Kayseri BAM 1. HD 2024/909 E. 2024/774 K.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

1. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/909

KARAR NO: 2024/774

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 21/02/2024

NUMARASI: 2023/1002 Esas- 2024/174 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat/Marka Hakkına Tecavüz

KARAR TARİHİ: 13/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ: 13/05/2024

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın uzun yıllardır Türkiye çapında yabancı dil eğitim hizmeti verdiğini, "..." kelime markası ve amblemi TPMK nezdinde 16 ve 41. Nice sınıflarında ve ... ve ... sıra sicilinde müvekkili adına tescilli olduğunu, Müvekkili firma ile...Ltd. Şti. arasında imzalanan 01.04.2021 tarihli inhisari olmayan marka lisans sözleşmesi kapsamında Kayseri ili merkezinde "..." kelime markasının kullanımı adı geçen firmaya verildiğini, 01.04.2021 tarihli inhisari olmayan marka lisans sözleşmesinin 5/b maddesinde lisans bedelini ödemede temerrüde düşülmesi halinde sözleşmenin lisans veren tarafından süre verilmeksizin tek taraflı feshedileceği hüküm altına alındığını, ancak adı geçen firma tarafından sözleşmenin bu maddesine riayet edilmediğini ve lisans bedeli süresinde ödenmediğini, bunun üzerine Ankara 18. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi muhataba tebliğ edildiğini, müvekkili firmaca yapılan tespitte; fesih ihbarına rağmen karşı tarafça "..." tabelasını kullanıldığı, bu isimle reklam ve tanıtım faaliyetlerinin devam ettiği, yeni dönem için "..." adı altında öğrenci kaydı yapıldığı, firmanın kendisini kamuoyunda "..." şubesi olarak lanse ettiği ve bu isim altında iş ve işlemlere giriştiği, sosyal medya hesaplarında "..." olarak reklam ve tanıtımlara devam ettiğinin belirlendiğini, davalı kurum halen müvekkilin tescilli markasını tecavüz fiiline vücut verecek şekilde kullandığını, bu kapsamda tensiple birlikte delil tespitine karar verilerek davalı kurumun ... Mah. ... Sok. No:... ...Binası ... Blok ...Kayseri adresinde tecavüz teşkil eden kullanımların tespitini talep ettiklerini, Kayseri 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/77 D. İş sayılı delil tespiti başvurusu yapılmış olup hukuki yarar yokluğundan talebin reddedildiğini, bu nedenlenle öncelikle marka hakkına tecavüz niteliğindeki fiillerin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi ve marka hakkına tecavüz niteliğindeki devam eden fillerin tespitini, meni ve durdurulmasını, marka hakkına tecavüz nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL maddi tazminat ile 25.000,00TL manevi tazminatın ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil firmaya verilmesini, davalı firma hakkında verilecek mahkeme kararının masrafları davalı firmadan karşılanmak üzere ulusal bir gazetede ilanınını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Somut olayda davacı ile davalı şirket arasında lisans sözleşmesi imzalandığı, davacının ilgili sözleşmeyi lisans bedelinin süresinde ödenmemesi sebebiyle feshettiği, sözleşmenin konusu olan "..." markasının davalı tarafından kullanımının durdurulması ve tecavüzün önlenmesini talep ettiği anlaşılmış olup sözleşmenin feshinin geçerli olup olmadığı hususu uyuşmazlığın temelini oluşturduğundan, buna bağlı olarak markanın tecavüzlü olup olmadığı hususu değerlendirilebileceğinden ve her iki tarafın şirket olması nedeniyle genel hükümlerden kaynaklanan ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında bulunmayan uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine" gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; "Dava, Taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin feshinden kaynaklanan tazminat ve marka hakkına tecavüzün önlenmesi istemine ilişkindir.

Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/116 Esas, 2023/353 Karar sayılı görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilerek Mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydedilmiş olup, yargılamaya bu esas üzerinden devam edilmiştir.

Ankara 18. Noterliğine ve TPK'ya müzekkereler yazılmıştır.

Dosya kapsamında mahallinde keşif yapılmış, Marka uzmanı bilirkişiden alınan 17/04/2023 havale tarihli raporda; " Davacının hak sahibi olduğu ... ve ... "..." markasının, davalı firma tarafından işyerinin giriş kısmında, kapısının üst ve yan bölümünde ve dış kısmında bulunan tabelasında,duvarda asılı aydınlatma metninde,meycut sınavlara hazırlık kitaplarında ve bilgisayarlarında,kaşe ve kartvizitlerinde birebir şekilde markasal olarak kullanıldığı ve bu kullanımların tüketici vezdinde iltibasa neden olacağı, davacıya tescili olan markanın, birebir suretle aynı mal ve hizmet sınıfında davalı tarafından İltibasa neden olacak şekilde birebir kullanılması sebebiyle,6769 sayılı SMK ilgili maddeleri uyarınca davacının marka bakkının ihlal edildiği, aynı eylemin yukarıdaki nedenlere ek davalının ... ve ... "..." markası ile karıştırılma ihtimali olan birebir şekilde davalı firma tarafından işyerinde kullanılması, bu nedenle aralarında umumi intiba itibariyle bağlantı kurulabileceği, davalı kullanımınm davacıya ait markayla ilişkilendirilen işletmeye ait olduğu, şubesi olduğu yönünde iltibasa yol açacabileceği ve karıştırılabileceği, bu nedenle 6102 Sayılı TTK kapsamında haksız rekabet meydana getireceği " şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişiden alınan 28/07/2023 tarihli raporda; " Davalı ... Ltd, Şti nin 2021 yılına ait ticari defterlerinin tasdikinin zamanında yapılmamış olduğu, ticari defterlerin Türk Ticaret Kanunu (T.T.K. 6102 T.K. 6762 sayılı md.) ve Vergi usul kanunun açısından usulüne uygun tutulmamış olduğu, firma lehine delil niteliğine haiz olmadığı, Davalı ...Ltd. Şti. 2021 Yılı Gelir Tablosu bilgilerine istinaden; Brüt satışlarının 365.236,71 TL, Net satışlarının 363.236,71 TL, Brüt Satış Karı Veya Zararının 357,356,71 TL, Fazliyet Karı Veya Zararının -547.509,89 TL, olağan Kar Veya Zararın -547.509,89 TL, Dönem Net Zararmmın - 433.398.50 TL olarak gerçekleştiği, Davalı ...Ltd. Şti.' nin Muavin defter dökümüne istinaden; 2021 yılında davacı ... Limited Şirketinin 24.252,00 TL tutarında alacaklı olduğu," şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

6102 Sayılı TTK.nun 3.md.göre bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Aynı kanunun 4. ve devamı maddelerine göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve çekişmesiz yargı işleri tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari iş sayılır. Söz konusu kanunun 5.maddesine göre de ''aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret mahkemesi tüm ticari (Değişik ibare: 26/06/2012-6335 S.K./2.md.) davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı maddenin 3. fıkrası da (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi ile Asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır hükmünü içermektedir.

Bir uyuşmazlığın, Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Hangi davaların ticari dava olması gerektiği ise TTK. 4, 5/2 ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Bir davanın mutlak ticari dava sayılabilmesi için TTK 4. maddesinde sayılan davalardan olması, nispi ticari dava sayılabilmesi için de davanın her iki tarafının tacir olması ayrıca dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekmektedir.

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi’nin 2015/14881 E, 2016/1833 K ile yine aynı dairenin 2016/10577 E, 2016/10530 K sayılı kararlarında tescilli markalara ilişkin davaların 556 sayılı KHK 71. madde uyarınca ihtisas mahkemelerinde görülmesinin gerektiği belirtilmiş olup, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun yazı cevabında davacı kuruma ait markanın halen geçerliliğini koruduğunun belirtildiği görülmüş olup bu durumun bilirkişi raporunda da açıklandığı, buna göre inceleme yapıldığı anlaşılmakla, dava konusu taleplerin marka hakkına bağlı talepler olması nedeni ile Mahkememizin görevli olmadığı tespit edilerek görev dava şartının yargılamanın her aşamasında dikkate alınacak olmasından kaynaklı Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

6769 Sayılı Kanunun 156. Maddesi; 1) Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye ceza mahkemesince bakılır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile; Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde; Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup kurulmadığına bakılmaksızın; bir Asliye Hukuk Mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin, iki Asliye Hukuk Mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesinin, ikiden fazla Asliye Hukuk Mahkemesi bulunan yerlerde ise 3 numaralı Asliye Hukuk Mahkemesinin hukuk davaları için "görevlendirilmesine" karar verilmiş olup iş bu dosyanın 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından mahkememize görevsizlikle geldiği ve Mahkememizin de görevli olmaması nedeni ile ilgili Mahkemede yargılamanın devam etmesinin gerektiği anlaşılmış ve Mahkemeler arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan HMK' nın 21/1-c maddesi uyarınca kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın re'sen Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na GÖNDERİLMESİNE, 6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine karar vermek gerekmiş" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Dava, taraflar arasındaki lisans sözleşmesinin feshinden kaynaklanan tazminat ve marka hakkına tecavüzün önlenmesi istemine ilişkindir.

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 71. maddesinde "Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen davalarda, görevli mahkeme ihtisas mahkemeleridir." hükmü getirilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta davacı tarafça, davalı tarafın marka lisans sözleşmesi kapsamında lisans bedelini ödememesi nedeniyle lisans fesih işlemi yapmasına rağmen, davalı tarafın bu duruma riayet etmeyerek iş ve işlemlerine devam etmesi nedeniyle marka hakkına tecavüz niteliğindeki devam eden fiillerin tespiti, men'i ve durdurulması ile maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi amacıyla işbu dava açılmış olduğuna göre, davaya bakma görevi 556 sayılı KHK'nın 63. madde uyarınca Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne ait olup uyuşmazlığın fikri ve sinai haklar hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi sıfatıyla Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. ) 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi sıfatıyla Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2. ) Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 13/05/2024