Karar Detayı

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1423

KARAR NO: 2024/1447

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 20/12/2023 ARA KARAR

ESAS NO: 2023/947

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/07/2024

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... senet no’lu 30.10.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli, ...senet no’lu 30.09.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli ve ...senet no’lu 30.11.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli senetlerin iptali ile bu senetler sebebi ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine ve davalıya ödenen tutarın istirdadına karar verilmesini talep ettiklerini, Öncelikle telafisi güç ve imkansız zararların önüne geçebilmek için ... senet no’lu 30.10.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli ve ... senet no’lu 30.11.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli 2 adet senede ilişkin protesto düzenlenmesinin önlenmesi ve yayınlanmaması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilerek bu kararın türkiye noterler birliği'ne ve ... şubesine bildirilmesine, telafisi imkansız zararların önüne geçebilmek adına müvekkil yönünden icra takibinin tedbiren durdurulmasına, tarafımızca açılan davanın kabulü ile müvekkilin, alacaklısı davalı ... Anonim Şti. olan ...senet no’lu 30.10.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli, ... senet no’lu 30.09.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli ve... senet no’lu 30.11.2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli 3 adet senedin iptaline ve bu senetler sebebi ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkilin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 250.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 04.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte istirdadına, Haksız ve kötü niyetli hareket eden davalı tarafın dava değerinin %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinden özetle; ... senet no'lu, 30/10/2023 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... senet no'lu, 30/09/2023 vade tarihli 250.000,00 TL bedelli ve ... senet no'lu 30/11/2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli 3 adet senet yönünden, protesto düzenlenmesinin önlenmesi ve yayınlanmaması hususunda ve yapılacak icra takibinin durdurulması yönünde tedbir talep edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizden verilen 01/11/2023 tarihli ara karar ile, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin Kısmen Kabulü, Kısmen Reddi ile, "Dava konusu iki adet senedin bedeli olan 500.000,00 TL'nin % 15'i oranında nakdi teminat ya da banka teminat mektubu karşılığında; Dava konusu ... senet no'lu, 30/10/2023 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli ve ...senet no'lu 30/11/2023 vadeli 250.000,00 TL bedelli senetlerin davalı tarafından icra takibine konu edilmemesine, icra takibine konu edilmiş ise takibin durdurulmasına" şeklinde karar verilmiştir.

Davalı vekilinin ihtiyati tedbire itiraz dilekçesinden özetle; müvekkili şirketin yargılamaya konu edilen 3 adet senet karşılığında kendi üzerine düşen edimi ifa etmiş ve senedi iktisap ettiğini, müvekkilinih senetleri iktisabında herhangi bir kötüniyet ya da ağır kusur bulunmadığını, davacı tarafın imzayı kabul etmemesi yahut senette sahtelik iddiasında bulunması müvekkilinin yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, bahse konu karar eksik hukuki değerlendirme neticesinde verilmiş olup kambiyo senedinde düzgün ciro zincirine dayalı yetkili hamil konumundaki müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, müvekkilinin düzgün ciro zincirine dayalı yetkili ve iyiniyetli hamil konumunda olduğunu, müvekkilinin yargılamaya konu edilen senetleri iktisabında herhangi bir ağır kusuru yahut kötüniyeti bulunmamakta olup davacının da böyle bir iddiası söz konusu olmadığını, senette yetkili hamil olan müvekkilinin, diğer imza sahiplerini araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, ayrıca müvekkilinin keşideci imzasının keşideciye ait olup olmadığını da bilmesi mümkün olmadığını, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Somut olayda, davacı şirket yetkilisinin senetlerdeki imzaya itiraz etmiş olduğunun anlaşıldığı, imza itirazının yargılamayı gerektirdiği, takipten önce açılan menfi tespit davasında İİK nın 72/2 maddesi gereğince takibin durdurulmasına karar verilebileceği gözetilerek mahkememiz ara kararında usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından itirazın reddine karar verilmiştir. KARAR: Yukarıda açılanan nedenlerle; Davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına itirazının REDDİNE, ..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu ara karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi neticesinde bozulması gerektiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde her ne kadar borcu olmadığının tespiti talebiyle bir takım soyut iddiaların ileri sürüldüğünü, huzurdaki ikame edilen dava tamamen hukuka ve gerçek hak durumuna aykırı olduğunu, müvekkil şirket yargılamaya konu edilen 3 adet senet karşılığında kendi üzerine düşen edimi ifa ettiğini ve senedi iktisap ettiğini, müvekkilin senetleri iktisabında herhangi bir kötüniyet ya da ağır kusur bulunmadığını, kambiyo senetlerinin soyut (mücerret) kıymetli evrak niteliği taşıdığını, mücerret kıymetli evrak, senedin tanzimine sebep olan asıl borç ilişkisinin (temel borç ilişkisi) senetten anlaşılmasına imkân bulunmayan kıymetli evrak olduğunu, ancak mücerret senetlerin de bir temel münasebete dayandığını, bu tür senetlerle söz konusu hukuki münasebet arasında bir bağ kurulmadığını, Senet hamili bir ihtilaf hâlinde alacağını kıymetli evraka dayandırabileceğini, geçerli bir temel münasebetin bulunmadığı veya buna ilişkin defilerin dermeyanı ve ispatı meselesinin borçluya yüklendiğini, kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi uygulandığını , Bu ilkeye göre bonoya atılı her geçerli imzanın sahibini bağladığını, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmasına rağmen bononun geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade ettiğini , mahkemenizce verilen tedbir kararı bonoların icra takibine konu edilmesini engellemekte olduğunu bu durum da bononun geçersizliği ile aynı sonucu doğurduğunu, Yerel mahkemenin tedbire yönelik ara kararı kambiyo hukukunda geçerli evrensel ilke olan imzaların bağımsızlığı ilkesine de aykırı bulunduğunu, önemle belirtmek gerekir ki senette yetkili hamil olan müvekkilinin , diğer imza sahiplerini araştırma yükümlülüğünün bulunmadığını, ayrıca müvekkilin keşideci imzasının keşideciye ait olup olmadığını da bilmesinin de mümkün olmadığını, tedbir kararının kesinleşmesi ihtimalinde müvekkilinin senede dayalı borcunu ifa etmesine rağmen hiçbir kusuru yokken alacağına ulaşamayacağını ve ekonomik olarak zora düşeceğini, Bu durum hakkaniyet ilkesine de açık aykırılık teşkil ettiğini, açıklanan nedenlerle, yerel mahkeme tarafından 20.12.2023 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararına itirazlarının reddine ilişkin kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması gerektiğini, arz ve izah edilen ve mahkemece re'sen nazara alınacak her türlü sebeple; yerel mahkeme tarafından 20.12.2023 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararına itirazımızın reddine ilişkin ara kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin ara kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı taraf istinaf dilekçesinde yargılamaya konu senetlerden birinin ödendiğini, bu sebeple verilen ihtiyati tedbir kararının hatalı olduğunu öne sürdüğünü davalının bu iddiası asılsız olduğunu , dava dilekçelerinde de belirttikleri üzere dava konusu senetlere ilişkin müvekkili tarafından borçlu olunmadığının tespiti amacı ile ilk olarak Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/868 E. Sayılı dosyası kapsamında 29.09.2023 tarihinde menfi tespit davası açıldığını anılan davanın devam ettiğini, dosya kapsamında taraflarınca 30.09.2023 tarihli senedin vadesinin geldiğini ve haksız protestonun önlenmesine ilişkin tedbir talep edildiğini, yerel Mahkemece tedbir kararı verilemeden senet protesto edileceği için 30.09.2023 vade tarihli senet, taraflarınca menfi tespit davası açıldıktan sonra müvekkili şirket tarafından ödenme yapmak zorunda kaldıklarını, bahse konu senedin protesto edilmesi halinde müvekkilin ticari itibarı tamamen sonlanacağı ve hali hazırda bankalar nezdinde kullanmakta olduğu kredilerin dahi geri alınma ve bir daha kredi kullanamama durumu bulunduğundan müvekkili şirket, menfi tespit davası devam etmekte iken 30.09.2023 vade tarihli 250.000,00 TL tutarlı senedi, daha sonra bedelini geri alabilme amacı ile ödemek durumunda kaldığını müvekkil şirket tarafından ödenen senet tutarının aslında borçlu olunmayan bir paranın ödenmesi anlamına geldiğini, bu sebeple dava dilekçelerinde anılan tutarın da istirdadı talep edildiğini, böyle iken zaten istirdat şeklinde dava konusu ettikleri, bu hususa dayanılarak ihtiyati tedbir kararının hatalı olduğunun iddia edilmesinde hiçbir hukuki isabet bulunmadığını, arz ve izah olunan nedenlerle davalının, ihtiyati tedbir kararına itirazının reddine ilişkin karara karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Derdest dava, 3 adet bonolardan dolayı icra takibinden önce açılmış menfi tespit ve bunların içinden ödenen bir adet bonodan dolayı da ayrıca istirdat talebine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesi ile, henüz ödenmemiş olan dava konusu 2 adet bonodan dolayı İ.İ.K. 72 ve HMK 209. Maddeleri gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir. 30/10/2023 tarihli dilekçesi ile de bu talebini yenilemiştir.

