KİK Kararı: 2009/UH.DÜZENLEME-1948 (27 Temmuz 2009)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2009/060
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 27.07.2009
Karar No : 2009/UH.DÜZENLEME-1948
BAŞVURU SAHİBİ:
Nevzat Baydar İnş.Gıda Tic.Ltd.Şti, Bahçelievler Mimar Sinan Mah. 117 Sok. Şahin Apt. B Blk. No:3 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çanakkale Devlet Hastanesi Baştabipliği, İnönü Cad. No:121 ÇANAKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2009/43346 İhale Kayıt Numaralı "Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

23.07.2009 tarih ve II.H.13.81.0200/2009-19E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

Çanakkale Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 29.05.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Nevzat Baydar İnş. Gıda Tic. Ltd. Şti’nin 23.06.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.06.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.07.2009 tarih ve 15617 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.07.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

KARAR:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, 2 adet iş önlüğünün anılan istekli tarafından teklif edilen fiyat dahilinde karşılanamayacağı, bu doğrultuda Kurul ve mahkeme kararlarının bulunduğu,

2. İhalenin yıllara sari nitelikte olduğu, ihalede bir adet bilgisayar mühendisinin asgari ücretin dört katı oranında bir ücret karşılığında çalıştırılması gerektiği, İdari Şartnamenin “Fiyat Farkı Ödenmesi ve Hesaplanma Şartları” başlıklı 48 inci maddesinde bulunan düzenlemede asgari ücretin artması durumunda, eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark ve bu farka ilişkin iş verence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınırı artışından kaynaklanan farkın yükleniciye ödeneceğinin belirtildiği, bilgisayar mühendisinin ücretindeki artışın asgari ücret farkının dört katı oranında olması gerektiği, aradaki farkın idare tarafından ödenemeyeceği, isteklilerin bu farkı karşılayacak şekilde teklif vermiş olmaları gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu maliyeti teklifine yansıtmadığı, bu nedenle teklifin asgari işçilik maliyetini de karşılamadığı,

3. İdari Şartnamenin “Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin Hususlar” başlığı altında “Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı 46 ncı maddesinde ; “Herhangi bir sebeple Hastanemiz yapacağı hak ediş ödemelerinde bir gecikme olması durumunda, hak edişlerin ödenmesi beklenilmeden işçi ücretleri firma tarafından ödenecektir” düzenlemesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 34 üncü maddesinde yer alan; “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Günüde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmünün birlikte değerlendirildiğinde idari şartnamedeki düzenlemenin teklif maliyetine ek bir külfet getireceği, bu maliyetin tekliflere yansıtılmamış olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

__

İhale komisyonu;

__

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

__

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

__

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

__

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

_(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır. _

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde 141 adet işçiye asgari ücret, 1 adet bilgisayar mühendisine asgari ücretin dört katı tutarında ücret verileceği, tüm işçilere gidiş-dönüş günlük 26 TL üzerinden bir ayda 26 gün hesaplanmak suretiyle yol ücretinin teklif fiyatına dahil edileceği, giyim bedellerinin ayni olarak teknik şartnamede belirtilen özellik ve miktara göre hesaplanacağı belirtilmiştir.

Teknik Şartnamenin 4.5 inci maddesinde;

__

“İşçilere kıyafet olarak 1 yazlık, 1 kışlık olmak üzere 2 adet alpaka kumaştan imal edilmiş üç cepli ve düğmeli iş önlüğü ayni olarak verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından asgari maliyet tutarının üstünde ve yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan üç isteklinin teklifine ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı, Er-Ma Sos. Hiz. Öz. Güv. Gıda İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sorgulamaya süresi içerisinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına süresi içerisinde cevap verildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta teklifin önemli bileşenlerinin belirtilmiş olduğu, verilen cevapta iş önlüklerinin 0,75 TL maliyetle karşılanacağının belirtildiği, bu bedelle iş önlüklerinin karşılanacağına ilişkin proforma faturanın aşırı düşük sorgulamasına verilen cevabın ekine konulmuş olduğu anlaşılmıştır. Ancak açıklamada yer alan maliyetin salt belgelendirilmiş olmasının açıklamanın uygun görülmesi için yeterli olmadığı, giyim bedeline ilişkin öngörülen bedelin hayatın olağan akışı ve piyasa koşullar dikkate alındığında gerçekçi olmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi ve değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “C. Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” bölümünde;

__

“İdarelerce tespit edilen yaklaşık maliyeti aşan tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır.

İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet tespit edilirken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyeti güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

_Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak verilen teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi belirleyerek işin ihalesine veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir hakkına sahiptir. _

Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir.” açıklaması yer almaktadır. İdare tarafından anılan düzenleme uyarınca başvuru sahibinin teklifine ilişkin değerlendirme yapılması gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartnamenin 25 inci maddesinde teklif fiyatına dahil olan giderler belirtilmiştir. İdari Şartnamenin “Fiyat Farkı Ödenmesi ve Hesaplanma Şartları” başlıklı 47 inci maddesinde bulunan düzenlemede asgari ücretin artması durumunda, eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark ve bu farka ilişkin iş verence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınırı artışından kaynaklanan farkın idare tarafından yükleniciye ödeneceği belirtilmektedir.

İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ve ihale dokümanına ilişkin diğer hükümlerde asgari ücret artışı nedeniyle ortaya çıkacak ücret farkı hakkında istekliler tarafından ödeme yapılacağına, bu tutarın teklif bedeline eklenilmesi gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. İdari Şartnamenin 47 nci maddesinde bulunan düzenlemede asgari ücretin artması durumunda eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark ve bu farka ilişkin işverence karşılanması gereken sosyal sigorta primleri ile sigorta primi alt sınırı artışından kaynaklanan farkın idare tarafından yükleniciye ödeneceği belirtilmektedir. Anılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, yüklenici tarafından asgari ücret artışı nedeniyle ortaya çıkacak ücret farkına ilişkin bir ödemenin yapılmayacağı, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hazırlarken ya da idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken böyle bir maliyeti hesaba katmamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartnamenin “Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin Hususlar” başlığı altında “Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı 46 ncı maddesinde ; “Herhangi bir sebeple Hastanemiz yapacağı hak ediş ödemelerinde bir gecikme olması durumunda, hak edişlerin ödenmesi beklenilmeden işçi ücretleri firma tarafından ödenecektir” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ve ihale dokümanına ilişkin diğer hükümlerde isteklilerin hak ediş ödemelerinde bir gecikme olması durumunda, hak edişlerin ödenmesi ile ilgili giderleri karşılamalarına ilişkin oluşabilecek maliyetleri teklif fiyatına ekleyeceklerine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla isteklilerin tekliflerini hazırlarken ya da idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılırken böyle bir maliyeti hesaba katmamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.