Kayseri BAM 6. HD 2024/1285 E. 2024/1339 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2024/1285

KARAR NO: 2024/1339

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 05/03/2024

ESAS NO: 2022/598

KARAR NO: 2024/234

DAVANIN KONUSU: Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ:12/06/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ:24/06/2024

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2024 tarih ve 2022/598 Esas 2024/234 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yurt dışında yaşayan müvekkili ...'in, gurbetçi vatandaşlara yönelik yayınlanan reklamlarda bahsi geçen davalı kooperatifin reklamlarına rastladığını; davalı kooperatif ile yaptığı görüşmeler sonucu davalının ''3 seneye evi teslim edeceğiz, aidat arttırımı yılda bir kez olacak; o da 50 TL olacak, ara ödeme olmayacak'' telkinleri ve ev sahibi olma hayaliyle bu yapı kooperatifine üye olduğunu, müvekkilinin bu görüşmelerden hemen sonra 09.04.2010 tarihinde ödemelere başladığını, ardından da kooperatif üyeliğine ise ... Yapı Kooperatifi'nin 15.06.2010 tarihli yönetim kurulu kararı ile kabul edildiğini, işbu yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin, davalı kooperatifin ... no'lu üyesi olduğunu, yapılan anlaşmaya göre müvekkiline devredilecek bölümün; ... Ada ... Parseldeki ... No'lu bağımsız bölüm olduğunu, müvekkilinin yurt dışında yaşadığı için ilgili ödemeleri davalının banka hesaplarına döviz yoluyla yaptığını, söz konusu bu uzun süreç sonunda da konut teslim edileceğine ilişkin inancını kaybettiğini, davalı şirketin sunduğu ödeme tablosunda 204.420,00 TL daha ödeme yapılması gerektiğini gören müvekkilinin 23.07.2020 tarihinde davalı kooperatife son ödemesini yaptığını, müvekkilinin 09.04.2010'dan 23.07.2020 tarihine kadar yapmış olduğu ödeme toplamının ise ödeme tarihlerindeki kur fiyatı nazara alınarak yaptıkları hesaplama sonucu 185.049,00 TL'lik bir tutar olduğunun anlaşıldığını,müvekkilinin Kırşehir 3. Noterliği kanalıyla ... tarihli ... yevmiye no'lu dilekçe ile davalı kooperatiften istifa ettiğine ilişkin ihtar çektiğini, işbu istifa dilekçesinin 30.12.2020 tarihinde davalı kooperatif tarafından teslim alındığını, böylelikle müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ayrılma ve hesaplanacak ayrılma payına ilişkin alacakların ödenmesine yönelik irade beyanının davalıya tebliğ edildiğini belirterek davanın kabulüne, müvekkilinin istifaya bağlı tüm alacaklarına mahsuben, kooperatifin yaptığı giderler toplamından müvekkilinin payına düşen miktar indirildikten sonra kalan kısıma ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalarak, şimdilik 173.160,90 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline, müvekkilinin hakkının daha fazla zayi olmaması adına davalı adına ...n ilinde kayıtlı taşınmazlarından birinin ihtiyaten haczine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Somut olayda, davacının istifası ile ilgili olarak 2020 yılı genel kurulunun yapıldığı, 2020 yılına ait genel kurulun 01.03.2020 tarihinde yapıldığı ve bu genel kurulda davacının istifası ile ilgili ödemelerin 36 ay içerisinde iade edileceğine karar verildiği, o halde davanın alacak davası olması ve davanın kabulü için dava tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olduğunu ispat etmesi gerekeceği ancak davacı 04/07/2022 dava tarihi itibari ile muaccel olmuş alacağını ispat edemediğinden erken açılan davanın reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/2083 Esas, 2023/2622 Karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/252 E. 2022/302 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.) 1-Davanın REDDİNE..