Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/830 E. 2024/74 K.

T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

T.C.

KAYSERİ

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : 1- ... - ... ...

VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI : ... - ... ...

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/09/2022

KARAR TARİHİ : 30/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 09/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin davlılardan ... lehine 24/08/2017 düzenleme tarihli, 30/11/2017 tarihli ve 80.000,00-TL bedelli bono ile dava ve takibi konu 24/08/2017 düzenleme tarihli, 30/12/2017 tarihli ve 80.000,00-TL bedelli bonoyu düzenlendiğini ve ...'a teslim ettiğini, iş senetlerin ödenmemesi üzerine bonolardan kaynaklı borçlarına karşılık gelmek üzere 03/04/2018 tarihinde ... adına tapuda Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Kazım Karabekir Mah. 10224 ada, 9 Parselde kayıtlı taşınmazı 03/04/2018 tarihinde tapuda resmi işlemle, ...'a satış yoluyla devrettiğini, mezkur iki adet bononun tek sayfada fotokopisi çekilerek, bonoların göründüğü fotokopi kağıdının yan tarafına ıslak yazı ile sözleşme üst başlığı altında ''Ada=10224, parsel=9 mevki=kulaklı m2 = 4.178,01 arsayı ...'a ait tapunun 160.000,00-TL senetlere karşılık verildiğinde senetler ... tarafından ...'a teslim teslim edilecektir. Bu bonolardan hiçbir alacağı kalmamış olacaktır. 30/11/2017 80.000 TL, 30/12/2017 80.000 TL'' yazmakta olup, yazının altında ...'ın ıslak imzası bulunduğunu, Kadir Çınar'ın Kayseri İli, Melikgazi İlçesi Kazım Karabekir Mah. 10224 Ada, 9 parselde'' kayıtlı taşınmazı ...'a devretmesiyle, müvekkili ...'un, ...'a verdiği iki adet bonodan kaynaklı borcu sonlanmış olsa da, ... Mezkur bonoları müvekkili ...'a iade etmediğini, ...'ın bedelsiz kalmış olan iki adet bonodan dava konusu olan 24/08/2017 düzenleme tarihli, 30/12/2017 tarihli ve 80.000,00 TL bedelli bono üzerine beyaz ciro yaptığını ve ...'ın işbu bononun tahsili amacıyla ... tarafından ... aleyhine Kayseri Genel İcra Darisei7nin ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasından müvekkilinin mal varlığına haczedildiğini, müvekkili adına kayıtlı taşınmazında Kayseri Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin 2022/347 esas sayılı dosyası ile satış işlemlerine başlandığını, davalıların birlikte ve ortak ticari işletme işlettiklerini, davalı ...'ın müvekkili lehine düzenlenen bonoyu alacağı kalmamasına rağmen muvazaalı olarak Yeğeni ...'a ciro etmek suretiyle müvekkili aleyhine icra takibi başlatmakla davalıların haksız menfaat temini amacında olduklarını, bedelsiz kalan senedi tahsil etmeye çalıştıklarını belirterek müvekkili ...'un Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasından borçlu olmadığının tespitine, davalıların haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile bonoda yazılı miktar olan 80.000,00-TL'nin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı ve böylece HMK madde 128 gereği bütün vakaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır.

DELİLLER

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası uyap kayıtları celp edilmiş incelemesinde; Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine, 80.000,00-TL bedelli, 24/08/2017 tanzim, 30/12/2017 vade tarihli bono, 12.920,55-TL değişen oranlarda adi kanuni faiz, 240,00 TL 0,3 komisyon olmak üzere 93.160,00-TL üzerinden 22/10/2019 tarihinde takip başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizce davacı tanığı ...'ın beyanı alınmıştır.

Tanık ... beyanında; ... benim ticaret yaptığım kişi olur, galericilik yapıyorum, bana geldi tapuyu verdiğim tarihten 20-25 gün kadar önce bana geldi borcu olduğunu para yerine arsanı borcuma karşılık diğer tarafa devret dedi, bende kendisiyle olan ticari ilişkimizden dolayı arsayı yanlış hatırlamıyorsam ...'a devrettim, ben devrettikten sonra tarafları görmedim, bu konu ile ilgili başka bir bilgim yoktur, aralarındaki borcun ne kadar olduğunu bilmiyorum, bana da devirden dolayı ... hala ödeme yapabilmiş değildir, çünkü kendisinin ticari durumu kötüleşmiştir, benim söyleyeceklerim bundan ibarettir, ben tapuda devrederken herhangi bir ücret almadım, ipotekli olarak bilerek aldı arsayı, Davalı vekili söz alarak; Söz konusu arsayı ipotekli mi devretmiştir, borcu kim ödemiştir, tanık beyanında; ben devrettiğimde üzerimde 55 bin TL Halk Bankasının ipoteği vardı, ipotekdeki borcu da alan kişi ödedi, ben ...un sadece rica ettiği için bu yeri devrettim başka bir ödeme yapmadım, davacı vekili söz alarak; bu arsa satılmadan önce eksper raporu alınıp değeri belirlenmişmidir, tanık bayanında; Ben bankadan değerini sormuştum, onlarda ekspertiz gönderdiler 200 bin TL eksper değeri çıkarmışlardı, şeklinde beyanda bulunmuştur.

Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne, Gevher Nesibe Vergi Dairesi'ne, Kocasinan İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na, Halkbankası'na, Kayseri Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'ne, Türkiye Noterler Birliği'ne, Kayseri Meyveciler, Sebzeciler ve Pazarcılar Odası'na, Kepsaş'a, Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne, Türkiye Noterler Birliği'ne, Kocasinan Belediyesi'ne, Kocasinan İlçe Nüfus Müdürlüğü'ne, Kayserigaz A.Ş'ne, Kayseri 11. Noterliği'ne, Talas Belediye Başkanlığı'na, Kaski'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu ilgili bilgi ve belgeler celp edilmiş, dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 03/07/2023 tarihli Grafolog bilirkişi raporundan özetle; İncelemeye konu, alacaklısı ..., borçlusu ... olan 24/08/2017 tanzim ve 30/11/2017 vade tarihli, 80.000,00-TL (seksenbin) değerindeki senet ve alacaklısı ..., Borçlusu ... olan 24/08/2017 tanzim ve 30/12/2017 vade tarihli 80.000,00-TL (seksenbin) değerindeki senedin fotokopilerinin bulunduğu fotokopi belge üzerinde mavi mürekkepli kalem ile yazılı ''=sözleşme='' başlıklı ve ... isim yazısı altında atılı bulunan imzanın ...'ın elinden çıktığı yönünde rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibine konu bonodan dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi amacıyla iş bu davayı açmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyası incelenmekle; ... tarafından 16/10/2019 tarihinde 80.000-TL miktarlı 24/08/2017 Tanzim Tarihli, 30/12/2017 Vade tarihli senet dayanak yapılarak 93.160,55TL üzerinde kambiyo senedine özgü takip yapıldığı görülmüştür.

Davaya konu senet incelendiğinde, borçlusunun ..., alacaklısının ..., düzenleme tarihinin 24/08/2017, tediye tarihinin 30/12/2017, senet bedelinin ise 80.000-TL olduğu, anlaşılmıştır.

6102 sayılı Kanun’un 776 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde bono veya emre yazılı senedin kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadini içermesi gerektiği, 777 nci maddesinde de bu unsuru içermeyen bir senedin bono sayılmayacağı hükme bağlanmıştır. Bir kambiyo senedi olan bono üzerine bedel, faiz, protestodan muafiyet ve yetki şartı gibi kayıtların konulması kabul edilmekte ise de, illetten mücerretlik veya muayyenlik niteliklerini ortadan kaldıran kayıtların bono üzerine konulması onun kambiyo niteliğini ortadan kaldırır.

Hukuk Genel Kurulunun 28.03.2018 tarihli ve 2017/12-1140 Esas, 2018/563 Karar sayılı ile 11.02.2020 tarihli ve 2017/12-743 Esas, 2020/129 Karar sayılı kararlarında da benimsendiği üzere bonoda teminat kaydı var ise de neyin teminatı olduğu belirtilmediğinden bu kayıt bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmaz. Sadece teminat olduğuna dair eklenen bu kayda doktrinde mücerret teminat kaydı denilmektedir.

Kural olarak kambiyo senetleri soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Bu bakımdan kambiyo senedinin bedelsiz olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer.

Bu itibarla, dava konusu bononun bedelsiz kaldığını iddia eden davacının öncelikle bu iddiasını 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması ve bundan sonra da senedi elinde bulunduran hamilin iyiniyetli hamil olmayıp, senedi iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta davacı, davalı ... lehine 24/08/2017 tanzim tarihli, 30/11/2017 vade tarihli, 80.000-TL bedelli senet ile yine ... lehine 24/08/2017 tanzim tarihli, 30/12/2017 vade tarihli, 80.000-TL bedelli olmak üzere iki adet senet düzenlediğini, bu senetlere karşılık arkadaşı ... adına kayıtlı Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Kazım Karabekir Mah. 10224 ada 9 parsel sayılı taşınmazın 03/04/2018 tarihinde ...'a devredildiğini, bu doğrultuda Necattin ile yaptığı sözleşme ile anılan taşınmazın devri ile senetlerden dolayı ...'ın alacağının kalmadığı açıklanarak belgenin ... tarafından imzalandığını, ancak ...'ın 24/08/2017 tanzim tarihli, 30/12/2017 vade tarihli 80.000-TL bedelli senedi yeğeni ...'a beyaz ciro ettiğini, Sedat'ın senedin bedelsiz olduğunu bilerek senedi aldığını ve hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takip başlattığını, bu takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.

