Karar Detayı

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1372

KARAR NO: 2024/1384

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 13/03/2024 EK KARAR

ESAS NO: 2024/81 D.İş

KARAR NO: 2024/77 D.İş

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz Kararına itiraz

KARAR TARİHİ: 26/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/06/2024

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

İtiraz eden ... Limited Şirketi yetkilisinin 14/02/2024 tarihli dilekçesinde özetle; İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı olan ... sicil no.lu ... Ltd Şti, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne kayıtlı olan... sicil no.lu ... AŞ aleyhine olacak şekilde...Mobilyacılık tarafından ihtiyati haciz talep edildiğini, ancak ihtiyati haciz, yetkili icra dairesinin bulunduğu yerdeki mahkemeden istenmesi gerektiğini, anılan ... şirket merkezlerinin İstanbul'da olduğunu, dolayısıyla, söz konusu ihtiyati haciz talebinin İİK m. 50'deki yetki kuralları ve HMK m.6'daki genel yetki kurallarına aykırı olduğunu, yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... Tüm dosya kapsamı ve deliller hep birlikte değerlendirildiğinde; İhtiyati haciz talep edenin dayanakları uyarınca karşı taraftan alacaklı olduğunu, borcun süresinde ödenmediğini bildirip asıl alacak ve ferilerine yetecek miktarda borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını istemesi üzerine mahkememizce; talep sahibinin dilekçesi ve ekindeki belgelerin incelenmesinden; ... Bankasına ait 31/01/2024 keşide tarihli,... seri numaralı, 500.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı borcun vadesinin geldiği, süresinde ödenmediği, İİK nun 257.maddesindeki şartların varolduğu kanaatine oluşarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, borçlu ... Limited Şirketi'nin itiraz dilekçesinde; ihtiyati haciz kararına yetki yönünden itiraz ettiği görülmüştür. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi’nin 2023/1702 E, 2023/1922 K sayılı ilamında “Mahkemece yetki itirazı reddedilmişse de; TBK'nun 89.maddesine dayanarak ibraz sonucu çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünün kabulü ile alacaklının ikametgahı mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesinin yerinde olmadığı, hamilin çek borçlusuna takip ve senedi ibraz zorunluluğu bulunması nedeniyle çeklerde hamilin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olmayıp TBK'nun 89/1.maddesi hüküm uygulanmayacağı, somut olayda, talebe konu çekin muhatap bankasının Uşak ilinde olduğu, çekin keşide yerinin de Uşak olduğu, keşidecisinin adresinin Uşak olduğu dikkate alındığında yetkili mahkemenin yukarıdaki ilkeler çerçevesinde Uşak olduğu bu nedenle, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Limited Şirketi'nin itirazının kabulü ile, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğinden itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.” denildiği görülmekle talep konusu olayda da itiraz eden ... Limited Şirketi’nin adresinin İstanbul olduğu, çekin keşide yerinin İstanbul olduğu ve yine çekin muhattap bankanın İstanbul şubesine ait olduğu hep birlikte dikkate alınarak borçlunun mahkememizin kararına itirazının kabulüne karar verilerek Mahkememizin 2024/81 D.İş-2024/77 D.İş Karar sayılı ve 14/02/2024 tarihli kararı ile verilen ihtiyati haciz kararına itiraz eden ... Limited Şirketi yönünden mahkememizin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. HÜKÜM:Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin 2024/81 D.İş-2024/77 D.İş Karar sayılı ve 14/02/2024 tarihli kararı ile verilen ihtiyati haciz kararına itiraz eden ...Limited Şirketi yönünden mahkememizin kararının kaldırılmasına, *** ..