KİK Kararı: 2009/UH.I-1146

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/024
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 19.03.2009
Karar No : 2009/UH.I-1146
BAŞVURU SAHİBİ:
Türkiye Genel Sigorta A.Ş., Meclisi Mebusan Cad. No:25 Karaköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Mithatpaşa No:14 06100 Yenişehir-Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/15177 İhale Kayıt Numaralı "Risk Sigortası Yaptırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

16.03.2009 tarih ve I.H.05.93.0207/2009-14E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 10.02.2009 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Fabrika ve Teşkilat Müdürlükleri Varlıklarının Muhtelif Risklere Karşı Sigorta Teknik İcaplarına Uygun Olarak 2009 Yılının 10 Ayını (01.03.2009-31.12.2009) Kapsayacak Şekilde Sigorta Şirketlerine Sigortalanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Türkiye Genel Sigorta A.Ş.’nin 23.02.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 25.02.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.03.2009 tarih ve 6083 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.03.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,
İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan fiyatın “Yangın Sigortasına Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatının Eklenmesi Halinde Uygulanacak Tarife” oranlarını karşılamadığı, ihale dökümanı ve kanuni tarifelerin altındaki fiyatların aşırı düşük sayılmasının, değerlendirme dışı bırakılmasının ve işin bu suretle ihale edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü” başlıklı 20 nci maddesinde; “1. Binalar başlığı altında b) deprem alt başlığı ile 2. Makine ve Tesisler başlığı altında deprem alt başlığı altındaki sigorta değerleri için, Hazine Müsteşarlığınca yayınlanarak 01.11.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve bütün sigorta şirketlerinin uymak zorunda oldukları Yangın Sigortasına Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatı Eklenmesi Halinde Uygulanacak Tarifeye göre (her fabrika için ayrı ayrı olmak üzere) zorunlu deprem sigortası tarifesine uymayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi idari şartnamenin 20 nci maddesinde yer alan; “1. Binalar başlığı altında b) deprem alt başlığı ile 2. Makine ve Tesisler başlığı altında b) deprem alt başlığı altındaki sigorta değerleri için, Hazine Müsteşarlığınca yayınlanarak 01.11.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve bütün sigorta şirketlerinin uymak zorunda oldukları Yangın Sigortasına Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatı Eklenmesi Halinde Uygulanacak Tarifeye göre (her fabrika için ayrı ayrı olmak üzere) zorunlu deprem sigortası tarifesine uymayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenleme gereğince bu oranlara uymadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış.

İdari Şartnamenin Diğer Hususlar başlıklı 61 inci maddesinde yer alan; “Deprem teminatında %100 sigorta bedelinin %20’si sigortalı, %80’i sigortacı üzerinde kalacak şekilde müşterek sigorta yapılacak olup sigorta bedelinin sigortacının sorumlu olduğu kısım üzerinden %5 muafiyet uygulanacağı varsayılarak teklif verilecektir. Diğer branşlarda muafiyet kabul edilmeyecektir.” düzenlemesine göre Hazine Müsteşarlığı tarifesinde yer alan tablodan %5 muafiyet oranına karşılık gelen %19 tarife fiyat indirimi, II-Ticari ve Sınai Rizikolar başlığı altında yer alan Tarife Tablosu-2’nin Çelik veya Betonarme Karkas Yapılar başlıklı ilk satırında yer alan oranlardan düşüldüğünde aşağıdaki şekilde yer alan tarifeye göre hesaplamanın yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

I. Deprem Bölgesi için %0

1,7172

II. Deprem Bölgesi için %0

1,1826

III. Deprem Bölgesi için %0

0,6156

IV. Deprem Bölgesi için %0

0,3321

V. Deprem Bölgesi için %0

0,2349

Başvuru sahibinin teklif mektubu eki cetvelinde, Hazine Müsteşarlığınca yayımlanarak 01.11.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve bütün sigorta şirketlerinin uymak zorunda oldukları Yangın Sigortasına Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatı Eklenmesi Halinde Uygulanacak Tarifeye göre birinci bölgede yer alan Afyon ve Ilgın Şeker Fabrikası için 1,7172 oranı uygulanmayıp 0,42 oranının uygulandığı, ikinci bölgede yer alan Eskişehir Şeker Fabrikası için 1,1826 oranının uygulanmayıp 0,42 oranının uygulandığı, beşinci bölgede yer alan Ereğli Şeker Fabrikası için 0,2349 oranı uygulanmayıp 0,42 oranının uygulandığı, makine ve tesisler kısmında da aynı şekilde uygulama yapıldığı, bu oranların dikkate alınmasının Hazine Müsteşarlığının tarifesine uymadığı ve idari şartnamenin 20 nci maddesine aykırı olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2.c maddesinde; “Fabrika ve teşkilatımızın bulunduğu yerlerdeki veya gösterecekleri diğer mekanlardaki;

-Binalar,
-Makina ve Tesisler

-Ham Madde Malzeme ve Mamul Stokları

-Her Türlü Malzeme, Para ve Kıymet Nakli,

-Asansör Mali Mesuliyet Sigortalarını Kapsamaktadır.

