Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/939 E. 2024/413 K.

T.C.

KAYSERİ

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : /

KARAR NO : /

BAŞKAN :

ÜYE :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av. - [1

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/10/2022

KARAR TARİHİ : 30/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkil ... ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin uluslar arası taşımacılık ve nakliyat alanında faaliyet gösterdiğini, davalı ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkil şirketten uluslar arası nakliyat alanında hizmet aldığını, müvekkili şirketin davalı ile aralarında ticari hizmetten kaynaklı edimini yani taşıma işini gerçekleştirmesine karşın davalı şirketin, 09/01/2019 Tarihli ... Fatura Numaralı 1.700 Euro Bedelli Fatura - 18/03/2019 Tarihli Fatura Numaralı 3.900 Euro Bedelli Fatura - 18/03/2019 Tarihli Fatura Numaralı 5.150 Euro Bedelli Fatura - 18/03/2019 Tarihli Fatura Numaralı 1.350 Euro Bedelli Fatura - 18/03/2019 Tarihli Fatura Numaralı 3.500 Euro Bedelli Fatura - 18/03/2019 Tarihli Fatura Numaralı 1.700 Euro Bedelli Fatura - 09/05/2019 Tarihli Fatura Numaralı 3.000 Euro Bedelli Fatura - 09/05/2019 Tarihli Fatura Numaralı 11.150 Euro Bedelli Fatura - 09/05/2019 Tarihli Fatura Numaralı 750 Euro Bedelli Fatura - 22/08/2019 Tarihli Fatura Numaralı 8.000 Euro Bedelli Fatura - 22/08/2019 Tarihli Fatura Numaralı 2.800 Euro bedelli fatura bedellerini ödenmediği için davacı müvekkili şirket tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin / esas sayılı dosyası ile davalı borçlu hakkında ilamsız takip başlatıldığını, davalı borçlu hakkında başlatılan takibe borcu olmadığı gerekçesiyle kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, bunun üzerine arabulucuya başvuru yapıldığını ancak anlaşamama tutanağı düzenlendiğini belirterek, müvekkili şirkete borçlu olmasına rağmen haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğinden, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere müvekkil şirket lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; ... Uluslararası Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. hakkında Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine müvekkilinin borca itirazı üzerine davacı tarafından müvekkilinin 11 adet fatura bedellerinin hiç ödenmediği ileri sürülmüş ise de davacı tarafından kötü niyetli olarak açılan bu davada müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu olmadığını bu sebeple açılan icra takibine itiraz edildiğini, Davacı ve davalı şirket arasında yargılamayı gerektirir likit olmayan bir alacak ihtilafı olduğunu, Davacı dava dilekçesinde her ne kadar faturalara dayalı bir alacaktan bahsetmişse de faturalar tek başına alacağın varlığını kanıtlayamayacağını, faturalarla birlikte aynı zamanda fatura konusu alacağın varlığının ispatlanması gerektiğini belirterek, işbu itirazın iptali davasının reddi ile %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kayseri Mimarsinan Vergi Dairesi'ne, San. Tic. A.Ş'ye, Uluslararası Nakliye ve Lojistik Hizmetleri Tic. A.Ş.'ye yazılan müzekkerlere cevap olduğu görüldü.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün esas sayılı takip dosyası celp edilmiş incelemesinde; Alacaklı ... ... Uluslar Arası Nakliyat San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından, borçlu ... Uluslararası Nakliyat San. Ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine, 41.300 Euro bedelli, 11 adet faturadan kaynaklı 16/09/2022 tarihli ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 22/09/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 26/09/2022 tarihli borca itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Kayseri 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin / D.iş sayılı tespit dosyasının celp edildiği, işbu tespit dosyasının alınan 21/02/2023 tarihli Makine Mühendisi bilirkişi, Eletrik Mühendisi Bilirkişi ve İnşaat Mühendisi bilirkişi heyeti raporundan özetle; Yangının sabah 05.33'te çalışılmayan bir vakitte meydana gelmesi, kundaklama izine rastlanılamaması, yangının yoğun olduğu bölenin ana elektrik dağıtım panosunun olduğu yer olması, yine ana elektrik dağıtım panonun sac olması nedeniyle dışarıdan bir alev etki etmiş olması durumunda içerisinde bulunan şalt malzemelerinin kararak yanmaması, erimesi gerektiği düşüncesi ve pano içerisindeki kablolarda vişne çürüğü rengin oluşmuş olması nedeniyle yangın sebebinin ana elektrik dağıtım panosu içerisinde meydana gelebilecek kısa devre veya ark olabileceği yönünde rapor edilmiştir.

