KİK Kararı: 2009/UH.I-1382 (21 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/035
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 21.04.2009
Karar No : 2009/UH.I-1382
BAŞVURU SAHİBİ:
Ayzem Tem. Yem. Özel Güv. Hiz. San. Tic. Lti.Şti. - Uzmanlar Bil. Tem. Nak. İnş. Yem. Ür. Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İpekyol Cad. Reha 1 Apt. No:38/A ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Darıca Farabi Devlet Hastanesi Başhekimliği, Fevzi Çakmak Mah. Dr.Zeki Acar Cad. No:62 41400 Darıca/KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2008/206960 İhale Kayıt Numaralı "Bakım Onarım İşletme Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

17.04.2009 tarih ve I.H.07.52.0102/2009-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Darıca Farabi Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 12.02.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bakım Onarım İşletme Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ayzem Tem. Yem. Özel Güv. Hiz. San. Tic. Lti. Şti.-Uzmanlar Bil. Tem. Nak. İnş. Yem. Ür. Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 11.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 27.03.2009 tarih ve 7568 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.03.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. 12.02.2009 tarihinde yapılan Bakım Onarım İşletme Hizmeti Alımı işine teklif verdikleri, kesinleşen ihale kararı ile işin Pınar Müh. A.Ş.’de kaldığının bildirildiği, ihale anında işin yaklaşık maliyetinin 1.540.000,00 TL olduğunun belirtildiği, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan Pınar Müh. A.Ş.’nin 1.105.000,00 TL tutarındaki teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 39 altında olduğu, bu nedenle teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, ancak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı, Pınar Müh. A.Ş.’nin verdiği fiyatın maliyetin çok altında olduğu, tekliflerin götürü bedel verildiği, şartnamede ihale konusu işte çalıştırılması istenen 23 personelin hepsinin vasıflı eleman olduğu dikkate alındığında bu personelin hangi ücret üzerinden çalıştırılacağı ve teknik şartnamede istenilen malzemelerin hangi kalitede ve nasıl temin edileceğinin açıklanmasının istenilmesi gerektiği halde istenilmediği, ihale konusu işin yapım işine yönelik bir hizmet alımı olduğu, dolayısıyla aşırı düşük tekliflerin sadece asgari işçilik maliyeti esas alınarak tespit edilemeyeceği, işçilik giderinin yanında bakım onarım ve sözleşme giderleri ile kalibrasyon test giderleri ve teknik şartname ekinde verilen malzeme giderlerinin bulunduğu, bu sebeple yaklaşık maliyet ile diğer isteklilerin fiyatının aşırı düşük teklif sınırının belirlenmesinde etkili olması gerektiği, teknik şartnamenin ekinde yer alan Ek:4 nolu listede belirtilen yüklenicinin temin edeceği malzemeler ile ilgili olarak idari şartnamenin 26.3.5 inci maddesinde tereddütlü bir durum bulunduğu, bu nedenle ihale üzerinde kalan isteklinin Ek:4 nolu listede istenen malzemeleri teklifine dahil etmediği kanaatinde oldukları, teklif fiyata ilişkin açıklama istenmediği için ihale üzerinde kalan isteklinin idari şartnamenin 26 ncı maddesine dayanarak Ek:4 nolu listede istenen malzemeleri kabul etmeme olasılığının yüksek olduğu, idarece sorgulama yapılmayarak ihaleyi kazanan istekliye bu imkanın sunulduğu, ihalenin götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı, dolayısıyla birim fiyatlar bilinmediği için maliyeti oluşturan unsurlara ilişkin açıklama yapılması gerektiği, ihale üzerinde kalan firmanın işi bu fiyata yapabileceğini belgelemesi gerektiği, teklif edilen fiyat piyasa şartlarının altında olduğu için belgelemekte zorlanacağı,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, idari şartnamede; “bu ihalede benzer iş olarak, kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş olan biyomedikal hizmetler ile teknik işletme hizmetlerinin birlikte yapılmasına dair işler ve/veya bakım, onarım, teknik destek amaçlı teknik personel temini hizmetlerine dair işler kabul edilmiştir.” düzenlemesinin bulunduğu, bu tanıma göre “biyomedikal hizmetler ile teknik işletme hizmetlerinin birlikte yapılmasına dair işler” veya “bakım, onarım, teknik destek amaçlı teknik personel temini hizmetleri” işlerinden birine ait iş deneyim belgesi sunulması gerektiği, ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin her iki tarife de uymadığı, birincisinin biyomedikal ile ilgili olduğu, ikinci tanımda ise teknik destek amaçlı personel temini hizmetlerinden bahsedildiği, ihale üzerinde kalan isteklinin iş deneyim belgesinin ayrıştırılarak personel temini ile ilgili tutarın tespit edilmesi gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu işin adı; “12 Ay Süreli Bakım-Onarım İşletme Hizmeti Alımı” olarak belirtilmiştir.