-Yangın: Yangın Abonman Sigortası, Sabit Kıymetler Yangın Sigortası,

-Kaza: Asansör Kaza Sigortası,

-Nakliyat: Her Türlü Malzeme, Para ve Kıymet Nakli

-Para ve Kıymetli Evrak Muhafaza Sigortası: Teşkilat Kasalarında Muhafaza Edilen Para ve Kıymetli Evrakın Çalınma ve Gasp Dahil Her Türlü Risklere Karşı Sigortasıdır.” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı 61 inci maddesinde;

“Sigorta Prim Teklifi:

a) Yangın sigortası

- Binalar,

- Makina ve Tesisler

- Şeker ambarları mevcutları (Abonman)

- Malzeme ambarları mevcutları (Abonman) için yangın, deprem, fırtına, seylap, dahili su basması ve kar riskleri için ayrı ayrı teklif edilecektir.

Kaza sigortası

- Asansör kaza

b) Nakliyat

Teklif edilecek sigorta prim nispetleri birim fiyat teklif cetvelinde tahmini detay ve icmal değerleri belirtilen kuruluşlarımız ve şartnamenin 2/c maddesindeki risklerin tamamını kapsayacak şekilde verilecek olup, fiili sigorta kıymetlerinin tahmini değerlerin altında kalması durumunda Şirketimizden herhangi bir hak talebinde bulunulamayacağı gibi prim teklifinde bulunulan bir kısım kıymetlerin sigortalarının temininden vazgeçilmesi halinde de Şirketimizden herhangi bir hak talebinde bulunulmayacaktır. (Madde 56 hükümleri saklı kalmak kaydıyla)

Tüm branşlar ve sigorta türleri idari şartnamenin madde 23’de belirtilen teklif fiyata dahil masraflar üzerinden oluşturulan teklif birim fiyat prim nispetiyle sigorta değerleri çarpılmak suretiyle bulunan yıllık pirim tutarları Türk Lirası olarak tam ve eksiksiz yazılacaktır. Bu şekilde oluşan yıllık brüt prim tutarından 306 günlük (01.03.2009-31.12.2009) dönemi esas alınarak teklif verilecek olup teklifler 306 günlük prim tutarı üzerinden değerlendirilecektir (306/365 oranında).

Şartnamenin 51 inci maddesinde de belirtildiği üzere şeker ve malzeme ambarları mevcutları aylar itibariyle değişkenlik arz ettiğinden şeker ve malzeme ambarları yangın abonman sigortalarında sigortaya esas ihale bedeli yıllık ortalama üzerinden tespit edilmiş olup, şeker ve malzeme ambarları mevcutları yangın abonman sigortaları aylık bildirilecek mevcutlar üzerinden temin edilecek, prim tahakkuk ve tediyeleri fiili duruma göre aylık olarak gerçekleştirilecektir.

_Deprem teminatında %100 sigorta bedelinin %20’si sigortalı, %80’i sigortacı üzerinde kalacak şekilde müşterek sigorta yapılacak olup, sigorta bedelinin sigortacının zorunlu olduğu kısım üzerinden %5 muafiyet uygulanacağı varsayılarak teklif verilecektir. Diğer branşlarda muafiyet kabul edilmeyecektir. _

Yurt içi ve yurt dışı nakliye işlerinin konusunu genel olarak, şeker, makina fabrikalarında üretilen mamuller, para ve kıymetli evrak, iş makineleri ve diğer muhtelif malzeme nakilleri oluşturmaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununun 22.06.1994 tarih ve 539 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik “Prim ve Tarifeler” başlıklı 26 ncı maddesinde yer alan;

“Hayat sigortaları ve süresi bir yılı aşan sağlık sigortaları ile zorunlu sigortalar dışında kalan sigorta sözleşmelerinde uygulanacak tarifeler sigorta şirketi tarafından serbestçe belirlenir.

Bakanlık, sigorta tarife ve talimatlarını ve aracılık komisyon hadlerini tespit ve ilana, sigorta tarifelerini tasdike tabî tutmaya, zorunlu sigortaların tarifelerini serbest bırakmaya ve bu hususlarla ilgili tüm tedbirleri almaya yetkilidir.

