Kayseri BAM 6. HD 2024/1077 E. 2024/1199 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2024/1077

KARAR NO: 2024/1199

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 28/02/2024

ESAS NO: 2022/442

KARAR NO: 2024/205

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 24/05/2024

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 28/02/2024 tarih ve 2022/442 E - 2024/205 K kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı tarafın 2009 model ... yükleyici satın almak için bir araya geldiği, davalı taraf ile iş makinesi konusunda anlaşıldığı, davalının adına kayıtlı ve yetkilisi dahi olmadığı 2009 model yükleyiciyi müvekkile satmak istediği ve bu amaçla müvekkilden 09/06/2020 düzenleme tarihli 10/08/2020 ödeme günlü 50.000,00-TL meblağlı teminat senedi aldığı, müvekkilin de almak istediği kepçe loder için teslim edilmesi ve başka bir amaç dışında kullanılmaması için senedin arkasına başka bir amacı yoktur şerhi düşerek satın almak istediği kepçe için bu dava ve icraya konu olan senedi verdiği, müvekkilin daha sonra satılmak istenen yükleyiciyi ... tarafından alıcı ...'a 10/06/2020 tarihinde satılmış olduğunu öğrendiği, davalı ile yapılan anlaşmaya karşılık verilen teminat senedinin düzenleme tarihi olan 09/06/2020 tarihinde yükleyicinin satışı için verilmiş ve bir gün sonra ...'a satıldığı anlaşıldığı, müvekkil ile davalı arasında bu bahse konu olan kepçe ve verilen teminat senedi dışında borç alacak ilişkisi olmadığı, teslim edilmeyen kepçe için müvekkil ile davalı yükleyicinin satışı ve teslim edilmesi için defalarca iletişim kurulduğu her seferinde başka bahanelerle davalının süre kazandığı, verilen senedi kötü niyetli olarak aldığı ve senedi daha sonra teslim etmediği, işlemi yapmadan önce nakden yazarak icra işlemine geçtiği, davalı tarafın kendisine ait olmadığı halde ve oğlunun adına olan şirkete kayıtlı olan iş makinesini müvekkile satarak haksız ve kötü niyetli işlem yapmaya çalıştığı, müvekkili hem zarara uğrattığı, hem de mağdur durumuna düştüğü ve sanki borç alacak ilişkisi varmış gibi verilen teminat senedi ile Kayseri Genel İcra Dairesinde ...esas sayılı dosya ile icraya konduğu ve mağduriyete neden olduğu, müvekkilin davalıya böyle bir borcun olmadığı, tüm bu nedenlerle icra dosyası üzerine ihtiyati tedbir konularak takibin öncelikle teminatsız aksi takdirde uygun görülecek miktarda teminat ile tedbiren durdurulmasına veya dosyada mahcuz müvekkile ait aracın satışının önlenmesine için ihtiyati tedbir konulamasını, icra takibine konan senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davalı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına konu 09/06/2020 düzenleme, 10/08/2020 vade tarihli 50.000 TL bedelli bono nedeniyle davalıdan alacaklı olunduğu belirtilerek takip yapılmış ise de, davacının söz konusu senet nedeni ile davalıya borçlu olup olmadığının tespiti için deliller toplanmış, davacının defterleri üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmış ve raporda, senedin davacının defterinde kayıtlı olmadığı ve defterde ticari ilişki kaydının da bulunmadığının belirtildiği görülmüş olup, davacı tarafın dava konusu senedin teminat amaçlı verildiğini iddia etmesi ile, senedin yapılan incelemesinde arka yüzünde açıkça teminat senedi olduğu yazılı değilse de 2009 model ... kepçe için verildiği belirtilerek içeriğinden senedin teminat amaçlı verildiği anlaşılmakla, teminata konu aracın da Kayseri 1. Noterliği’nin ...tarihli iş makinası satış sözleşmesi ile teminat dışı başkasına devir olması ile bu şartlar altında davacının söz konusu senetten dolayı borçlu olmasını gerektirir durumun ortadan kalktığı görülmüş ve böylece, Davanın KABULÜ ile, Davacının Kayseri Genel İcra Dairesi'nin... Esas sayılı icra dosyasına konu 09/06/2020 düzenleme, 10/08/2020 vade tarihli 50.000 TL bedelli bono nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Kayseri Genel İcra Dairesi’ne müzekkere yazılarak İİK madde 72/5 gereğince davanın kabul edilmiş olması nedeni ile takibin durdurulmasının bildirilmesine, Davacı tarafça takibin haksız ve kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davacının tazminat talebinin İİK madde 72/5 gereğince reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. 