Şti. (462.900,00 TL) ve Lider Güvenlik Sistemleri Endüstriyel Temizlik Ürünleri Kurye Dağıtım Taşımacılık İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den (462.932,31 TL); giyim bedeline ait imalat sürecinin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, mal temininde kullanılacak avantajlı koşullar gibi hususları tevsik eden belgelerle birlikte yazılı açıklamada bulunulmasının talep edildiği,

19.03.2009 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile Seyhanlı İlaçlama Temizlik Yem. Taş. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı; Bilgin Elektrik San Tic. Ltd. Şti., Seyitoğlu Ltd. Şti., Zen İç ve Dış Ticaret Pazarlama Ltd. Şti. ve Büyük Adalı Temz. Peyj. Gıda Bilgi İşlem Taş. Tek. Ve Sos. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları ise giyim bedeline ilişkin öngörülen bedeller ile giyim bedelinin karşılanamayacağı ve bu bedellerin idarece her bir takım iş elbisesi için öngörülen 40,50 TL’lik yaklaşık maliyete göre çok düşük olduğu gerekçeleri ile uygun bulunmayarak bu isteklilerin de tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin açıklamalarının ise uygun bulunarak ihalenin Filiz Müt. Trzm. Gıda Deri Temizlik İşlt. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından 14.09.2009 tarih ve 8903 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan başvuru üzerine alınan 07.05.2009 tarih ve 2009/UH.I-1477 sayılı Kurul Kararı ile; “ Anılan Kanun hükmü uyarınca isteklilerin açıklamalarını belgelendirmek suretiyle idareye sunmaları ve idarenin de aşırı düşük teklifleri, sunulan belgeleri ve açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesi gerekmektedir. Başvuru sahibi tarafından ER-FA İş Güvenlik Malzemeleri İmalat San. Tic. Ltd. Şti.’den alınmış olan 02.03.2009 tarihli proforma faturada, giyim bedeline ilişkin fatura bedelinin yazlık ve kışlık takımların her biri için 8,50 TL, 56 yazlık ve 56 kışlık olmak üzere toplam 952,00 TL olarak belirlendiği, proforma faturada ilgili firmanın imza ve kaşesinin mevcut olduğu, anılan giyim bedeline %3 oranında sözleşme gideri eklenmek suretiyle başvuru sahibi tarafından sunulan teklif fiyatından düşülmesi ile elde edilen fiyatın da asgari işçilik maliyetini karşıladığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin teklifinin ihale komisyonu tarafından belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı ” belirtilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması hususunun düzeltici işlem olarak belirlendiği,

Bu defa ihale komisyonu tarafından alınan 22.05.2009 tarihli yeni ihale komisyonu kararı ile anılan Kurul Kararında belirtilen başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınmasına ilişkin düzeltici işlemin tesis edildiği, ancak bununla kalınmayıp, sunulan bütün aşırı düşük teklif açıklamaların tekrar incelendiği ve değerlendirmenin, anılan Kurul Kararının yukarıda yer verilen bölümüne dayanılarak, açıklamalarda yer verilen giyim bedellerine %3 sözleşme gideri eklenerek bulunan tutarın teklif fiyatından çıkarılması ile ulaşılan miktarın asgari işçilik maliyetinin altında kalıp kalmadığı tespit edilmek suretiyle yapıldığı ve bu şekilde yapılan değerlendirmeler sonucunda başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamalar ile birlikte Bilgin Elektrik San Tic. Ltd. Şti. ve Seyitoğlu Ltd. Şti.,’nin açıklamalarının da uygun görüldüğü ve bu defa ihalenin Bilgin Elektrik San Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir… ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin bölümünde de; “ Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir.

__

Amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderler sözleşme ve genel giderler içinde değerlendirildiğinden, idari şartnamelerin "teklif fiyata dahil olan masraflar" kısmında bu giderler için bir bedel öngörülmeyecektir.

__

Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir.

__

İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir.

__

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır.

__

Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

__

Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

__

_Hizmet alım ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda idarelerce açıklama talep yazılarında, "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek" açıklama istenecektir. _

__

Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmü ve Tebliğ açıklamaları uyarınca, isteklilerin açıklamalarını belgelendirmek suretiyle idareye sunmaları ve idarenin de aşırı düşük teklifleri, sunulan belgeleri ve açıklamaları dikkate alarak sunulan tekliflerin piyasa koşullarını gerçekçi bir biçimde yansıtıp yansıtmadığı ve ihale konusu işin sözleşme şartlarına uygun şekilde ve talep edilen kalitede yapılmasını temin edip edemeyeceği hususunda değerlendirme yapması gerekmektedir.

