KİK Kararı: 2009/UH.I-1427 (27 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/036
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 27.04.2009
Karar No : 2009/UH.I-1427
BAŞVURU SAHİBİ:
Atlas Yemek ve Yemekhane Hizmetleri Peyzaj Temizlik Hizm. Tekstil Bilgisayar Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti., Habipbaba Türbe Karşısı No:11 Merkez/ERZURUM

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Etüt ve İhale Şube Müdürlüğü, Atalar Mahallesi. Yönetim Caddesi. Belediye Hizmet Binası Merkez/ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/16779 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik İşlerinde Çalıştırılmak Üzere İşçilik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

22.04.2009 tarih ve I.H.08.72.0162/2009-16E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Etüt ve İhale Şube Müdürlüğü tarafından 10.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Temizlik İşlerinde Çalıştırılmak Üzere İşçilik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Atlas Yemek ve Yemekhane Hizmetleri Peyzaj Temizlik Hizmetleri Tekstil Bilgisayar Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin 30.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 03.04.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.04.2009 tarih ve 8763 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde yer alan hüküm gereğince idarece kendilerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bu sorgulamaya belgeye dayalı olarak cevap verilmesine rağmen tekliflerinin idarece aşırı düşük olarak kabul edilerek değerlendirme dışı bırakıldığı, kendilerinden daha yüksek fiyat veren iki isteklinin teklifinin de idarece aşırı düşük kabul edildiği, bu haliyle 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ihlal edildiği,

2. Teklif birim fiyat cetvelinde firma karının öngörülmediği, firma karı için herhangi bir sütunun düzenlenmediği, ancak idarece açıklanan yaklaşık maliyet tutarında firma karına yer verildiği, böylece idarece firma karı oluşturulmasına engellenen bir teklif cetveline göre verilen teklif fiyatlarının idarece firma karı dikkate alınarak hazırlanan yaklaşık maliyete göre düşük olduğu, bu nedenle teklif birim fiyat cetvelinde yer alan düzenlemelere göre teklif verilmesi esas olduğundan verilen tekliflerinin bu kapsamda değerlendirilmesi halinde idarece tesis edilen işlemlerin Kamu İhale Kanunu ve hükümlerine aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu iş, 42 adet işçi, 8 adet şoför, 3 adet operatör, 1 adet yağcı ile temizlik işlerinde çalıştırılmak üzere işçilik hizmeti alımı ihalesi olarak tanımlanmıştır.

İdari şartnamenin 26 ncı maddesinde ise; “26.3 Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün, yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmialtı) gün esas alınacaktır.

__

Personelin yol gideri günlük brüt (4 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordoda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (7 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

__

Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak vasıflı personele ödenecek ücretin asgari ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

__

İşçinin pozisyonu Asgari Ücretin Fazlası%

_Şoför %30 _

_ İş makinesi operatörü %50_

_ İş makinesi yağcısı %30_

__

_ 26.5 Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2,5 (iki nokta beş) olarak tespit edilmiştir.”_ şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu iş, toplam 14 kalemden oluşturulmuştur. Söz konusu kalemlerin ilk onikisi personel giderine ilişkin olup, onücüncü kalemi temizlik işinin yürütülmesi esnasında kullanılacak ayrıntıları teknik şartnamede belirtilen malzeme ve ekipmanlar, ondördüncü kalemde ise şoför dahil çift kabinli dizel aracın günlük 16 saat, 200 km çalıştırılması işi olarak tanımlanmıştır.

Diğer taraftan idari şartnamenin 49.2 nci maddesinde işin süresi, 180 (yüzseksen) takvim günü olarak belirlenmiştir.

Ayrıca, idarece ihale konusu işin yerine getirilmesine ilişkin ayrıntıların düzenlendiği bir teknik şartname hazırlanmıştır. Söz konusu teknik şartnamede, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemeleri; pantolon ve gömlek, kolsuz yelek, şapka, ayakkabı, eldiven, yağmurluk ve çizme olmak üzere yedi kalemden, temizlik işinde kullanılacak malzeme ve ekipman ise; çöp toplama seti, çöp toplama tavası, el arabası, demir kürek saplı, tava kürek saplı, demir tırmık saplı, sert kıllı naylon fırça saplı, büyük naylon çöp kovası, çalı süpürge, el sabunu, bulaşık deterjan, çamaşır suyu, büyük boy atık torbası olmak üzere on üç kalemden oluşmaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemeler çerçevesinde ihaleye teklif veren dört istekliden ilk üçü ile ilgili olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu çerçevede idarece başvuru sahibine (aynı gün tebliğ edilen) 13.03.2009 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış, birim fiyat teklif cetvelinin 1, 2, 3, 4, 13 ve 14 numaralı iş kalemlerine açıklık getirilmesi istenmiştir. Başvuru sahibi ise 17.03.2009 tarihli cevabi yazı ile açıklama vermiştir. Ancak, idarece başvuru sahibinin teklifine ilişkin 13 ve 14 üncü kalemleri ve 1, 2, 3 ve 4 üncü kalemdeki giyim bedeli için verdiği açıklamanın kendilerince hazırlanan yaklaşık maliyet bedeline göre aşırı düşük olduğu tespiti yapılarak değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

