KİK Kararı: 2009/UH.I-1322 (16 Nisan 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/032
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 16.04.2009
Karar No : 2009/UH.I-1322
BAŞVURU SAHİBİ:
Hamide Akar, Hilal Mah. 94.Sok. Hollanda Cad. Ada Apt. No:7/1 Yıldız Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
75.Yıl Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Fatih Mah. Hacı Bektaşı Veli Cad. No:6 Merkez/ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/13763 İhale Kayıt Numaralı "Çocuk Bakım Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

15.04.2009 tarih ve I.H.07.82.0022/2009-11E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

75.Yıl Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından 04.03.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çocuk Bakım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hamide Akar’ın 20.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 31.03.2009 tarih ve 7845 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.03.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye sunmuş oldukları teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetvelinin 3. ve 4. satırlarında aritmetik hata bulunduğu; 2. satırda ise, birim fiyat rakamının üzerinde elle düzeltme yaptıkları, idarenin bunu fark ederek ilk oturumda elle düzeltilen rakamın “1.180” mi “1.880” mi olduğunu sorduğu, sözlü olarak rakamın 1.880 olduğunu belirttikleri, ancak daha sonra idarenin aritmetik hatanın düzeltilmesi için firmalarına gönderdiği yazıda 2. satırı “1.180” olarak kabul ettiğini gördükleri, bu nedenle düzeltmeyi kabul etmedikleri, aksi takdirde işi o rakama yapmalarının mümkün olmadığı, bunun üzerine kesinleşen ihale kararında firmalarının değerlendirme dışı bırakıldığının ve geçici teminatlarının gelir kaydedildiğinin firmalarına bildirildiği, idarenin geçici teminatı gelir kaydetmesinin mevzuata aykırı olduğu, zira teklif mektubunda elle düzeltme bulunması nedeniyle açıkça 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği, bunun müeyyidesinin de 36 ve 37 nci maddelere göre, teklifin değerlendirme dışı bırakılması olduğu, bunun aksine hareket edilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibi istekli tarafından ihaleye sunulan birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 2 nci kaleminde, teklif edilen birim fiyat sütununda elle yazılan rakamda yine elle düzeltme yapıldığı görülmüştür. Bu rakamın, önce 1.880 olarak yazıldığı, sonra 8 rakamının üstüne 1 rakamının yazılması suretiyle rakamın 1.180’e dönüştüğü anlaşılmaktadır. İkinci sütuna ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelindeki veriler dikkate alınarak hesaplama yapıldığında, 20x9x1.180=212.400,00 TL’ye ulaşılmaktadır ki, bu da cetvelin tutar kısmında yazan rakama uygundur.

04.03.2009 tarihli ihale komisyonu kararında, isteklilere teklif mektupları ve cetvellerinin sözlü olarak açıklandığı ve doğruluğunun teyid edildiği, itirazda bulunanın olmadığının görüldüğü belirtilmiş olup, bu kararda başvuru sahibi isteklinin 2 nci sütundaki teklifi 1.180 TL olarak dikkate alınmış ve 3 ile 4 nolu sütunlardaki aritmetik hatanın resen düzeltilmesi için firmaya yazı yazılacağı belirtilmiştir.

İdarenin 05.03.2009 tarihli yazısı ile başvuru sahibi istekliye birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 3 ile 4 nolu sütunlarındaki aritmetik hatalara ilişkin resen düzeltmenin kabul edilip edilmediği sorulmuştur.

Firmanın bila tarihli cevabi yazısında, teklif fiyatın aşağı düşmesinden dolayı işi kaliteli şekilde gerçekleştiremeyecekleri gerekçesi ile düzeltmeyi kabul etmeyecekleri, teklif cetvelinde 2 nci sütundaki 1 ve 8 rakamları gibi bazı rakamların da idarece yanlış okunduğu kanaatinde oldukları bildirilmiştir.

Bunu takiben idarenin 06.03.2008 tarihli komisyon kararında, isteklinin resen düzeltilmiş teklifi kabul etmemesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesine karar verildiği belirtilmiştir.

İdarenin bu işlemi üzerine firma tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda, teklif mektubunda düzeltme bulunması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği ve böylece gelir kaydedilen geçici teminatın iade edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

İhale dosyasındaki belgelerden anlaşıldığı üzere, incelenen ihalede idare, ilk oturumda teklif mektubu eki cetveldeki düzeltmeyi fark etmiş ancak firma ile sözlü olarak düzeltilen rakamın kaç olduğunu netleştirmeye çalışmış ve bu durumu değerlendirme dışı bırakma nedeni olarak görmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36 ncı maddesinin 2 nci fıkrasına göre, ilk oturumda teklif mektubu ile geçici teminatların usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilecek, uygun olmayanlar bir tutanakla tespit edilerek istekliler ile teklif fiyatları açıklanacak ve bu işlemlerden sonra oturum kapatılacaktır. Anılan Kanun’un 37 nci maddesinde ise, ikinci oturumda, ilk oturumda teklif mektubu uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, en son aşamada teklif mektubu eki cetvelde aritmetik hata bulunup bulunmadığının kontrol edileceği belirtilmiştir.