Teknik şartnamenin “Şartnamenin kapsamı” başlıklı 2.1 inci maddesinde; “ Talep edilen hizmet hastanemize ait tüm bina içi ve dışında bulanan makine, teçhizat, sistem ve tesisatların elektrik, mekanik, sıhhi, inşaat ve diğer yapılması gereken bakım onarım ve işletme hizmetlerinin yanında yine hastanemizde kurulu bulunan tüm Biyomedikal cihazların garanti kapsamı dışındaki periyodik bakım, onarım, arızaların giderilmesi, testleri, kalibrasyonları, elektriksel güvenlik kontrollerini kapsar. Hastanemizde bulunan Ek:1A, Ek:1B’ de belirtilen makine, teçhizat ve sistemlerin garanti süreleri 01.02.2009 tarihinde sona ermektedir. Bu teknik şartnamede belirtilen hususları içeren bakım - onarım ve teknik işletme hizmetlerinin yürütülmesi ve işletme esnasındaki muhtemel arızaların giderilmesi ile su depoları, jeneratörler, trafolar, asansörler, kapı bariyer sistemleri, fotoselli kapılar, santral TV yayın sistemi, hemşire çağırma sistemi, kazan dairesi, kalorifer kazanları, boylerler, brülörler, eşanjorler, su tasfiye cihazları, kondens depoları, hava kompresörleri, emniyet cihazları, açma kapama armatürleri ve arıtma sistemleri, yangın alarm sistemi, anons sistemi, medikal gaz sistemi (oksijen-azot protoksit) vakum cihazları, soğuk hava depoları, hidroforlar, pompalar, klima santralleri, çiller grupları v.b makine, teçhizat, sistem ve tesisatları ile. tüm bina içi ısıtma, soğutma ve havalandırma, elektrik, mekanik, sıhhi tesisat, inşaat v.b periyodik bakım ve arıza işlerinin yapılmasını kapsar.” düzenlemesine yer verilerek ihale konusu işin mahiyeti açıklanmıştır.

Teknik şartnamenin 2.11 inci maddesinde; “yüklenici hizmetlerini en az 23 personelle yürütecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik şartnamenin 2.11.5 inci maddesinde; “Asgari olarak çalıştırılması gerekli personel: 1 Elektrik-Elektronik Mühendisi, 2 Biyomedikal Teknikeri, 4 Mekanik Teknisyeni, 4 Elektrik-Elektronik Teknisyeni, 1 Marangoz, 2 inşaat işlerinde çalıştırılacak personel, 4 Kaloriferci, 1 Metal Teknisyeni, 4 Sıhhi Tesisatcı olmak üzere toplam 23 personel” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik şartnamenin 3.14 üncü maddesinde; “Yüklenici firma Hastanede bakım onarım merkezi kuracaktır. Bakım onarımda gerekecek her türlü takım, avadanlık ve ekipman yüklenici firma tarafından personeline sağlanacak olup Ek:3 de belirtilen malzemelerde yüklenici firma tarafından sürekli hastanede bulundurulacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik şartnamenin 3.15 inci maddesinde; “yüklenici firma hastanemiz bakım ve onarımında kullanılmak üzere Ek:4 de teknik özellikleri, cins ve miktarları belirtilen malzemeleri hastane ambarına teslim edeceklerdir” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; ihale konusu işte çalıştırılacak olan personele yemeğin hastane idaresince verileceği, giyimin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağı, 26 gün üzerinden gidiş dönüş otobüs bileti verileceği ile bayram düzenlemesi yer almaktadır.

İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan masraflar” başlıklı 26.3.5 inci maddesinde ayrıca; “işin yürütülmesi sırasında bakım-onarımda kullanılmak üzere teknik şartnamede belirtilen malzemeleri, kalibrasyon giderleri, alt yüklenicilerle yapılan periyodik bakım sözleşme giderleri, bakım sırasında kullanılan tuz, yağ vb. giderler ile onarıma ait (yedek parça hariç) diğer her türlü giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari şartnamede ihale konusu iş kısaca; “ Bakım-Onarım İşletme Hizmeti Alım ı” olarak belirtilmiş olmakla birlikte teknik şartnamede işin kapsamı, ihale konusu işte kullanılacak makine, araç ve gereç ile malzemeler belirtilmiş bulunmaktadır.