Mahkememizce taraflara HMK'nın 222 ve TTK'nun 80. maddesi gereği 2019 yılına ait 6102 sayılı T.T.K.'nun 64. maddesinde sayılan ve tacir tarafından tutulmak zorunda olan tüm ticari defterlerinin, ticari defterlerdeki karşı taraf ile ilgili kayıtların yevmiye madde numaralarını da içerir muavin defter dökümü ve muavin defterdeki dayanak belge fotokopileri ile birlikte, ayrıca elektronik deftere tabi olanların vergi dairesinden ilgili döneme ilişkin aldıkları beratlarla birlikte, elektronik belge çıktılarını bizzat mahkeme kaleminde incelenmesi, Ticari defterler ve belgeler mahkememizde hazır edildiğinde, davacı iddiası, davalı savunması, tarafların ticari defterleri incelenerek, elektronik defter ibraz edilmesi halinde ibraz edilen e-defterlerin GİB sisteminden doğruluğu da sorgulanarak, defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin / sayılı icra dosyasına dayanak yapılan 11 adet faturadan dolayı davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise alacak miktarının ne kadar olduğu gerekçeli dayanaklı rapor alınması amacıyla dosya Muhasebeci bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 13/09/2023 tarihli Muhasebeci bilirkişi raporundan özetle; davacı ... ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait kanuni defter ve belgelerin incelemesinde, ... ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. Kanuni defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu Hükümleri gereği ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarına tabi tutulduğu tespit edildiğinden davalı ticari defter ve kayıtları sahibi lehine mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil özelliğine haiz olduğu, dava dosyasında mevcut deliller ve yapılan tespite dayalı bilgiler dikkati alınarak ... ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti'nin ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti'nden 31/12/2019 tarihi itibariyle 274.669,78-TL alacağı bulunduğu yönünde rapor edilmiştir.

Mahkememizce, takibe dayanak faturaların davacı defterinde kayıtlı olup, olmadığı, davaya konu faturalara ilişkin Form Ba bulunup bulunmadığı, dosya kapsamında yer alan Form Ba kayıtlarının sistem üzerinden mi oluşturulduğu yoksa davalının beyanına mı dayandığı, davacı defterlerinde takibe konu faturalara ilişkin Tek şirketler tarafından davalı adına ödeme kaydı bulunup bulunmadığı hususunda ek rapor tanzimi hususunda dosya önceki rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan 21/02/2024 tarihli Muhasebeci bilirkişi ek raporundan özetle; Dava dosyası ve davacı ... ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait kanuni defter ve belgelerinin yapılan incelemesinde, ... ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. Kanuni defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, 6102 s. Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereği ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarına tabi tutulduğu tespit edildiğinden davalı ticari defter ve kayıtları sahibi lehine Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil özelliğine haiz olduğu, Takibe dayanak faturaların davacı defterinde kayıtlı olduğu, davaya konu faturalara ilişkin ... Uluslararası Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Ocak, Mart, Mayıs ve Ağustos 2019 dönemlerinde Form Ba beyanlarının bulunduğu, dosya kapsamında yer alan ve ilgili Vergi Dairesi tarafından gönderilen ... Uluslararası Nakliyat San, ve Tic, Ltd. Şti. Ba görüntülerinin ... San. ve Tic, Ltd. Şti.'nin verdiği Ba beyanlarından oluştuğu, davacı kanuni defterlerinde takibe konu faturalara ilişkin . . Gıda ve Koz. Tic. Ltd. Şti., Uluslararası Nakliyat Tic. A.Ş., ile Trans. Tic. ve San. A.Ş. isimli şirketler tarafından davalı adına ödeme kaydı bulunmadığı, , ile ticari faaliyette bulunmuş olduğu ve davacının .. . ve Lojistik Hiz. Tic. A.Ş.'ne düzenlediği faturalar ve bu faturalar karşılığı yapılan tahsilatlar haricinde kayıt bulunmadığı yönünde rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık, faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