…

Bu Kanuna ve diğer kanunlara göre yapılması zorunlu kılınan sigortaların primleri ile bunların tarife ve talimatları Bakanlıkça tespit olunur ve Resmi Gazete'de yayımlanır.

Hayat sigortası ile süresi bir yılı aşan sağlık sigortasının tarifeleri ile prim, formül ve cetvellerinin uygulamaya konulabilmesi Müsteşarlığın onayına bağlıdır.

Sigorta şirketleri, özellik arz eden sigorta konuları dışında uygulayacakları tarifelerini tespit etmek ve müşterilerinin emrine hazır tutmak zorundadırlar. …”

Hükmü uyarınca şikayete konu ihalede yangın sigortasına eklenen deprem sigortasının zorunlu tarifeye bağlı olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin hazırladığı birim fiyat teklif mektubu eki cetvelinde; “1-Binalar” başlığının “b) Deprem” alt başlığı, “2-Makine ve Tesisler” başlığının “b) Deprem” alt başlığı ve “ 3-Yangın Abonman” başlığının “b) Deprem” alt başlığı olduğu görülmüştür.

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif mektubu eki cetveline göre; “3-Yangın Abonman” başlığının “b) Deprem” alt başlığı altında yer alan ambarların içindeki malzemenin depreme karşı sigortalanması amaçlanmıştır.

Halbuki, ambar binaları ve içinde yer alan makine ve tesisler diğer bütün bina, makine ve tesislerle birlikte aynı birim fiyat teklif cetvelinin “1-Binalar” başlığının “b) Deprem” alt başlığı ile “2-Makine ve Tesisler” başlığının “b) Deprem” alt başlığı altında depreme karşı zaten sigorta altına alınmıştır. Bu nedenle yangın sigortasına eklenen deprem sigortasının asgari değerinin hesabında 1 ve 2 başlıklı kalemlerin toplamının esas alınması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde; “1-Binalar b) Deprem” ile “ 2-Makine ve Tesisler b) Deprem” için ihale üzerinde bırakılan Aviva Sigorta A.Ş.’nin teklifinin 1.281.021,58TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Zürich Sigorta A.Ş.’nin teklifinin ise 1.281.022,29TL olduğu anlaşılmıştır.

Hazine Müsteşarlığınca hazırlanan “Yangın Sigortasına Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Teminatının Eklenmesi Halinde Uygulanacak Tarife”nin “Ticari ve Zirai Rizikolar” başlıklı II nci bölümünde;

“Sigorta bedeli 100 milyon Amerikan Doları karşılığı TL’ye kadar olan ticarî ve sınaî rizikolarda, Yangın Sigortasına deprem ve yanardağ püskürmesi teminatının eklenmesi halinde, binanın yapı tarzına ve yer aldığı deprem bölgesine göre, aşağıda Tarife Tablosu-2’de yer alan tarife fiyatları uygulanır. Aynı sigortalıya ait aynı riziko adresinde bulunan ve toplam deprem ve yanardağ püskürmesi sigorta bedeli 100 milyon Amerikan Doları karşılığı TL’den büyük olan rizikolar bu tarife hükümlerine tâbi değildir.

Tarife Tablosu-2

Yapı Tarzı

_Bölge I _‰ __

Bölge II

‰ __

Bölge III

‰ __

Bölge IV

‰ __

Bölge V

‰ __

A- Çelik veya Betonarme Karkas Yapılar

2,12

1,46

0,76

0,41

0,29

B- Yığma Kâgir Yapılar

4,44

3,00

1,53

0,59

0,41

C- Diğerleri

5,83

3,84

1,95

1,06

0,77

“Muafiyet Uygulaması” başlıklı 7 nci maddesinde; “Sigortalı ve sigortacı, muafiyet oranının aşağıdaki oranlardan biri şeklinde uygulanması hususunda anlaşabilirler. Bu durumda, tarife fiyatlarından, belirlenen muafiyet oranının karşılığında aşağıda gösterilen indirim yapılır.

Sigorta Bedeli (Sigortacının Sorumlu Olduğu Kısım) Üzerinden Muafiyet Oranı(%)

Tarife Fiyatlarından Yapılacak İndirim (%)

Sigortacı hasarın, sigorta bedeline (sigortacının sorumlu olduğu kısım üzerinden) uygulanan muafiyet miktarını aşan kısmından sorumludur.” düzenlemesi yer almıştır.