Mahkeme 01/11/2023 tarihli gerekçeli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü - kısmen reddi ile 2 adet bono yönünden ve toplam bedelleri olan 500.000TL nin %15 i teminat karşılığında, iş bu senetlerin davalı tarafından icra takibine konu edilmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı vermiştir. Bu senetlerin protesto düzenlemesinin önlenmesi ve yayınlanmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin ise reddine karar vermiştir.

Davalı vekili işbu ihtiyati tedbir ara kararına ,07/11/2023 tarihli dilekçesi ile itiraz etmiştir. Mahkeme itirazın duruşmalı olarak incelenmesine karar vermiş, 08/12/2023 tarihli duruşmaya taraf vekilleri katılmış , mahkemece dinlenmişler ve aynı celsedeki kısa ara kararı ile , davalı vekilinin ihtiyati tedbir ara kararına yönelik itirazının reddine karar vermiştir. Bu kısa ara kararı yönünden mahkemece ayrıca gerekçeli olarak 20/12/2023 tarihli ara karar da yazılmış ve davalı vekili iş bu ara kararını süresinde istinaf etmiştir. Zira işbu itirazın reddine ilişkin gerekçeli ara karar, davalı vekiline 17/05/2024 tarihli duruşmada verilen (9) nolu ara kararla elden tebliğ edilmiştir.

İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece teminat karşılığında verilmiş ihtiyati tedbir kararının içeriği, ihtiyati tedbire yapılan itiraz sebepleri , mahkemece itirazın duruşmalı olarak yapılan incelemesi sonunda verilen ve istinaf edilmiş olan, itirazın reddine dair gerekçeli ara kararda yazılı açıklamalar ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Derdest davanın, icra takibinden önce açılmış, dava konusu 3 adet bonodan dolayı imza sahteliğine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olması, İ.İ.K. 72/2 maddesine göre,"...1- Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

2)İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir..." ile

HMK 209. maddesine göre "....(1) Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz.

(2) Resmî senetlerdeki yazı veya imza inkâr edildiğinde, senetteki yazı veya imzanın sahteliği, ancak mahkeme kararıyla sabit olursa, bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz.

(3) Senede dayanılarak verilmiş olan ihtiyati tedbir, o senet hakkındaki sahtelik iddiasından etkilenmez ve gerektiğinde senet sahibi haklarının korunması için yeni tedbirler talep edebilir..." şeklinde hüküm altına alınmış olması ve yaklaşık ispata yeterli koşulların varlığı nedeniyle, mahkemece takdiren uygun görülen teminat türü ve miktarı karşılığında verilmiş olan söz konusu ihtiyati tedbir kararında usul , yasa ve bu aşamadaki mevcut derdest dava dosya kapsamı yönlerinden bir isabetsizlik ile aykırılığın bulunmadığı, zira buruda yasaca arananın kesin bir ispat olmayıp yaklaşık ispatın yeterli olduğu, bu nedenlerle davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına karşı ileri sürdüğü itirazlarının haklı ve yerinde olmadığı reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle ve mahkemece de, istinaf edilen gerekçeli ara kararı ile duruşmalı incelemesi sonunda, davalı vekilince ihtiyati tedbir kabul ara kararına yönelik itirazlarının reddine dair karar verilmiş olduğundan, istinaf edilen gerekçeli ara kararda mahkemece yazılı açıklamalar, yasal sebep ve gerekçeler ile bu aşamadaki mevcut derdest dava dosyası kapsamı birlikte gözetildiğinde, istinaf edilen ara kararda usul, yasa ve mevcut dosya kapsamı yönlerinden bir isabetsizlik ve aykırılığın bulunmadığı, ara kararının hukuka uygun olduğu , bu nedenlerle davalı vekilinin yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun HMK 'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 20/12/2023 tarih ve 2023/947 E . sayılı ARA KARARININ hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davalı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının derdest dava sonunda ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda değerlendirilmesine,

4. HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

5. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-f ile 394/5 maddeleri gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 03/07/2024