Kayseri BAM 6. HD 2024/1241 E. 2024/1366 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1241

KARAR NO: 2024/1366

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 06/03/2024

NUMARASI: 2023/192 E. 2024/246 K.

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/06/2024

KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 06/03/2024 tarih ve 2023/192 E - 2024/246 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında ticari satım ilişkisi bulunduğunu, bu ilişki kapsamında müvekkilinin davalıya toplamda 41.770,75-TL bedelli akaryakıt sattığını, taraflar arasındaki ticari ilişkininin süreklilik arz etmesi nedeni ile karşılıklı olarak alacak ve borçlarının hesabını tuttukları cari hesap defteri düzenlediklerini, davalının cari hesap yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve ödemeleri zamanında yapmadığını, müvekkilinin alacağının tarafların ticari defter kayıtlarının incelenmesi durumunda ortaya çıkacağını, söz konusu borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, borçlunun yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulü ile davalının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkeme kararında;"...Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde somut olayda; Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında alacaklının davacı ...Ltd. Şti., borçlunun davalı ... Ltd. Şti. olduğu, 43.147,37-TL toplam alacak üzerinden 12 adet faturaya istinaden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın yasal 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, takibe dayanak 12 adet faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ilgili faturaları vergi dairesine bildirdikleri, davalının ise takip konusu fatura tarihlerinden sonra davacıya 6 defada toplam 38.240,00-TL ödeme yaptığı, bu miktar takip konusu asıl alacaktan mahsup edildiğinde davalının icra takip tarihi itibariyle bakiye borcunun 3.530,75-TL olduğu, her ne kadar bilirkişi raporunda taraflar arasındaki tüm ilişkinin incelenerek tüm fatura ve ödemelerin hesaplamaya dahi edilmesi halinde davacının davalıdan 56.391,63-TL alacaklı olduğu yönünde seçenekli olarak hesaplama yapılmış ise de yukarıda bahsedildiği üzere itirazın iptali davasının icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olduğu, davamıza konu icra takibinin cari hesap ekstresine bağlı olarak değil fatura alacağına bağlı olarak açıldığı, tüm hukuki ilişkinin takip konusu edilmediği, itirazın iptali davasında da bu talep değiştirilerek tüm hukuki ilişkinin araştırılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle davacının 56.391,63-TL alacaklı olduğuna dair seçenekli hesaba itibar edilmesinin mümkün olmadığı, fatura tarihlerinden sonra yapılan ödemeler dikkate alındığında davacının takip tarihi itibariyle takibe konu faturalardan kaynaklı olarak davalıdan 3.530,75-TL asıl alacağı bulunduğu, fazlaya dair istemin reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Ödeme emrinde asıl alacak dışında toplamda 1.376,62-TL işlemiş faiz talebinin bulunduğu, ancak faturanın düzenlenmesi ve gönderilmesi ile muhatabın temerrüde düşmesi söz konusu olmayıp ayrıca temerrüde düşürülmesi gerektiği, aksi halde faiz talep edilmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından icra takip tarihinden evvel borçlunun temerrüde düşürüldüğüne dair ihtarname vs delil sunulmadığından borçlunun icra takibiyle birlikte temerrüde düştüğü kabil edilmiş ve alacaklının işlemiş faiz talebinde bulunmasının mümkün olmadığı kanaatine varılarak bu talep yönünden de açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İİK 67. Maddesi uyarınca takip konusu alacağı ticari defterlerde kayıtlı ve likit bir alacak olması nedeniyle şartları oluşmakla kabul edilen kısım açısından icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür. Davanın kısmen kabulü ile; Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra takip dosyasında davalının yapmış olduğu itirazın 3.530,75-TL asıl alacak yönünden İPTALİ ile takibin bu miktar üzerinden kaldığı yerden devamına ve kabul edilen asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, 38.240,00-TL asıl alacak ve 1.376,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 39.616,62-TL yönünden açılan davanın reddine, İİK 67/2 maddesi uyarınca kabul edilen alacağın %20'si tutarında 714,15-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece verilen hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası incelendiğinde takip talebinde faturalar belirtilmiş olmakla beraber ödeme emrinde "cari hesaptan kalan bakiye " şeklinde açıklama yapılarak cari hesap ve faturalar birlikte dayanak yapıldığının görüleceğini, takip tarihinin 24.08.2022 olup söz konusu toplam 38.240,00 TL ödemenin takip tarihinden önce yapıldığı bilirkişi raporundan da açıkça anlaşıldığını, toplam 38.240,00 TL ödemenin son 10.000,00 TL sinin 01.07.2022 tarihinde yapıldığını, bu durumda takip tarihinden sonra yapılan bir ödeme olmadığından ödemelerin takip konusu faturalara sayılması gerektiğinin düşünülemeyeceğini, dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporlarında müvekkili şirketin 56.391,63 TL alacağı bulunduğunun belirtildiğini, müvekkili şirket tarafından sunulan ticari defterlere göre müvekkilinin davalıdan cari açık hesap ilişkisinden bakiye 56.391,63 TL alacağının bulunduğunun görüldüğünü, itirazın iptali davasına konu edilen alacağın da cari hesaptan kaynaklanan alacak olduğunu, icra takibinden sonra yapılmış herhangi bir ödeme olmadığından yapılan ödemelerin takip konusu faturalara mahsup edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin davalıdan alacağının yalnızca 3.530,75 TL olduğuna hükmedilmesinin müvekkilinin haklarının zedelenmesine sebebiyet verdiğini, dava dilekçelerinde de açıkça ticari ilişkiye dayanılarak cari hesap bakiyesinden kaynaklanan bakiye borcun bulunduğunun belirtildiğini, dava dilekçeleri ekinde de faturalar ve cari hesap kayıtlarının dosyaya sunulduğunu, takip talebi ekinde faturalara yer verilmesinin sebebinin müvekkili şirket ve davalı arasındaki ticari ilişkiyi ve cari hesap ilişkisini kanıtlamak gayesinden ibaret olduğunu, yerel mahkemece bu durumun talebin değiştirilmesi yönündeki gerekçesinin hatalı olduğunu, davalı tarafın süresi içerisinde ticari defter ve kayıtlarını sunmayarak işbu delile dayanma hakkını kaybetmiş olup müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarına göre karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin cari hesap kayıtları ve muavin defter kayıtları incelendiğinden 2021 senesinden itibaren ticari ilişkinin mevcut