Başvuruya konu işin yaklaşık maliyeti 3 firmadan fiyat sorulmak suretiyle 1.514.536,69 TL olarak belirlenmiş olup, bu yaklaşık maliyet tutarı içerisinde 108.145,30 TL firma karı hesaplanmış bulunmaktadır. İhaleye Pınar Mühendislik A.Ş. 1.105.000,00 TL, Ayzem Tem. Yem. Öz. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Uzmanlar Tem. Nakl. İnş. Ve Yem. Ürt. Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 1.340.000,00 TL olmak üzere 2 istekli tarafından teklif verilmiştir. İhale komisyonu ihalenin en düşük fiyat teklifi veren Pınar Mühendislik A.Ş. üzerinde bırakılmasına, Ayzem Tem. Yem. Öz. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Uzmanlar Tem. Nakl. İnş. ve Yem. Ürt. Hizm. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesine karar vermiştir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a-İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c- Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmü gereğince ihale komisyonunun verilen teklifleri; diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre değerlendirip, teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit ederek aşırı düşük teklifleri belirleme ve aşırı düşük teklif olarak belirlediği isteklilerden teklif bileşenlerine ilişkin olarak açıklama isteme yetkisi bulunmaktadır. Bahse konu ihaleye 2 firmanın teklif verdiği, verilen tekliflerin tamamının geçerli sayıldığı, karlı yaklaşık maliyetin 1.514.536,69 TL, karsız yaklaşık maliyetin 1.406.391,39 TL olduğu, verilen en düşük teklifin 1.105.000,00 TL, en yüksek teklifin ise 1.340.000,00 TL olduğu görülmüştür.

İdarece şikayete ilişkin olarak alınan kararda; “idari şartnamenin 34.1 inci maddesinde; ihale komisyonu verilen teklifleri şartnamenin 32 nci maddesine göre değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister denilmekte olup aşırı düşük sorgulamasıyla ilgili bir zorunluluk getirmemiştir. Firmanın teklifi başvuranın iddia ettiği gibi yaklaşık maliyetin % 39 altında değil % 28 altında bir değerdir. İdari şartnamenin 26.3.5 inci maddesinde; “işin yürütülmesi sırasında bakım onarımda kullanılmak üzere teknik şartnamede belirtilen malzemeleri kalibrasyon giderleri alt yüklenicilerle yapılan periyodik bakım sözleşme giderleri bakım sırasında kullanılan tuz, yağ, vb. giderler ile onarıma ait (yedek parça hariç) diğer her türlü giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.” hükmü teknik şartnamede belirtilen malzemeleri anlaşmazlığa yer vermeyecek şekilde kapsamaktadır. Ayrıca teknik şartname Ek:4 malzemeleri ile ilgili “yüklenici firma hastanemiz bakım ve onarımında kullanılmak üzere Ek:4 de teknik özellikleri cins ve miktarları belirtilen malzemeleri hastane ambarına teslim edeceklerdir.” ibaresi geçmektedir. Ayrıca Ek:4 de satın alınacak malzemeyle ilgili genel hükümlerin 5 inci maddesinde “yüklenici listede belirtilen tüm kalemlere ait birer örnek numuneyi mutlaka idareye sunacak uygunluğunun idarece onayına müteakip tamamını teslim edecektir.” ibaresi yer almaktadır. Teklif mektubunda da firmalar “…işine ait ihale dokümanını oluşturan bütün belgeler tarafımızdan tamamen incelenmiş, okunmuş ve işin yapılacağı yer görülmüş olup herhangi bir ayrım ve sınırlama yapmadan bütün koşullarıyla kabul edilmiştir.” beyanını vermektedirler.” açıklamasına yer verilmiştir.

İdarelerce aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması halinde Kanunun 38 inci maddesi çerçevesinde konu ele alınarak, idarenin yapmış olduğu sorgulamaya karşılık firmaların yapmış olduğu açıklamaların ve belgelendirilmelerin uygun olup olmadığı hususuna dikkat edilmekte; idarelerce bu yönde bir sorgulama yapılmasına gerek görülmeyen hallerde ise bu durum bir eksiklik olarak değerlendirilmemektedir.

İdarenin ihale üzerinde bırakılan firmanın teklifini; diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre düşük bir teklif olarak değerlendirmediği, dolayısıyla anılan Kanun hükmü uyarınca aşırı düşük teklif olarak nitelendirmediği, teklif bedeli ile ihale konusu işin yapılabileceği sonucuna ulaştığı anlaşılmaktadır.