Bu hükümler doğrultusunda idarece ilk yapılacak işlem, teklif mektubunun ve eki cetvelin mevzuata uygun olup olmadığının kontrol edilmesidir.

Teklif mektubuna ilişkin hükümler de 4734 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinde ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teklif mektuplarının şekli” başlıklı 63 üncü maddesinde düzenlenmiş olup anılan Yönetmelik hükmünün ilk fıkrasında, teklif mektuplarının Yönetmelik ekinde yer alan standart formlardan işin niteliğine uygun olanı esas alınarak hazırlanacağı, ikinci fıkrasında ise, teklif mektubunun taşıması zorunlu şartlar arasında, “Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması” şartının da yer aldığı hususları belirtilmiştir.

Teklif mektubunun hazırlanmasına esas alınacak standart formlardan biri de birim fiyat teklif mektubudur. Birim fiyat teklif mektubuna ilişkin KİK019.0/H numaralı standart formun 7 nci maddesi ise, “İhale konusu işin (tamamını/aşağıdaki kısmını) teklif mektubumuz ekindeki birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden KDV hariç toplam (teklif edilen toplam bedel para birimi belirtilerek rakam ve yazı ile yazılacaktır) bedel karşılığında yapmayı kabul ve taahhüt ederiz.” şeklinde olup standart formda birim fiyat teklif cetvelinin mektubun eki olduğu da düzenlenmiştir.

Bu durumda birim fiyat teklif mektubu için öngörülen şartlar eki olan cetvel için de geçerlidir. Bu nedenle, birim fiyat teklif cetvelinde de “kazıntı, silinti, düzeltme” bulunmamalıdır. Dolayısıyla, idarece ilk oturumda teklif mektuplarının usulüne uygunluğu kontrol edilirken birim fiyat teklif mektubu ve eki cetvel birlikte kontrol edilmelidir.

Yukarıda da belirtildiği gibi, incelenen ihalede idarenin ilk oturumda yaptığı kontroller kapsamında isteklinin birim fiyat teklif mektubu eki cetvelin 2 nci sütununda yer alan rakamdaki düzeltmeyi fark ettiği; ancak, bunu bir değerlendirme dışı bırakma nedeni olarak görmeyip sözlü şekilde istekliye rakamı teyit ettirerek işlemlere devam ettiği, komisyon kararına da rakamların teyit edildiğinin geçirildiği anlaşılmaktadır. Fakat daha sonra istekli ile idarenin dikkate aldığı rakamlar farklılaşmıştır.

Ancak rakamın ne olduğu tartışmasına girmenin hukuken hiçbir önemi bulunmamaktadır. Zira, teklif mektubunda dolayısıyla eki cetvelde yapılan “düzeltme” nin müeyyidesi 4734 sayılı Kanun’un 37 nci maddesinde açıkça “teklifin değerlendirme dışı bırakılması” şeklinde öngörülmüştür.

Dolayısıyla, başvuru sahibi isteklinin resen düzeltmeyi reddetmenin daha ağır kanuni sonuçlarından kurtulmak niyetiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiğini iddia ettiği görülmekle birlikte, idarenin ilk oturumda cetveldeki düzeltme nedeniyle başvuru sahibi isteklinin teklifini değerlendirme dışı bırakması gerekmekte iken ikinci oturumda aritmetik hata sorgulaması neticesinde isteklinin resen düzeltilmiş teklifi kabul etmemesine dayalı olarak teklifi değerlendirme dışı bırakıp geçici teminatı gelir kaydetmesi işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, geçici teminat gelir kaydedilmeksizin firmanın 4734 sayılı Kanun’un 37 nci maddesinin 2 nci fıkrasına göre değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinden, geçici teminatın gelir kaydedilmesi yönündeki idare işleminin iptal edilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi isteklinin geçici teminatını gelir kaydetme işleminin iptali ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalenin __Açık İhale Usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin toplam 474.646,56 TL olarak belirlendiği;

İhalede 3 adet ihale dokümanının satın alındığı, 04.03.2009 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, yapılan inceleme sonucunda verilen tekliflerden 1 adedinin geçerli olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif seçilen ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 472.959,50 TL olduğu ve yaklaşık maliyete çok yakın bulunduğu dikkate alındığında, ihalede rekabetin oluşmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde “Temel İlkeler” başlığı altında; “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Anılan Kanunun 5 inci maddesinde yer alan “Temel İlkeler” gereğince, idareler bu kanuna göre yapılan ihalelerde; rekabeti ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumludur. Söz konusu ihalede Kanunun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “rekabet ” ilkesinin ihlal edildiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenden dolayı incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, çoğunluk kararına katılmıyorum.

** Adem KAMALI**

** KurulÜyesi **