1-Davanın KABULÜ ile, Davacının Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına konu 09/06/2020 düzenleme, 10/08/2020 vade tarihli 50.000 TL bedelli bono nedeniyle davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Kayseri Genel İcra Dairesi’ne müzekkere yazılarak İİK madde 72/5 gereğince davanın kabul edilmiş olması nedeni ile takibin durdurulmasının bildirilmesine, Davacı tarafça takibin haksız ve kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davacının tazminat talebinin İİK madde 72/5 gereğince reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece, 15.05.2023 havale tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak eksik ve hatalı incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, şahsi kanaate dayalı, denetime elverişli olmayan bir rapor olmakla bahse konu raporun hükümde esas alınmasını kabul etmediklerini, dosyadaki bilirkişi raporunda raporun sonuç kısmında dava konusu edilen senedin teminat senedi olduğuna dair hukuki nitelendirme ve değerlendirmede bulunmakta olup; bu husus ancak Mahkemelerce yapılacak yargılama neticesinde Yerel Mahkeme tarafından yapılabilecek bir değerlendirme olduğu halde bu hususa riayet edilmeden karar verildiğini, nitekim; davacı tarafça dava konusu edilen senedin teminat senedi olmadığı da tüm dosya kapsamı ile sabit olduğunu, davacı taraf dava dilekçesinde dava konusu senedin teminat senedi olduğunu iddia etmekte ise de bu iddia ispata muhtaç kalmış olmakla hukuki dayanaktan da ziyadesiyle yoksun olduğunu, zira, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan satış sözleşmesinde de geçtiği üzere taraflarca anlaşıldığı iddia edilen sözleşme konusu yükleyiciye dair satıcı olarak görünen tarafın... Ltd. Şti. Olduğu tüm dosya kapsamı ile sabit olduğunu, kaldı ki işbu yükleyiciye dair ne müvekkil ile ne de başka bir şahıs ile kendilerinin de taraf olduğu herhangi bir sözleşme de sunulmadığını, dosya bilirkişi tarafından ibraz edilen raporda sadece davacı tarafın ticari defterleri inceleme konusu yapıldığını ve dava konusu senedin davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı belirtildiğini, davacı taraf tabi ki aleyhine olan bir durumu ticari defterlerine yansıtmayacağını, tek bir tarafın ticari defterleri inceleme konusu yapılarak çıkarılan neticenin davacı lehine ve müvekkil aleyhine bir delil vasfı taşıdığını söylemek abesle iştigal etmek olacağını, dava konusu senet teminat senedi olmayıp; müvekkil ...'ın ne davacı tarafça söz edilen yükleyici ile bir alakası bulunmamakta ne de davacı tarafça sunulan satış sözleşmesinin bir tarafı olduğunu, kaldı ki dava konusu senedin davacının ticari defterinden kayıtlı olmaması halinde dahi kambiyo senetlerinin sebepten soyut yani mücerretlik ilkesi gereğince davacı tarafın bahse konu senedin teminat senedi olduğunu ancak yazılı delille ispatlayabileceğini, davacı tarafça buna yönelik bir ispat aracının ikame edilmemiş olması sebebiyle davacı tarafın iddialarının soyut ve mesnetsiz olduğunu, dava konusu senedin teminat senedi olmadığının aşikar olması hususunu yinelemekle birlikte aslı böyle olmasa da yani kabul etmemekle birlikte senedin teminat senedi olduğunun kabulünde dahi bu senedin neyin teminatı olduğunun yazılmamış