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Müvekkili tarafından açılan dava üzerinden görülen mali alacakların iadesi talebi davası alacağın muaccel olmamasından dolayı dava şartının gerçekleşmesi sebebiyle reddedildiğini, mahkemece karara gerekçe yapılan istinaf tarihi ve genel kurul karar tarihinin muhtemelen hatalı anlaşılarak ve yorumlanarak bu kararın verildiğini, müvekkilinin kooperatiften istifa işleminin ... tarihli ... yevmiyeli noter ihtarı ile davalıya iletildiğini, tek taraflı beyan ile yapılan istinafa işleminin bu tarihten itibaren geçerli hale davalı kooperatif açısından iade borcunun 28/12/2020 tarihinden sonra doğduğunu, mahkemece genel kurul tarihi olarak kabul edilen 01/03/2020 tarihinde müvekkilinin halen kooperatif üyesi olduğunu, bu tarihte müvekkilinin genel kurul tarihinde gerçekleşmemiş istifası nedeniyle en geç 36 ay içinde kooperatiften istifası nedeniyle ödemelerinin iadesine karar verilmiş olması ihtimali dahilinde olmadığını, müvekkiline böyle bir kararın tebliğ edilmediğini, davalı kooperatifinde davaya cevap vermediğini, talep edilen meblağın kayıtlarına uygun olması nedeniyle itiraz etmediğini, mahkemece davalı tarafın sunması gereken itirazlarının var kabul edilerek taraflarca hazırlama ilkesine aykırı düşecek şekilde gerekçenin tarih bazında hatalı olması dahi ödemezlik definin var kabul edilerek red kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bunun bir itiraz değil defi olduğunu, ödemezlik definin resen gözetilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından verilen kararın istinaf başvurularının incelenerek davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, kooperatif üyeliğinin son bulması nedeniyle yapılan ödemelerin iadesi istemine ilişkindir.1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 17/2 maddesinde ''Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.'' hükmüne yer verilmiştir.Somut olayda ilk derece mahkemesince toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporlarına dayanılarak, davacının davalı kooperatif üyesi iken üyelikten ayrıldığı ancak davalı kooperatifin 01.03.2020 tarihli genel kurulunda çıkma payı ödemelerine ilişkin erteleme kararı alındığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Ancak hükme esas alınan söz konusu bilirkişi raporunda kooperatif üyeliğinden istifa eden davacının kooperatife yaptığı ödemelerin iadesinin davalı kooperatifi müzayakaya düşürüp düşürmeyeceği ile davacının davalı kooperatif üyeliğinden ayrıldıktan sonra aradan geçen süre zarfında kooperatif üyeliğinden ayrılan davacının yerine davalı kooperatife yeni üye kaydı yapılıp yapılmadığı konularında bilirkişi raporunda her hangi bir tespit ve değerlendirmede bulunulmadığı görülmüştür.Bu yönden bilirkişiden kooperatifin kayıtları incelettirilerek ek rapor alınması gerekir. (T.C.YARGITAY, 11. Hukuk Dairesinin,ESAS NO: 2009/5462 -KARAR NO: 2010/11095 sayılı emsal içtihadı)Bu durumda mahkemece belirtilen husus yönünden dosyaya rapor ibraz eden bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak HMK'nun 355. Maddesi uyarınca istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda istinaf eden davacı vekilinin istinaf sebepleri yukarıda belirtilen yönlerden yerinde görüldüğünden HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince istinafa konu edilen yerel mahkeme kararın kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;

2. HMK'nın 353/1. a.6 md. gereğince, KAYSERİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/03/2024 tarih ve 2022/598Esas . 2024/234 Karar sayılı nihai kararının KALDIRILMASINA,

3. HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

4. Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde davacıya iadesine,

5. İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6. Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf yoluna başvurma harcının ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

7. HMK. 302/5 maddesi gereğince iş bu ilamın kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararın yerine getirilmesi için gerekli bildirilmlerin, HMK. 359/4 maddesi gereğince iş bu kararın taraflarına tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 12/06/2024