HMK’nın 199. maddesinde yer alan “Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir” şeklindeki tanımlama kapsamında ticari defterlerin de HMK anlamında ticari bir belge niteliğinde delil olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır.

TTK'nın 83/2. maddesinde, HMK'nın senetlerin ibrazı zorunluluğuna ilişkin hükümlerinin ticari işlerde de uygulanacağı düzenlenmiş olup, 6100 sayılı HMK'nın 220. maddesinde genel olarak ticari belgelerin, 222. maddesinde (22.07.2020 T. ve 7251 S.K/Madde 23. maddesi ile değişik) ise özel olarak ticari defterlerin ibrazı ve delil olması hususları ayrıca hüküm altına alınmıştır.

HMK’nın 220. maddesindeki düzenlemeye göre, mahkemece, ibrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna kanaat getirilirse ilgili tarafa bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verilmesi, belgenin kendisinin elinde bulunduğunu inkarı halinde ise kendisine yemin teklif edilmesi gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Karar sayılı emsal ilamı ) Kendisinden ibraz istenilen tarafın bu hususta kendisine verilen kesin süreye rağmen bu süre içerisinde makul bir mazereti bulunmaksızın belgeyi ibraz etmemesi, belgenin kendisinin elinde bulunduğunu inkarı halinde ise bu hususta teklif olunan yemini kabul ve icra etmemesi halinde mahkemece, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilecektir. HMK’nın 222. maddesinde ise, münhasıran ticari defterlere ilişkin olarak, ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için; Kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmaları, açılış ve kapanış onaylarının yaptırılması ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamaları gerekmekte olup bu şartlara uygun biçimde tutulmuş defter kayıtlarının, sahiplerinin lehine delil olarak değerlendirilmesi ise diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması şartlarına bağlı bulunmaktadır. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları ise ancak sahibi aleyhine delil teşkil eder. Ayrıca söz konusu maddenin son fıkrası uyarınca, davadaki taraflardan birinin kendi defterlerine dayanmaksızın, münhasıran diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtmesine rağmen karşı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması halinde ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılacaktır.

Taraflardan ticari defterleri ibrazlarının ne şekilde isteneceğine ilişkin HMK’nın 222. maddesinde doğrudan bir düzenleme bulunmamakta ise de, ticari defterlerin de aynı zamanda bir belge niteliği itibariyle bu hususta HMK’nın 220. maddesinin uygulanması gerekmektedir.