İdarenin ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif bedeli ile ihale konusu işin yapılabileceği yönündeki değerlendirmesi, tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olması ve bu teklifler arasında büyük farklar olmadığının görülmesi sonucunda teknik şartnamede belirtilen giderlerin karşılanabileceği sonucuna varıldığından idare tarafından söz konusu teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmeyerek 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi gereğince aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilanının 4.3.1 inci maddesi ile idari şartnamenin 87.3.1 inci maddesinde; “ İsteklinin son beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında, kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az %70’i oranında gerçekleştirdiği, idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif bedelinin %30 oranından az olmamak üzere, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale ilanının 2 nci maddesi ile idari şartnamenin 2 nci maddesinde ihale konusu iş; “Bakım Onarım İşletme Hizmet Alımı” olarak tanımlanmıştır.

İhale ilanının 4.4 üncü maddesi ile idari şartnamenin 7.4 üncü maddesinde; “ Bu ihalede benzer iş olarak, kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş olan biyomedikal hizmetler ile teknik işletme hizmetlerinin birlikte yapılmasına dair işler ve/ veya bakım, onarım,teknik destek amaçlı teknik personel temini hizmetlerine dair işler kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenleme ile istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 30’u oranında ihale konusu iş veya benzer iş konusu ile uyumlu iş deneyim belgesi sunulması gerekmektedir. Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 1.105.000,00 TL olduğu dikkate alındığında 331.500,00 TL tutarında iş deneyim belgesi sunması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Pınar Mühendislik A.Ş., Karayolları 17. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.12.2008 tarih ve 23676 sayı ile düzenlenen 1.363.984,96 YTL tutar ihtiva eden 2007/193252 ihale kayıt numaralı “ O-4 Otoyolu Çamlıca Hendek Kesimi Ücret Toplama İstasyonları ile Korutepe ve Gültepe Tünelleri Ücret Toplama İstasyonlarının Elektronik Ücret Toplama Sistemleri Servis, Bakım ve Onarım Hizmetlerinin yapılması İle Korutepe ve Gültepe Tünelleri Tünel Denetim Sistemi İşletilmesi” hizmetine ilişkin İş Durum Belgesi sunmuştur.

İhale komisyonu Pınar Müh. İnş. Taah. A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer iş tanımının “… veya bakım, onarım, teknik destek amaçlı teknik personel temini hizmetlerine dair işler kabul edilecektir.” düzenlemesine uygun olduğunu değerlendirmek suretiyle belgeyi uygun bulmuştur. İhale konusu işin “Bakım Onarım İşletme Hizmeti Alımı” olduğu ve benzer iş tanımında “bakım, onarım, teknik destek amaçlı teknik personel temini hizmetlerine dair işler” ifadesi bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş durum belgesinin “ Servis, Bakım ve Onarım Hizmetlerinin yapılması İle Korutepe ve Gültepe Tünelleri Tünel Denetim Sistemi İşletilmesi” işine ait olduğu, tutar olarak teklif edilen bedelin % 30 oranından fazla olduğu dikkate alındığında, belgenin ihale komisyonunca uygun kabul edilmesinde ihale dokümanı ile oluşturulan mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde,“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;__

__

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,__

____

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,__

____

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. “ hükmü yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin Darıca Farabi Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 12.02.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan bakım onarım işletme hizmeti alımı işi olduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyet hesap cetveli ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren firmalardan alınan birim fiyatların aritmetik ortalaması alınarak, 1.514.536,69 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İki isteklinin teklif verdiği ihalede, ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif fiyatının 1.105.000,00 TL, diğer firmanın teklif fiyatının ise 1.340.000,00 TL olduğu, idarenin belirlediği yaklaşık maliyet ve diğer isteklinin teklif fiyatı ile ihale üzerinde bırakılan firmanın teklif fiyatı arasında göz ardı edilemeyecek bir farklılık bulunduğu görülmektedir.

Anılan Kanun hükmünden, idarelerin tekliflerin aşırı düşük olup olmadığını değerlendirirken yaklaşık maliyet ve diğer teklifleri göz önünde bulundurarak aşırı düşük bulunan teklifler hakkında açıklama isteyeceği anlaşılmakta olup, aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde idareye tanınan takdir hakkının sınırsız olmadığı da izahtan varestedir.

Yapılan açıklamalar ışığında, söz konusu tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilerek bu doğrultuda sorgulanması gerektiği düşünüldüğünden, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesi yönündeki görüşümle çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Kazım ÖZKAN **

** KurulÜyesi **