olduğu ve davalının 2022 senesine 15.341,13 TL borcunun devirle geldiğinin görüldüğünü, davalı tarafın farklı zamanlarda yaptığı ödemelerin hep geçmiş dönem borcunun altında kaldığı ve ödemelerden sonra da sürekli olarak yakıt alımı yaparak borçlandığının net olarak anlaşıldığını, davalının 01.07.2022 tarihinde 52.447,07 TL borcu bulunduğu halde 10.000,00 TL ödeme yaptığı ve işbu son ödemeden sonra da takip talebinde ve dava dilekçesinde belirtilen bir kısım faturalarla yeniden alım yaparak borçlandığının görüldüğünü, davalının geçmiş dönemden sürekli olarak borçlu olarak gelmesi sebebi ile yapılan ödemelerin önceki dönem borçlarına mahsup edilmesi gerektiğinin açık olduğunu, davalının takip konusu yapılan faturalar öncesinde de borcu bulunduğunu, davalının yaptığı kısmi ödemelerin icra takibindeki alacağa mahsup edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirketin, takip konusu yapılan faturalardan sonraki tarihlerde de davalıya satım yaptığını, davalının yaptığı ödemelerin icra takibi başlatılmayan kısımdan mahsup edilmesinde de herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, itiraz edilmiş olan ve tahsil edilmesi ihtilaflı olan bir alacağa; sonrasında yapılan ödemelerin mahsup edilmesinin hiçbir basiretli tacirden beklenemeyeceğini, kaldı ki; davalı takip öncesi cari hesaba ödeme yaparak müvekkili şirkete borçlu olduğunu da kabul ettiğini, yerel mahkemece davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmi kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, yapılacak istinaf incelemesi neticesinde yerel mahkeme ilamının ortadan kaldırılması gerektiğini, davalının icra dairesine vermiş olduğu itiraz dilekçesinde de her hangi bir borcu bulunmadığını beyan etmesine karşılık; müvekkiline 56.391,63 TL borcunun bulunduğunun açık olduğunu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; yerel mahkemece, davalı tarafından 2022 senesi içerisinde yapılan kısmi ödemelerinin son borçlarından mahsup edilerek önceki dönem borcunun yok sayılarak sadece 3.530,75 TL borcunun bulunduğu yönünde karar verilmesinin kabul edilebilir gibi olmadığını, müvekkili şirket ile davalı/borçlu arasında ticari alım satım ilişkisinin bulunduğunu, işbu ticari ilişki kapsamında müvekkili şirketin, davalıya akaryakıt sattığını, taraflar arasında ticari ilişkinin süreklilik arz etmesi nedeniyle karşılıklı olarak alacak ve borçlarının hesabını tuttukları cari hesap defterinin düzenlediklerini, ancak davalı/borçlu tarafından cari hesap yükümlülükleri yerine getirilmediğini ve ödemelerin zamanında yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından, davalı/borçluya verilen akaryakıt mallarına ilişkin düzenli olarak fatura düzenlendiğini, borçlunun, kendisi adına düzenlenen tüm faturalardan haberdar olmasına rağmen müvekkiline ödeme yapmadığı gibi aleyhine başlatılan icra takibine de haksız olarak itiraz ettiğini, başlatılan icra takibinin; cari hesap ilişkisinden kaynaklanan bakiye alacağa ilişkin kaynaklandığının da sabit olduğunu, bilirkişi raporu ile de tespit edilmiş olduğu üzere müvekkili şirket defter ve kayıtları usulüne uygun olarak tutulmuş olup, e-fatura niteliğindeki davaya konu faturaların da müvekkili şirket defter ve kayıtlarına da işlendiğini, yine bilirkişice tespit edilmiş olduğu üzere davalı tarafça ticari defter ve kayıtlar sunulmadığını, hal böyle iken davalının defter ve kayıtlarının nazara alınmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin alacağına konu faturalar e-fatura şeklinde düzenlenmiş olup, sistem üzerinden de davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafça yasal olan 8 gün içerisinde de itiraz edilmediğini, cari hesap alacağına konu, cari hesapta yer alan faturaların hepsinin müvekkili şirketin defter ve kayıtlarına da işlendiğini, ayrıca davaya konu cari alacakta yer alan faturalardaki malların da bizzat davacı tarafından müvekkili şirkete gelinmek suretiyle teslim alındığını, bu durumda yerleşik Yargıtay içtihatları gereği malı teslim almadığı yönündeki iddianın ispat külfetinin de davalı tarafta olup, aksi yöndeki usul ve yasaya aykırı beyanlarının da kabul etmediklerini, e-faturanın sistem üzerinden davalıya tebliği ile ve yasal 8 günlük itiraz süresinin dolması ile davalı tarafın temerrüde düşmüş olup müvekkilinin faiz hakkı doğduğunu, yerel mahkemece takip öncesi faize hükmedilmemiş olmasının da hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, davalının, temerrüte düşmüş olması sebebiyle icra dosyasına konu alacağın tamamı için takip öncesi faize de hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvuru dilekçelerinin kabulü ile; Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/192 Esas, 2024/246 Karar ve 06/03/2024 tarihli mahkeme ilamının ortadan kaldırılmasına, icra takibine konu edilen dosya alacağı üzerinden Kayseri Genel İcra Dairesi'nin...esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıdan alınıp müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, fatura alacağından kaynaklı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında: alacaklının ... Ltd. Şti., borçlunun... Ltd. Şti. olduğu, 43.147,37-TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davacının takip dayanağı olarak fatura 4.063,30 TL fatura 2.134,19 TL- fatura 2.789,26 TL - fatura 2.828,08 TL- fatura 2.849,01 TL- fatura 2.035,41 TL- fatura 4.454,56 TL- fatura 5.509,51 TL- fatura 5.266,53 TL- fatura 4.158,12 TL- fatura 2.593,55 TL- fatura 3.089,23 TLolarak gösterdiği borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine konu edilen faturaları: 15/01/2022 tarihli, ...Belge Numaralı, 2.593,55 TL bedelli fatura, 31/01/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 2.828,08 TL bedelli fatura,-15/02/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 2.849,01 TL bedelli fatura, 28/02/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 3.089,23 TL bedelli fatura,- 15/03/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 5.509,51 TL bedelli fatura,- 31/03/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 4.063,30 TL bedelli fatura, 15/04/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 2.035,41 TL bedelli fatura, 30/04/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 2.134,19 TL bedelli fatura, 15/05/2022 tarihli, ...Belge Numaralı, 2.789,26 TL bedelli fatura, 31/05/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 5.266,53 TL bedelli fatura, 15/06/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 4.158,12 TL bedelli fatura, 30/06/2022 tarihli, ... Belge Numaralı, 4.454,56 TL bedelli fatura olarak göstermiştir.