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu ek karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Talep eden vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Dosya kapsamında tarafımızca ... Limited Şirketi ve diğer taraf aleyhine 31.01.2024 keşide tarihli 31.01.2024 Vade tarihli ve 500.000,00 TL tutarlı ... Seri Nolu Çek sebebiyle ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş olup yerel mahkeme tarafından 14/02/2024 tarihli değişik iş kararı ile talebimizin kabulüne karar verildiğini, Taraflardan ...Limited Şirketİ dosya kapsamında verilen ihtiyati haciz kararına yetki yönünden itiraz ettiğini, Yerel mahkeme itiraz eden ...Limited Şirketi'nin yetkiye yönelik itirazını;"... Limited Şirketi’nin adresinin İstanbul olduğu, çekin keşide yerinin İstanbul olduğu ve yine çekin muhattap bankanın İstanbul şubesine ait olduğu hep birlikte dikkate alınarak " gerekçesi ile itirazın kabulüne karar verdiğini, ihtiyati hacize konu çek ... A.Ş'nin ...Şubesine ibraz edildiğini ibraz edilen çekin karşılıksız çıktığını, Çekin karşılıksız çıkması ile berabaer artık çeke konu borç aramanın tüketilmesiyle götürülecek borca dönüştüğünü, Götürülecek borçlara ilişkin yetkili yer ise HMK 10. Madde (TBK 89/2 uygulanarak ) gereğince alacaklı müvekkilin yerleşim yeri olduğunu, bu sebeple müvekkilin yerleşim yeri mahkemesi hem karşılıksız çek şikayetin de hemde çeke dayanarak başlatılacak icra takibinde yetkili yer olarak kabul edildiğini, Bu sebeple de ihtiyati haciz kararının isteneceği yer de yine müvekkilin yerleşim yeri adresinin bağlı olduğu Kayseri Ticaret Mahkemeleri olduğunu Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/12815 E. 2016/9299 K. Sayılı İlamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 'nin 2016/8892 E. 2016/7362 K. Sayılı İlamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/13698 E. 2016/9391 K. Sayılı İlamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/2488 E. 2017/4324 K. Sayılı İlamının emsal nitelikte karar olduğunu, takibe konu çekin arkasında borçlu şirketin kaşesinde yer alan adres, borçlunun mevcut üretim tesisi olup, bu adrese de borçlulara aleyhine başlatılan kayseri genel icra dairesi'nin ... e. sayılı dosyası üzerinden hacze gidildiğini, borçlunun güncel kaşesinde yer alan adrese rağmen yerel mahkeme dosyasındaki yetki itirazı kötü niyeti tamamıyla kanıtdığını, çekin karşılıksız olması sebebiyle borcun artık götürülecek borç niteliği kazanması sebebiyle yerleşik yargıtay içtihatları doğrultusunda alacaklı müvekkili şirketin faaliyet adresi kayseri'de olduğuda gözetildiğinde yetki itirazının kabulü kararı hukuka aykırı olduğunu, arz ve izah edilen sebepler ve Sayın Heyetinizce resen nazara alınacak sebepler doğrultusunda; yerel mahkemenin 13/03/2024 tarihli ek kararının kaldırılarak ... Ltd. Şti'nin ihtiyati haciz kararına karşı yapmış olduğu yetki itirazının reddine, yargılama giderleri ile vekalet üceretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Talep (D.İş dosyası üzerinden), ...Bankası, .../... şubesinden verilme, 31/01/2024 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul, Lehdarı "... Ltd. Şti" , Keşidecisi "...A.Ş "isim ve imzası görünen, ... Çek nolu, 500.000TL bedelli, çekin arkasında da, lehdar ciranta "...Ltd. Şti'nin kaşe ve imzası ile ihtiyati haciz isteyen " ... A. Ş. " ye cirolu, bu şirketin de "...'ye ve...'nünde talep dışı kişilere cirosu ve 31/01/2024 tarihinde de bankaya ibrazı ile karşılığının olmadığına dair şerhi görünen çekten dolayı İ.İ.K. 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.