_
İhale komisyonu;_

__

_a)_İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır. Anılan maddenin gerekçesi ise; “Avrupa Birliği mevzuatına uyum sağlamak ve işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” şeklinde açıklanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII/H-b “Aşırı düşük teklif değerlendirilmesi” başlıklı maddesinde; “Personel çalıştırılmasına dayalı olan (ağırlıklı olarak personel çalıştırılan, çalışacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma süresinin tamamının idare için kullanıldığı) hizmet alımı ihalelerinden; temizlik, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri ile sınırlı olmak üzere, verilmiş olan tekliflerin değerlendirilmesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatına ilişkin genel giderleri karşılamak üzere asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme ve genel giderler hesaplanacaktır. Ayrıca bu hizmetlerde amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı ile ilgili giderlerin sözleşme ve genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarında bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir….

__

_ Asgari işçilik maliyeti; brüt asgari ücret ile idari şartnamede öngörülen yemek, yol ve giyim bedeli ile işveren sigorta prim tutarından oluşmaktadır. Asgari ücretin üzerinde ödeme öngörülen işlerde brüt asgari ücret yerine öngörülen bu fazla tutar yazılacaktır. Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, idari şartnamede yapılan belirlemeye göre brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin fazlası üzerinden belirlenecektir._

__

_ İşçilik, malzeme ve diğer maliyet kalemleri dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecek, istekliler tarafından yapılan bu açıklamalara ilişkin belgeler değerlendirilerek karar verilecektir. _

__

_ Aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan teklifler reddedilecektir. Asgari işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan teklifler, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihale sonuçlandırılacaktır._

__

_ Söz konusu ihalelere ait malzemeye ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır._

__

_ Hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır…._

__

_ Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemelerin maliyetleri, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır…”_ açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklama ile ihale dokümanında yapılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin yapılması için giyim hariç olmak üzere personel maliyeti için teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının 479.783,68 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından ise 486.841,33 TL teklif edildiği, her iki tutar arasındaki farkın da 7.057,65 TL olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması için yapılan açıklamada, ihale konusu işin 13 üncü kalemi ile ilgili olarak gerekli malzeme ve ekipman bedeli olarak 1.530,00 TL tutarında proforma fatura verildiği, 14 üncü kalemi ile ilgili olarak çift kabinli dizel aracın maliyetinin günlük 200 km ve toplam 180 gün hesabı üzerinden 0,12 TL/ km maliyet belirlenerek toplam 4.320,00 TL maliyet hesap edildiği, personele verilecek giyecekle ilgili olarak da kişi başı 22,00 TL’lik bir maliyet esas alınarak toplam 1.188,00 TL tutarında proforma fatura verildiği anlaşılmıştır.

Ancak başvuru sahibi tarafından çift kabinli dizel aracın maliyeti ile ilgili olarak; “Şoför dahil çift kabinli dizel aracın günlük 16 saat, 200 km çalıştırılmasına ait maliyet kalemine km başına 0,12 TL öngörülmüş ve günlük 24,00 TL günlük bedel hesaplanarak 4.320,00 TL toplam bedel teklif edilmiştir. Şoför olarak şirketimizin bünyesinde çalışan personellerden tahsis edilerek hizmet işinin aksamaması sağlanacaktır. Halen tarafımızdan yürütülmekte olan hizmet işinde bu kadroda çalışan personellerimiz (2 kişi) mevcut olup her türlü giderleri (maaş, SSK primi, yemek, vb.) firmamız tarafından karşılanmaktadır.” şeklinde açıklama yapıldığı, söz konusu açıklamadan aracı kullanacak personelle ilgili olarak bir maliyet bedelinin öngörülmediği anlaşılmış olup bu haliyle açıklamanın yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

__

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

__

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise; “İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunmanın ön koşulu idareye usulüne uygun şikayet başvurusu yapılmasıdır. Anılan iddia ile ilgili idareye şikayet başvurusunun olmadığı, doğrudan Kuruma başvuru yapıldığı ayrıca başvuru süresinin de dolduğu anlaşıldığından bu iddia ilişkin değerlendirme yapılmamıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhaleye dört istekli tarafından teklif verildiği, ancak idarece üç isteklinin teklifi ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulan isteklilerden başvuru sahibinin iddialarının incelenerek iddiasının yerinde olmadığı hususları tespit edilmiştir.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan diğer iki istekliden Yılmaz Dönmez Tem. Hiz. Orm. İnş. Tah. Ltd. Şti.’nin, aşırı düşük teklif sorgulamasına yapmış olduğu açıklamada giyim gideri için herhangi bir bedel öngörmediği anlaşılmış olup anılan isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan üçüncü istekliden Koçkaya İlaçlama Taş. Tem. Bil. İşl. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş olduğu belgeye dayalı açıklamada maliyet kalemlerinin açıklamasının yapıldığı anlaşılmış olup bu haliyle teklifinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi ile Yılmaz Dönmez Tem. Hiz. Orm. İnş. Tah. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılıp Koçkaya İlaçlama Taş. Tem. Bil. İşl. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin geçerli kabul edilerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.