Davalı ... cevap dilekçesi vermemiş olup 21/03/2023 tarihli celsede sözleşme altındaki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmüştür. Bu nedenle davalının isticvabı yapılarak imza örnekleri alınmış, tatbike medar imza örnekleri celpedilmek suretiyle imza incelemesi yaptırılmıştır. Grafolog bilirkişinin yapmış olduğu inceleme sonucu fotokopi sözleşme altındaki ıslak imzanın ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Davacının sunduğu belgede her iki senet ile sözleşme yanyana konularak üç belgenin bütün olarak fotokopisinin çekildiği, davalı ...'in ıslak imza ile sözleşmeyi imzaladığı belirlenmiştir. Anılan sözleşmede " Ada=10224 parsel=9 Mevki= Kulaklı m²=4178,01 arsayı ... ait tapunun 160.000,00 TL senetlere karşılık verildiğinde senetler ... tarafından ... teslim edilecektir. Bu bonolardan hiçbir alacağı kalmamış olacaktır. 30.11.2017 80.000 TL,30.12.2017 80.000 TL" yazmaktadır. Tapu kaydı incelendiğinde tanık olarak beyanı alınan ... tarafından 03/04/2018 tarihinde taşınmazın ...'a devredildiği ancak davalı ... tarafından 16/10/2019 tarihinde davacı aleyhine takip başlatıldığı görülmektedir. Her ne kadar davacı Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında borçlu olmadığının tespitini istemiş ve bu icra dosyasında ... alacaklı değil ise de davacının iradesinin takibe konu senetten dolayı borçlu olmadığı yönünde olduğu, zira 30/01/2024 tarihli celsede de davacı vekilinin bu yönde beyanda bulunduğu yukarıda açıklanan sözleşme gereğince tapu devri yapıldığı ve senetlerin bedelsiz kaldığı, bu kapsamda davacının ...'a yönelik davasında haklı olduğu açıktır. Ancak davalı ... beyaz ciro ile senedi ciro etmiş olup taşınmazın devrinden önce yoksa sonra mı ciro ettiği anlaşılamadığından davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmolunmamıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-40 Esas - 2021/542 Karar sayılı 29/04/2021 tarihli ilamı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(15)6-2142 Esas - 2021/1181 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere davacının davalı ... yönünden iyiniyetli hamil olmayıp, senedi iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerekmektedir. Her ne kadar davalı ..., davalı ...'ın amcası ise de bu durum hamilin doğrudan kötüniyetli olduğunu göstermez. Senedi ciro yoluyla devralan davalı ...'ın bononun bedelsiz kaldığını bilebilecek durumda olduğunun ya da bilmesi gerektiğinin, kötüniyetle ve bilerek davacının zararına hareket ettiğinin kanıtlanamadığı, HMK'nın 226/1-c maddesi gereğince davalının iyiniyetli olup olmadığı hususunda davacının yemin teklif etmesi mümkün olmadığından senedi elinde bulunduran davalının bu senedi iyi niyetli olarak iktisap etmediğini ispatlayamadığı açıktır. Dolayısıyla davalının iyi niyetli meşru hamil olduğu anlaşıldığından davalı ...'a yönelik açılan davanın reddine karar verilmiş, davalı ... yönünden usulüne uygun vekaletname sunulmadığı, sunulan vekaletin davalı ...'ın yetkilisi olan şirkete ait olduğu gözetilerek davalı ... yönünden vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

1. Davalı ...'a yönelik davanın kabulü ile davacının 24/08/2017 tanzim tarihli, 30/12/2017 ödeme tarihli 80.000. TL bedelli senetten dolayı davalı ...'a yönelik borçlu olmadığının tespitine,

Şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine,

Davalı ...'a yönelik açılan davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 5.464,8‬0. TL nispi karar ve ilam harcının, davacı tarafça dava başında peşin olarak yatırılan 1.590,95. TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 3.873,85‬. TL karar ve ilâm harcının davalı ...'dan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 1.590,95. TL peşin harç ile 80,70. TL başvurma harcının davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 295,00. TL tebligat . müzekkere gideri ve 1.200,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.495,00. TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre belirlenen 1.283,81. TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı tarafça yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı taraf kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca 17.900,00. TL maktu vekâlet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/01/2024

Katip ...

¸E-imzalıdır

Hakim ...

¸E-imzalıdır