I. Deprem Bölgesi için %0

1,7172

II. Deprem Bölgesi için %0

1,1826

III. Deprem Bölgesi için %0

0,6156

IV. Deprem Bölgesi için %0

0,3321

V. Deprem Bölgesi için %0

0,2349

Başvuruya konu ihalede, idare tarafından yukarıda yer alan oranların uygulanması suretiyle belirlenen, yangın sigortasına eklenen deprem teminatının asgari brüt prim tutarının 1.220.020,56 TL olduğu belirlenmiştir. “1-Binalar b) Deprem” ile “2-Makine ve Tesisler b) Deprem” için ihale üzerinde bırakılan Aviva Sigorta A.Ş.’nin teklifinin 1.281.021,58TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Zürich Sigorta A.Ş.’nin teklifinin ise 1.281.022,29TL olduğu anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, Hazine Müsteşarlığınca belirlenen uyulması zorunlu tarifelere tabi yangın sigortasına eklenen deprem teminatı teklifinin yukarıda anılan asgari prim tutarını karşıladığı görülmüş olup, başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açılanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 04.11.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “ “Fabrika ve Teşkilat Müdürlükleri Varlıklarının Muhtelif Risklere Karşı Sigorta Teknik İcaplarına Uygun Olarak 2009 Yılının 10 Ayını (01.03.2009-31.12.2009) Kapsayacak Şekilde Sigorta Şirketlerine Sigortalanması” ihalesine ilişkin olarak Zürich Sigorta A.Ş.’nin 20.11.2008 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, Kamu İhale Kurulunun ne kadar süre içerisinde karar vereceği bilinmediği gerekçesiyle idare tarafından 26.12.2008 tarihinde 2 ay(Ocak-Şubat) olarak sigorta hizmeti için ihaleye çıkıldığı, bu süre içerisinde söz konusu hizmetin alınması için açık ihale usulü ile ilgili gerekli hazırlıkların yapılmadığı, Kamu İhale Kurulunun 26.01.2009 tarih ve 2009/UH.III-376 sayılı kararı ile 04.11.2008 tarihinde bir yıllığına çıkılmış olan ihalenin iptaline karar verildiği, iptal kararı üzerine 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile hizmet alımı ihalesine çıkıldığı, ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına ilişkin gerekçenin ise idare tarafından önceden öngörülmeyen olayların ortaya çıkması olarak gösterildiği, söz konusu işin sürekli bir hizmet alımı işi olduğu, idarenin gerekçesinin kabul edilebilir nitellikte olmadığı, soyut nitelikte oldu ve Kanundaki şartları taşımadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir” hükmü yer almıştır. Bu hükümler karşısında ihalenin öncelikle açık ihale usulü ile yapılması esastır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesindeki şartların oluşması halinde ihalenin pazarlık usulü ile yapılması mümkün bulunmaktadır.

İhalenin hangi durumlarda pazarlık usulü ile yapılacağını belirleyen 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b) bendinde, “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülmeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması ” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

İdarenin, ihaleyi 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi kapsamında pazarlık usulü ile yapabilmesi için, madde metninde yer alan iki şartın bir arada ve birbirine bağlı olarak gerçekleşmesi zorunludur. Birinci şart, doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması, ikincisi ise, bu nedenlerle ihalenin ivedi olarak yapılması zorunluluğunun doğmasıdır.

İnceleme konusu hizmet alımı ihalesinde, “doğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen” bir durum söz konusu değildir. “ idare tarafından önceden öngörülmeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması ” gerekçesi ile ihalenin pazarlık usulü ile yapılması yoluna gidildiğinden “öngörülmezlik” kavramının irdelenmesi gerekmektedir.

Bir durumun Kamu İhale mevzuatı ve 4734 sayılı kanunun 21 maddesinin (b) bendi açısından “idarece öngörülmeyen olay” olarak değerlendirilebilmesi için; ortaya çıkan olay, ihale yapılmasını gerektiren durumdan önce idare tarafından “öngörülemez” nitelikte olmalı, öngörülememe halinin de objektif kriterlere göre yerinde bulunması ve idarenin iradesinden bağımsız olması gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen Kanun maddelerinin ani ve beklenmeyen veya idarece önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması halinde pazarlık usulünün istisnai bir usul olarak kullanılabileceğine ilişkin hükümleri dikkate alındığında; incelemeye konu ihalenin bu nitelikte bir ihale olmadığı ve ihalenin açık ihale usulü ile yapılabileceği, şikayete konu ihalede ihtiyaç konusu hizmetin 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesine göre pazarlıkla temin edilmesi gerektiğine ilişkin idarece gösterilen gerekçenin önceden öngörülmeyen olay kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle ihalenin ilansız olarak pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesi işleminin ve ihale usulünün 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan temel ilkelere aykırı olarak belirlendiği anlaşıldığından, incelemeye konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.

******Ali Kemal AKKOÇ Hakan GÜNAL Adem KAMALI **

** Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi**

KİK Kararı: 2009/UH.I-1146

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin