Karar Detayı

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2024/1659

KARAR NO: 2024/1776

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 30/05/2024

ESAS NO: 2023/1094

KARAR NO: 2024/610

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/09/2024

İSTİNAF KARAR

YAZIM TARİHİ: 26/09/2024

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/05/2024 tarih ve 2023/1094 E -2024/610 sayılı kararı davalı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davalı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesinin ... sayılı dosyasından ''kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla'' takip yapıldığını, davalı tarafça müvekkil hakkındaki haksız ve yersiz icra takibine dayanak belgeler olarak; 11.02.2020 düzenleme ve 10.08.2020 vade tarihli , 185.000,00 TL bedelli bono ile 11.02.2020 düzenleme ve 10.09.2020 vade tarihli , 26.750,00 TL bedelli bonolar gösterildiğini, müvekkili ... bu bonolarda lehtar ciranta konumunda bulunduğunu, davalının TTK hükümlerine göre borçluya ''ödememe protestosu'' göndermeden müvekkili hakkında icra takibine geçtiğini, TTK 'nun 690, 642, 778, 714 ve 730. Maddeleri uyarınca, hamilin lehtar ve diğer cirantalara müracaat edebilmesi için vadeyi izleyen 2 iş günü içinde keşideciye ödememe protestosu gönderilmesi gerektiğini, davalı ise keşideciye bu protestoyu göndermeden, müracaat hakkı düştüğü halde, kötü niyetli olarak müvekkil hakkında takipte bulunduğunu, bahse konu bonoların protestosu yapılmadığı için lehdar olan müvekkilinin bu bonolarda ki sorumluluğu olmadığından dolayı müvekkili aleyhine İcra takibine konu edilemeyeceğini, İcra müdürlüğü tarafından resen incelenmesi gereken takibe konu bonoların protestosunun bulunup bulunmadığı hususu incelenmeden takibe konu yapıldığını, bahse konu takipte dayanak gösterilen bonoların , protesto edilmemesinden dolayı takip dosyasında protesto evrakları da bulunmadığını, kıymetli evraktan kaynaklanan bir borç bulunmadığını, takip dosyasına dayanak gösterilen bonolara dair bu eksiklikten dolayı kambiyo vasfının bulunmadığından dolayı tapılan takibi ve borcuda kabul etmediklerini, icra takibine konan senetler nedeniyle müvekkilinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitini ve senetlerin iptalini, öncelikle teminatsız olmak üzere, teminat karşılığında dava neticesinde müvekkilinin mağdur olmaması açısından, icra dosyasına yatıracağı paraların alacaklı davalı tarafından çekilmemesi, dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı ihtaratlı olarak tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "....Dava konusu senetlerde keşideci dava dışı ... , ...... LTD ŞTİ, ...aval veren, lehtar davacı, lehtar cirosundan sonraki ciranta davalı olup senedin süresinde protesto edilmediği çekişmesizdir. Ödememe protestosu keşide etmeyen davalı, TTK 730.maddesine göre cirantalara kambiyo yolu ile müracaat hakkını yitirse de, aralarındaki temel ilişkiye dayalı olarak cirantası davacıya müracaat edebilir. Bu durumda dava konusu protesto edilmemiş senet yazılı delil başlangıcı niteliğinde olup davalı temel ilişkiden doğan alacağını tanık dahil her türlü delil ile kanıtlayabilir.

Somut olayda dava konusu senet süresinde protesto edilmediği için 6102 sayılı TTK hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesi gerekmemektedir. Bu haliyle taraflar arasındaki temel ilişkiye göre değerlendirme yapılacağından davalı ise cevap dilekçesi vermediğinden temel ilişkiyi ispata dair bir belge sunmadığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

-Kötüniyet tazminatına ilişkin değerlendirmede;

Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötüniyetli olduğu anlaşılırsa, davacının talebi üzerine 2004 sayılı İİK'nun 72/5. maddesine göre borçlu davacı yararına tazminata hükmedilir. Somut olaydan davalı kötü niyetli görülmediğinden tazminat talebi reddedilmiş...." gerekçesiyle Davacının davasının kabulü ile; Davacının davalıya Kayseri Genel İcra Dairesine ... E sayılı dosyası nedeniyle ve bu dosya kapsamındaki 11/02/2020 düzenleme tarihli 10/09/2020 vade tarihli 26.750,00 TL miktarlı ve 11/02/2020 düzenleme tarihli 10/08/2020 vade tarihli 185.000,00 TL bedelli bonolar ve bu bonoların ferilerinden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İşbu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı/borçlunun süresi içinde borca ve takibe itiraz etmediğini, kabul anlamına gelmemekle beraber davacının her ne kadar başlatılan takipte protesto çekilmesi gerektiğini belirtmişse de davacı tarafın tebliğinden itibaren 5 günlük şikayet süresi içinde bu hususa da itiraz/şikayet etmediğinden bu husustaki itirazlarının dikkate alınmaması gerektiğini, kaldı ki davacı/borçlu Kayseri 2. İcra Hukuk Mahkemesi 2023/575 E. sayılı dosyası ile borca itiraz ve usulsüz tebligattan dolayı şikayette bulunduğunu, işbu dosyada davacının usulsüz tebligat şikayetinin reddine, borca itiraz davasının süre yönünden reddine karar verildiğini, bununla birlikte müvekkili ile dava dışı 3. Şahıs (davacının öz ablasının oğlu) ... arasında borç alacak ilişkisi bulunduğunu, bu durumundan da davacı borçlunun bilgisi bulunduğunu, davacının ekte sunduğu sözleşmeden kaynaklı olarak dava dışı 3. şahıs yeğeninin borcuna karşılık olarak bu bonoları müvekkiline verdiğini, müvekkili tarafından da yasal takibe konu edildiğini, taraflarınca takip 2022 Eylül tarihinde yapılmış olmasına karşılık davacıya 2023 Ekim ayında ödeme emri tebliğe çıktığını, davacı tebligatının 06.10.2023 tarihinde tebliğ aldığını, devamında da 103 davetiyesi gönderildiğini ve bunu da davacı 15.11.2023 tarihinde tebliğ aldığını, bu hususların dahi davacının bu takipten ve bu bonolardan bilgisi olduğunun açık göstergesi olduğunu, bununla birlikte ödememe protestosu çekilmemiş olmasının tek başına davacının haklı olduğu anlamına gelmeyeceği gibi, ödememe protestosu çekilmeyen bir bono HMK’nın 202. maddesi anlamında bononun dayandığı temel ilişki açısından yazılı delil başlangıcı niteliğinde olacağını, izah etiği üzere zaten davacı/borçlunun işbu bonolardan haberdar ve bu bonoları yeğeninin borcuna karşılık olarak müvekkiline verdiğini belirterek; istinaf dilekçesinde izah edilen nedenlerle; istinaf talebinin kabulü ile Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/1094 E. - 2024/610 K. Sayılı kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesine; mahkemenin aksi kanaatte olur ise kararın kaldırılarak eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyanın mahkemesine iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalının bu istinaf dilekçesi ile tek amacının davayı olabildiğince uzat olduğunu, mahkemece görüldüğü üzere davalının istinaf beyanlarının kabulü mümkün olmayıp esasa hiçbir etkisi bulunmadığını belirterek; istinafa cevap dilekçesinde arz ve izah edilen ve mahkemece re' sen takdir edilecek diğer sebeplerle; davalının istinaf incelemesi yönündeki taleplerinin sadece davayı uzatmaya matuf olduğundan reddine, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/1094 esas sayılı 2024/610 karar sayılı kabul kararının ivedilikle onanmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 30/05/2024 tarih ve 2023/1094 E -2024/610 K. sayılı sayılı ilamla davanın kabulüne karar verilmiştir. İş bu kararı davalı vekili istinaf etmiş, dosya dairemize gelmiş ve esasa kaydı yapılmıştır. Dosyanın istinaf incelemesi aşamasında ve henüz dairemizce bir karar verilmeden önce davalı asil tarafından dairemize UYAP'tan sunulan 24/09/2024 tarihli dilekçeyle, işbu dosyada verilen karara karşı istinaf yoluna başvurmuşlarsa da istinaf kanun yoluna başvurusundan feragat ettiklerini beyan etmiş olup istinaf talebinden feragat eden davalı asil olduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın 349. maddesinde; "(1) Taraflar, ilamın kendilerine tebliğinden önce, istinaf yoluna başvurma hakkından feragat edemez. (2) Başvuru yapıldıktan sonra feragat edilirse, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmez ve kararı veren mahkemece başvurunun reddine karar verilir. Dosya, bölge adliye mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamış ise başvuru feragat nedeniyle reddolunur."

Davalı tarafından sunulan istinaf kanun yoluna başvuru talebinden feragata dair dilekçesi nedeniyle, HMK'nın 349/2. md. gereğince davalının istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine karar verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/05/2024 tarih ve 2023/1094 E., 2024/610 K. sayılı kararıyla ilgili davalının yaptığı istinaf kanun yoluna başvuru talebinden feragat ettiği anlaşıldığından, HMK'nın 349/2. maddesi gereğince davalının istinaf başvurusunun feragat nedeniyle REDDİNE,

2. İstinaf eden davalıdan peşin olarak tahsil edilen 4.799,60 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf posta/yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

5. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.

25/09/2024