Mahkeme, sunulan/dayanılan iş bu çek aslına binaen, 14/02/2024 tarihli gerekçeli kararla İ.İ.K. 257. Mkaddesi gereğince ve %15'i oranında teminat karşılığında, 500.00TL alacak üzerinden ihtiyati haciz kararı vermiştir.

İşbu ihtiyati haciz kararına karşı , karşı taraf borçlulardan Lehtar -Ciranta " ...Ltd. Şti" vekilince sunulan 14/02/2024 tarihli dilekçe ile itiraz edilmiştir. İtiraz olarak, müvekkili şirketin ve diğer keşideci borçlu şirketin İstanbul Ticaret Sicilinde kayıtlı olduklarını,Şirket merkezlerinin İstanbul olduğunu, bu nedenlerle ihtiyati haczin İ.İ.K 50. Maddesi gereğince HMK 6. Md uyarınca yetkili İstanbul mahkemelerinden istenmesi gerektiğini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisizliği nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Mahkeme ihtiyati haciz kararına yönelik işbu itirazın duruşmalı olarak incelenmesine karar vermiştir. 13/03/2024 tarihli duruşmaya taraf vekilleri katılmış ve mahkemece dinlenmişlerdir. Aynı celsedeki kısa kararı ile mahkeme itiraz eden borçlu şirket vekilinin ihtiyati hciz kararına vaki itirazının kabulü ile muteriz şirket yönünden, söz konusu verdiği ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu kısa kararı yönünden mahkemece ayrıca gerekçeli olarak 13/03/2024 tarihli ek karar yazılmış, alacaklı vekili işbu ek kararı süresinde istinaf etmiştir.

İstinaf dilekçesinde ileri sürülen istinaf sebepleri, mahkemece verilmiş ihtiyati haciz kararı, dayanak çek, ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz sebepleri , itirazın duruşmalı olarak yapılan inelemesi sonunda verilen ve istinaf edilmiş olan itirazın kabulüne dair ek kararın içeriği ile mevcut dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde ; talebin çek'e dayalı olarak İ.İ.K. 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz talebine ilişkin olması, dayanak çekin arkasındaki lehdar-ciranta itiraz eden şirketin cirosuna ilişkin imzalı kaşesinde şirketin adresi olarak "... Böl. ...Cad. NO ... ... /... " nin yazılı olması , müteriz borçlu şirketin Kayseride de şube adresinin /tescilinin bulunduğunun ve ayrıca üretim yeri ve adresi olduğunun da iddia edilmesi, ayrıca Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/200 esas ,2022/2305 karar sayılı ilamla muteriz borçlu şirketin adresinin/kiracılık sıfatının tespitine dair ( ...Bölgesi ...Cadde NO ... .../... olduğuna dair ) karar verildiğinin belirtilip buna ilişkin mahkeme karar ilamının bir fotokopisinin de sunulmuş olması nedeniyle, mahkemece alacaklı vekilinin söz konusu iddia beyan ve belgeleri kapsamında delillerinin ilgili mercilerinden celbi ve toplanması, İstanbul Ticaret Sicili müdürlüğü ile Kayseri Ticaret Sicili Müdürlüğüne ayrı ayrı müzekkereler yazılmak suretiyle muteriz-borçlu... LİMİTED ŞİRKETİnin ihtiyati haciz karar tarihi ve sonrası dönem yönünden kayıtlı ve tescilli merkez yada şube kayıtlarının olup olmadığının, Kayseride de şube tescilinin ve kayıtlı adresinin (Üretim yeri/fabrikası vs olarak) olup olmadığının sorulması , üretim yerinin Kayseri de olup olmadığının gerektiğinde zabıta marifetiyle de araştırılması, Kayseri 1. Sulh Hukuk mahkemesinden 2022/200 Esas 2022/2305 Karar sayılı ilamının kesinleşme şerhli olarak bir suretinin istenmesi ile iş bu delil, belge ve kayıtlar toplanarak incelenmesi ve muteriz borçlu şirketin Kayseride de adresinin olup olmadığının tespiti ile sonucuna göre mahkemelerinin yetkisi yönünden ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın değerlendirilmesi ile bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmeden, eksik araştırma inceleme ve değerlendirme ile ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın kabulüne karar verilmiş olduğundan , ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf sebeplerinin bu yönlerden haklı ve yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu sebeplerle HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf edilen 13/03/2023 tarihli ek kararın kaldırılmasına ve belirtilen eksikliklerin giderilerek sonucuna göre ihtiyati haciz kararına vaki itiraz hakkında bir karar verilmek üzere , itiraz davasının yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. İhtiyati haciz talep eden ... Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

2. HMK'nın 353/1. a.6 md. gereğince, KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/03/2024 tarih ve 2024/81 D.İş E . 2024/77 D.İş K sayılı Ek kararının KALDIRILMASINA,

3. HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre itiraz hakkında bir karar verilmek üzere itiraz davasının yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri GÖNDERİLMESİNE,

4. İstinaf eden tarafından yatırılan 427,60TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,

5. İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6. Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

7. HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 26/06/2024