olması hususunun senedin mücerretlik özelliğini kaybettirmeyeceği mevzuat ve yerleşik yargı kararları ile sabit hale geldiğini, sübjektif ve denetime elverişli olmayan bir bilirkişi rapor alınarak hüküm kurulduğunu, müvekkile ait ticari defterler incelenmediğinden söz konusu usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılmasına, yerleşik yargı kararları uyarınca dava konusu senedin davacının ticari defterlerinde yer almaması husususun müvekkil aleyhine bir delil teşkil etmeyeceği, bu durumun kambiyo senedinin mücerretliğine halel getirmeyeceği ve esasında da dava konusu senedin herhangi bir şeyin teminatı olarak verilmediği ve aksinin yazılı bir delille ispatlanamadığı aşikar olduğundan davanın reddine karar verilmesi talebiyle Yerel Mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin kararı usul ve yasaya uygun olup davalı tarafın haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafın teminat senedi olduğu aşikar olan bir senedi icraya koyması kötü niyeti başlı başına ispata yeterli olduğunu, müvekkil ile davalı arasında bu bahse konu olan kepçe ve verilen teminat senedi dışında borç alacak ilişkisi olmadığını, senet ilk olarak verildiğinde nakten yazısı olmadığını, bu senet için icra işlemi yapmadan önce nakten yazarak icra işlemine geçtiğini, davalı taraf kendisine ait olmadığı halde ve oğlunun adına olan şirkete kayıtlı olan iş makinesini müvekkile satarak haksız ve kötü niyetli işlem yapmaya çalıştığını, müvekkili hem zarara uğrattığını hem de mağdur durumuna düşürdüğünü ve sanki bir borç alacak ilişkisi varmış gibi verilen teminat senedi ile Kayseri Genel İcra Dairesinde ...E. Sayılı dosya ile icraya konduğunu ve müvekkilimizin mağduriyetine neden olduğunu, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası nedeniyle takibe konu kambiyo senedinden davalının borçlu olmadığına yönelik menfi tespit talebine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davaya konu senedin teminat senedi olduğu ve neyin teminatı olduğunun da davalının bizzat kendisince icra takibine konulan yani icra dosyasına sunulan işbu bono aslının arkasındaki ve aksi,sahteliği de davalı tarafça iddia ve ispat edilmeyen imzalı beyanla sözkonusu iş makinasının teminatı için verildiği, başka bir amacının olmadığına dair iş makinasının teminatını oluşturduğunun anlaşıldığı, bu nedenle de neyin teminatı olduğunun/teminat konusu edildiğinin de açıkça ve yazılı olarak ispat edildiği halde bononun verilmesi teminatının konusu olan sözkonusu iş makinesini davacıya teslim ve adına tescil ettiğini yani teminat konusunu yerine getirdiğini/ifa ettiğini, bu konudaki ispat yükü kendisinde olan davalı taraf kesin ve yeterli kanıtlarla ispat etmemiş, aksine işbu makinenin dava ve teminat dışı 3. Kişiye devredilmiş olduğununu tespit edilmiş olması nedeniyle, işbu bonodan dolayı davalının davacıdan alacaklı olmadığı anlaşılmakla ,davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin davanın kabulüne dair ilk derece mahkemesince verilen nihai kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. KAYSERİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 28/02/2024 tarih ve 2022/442 E . 2024/205 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1. b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. Alınması gerekli olan 3.415,50 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 854,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,50 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,

3. İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,

4. HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359/4.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,

5. İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 23/05/2024