Bu itibarla, 22.05.2009 tarihli ihale komisyonu kararında yer alan işlemlere dayanak olarak gösterilen ve 07.05.2009 tarih ve 2009/UH.I-1477 sayılı Kurul Kararında başvuru sahibinin açıklamalarının yeterli görülmesi gerektiğine ilişkin açıklamalara yer verilen bölümünde yer alan; “… anılan giyim bedeline %3 oranında sözleşme gideri eklenmek suretiyle başvuru sahibi tarafından sunulan teklif fiyatından düşülmesi ile elde edilen fiyatın da asgari işçilik maliyetini karşıladığı dikkate alındığında… ” ifadesinin, anılan Kurul Kararında başvuru konusu teklifin aşırı düşük olup olmadığı hususunu tereddüde yer bırakmayacak bir biçimde tek başına ortaya koyan bir kriter olarak değil, Karar neticesinde ortaya konulan iradeyi destekleyici bir unsur olarak yer verildiği açıktır.

Bu doğrultuda, başvuruya konu 22.05.2009 tarihli ihale komisyonu kararında yer alan, Bilgin Elektrik San Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının uygun görülmesine ilişkin “ Giyim bedeli olan 0,01 TL ye %3 sözleşme gideri eklenerek teklif ettiği toplam bedel 461.004,16 TL’den çıkarıldığında elde edilen 461.006,35 TL’nin teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı olan 461.004,15 TL’lik asgari işçilik maliyetini karşıladığı görülmüştür.” gerekçesi ile Seyitoğlu Ltd. Şti.,’nin açıklamalarının uygun görülmesine ilişkin “ Giyim bedeli olarak tespit edilen 14,66 TL ye %3 sözleşme gideri eklenerek teklif ettiği toplam bedel olan 461.021,45 TL’den çıkarıldığında elde edilen 461.004,15 TL’nin teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamı olan 461.004,15 TL’lik asgari işçilik maliyetini karşıladığı görülmüştür.” gerekçesinin anılan isteklilerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığı hususunda tek başına bir kriter olarak değerlendirilemeyeceği, kaldı ki, anılan istekliler tarafından giyim bedeline ilişkin olarak öngörülen tutarların, proforma faturalara dayanarak sunulmuş olsa dahi piyasa koşullarını gerçekçi bir biçimde yansıtmadığı açık olduğundan, bu istekliler tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından yeterli bulunması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bilgin Elektrik San Tic. Ltd. Şti. ve Seyitoğlu Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması hususunun düzeltici işlem olarak tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, giyim bedeli için proforma faturalar sunduğu tespit edilmiş ise de;

Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyetin toplam 478.967,46 TL olarak belirlendiği; İdari şartnamenin 2 nci maddesinde söz konusu işin 56 kişi ile 9 aylık hastane genel temizlik hizmet alımı olduğu, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 461.004,15 TL olduğu, başvuru sahibinin (Büyükadalı Temz. Peyj. Gıda Bilgi İşlem Taş. Tek. Ve Sos. Hiz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.) ise 461.990,00 TL teklif bedeli sunduğu, teklif edilen bedelden asgari işçilik maliyetinin çıkartılması sonucunda giyim (1 takım kışlık ve 1 takım yazlık olmak üzere toplam 112 adet iş elbisesi) gideri için 952 TL (kişi başı 8,5 TL) bedel kaldığı, idarenin yaklaşık maliyet hesabında giyim için 4.536,00 TL bir bedel öngördüğü dikkate alındığında; başvuru sahibinin teklif etmiş olduğu 952,00 TL bedel ile söz konusu ihalede, yaklaşık maliyette belirlenen giyim ve malzeme giderlerinin karşılanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince idare tarafından tespit edilen yaklaşık maliyet bileşenleri dikkate alındığında yaklaşık maliyete oranla aşırı düşük olduğu tespit edilen başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak, yukarda açıklandığı üzere ticari hayatın olağan koşulları ve idarenin yaklaşık maliyetinde öngördüğü bedel dikkate alınmak suretiyle; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin yeniden belirlenerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Hakan GÜNAL **

** Kurul Üyesi **