Somut olayda; davacı tarafça takibe konu 11 adet faturaya ilişkin davalı aleyhine takip başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, davacının dava dilekçesinde münhasıran davalının ticari defterlerine dayanıldığı görülmektedir. Davalı taraf ise ticari defterlerinin işyerinde çıkan yangın nedeniyle yandığını bu nedenle defter ibrazının mümkün olmadığını ileri sürmüş olup defterlere ilişkin zayi belgesi alınmadığı tetkik edilmiştir. Emsal nitelikteki Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2013/18758 E. 2014/1291 K. Sayılı ilamı doğrultusunda Mahkememizce HMK'nın 220/3 maddesi gereğince davalı şirket yetkilisine yemin davetiyesi teblig edilerek, yemin davetiyesine bildirilen duruşma gün ve saatinde mahkememizce ticari defterlerin yangın nedeniyle elinizde bulunup bulunmadığı hususunda sorular sorulacağından, bizzat mahkememiz duruşma salonunda hazır bulunmanız gerekmekte olup, bizzat gelmediğiniz, veya gelip de yemini iade etmediğiniz yahut eda etmekten kaçındığınız takdirde ticari defterlerin kendi uhdenizde/elinizde kabul edileceği ihtar olunur" şerhi eklenerek usulüne uygun ihtarat yapılmasına rağmen davalı şirket yetkilisinin yemin celsesinde hazır olmadığı görülmüştür. Davacının iddiasının ispatı yönünden münhasıran davalının ticari defterlerine dayandığı açıktır, her ne kadar davalı tarafça ticari defterlerinin yangın nedeniyle zayi olduğu, elinde bulunmadığı iddia edilmiş ise de HMK'nın 220/3 maddesi kapsamında tebliğ edilen yemin davetiyesine rağmen duruşmaya gelmeyerek yemin etmekten kaçındığı, bu şekilde davalının ticari defterlerini haklı bir sebep olmaksızın sunmadığı sonucuna ulaşıldığı, netice itibariyle HMK'nın 222/5 maddesi kapsamında davalı taraf defterlerini ibrazdan kaçındığından, ibrazı talep eden davacı taraf iddiasını ispat etmiş sayılarak davanın kabulü ile, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün / sayılı takip dosyasında, davalının 41.300 EURO asıl alacak yönünden EURO'nun fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacak niteliğindeki 41.300 EURO'ya takip tarihi olan 15/09/2022'den itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının EURO cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, alacağın likit niteliği gözetilerek kabul edilen tutar üzerinden (takip tarihinde geçerli kur esas alınmak suretiyle 1 Euro 18,28-TL ) hesaplanan %20 icra inkar tazminatı tutarı 150.992,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir.

İcra inkar tazminatı hesabında emsal nitelikteki Yargıtay 19 Hukuk Dairesi'nin 2012/11766 E. 2012/14589 Karar sayılı ilamı doğrultusunda döviz üzerinden talep edilen alacağın takip tarihindeki “Türk Lirası” karşılığı üzerinden hükmedileceği gözetilmiştir. Ayrıca emsal nitelikteki Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2023/3573 E. 2024/1388 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2020/6387 E. 2022/3774 Karar sayılı ilamı doğrultusunda kabul edilen döviz alacaklarının dava tarihindeki kur üzerinden TL karşılığı ile kabul edilen TL alacağının toplamı üzerinden davacı yararına nispi vekalet ücreti taktir edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;

1. Davanın KABULÜ İLE,

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün / sayılı takip dosyasında, davalının 41.300 EURO asıl alacak yönünden EURO'nun fiili ödeme günündeki TC. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığına yönelik itirazının iptali ile takibin devamına,

Asıl alacak niteliğindeki 41.300 EURO'ya takip tarihi olan 15/09/2022'den itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının EURO cinsi döviz için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına,

Alacağın likit niteliği gözetilerek kabul edilen tutar üzerinden (takip tarihinde geçerli kur esas alınmak suretiyle 1 Euro 18,28-TL ) hesaplanan %20 icra inkar tazminatı tutarı 150.992,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2. Alınması gereken 51.204,85. TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacı tarafından yatırılan 9.028,41. TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 42.176,44. TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 80,70. TL başvurma harcı ile 9.028,41. TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafça yapılan; 530,00. TL tebligat ve müzekkere gideri ile 1.500,00. TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.030,00. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 110.943,30. TL nispi vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A. 11. 13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00. TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

7. HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/04/2024

Başkan

¸E-imzalıdır

Üye

¸E-imzalıdır

Üye

¸E-imzalıdır

Katip

¸E-imzalıdır