Takibe konu e faturalar olması nedeniyle vergi dairesine otomotik olarak BA/BS formlarıyla kayıt edildikleri davalı tarafça takibe konu faturalardan sonra 38.240 TL ödeme yapıldığı dosyaya sunulan bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.

Eldeki davanın itirazın iptali olup takip ile sıkı sıkıya bağlı olmasına, icra takip dosyasında takip dayanağı olarak faturaların gösterilmesine uyuşmazlığın bu faturalar esas alınarak çözümlenmesine, bilirkişi raporundaki tespitlere ve karara karşı yalnızca davacı tarafça istinaf yasa yoluna baş vurulmuş olunmasına davacı tarafça yemin delinin hatırlatılmadığı yönünde açıkça bir istinaf talebinin olmamasına, bu hususun da HMK 355. Maddesine göre istinaf sebepleriyle bağlı olarak inceleme yapılmasının gerekmesi nedeniyle resen gözetilmesi gereken kamu düzenine aykırılık hallerinden olmamamasına göre verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiş ,bu nedenlerle davacının tüm istinaf itirazlarının HMK 353/1-b-1 md uyarınca esastan reddi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 06/03/2024 tarih ve 2023/192 E . 2024/246 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5. HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan incelemeyle H.M.K'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 13/06/2024